Dodatkowy termin to wyznaczony po raz kolejny czas na dokonanie czynności, spełnienie świadczenia albo usunięcie uchybienia, gdy termin podstawowy upłynął lub okazał się niewystarczający. Pojęcie to nie ma jednej, ogólnej definicji ustawowej. Jego znaczenie, sposób wyznaczenia oraz skutki zależą od rodzaju postępowania i przepisu, który przewiduje jego zastosowanie.

Dodatkowy termin może wynikać bezpośrednio z ustawy, zostać wyznaczony przez sąd, organ administracji lub inny uprawniony podmiot, a w stosunkach umownych także przez wierzyciela albo stronę umowy. Zwykle powinien być określony w sposób pozwalający jednoznacznie ustalić jego początek i koniec. Jego długość powinna odpowiadać charakterowi czynności oraz okolicznościom sprawy, jeżeli przepisy nie wskazują konkretnego czasu.

Znaczenie dodatkowego terminu polega przede wszystkim na stworzeniu kolejnej możliwości wykonania obowiązku. Niewykorzystanie tej możliwości może prowadzić do skutków określonych w ustawie lub w wezwaniu, takich jak odstąpienie od umowy, zastosowanie sankcji, wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść zobowiązanego albo podjęcie dalszych czynności przymuszających. Samo wyznaczenie dodatkowego terminu nie zawsze powoduje przedłużenie wszystkich skutków prawnych związanych z pierwotnym terminem.

W **prawie cywilnym** dodatkowy termin może służyć dłużnikowi do wykonania zobowiązania pod rygorem odstąpienia od umowy. W niektórych sytuacjach odstąpienie jest możliwe bez jego wyznaczania, zwłaszcza gdy termin miał istotne, ściśle określone znaczenie albo druga strona jednoznacznie odmówiła wykonania świadczenia. W **postępowaniu cywilnym** sąd może wyznaczyć dodatkowy termin, między innymi na uzupełnienie opinii biegłego.

Pojęcie to występuje również w **prawie administracyjnym**, podatkowym, budowlanym, rejestrowym i korporacyjnym. Może oznaczać czas na wykonanie obowiązku nałożonego przez organ, złożenie dokumentów, usunięcie braków lub spełnienie świadczenia, którego niewykonanie może skutkować dalszymi czynnościami organu albo utratą określonych praw.ાન્ય

Kodeks cywilny

Jeżeli druga strona wprost oświadcza, że świadczenia nie spełni, nie trzeba czekać ani wyznaczać jej dodatkowego terminu. Wierzyciel może od razu odstąpić od umowy, nawet zanim nadejdzie umówiony termin spełnienia świadczenia.

### Najważniejsze punkty

- Przesłanką jest oświadczenie strony zobowiązanej, że świadczenia nie spełni; sama zwłoka czy milczenie to inna sytuacja.
- Uprawnienie polega na odstąpieniu od umowy, a więc na jej zniesieniu, a nie tylko na wstrzymaniu własnego świadczenia.
- Odpada obowiązek wyznaczenia terminu dodatkowego, który przy zwykłej zwłoce warunkuje odstąpienie.
- Odstąpić można także przed nadejściem oznaczonego terminu spełnienia świadczenia, czyli zanim dłużnik w ogóle popadnie w opóźnienie.
- Jest to uprawnienie, a nie obowiązek: druga strona może też trwać przy umowie i domagać się jej wykonania.

### W praktyce

Ciężar dowodu obciąża odstępującego, bo to on twierdzi, że oświadczenie o odmowie padło. Dlatego znaczenie ma jego jednoznaczność: wypowiedź niepewna albo warunkowa nie zwalnia z normalnej ścieżki wyznaczania terminu dodatkowego.

Art. 551 Kodeksu cywilnego reguluje sytuację, w której kupujący nie odbiera rzeczy sprzedanej w terminie, co powoduje, że sprzedawca może podjąć określone działania w celu zabezpieczenia swoich interesów. Przepis ten ma na celu ochronę sprzedawcy przed negatywnymi konsekwencjami zwłoki kupującego.

1. **Zwłoka kupującego**: Przepis odnosi się do sytuacji, w której kupujący dopuścił się zwłoki z odebraniem rzeczy sprzedanej. Zwłoka oznacza, że kupujący nie odbiera rzeczy w terminie ustalonym w umowie lub wynikającym z okoliczności. Zwłoka kupującego jest podstawą do podjęcia przez sprzedawcę działań przewidzianych w art. 551.

