Art. 216. k.k. Zniewaga
§ 1. Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
§ 2. Kto znieważa inną osobę za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3. Jeżeli zniewagę wywołało wyzywające zachowanie się pokrzywdzonego albo jeżeli pokrzywdzony odpowiedział naruszeniem nietykalności cielesnej lub zniewagą wzajemną, sąd może odstąpić od wymierzenia kary.
§ 4. W razie skazania za przestępstwo określone w § 2 sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego.
§ 5. Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.
Orzecznictwo
Znaleziono 212 orzeczeń dotyczących art. 216 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 919/25
- Stan sprawy
- Oskarżony, pozostający w konflikcie sąsiedzkim z pokrzywdzonym, dwukrotnie w krótkim odstępie czasu znieważył go w jego obecności. Za pierwszym razem podszedł do pokrzywdzonego przed blokiem i wyzywał go słowami obelżywymi. Za drugim razem wychylił się z okna mieszkania i ponownie kierował do pokrzywdzonego obelgi. Ustalenia oparto głównie na zeznaniach pokrzywdzonego, potwierdzonych przez świadka obserwującego jedno ze zdarzeń oraz częściowo przez innego świadka.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego dwóch przestępstw zniewagi z art. 216 § 1 k.k., przyjmując ciąg przestępstw, i wymierzył mu karę 50 stawek dziennych grzywny po 10 zł. Obciążył go także opłatą sądową i wydatkami postępowania.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał za wiarygodne zeznania pokrzywdzonego i świadka, ponieważ były spójne, logiczne i znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego, uznając je za prostą negację. Przyjął, że użyte słowa miały charakter powszechnie obelżywy, wyrażały pogardę i nie niosły treści informacyjnej, więc wypełniały znamiona zniewagi. Oskarżony działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim, a oba czyny popełnił w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem tej samej sposobności.
Wyrok II AKa 257/25
- Stan sprawy
- W wiadomościach tekstowych przesłanych przez komunikator oskarżony kierował do pokrzywdzonego groźby pozbawienia życia i uszkodzenia ciała, wzbudzając uzasadnioną obawę ich spełnienia, a także znieważył go słowami powszechnie uznanymi za obelżywe. Z udostępnionego tekstu nie wynika bliższy opis treści zniewagi ani ustalenia dowodowe odnoszące się do tego fragmentu rozstrzygnięcia.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny zmienił wyrok w ten sposób, że uznał oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. w zbiegu z art. 216 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.
- Uzasadnienie
- Z dostępnego materiału wynika, że sąd odwoławczy przyjął, iż zachowanie oskarżonego polegało jednocześnie na kierowaniu gróźb karalnych i znieważeniu pokrzywdzonego za pośrednictwem wiadomości tekstowych, przy czym zniewaga miała dotrzeć do pokrzywdzonego. Tekst nie zawiera uzasadnienia wyroku, więc nie pozwala dokładniej ustalić motywów zmiany kwalifikacji prawnej ani szczegółowej oceny dowodów.
Wyrok II K 33/25
- Stan sprawy
- Oskarżony przez dłuższy okres wielokrotnie ubliżał i znieważał pokrzywdzonego publicznie, a także w rozmowach i korespondencji z partnerką pokrzywdzonego, działając w zamiarze, by zniewaga do niego dotarła. Używał wobec niego szeregu słów wulgarnych i obelżywych. W jednym ze zdarzeń pod przedszkolem szedł za pokrzywdzonym i wyzywał go. W innym, na placu zabaw, po utarczce słownej kopnął pokrzywdzonego w udo, powodując powierzchowny uraz biodra i uda. Tłem sprawy był konflikt związany z nowym związkiem byłej partnerki oskarżonego.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego czynu obejmującego zniewagę i naruszenie nietykalności cielesnej w warunkach czynu ciągłego i wymierzył mu 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej pracy na cele społeczne po 30 godzin miesięcznie. Orzekł też zakaz kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonego przez 2 lata oraz nawiązkę 500 zł.
- Uzasadnienie
- Sąd oparł ustalenia na zeznaniach pokrzywdzonego i jego partnerki, korespondencji elektronicznej oraz dokumentach, w tym dokumentacji medycznej. Uznał te dowody za spójne, konsekwentne i wzajemnie się potwierdzające. Wyjaśnienia oskarżonego w części negującej sprawstwo uznał za niewiarygodne, bo pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem. Przyjął, że używane wobec pokrzywdzonego określenia były powszechnie obelżywe, a ich wielokrotne kierowanie osobiście i pośrednio spełniało znamiona art. 216 § 1 k.k. Zachowania potraktowano jako jeden czyn ciągły, wynikający z powziętego z góry zamiaru i popełniany w krótkich odstępach czasu.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.