Postanowienie

Postanowienie to rozstrzygnięcie wydawane przez sąd, organ administracji publicznej albo inny uprawniony organ w toku postępowania. Zazwyczaj dotyczy kwestii proceduralnych, organizacyjnych lub incydentalnych, a nie głównego przedmiotu sprawy. Może jednak kończyć postępowanie w danej instancji albo rozstrzygać sprawę w przypadkach, w których przepisy przewidują tę formę zamiast wyroku lub decyzji.

W postanowieniu organ wskazuje rozstrzygnięcie, jego podstawę oraz, zależnie od rodzaju sprawy, uzasadnienie. Dokument może dotyczyć między innymi dopuszczenia dowodu, przywrócenia terminu, zastosowania środka zabezpieczającego, odroczenia lub przerwy w wykonaniu kary, przekazania sprawy albo odmowy dokonania określonej czynności. Postanowienia występują w postępowaniach cywilnych, karnych, administracyjnych i podatkowych, a także w sprawach związanych z działalnością spółek i gospodarowaniem nieruchomościami.

Najważniejsze cechy postanowienia:

• jest aktem władczym organu, który wywołuje skutki procesowe lub prawne;
• może być wydane na posiedzeniu albo poza rozprawą, niekiedy bez udziału stron;
• może podlegać zaskarżeniu, najczęściej w drodze zażalenia, jeżeli przepisy przyznają takie uprawnienie;
• po uprawomocnieniu lub uzyskaniu prawomocności wiąże uczestników i organ w zakresie określonym przepisami.

W postępowaniu administracyjnym postanowienie służy przede wszystkim rozstrzyganiu kwestii pojawiających się w toku sprawy, na przykład odmowie wydania zaświadczenia albo rozstrzygnięciu dotyczącym terminu. W postępowaniu karnym może odnosić się między innymi do środków zabezpieczających, wykonania kary lub dalszego toku postępowania. W postępowaniu cywilnym występuje zarówno w sprawach procesowych, jak i nieprocesowych.

Słowo „postanowienie” ma także inne znaczenie. Oznacza pojedynczą regulację zawartą w umowie, statucie, regulaminie albo innym akcie prawnym, na przykład postanowienie umowy ograniczające określone uprawnienie lub określające sposób reprezentacji spółki. W tym znaczeniu nie jest ono rozstrzygnięciem organu, lecz treścią uzgodnienia albo normy zawartej w dokumencie.