Art. 586. k.c. Zastrzeżenie wymagalności

§ 1. Zastrzeżenie natychmiastowej wymagalności nieuiszczonej ceny na wypadek uchybienia terminom poszczególnych rat jest skuteczne tylko wtedy, gdy było uczynione na piśmie przy zawarciu umowy, a kupujący jest w zwłoce z zapłatą co najmniej dwóch rat, łączna zaś suma zaległych rat przewyższa jedną piątą część umówionej ceny.

§ 2. Sprzedawca może odstąpić od umowy z powodu niezapłacenia ceny tylko wtedy, gdy kupujący jest w zwłoce z zapłatą co najmniej dwóch rat, a łączna suma zaległych rat przewyższa jedną piątą część umówionej ceny. W wypadku takim sprzedawca powinien wyznaczyć kupującemu odpowiedni termin dodatkowy do zapłacenia zaległości z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniony do odstąpienia od umowy.

§ 3. Postanowienia umowne mniej korzystne dla kupującego są nieważne. Zamiast nich stosuje się przepisy niniejszego artykułu.

Komentarz do Art. 586. kc

Art. 586 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z zastrzeżeniem natychmiastowej wymagalności nieuiszczonej ceny oraz możliwością odstąpienia od umowy sprzedaży w przypadku zwłoki kupującego w zapłacie ceny. Przepis ten ma na celu ochronę interesów obu stron umowy sprzedaży, a w szczególności kupującego, poprzez wprowadzenie określonych warunków, które muszą być spełnione, aby sprzedawca mógł skorzystać z tych uprawnień.

1. Zastrzeżenie natychmiastowej wymagalności

Zgodnie z art. 586 § 1, zastrzeżenie natychmiastowej wymagalności nieuiszczonej ceny na wypadek uchybienia terminom poszczególnych rat jest skuteczne tylko wtedy, gdy spełnione są następujące warunki:

Zastrzeżenie to musi być uczynione na piśmie przy zawarciu umowy.
Kupujący musi być w zwłoce z zapłatą co najmniej dwóch rat.
Łączna suma zaległych rat musi przewyższać jedną piątą część umówionej ceny.

Wymóg formy pisemnej ma na celu zapewnienie pewności obrotu prawnego oraz ochronę kupującego przed niekorzystnymi postanowieniami, które mogłyby zostać wprowadzone do umowy w sposób nieformalny.

2. Odstąpienie od umowy

Art. 586 § 2 przewiduje, że sprzedawca może odstąpić od umowy z powodu niezapłacenia ceny tylko wtedy, gdy spełnione są te same warunki, co w przypadku zastrzeżenia natychmiastowej wymagalności:

Kupujący musi być w zwłoce z zapłatą co najmniej dwóch rat.
Łączna suma zaległych rat musi przewyższać jedną piątą część umówionej ceny.

Dodatkowo, sprzedawca musi wyznaczyć kupującemu odpowiedni termin dodatkowy do zapłacenia zaległości, z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniony do odstąpienia od umowy. Wyznaczenie dodatkowego terminu ma na celu danie kupującemu ostatniej szansy na wywiązanie się z zobowiązań i uniknięcie rozwiązania umowy.

3. Nieważność postanowień mniej korzystnych dla kupującego

Art. 586 § 3 stanowi, że postanowienia umowne mniej korzystne dla kupującego są nieważne. Zamiast nich stosuje się przepisy niniejszego artykułu. Oznacza to, że strony umowy nie mogą wprowadzać do umowy postanowień, które byłyby mniej korzystne dla kupującego niż te przewidziane w art. 586. Jest to wyraz ochrony konsumenta i zapobieganie nadużyciom ze strony sprzedawców.

Podsumowanie

Art. 586 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizmy ochronne dla kupującego w umowie sprzedaży, w której cena jest płatna w ratach. Zastrzeżenie natychmiastowej wymagalności oraz możliwość odstąpienia od umowy są uzależnione od spełnienia określonych warunków, co ma na celu zapewnienie równowagi interesów obu stron umowy. Przepis ten chroni kupującego przed nadmiernymi sankcjami za opóźnienia w płatnościach, jednocześnie dając sprzedawcy narzędzia do dochodzenia swoich praw w przypadku poważnych naruszeń umowy przez kupującego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zastrzeżenie natychmiastowej wymagalności

zwłoka z zapłatą

termin dodatkowy

umowa kupna

zaległe raty

niezapłacona cena

odstąpienie od umowy

umowne postanowienia

pisemne zastrzeżenie

przepisy artykułu

uchybienie terminom

zawarcie umowy

umówiona cena

sprzedawca

kupujący

zwłoka

zapłata

raty

cena

umowa

zaległość

termin

postanowienia

przepisy

Art. 585.Art. 587.