2. **Oddanie rzeczy na przechowanie**: Sprzedawca ma prawo oddać rzecz na przechowanie na koszt i ryzyko kupującego. Oznacza to, że wszelkie koszty związane z przechowaniem rzeczy oraz ryzyko jej uszkodzenia lub utraty ponosi kupujący. Jest to forma zabezpieczenia interesów sprzedawcy, który nie musi ponosić dodatkowych kosztów związanych z przechowywaniem rzeczy.

3. **Sprzedaż rzeczy na rachunek kupującego**: Sprzedawca może również sprzedać rzecz na rachunek kupującego. Jest to bardziej radykalne rozwiązanie, które pozwala sprzedawcy na odzyskanie wartości rzeczy poprzez jej sprzedaż. Przed dokonaniem sprzedaży sprzedawca powinien wyznaczyć kupującemu dodatkowy termin do odebrania rzeczy. Wyznaczenie dodatkowego terminu ma na celu danie kupującemu ostatniej szansy na odebranie rzeczy i uniknięcie jej sprzedaży.

4. **Wyjątki od obowiązku wyznaczenia dodatkowego terminu**: Przepis przewiduje trzy wyjątki, w których sprzedawca nie musi wyznaczać dodatkowego terminu:
   - Wyznaczenie terminu nie jest możliwe (np. brak kontaktu z kupującym).
   - Rzecz jest narażona na zepsucie (np. produkty spożywcze).
   - Z innych względów groziłaby szkoda (np. wysokie koszty przechowywania).

5. **Obowiązek zawiadomienia kupującego**: Sprzedawca jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić kupującego o dokonaniu sprzedaży. Zawiadomienie powinno być dokonane w sposób umożliwiający kupującemu zapoznanie się z informacją (np. listem poleconym, e-mailem). Obowiązek ten ma na celu poinformowanie kupującego o podjętych działaniach i umożliwienie mu ewentualnego dochodzenia swoich praw.

Art. 551 Kodeksu cywilnego jest przepisem chroniącym interesy sprzedawcy w sytuacji, gdy kupujący nie odbiera rzeczy w terminie. Przewiduje on różne środki, które sprzedawca może podjąć, aby zabezpieczyć swoje interesy, jednocześnie nakładając na sprzedawcę obowiązek informowania kupującego o podjętych działaniach. Przepis ten ma na celu zrównoważenie interesów obu stron umowy sprzedaży i zapewnienie sprawiedliwości w obrocie prawnym.

Art. 586 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z zastrzeżeniem natychmiastowej wymagalności nieuiszczonej ceny oraz możliwością odstąpienia od umowy sprzedaży w przypadku zwłoki kupującego w zapłacie ceny. Przepis ten ma na celu ochronę interesów obu stron umowy sprzedaży, a w szczególności kupującego, poprzez wprowadzenie określonych warunków, które muszą być spełnione, aby sprzedawca mógł skorzystać z tych uprawnień.

#### 1. Zastrzeżenie natychmiastowej wymagalności

Zgodnie z art. 586 § 1, zastrzeżenie natychmiastowej wymagalności nieuiszczonej ceny na wypadek uchybienia terminom poszczególnych rat jest skuteczne tylko wtedy, gdy spełnione są następujące warunki:
- Zastrzeżenie to musi być uczynione na piśmie przy zawarciu umowy.
- Kupujący musi być w zwłoce z zapłatą co najmniej dwóch rat.
- Łączna suma zaległych rat musi przewyższać jedną piątą część umówionej ceny.

Wymóg formy pisemnej ma na celu zapewnienie pewności obrotu prawnego oraz ochronę kupującego przed niekorzystnymi postanowieniami, które mogłyby zostać wprowadzone do umowy w sposób nieformalny.

#### 2. Odstąpienie od umowy

Art. 586 § 2 przewiduje, że sprzedawca może odstąpić od umowy z powodu niezapłacenia ceny tylko wtedy, gdy spełnione są te same warunki, co w przypadku zastrzeżenia natychmiastowej wymagalności:
- Kupujący musi być w zwłoce z zapłatą co najmniej dwóch rat.
- Łączna suma zaległych rat musi przewyższać jedną piątą część umówionej ceny.

Dodatkowo, sprzedawca musi wyznaczyć kupującemu odpowiedni termin dodatkowy do zapłacenia zaległości, z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniony do odstąpienia od umowy. Wyznaczenie dodatkowego terminu ma na celu danie kupującemu ostatniej szansy na wywiązanie się z zobowiązań i uniknięcie rozwiązania umowy.

