Zgoda sądu

Zgoda sądu to formalne zezwolenie udzielane przez sąd na dokonanie określonej czynności, skorzystanie z uprawnienia albo podjęcie działania, które bez takiej zgody jest niedopuszczalne lub może wywołać skutki prawne tylko po jej uzyskaniu. Termin ten nie oznacza jednej, odrębnej instytucji prawnej. Jego znaczenie zależy od przepisu, w którym został użyty, oraz od rodzaju sprawy.

Zgoda sądu może być wymagana przed dokonaniem czynności albo w toku jej wykonywania. Sąd bada wówczas, czy zostały spełnione ustawowe warunki, a niekiedy również, czy planowane działanie odpowiada celowi postępowania, chroni interesy określonych osób lub nie narusza porządku prawnego. Zgoda jest zwykle wyrażana w postanowieniu, chociaż sposób jej udzielenia i możliwość zaskarżenia zależą od właściwych przepisów.

W prawie karnym i karnym wykonawczym zgoda sądu może dotyczyć między innymi zmiany miejsca pobytu przez osobę objętą zakazem, rozwiązania stosunku pracy w okresie wykonywania potrącenia wynagrodzenia, nagrywania rozprawy albo określonych czynności związanych z wykonywaniem orzeczonych środków. W postępowaniu cywilnym występuje między innymi przy czynnościach egzekucyjnych, przeprowadzaniu dowodu przez organ państwa obcego oraz w sprawach dotyczących pieczy zastępczej. W prawie rodzinnym może wiązać się z czynnościami opiekuna lub z określeniem osoby przysposabiającej.

Skutki braku zgody są różne. Czynność dokonana bez wymaganego zezwolenia może być niedopuszczalna, bezskuteczna albo stanowić naruszenie obowiązku nałożonego przez sąd. Zgoda sądu nie jest przy tym tym samym co zgoda osoby uczestniczącej w czynności, na przykład dłużnika, skazanego, rodzica lub osoby mającej zostać przysposabiającym. W niektórych sytuacjach zgoda osoby zastępuje zgodę sądu, w innych oba rodzaje zgody są od siebie niezależne. Termin ten należy więc zawsze odczytywać w związku z konkretnym przepisem i rodzajem postępowania.