Art. 238. k.k. Fałszywe zawiadomienie o przestępstwie
Kto zawiadamia o przestępstwie, lub o przestępstwie skarbowym organ powołany do ścigania wiedząc, że przestępstwa nie popełniono, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Orzecznictwo
Znaleziono 103 orzeczenia dotyczących art. 238 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 3/24
- Stan sprawy
- Oskarżony złożył zawiadomienie o rzekomej kradzieży ciągnika z ładowaczem, mimo że przestępstwa nie popełniono. Następnie złożył fałszywe zeznania o tej rzekomej kradzieży i zgłosił ubezpieczycielowi szkodę na 300000 zł, dążąc do uzyskania odszkodowania. Wypłata nie nastąpiła, bo ubezpieczyciel powziął wątpliwości co do okoliczności zdarzenia.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego czynu obejmującego fałszywe zawiadomienie o przestępstwie, fałszywe zeznania oraz usiłowanie oszustwa ubezpieczeniowego i wymierzył karę 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że działania stanowiły realizację z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej przez wprowadzenie ubezpieczyciela w błąd co do podstaw do wypłaty odszkodowania. Fałszywe zawiadomienie i późniejsze fałszywe zeznania były elementami tego samego planu, a do skutku w postaci wypłaty nie doszło wyłącznie dlatego, że ubezpieczyciel zakwestionował wiarygodność zgłoszenia.
Wyrok III K 92/21
- Stan sprawy
- Oskarżona zawiadomiła prokuraturę o rzekomym rozboju na swoją szkodę, chociaż wiedziała, że taki rozbój nie miał miejsca. Ustalenia sądu wskazują, że zdarzenie zostało wcześniej zaplanowane jako upozorowany napad, aby ukryć kradzież pieniędzy z domu i nadać jej pozory rozboju. Następnego dnia oskarżona, po pouczeniu o odpowiedzialności karnej, złożyła także nieprawdziwe zeznania o przebiegu tego rzekomego rozboju.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżoną za winną fałszywego zawiadomienia o przestępstwie i wymierzył za ten czyn 6 miesięcy pozbawienia wolności. Za fałszywe zeznania wymierzył 10 miesięcy pozbawienia wolności, a następnie karę łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3 lata próby.
- Uzasadnienie
- Sąd ustalił, że oskarżona świadomie podała nieprawdziwą wersję o napadzie, mimo wcześniejszego udziału w planie upozorowania rozboju. Podstawą były przede wszystkim jej późniejsze wyjaśnienia o rzeczywistym przebiegu zdarzenia, relacje innych uczestników i świadków oraz materiał potwierdzający zaplanowanie upozorowanego napadu. Sąd przyjął, że już w chwili zawiadomienia wiedziała, iż zgłasza przestępstwo, którego nie było.
Wyrok VI Ka 634/23
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła przypisania oskarżonemu między innymi czynu z art. 238 k.k. w związku z podaniem nieprawdziwej wersji o wtargnięciu nieznanych osób do mieszkania. Z materiału wynikało jednak, że to nie on powiadomił policję o rzekomym zdarzeniu ani nie złożył zawiadomienia o przestępstwie; jego udział polegał na złożeniu fałszywych zeznań po tym, gdy organy ścigania miały już informację o rzekomym wtargnięciu. Po dwóch dniach dobrowolnie sprostował swoje wcześniejsze twierdzenia.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy zmienił wyrok, eliminując wobec oskarżonego przypisanie art. 238 k.k. oraz przyjmując wyłącznie czyn z art. 233 § 1 k.k. Jednocześnie, wobec dobrowolnego sprostowania fałszywych zeznań przed nieprawomocnym zakończeniem sprawy, odstąpił od wymierzenia kary na podstawie art. 233 § 5 pkt 2 k.k.
- Uzasadnienie
- Sąd odwoławczy uznał, że art. 238 k.k. dotyczy fałszywego zawiadomienia o przestępstwie, a oskarżony takiego zawiadomienia nie złożył, ponieważ organy ścigania miały już wiedzę o rzekomym zdarzeniu. Jego zachowanie wyczerpywało jedynie znamiona fałszywych zeznań. Za istotne uznano też to, że szybko i dobrowolnie odwołał nieprawdziwą wersję, a fałszywe zeznania miały niewielkie znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponieważ zapis monitoringu już wcześniej podważał prawdziwość opisywanego zdarzenia.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.