#### 3. Nieważność postanowień mniej korzystnych dla kupującego

Art. 586 § 3 stanowi, że postanowienia umowne mniej korzystne dla kupującego są nieważne. Zamiast nich stosuje się przepisy niniejszego artykułu. Oznacza to, że strony umowy nie mogą wprowadzać do umowy postanowień, które byłyby mniej korzystne dla kupującego niż te przewidziane w art. 586. Jest to wyraz ochrony konsumenta i zapobieganie nadużyciom ze strony sprzedawców.

#### Podsumowanie

Art. 586 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizmy ochronne dla kupującego w umowie sprzedaży, w której cena jest płatna w ratach. Zastrzeżenie natychmiastowej wymagalności oraz możliwość odstąpienia od umowy są uzależnione od spełnienia określonych warunków, co ma na celu zapewnienie równowagi interesów obu stron umowy. Przepis ten chroni kupującego przed nadmiernymi sankcjami za opóźnienia w płatnościach, jednocześnie dając sprzedawcy narzędzia do dochodzenia swoich praw w przypadku poważnych naruszeń umowy przez kupującego.

Art. 830 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z wypowiedzeniem umowy ubezpieczenia osobowego, w tym ubezpieczenia na życie. Przepis ten wprowadza istotne zasady dotyczące możliwości wypowiedzenia umowy zarówno przez ubezpieczającego, jak i ubezpieczyciela.

#### 1. Wypowiedzenie przez ubezpieczającego

Ubezpieczający ma prawo wypowiedzieć umowę ubezpieczenia osobowego w każdym czasie, z zachowaniem terminu określonego w umowie lub ogólnych warunkach ubezpieczenia. W przypadku braku takiego terminu, wypowiedzenie może nastąpić ze skutkiem natychmiastowym. Przepis ten daje ubezpieczającemu dużą swobodę w zakresie zakończenia umowy, co jest istotne z punktu widzenia ochrony jego interesów.

#### 2. Skutki niezapłacenia składki

W sytuacji, gdy ubezpieczający nie zapłaci składki lub jej raty w terminie określonym w umowie lub ogólnych warunkach ubezpieczenia, umowę uważa się za wypowiedzianą, pod warunkiem, że ubezpieczający został uprzednio wezwany do zapłaty w dodatkowym terminie. Wezwanie to powinno zawierać informację o skutkach niezapłacenia składki. Jest to mechanizm zabezpieczający interesy ubezpieczyciela, który pozwala na automatyczne zakończenie umowy w przypadku braku płatności, jednocześnie dając ubezpieczającemu dodatkową szansę na uregulowanie zaległości.

#### 3. Wypowiedzenie przez ubezpieczyciela

Ubezpieczyciel może wypowiedzieć umowę ubezpieczenia na życie jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie. Ograniczenie to ma na celu ochronę ubezpieczającego przed jednostronnym i nieuzasadnionym zakończeniem umowy przez ubezpieczyciela. Przepisy te zapewniają stabilność stosunku ubezpieczeniowego i chronią interesy ubezpieczonych.

#### 4. Zmiana ogólnych warunków ubezpieczenia

W przypadku zmiany ogólnych warunków ubezpieczenia na życie w trakcie trwania umowy, stosuje się odpowiednio przepisy § 3 oraz art. 812 § 8 Kodeksu cywilnego. Przepisy te dotyczą m.in. obowiązku informacyjnego ubezpieczyciela oraz możliwości wypowiedzenia umowy przez ubezpieczającego w przypadku niezaakceptowania nowych warunków. Jest to istotne z punktu widzenia transparentności i uczciwości w relacjach między stronami umowy ubezpieczenia.

#### 5. Odniesienie do art. 384^1 Kodeksu cywilnego

Art. 830 nie uchybia stosowaniu art. 384^1 Kodeksu cywilnego, który dotyczy wprowadzenia do umowy wzorca umowy w trakcie jej trwania. Przepis ten zapewnia, że zmiany w ogólnych warunkach ubezpieczenia muszą być wprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w art. 384^1, co dodatkowo chroni ubezpieczającego przed niekorzystnymi zmianami w umowie.

### Podsumowanie

Art. 830 Kodeksu cywilnego wprowadza kompleksowe regulacje dotyczące wypowiedzenia umowy ubezpieczenia osobowego, zapewniając równowagę między interesami ubezpieczającego a ubezpieczycielem. Przepis ten chroni ubezpieczającego przed jednostronnym zakończeniem umowy przez ubezpieczyciela oraz daje mu możliwość wypowiedzenia umowy w przypadku braku płatności składki. Jednocześnie, wprowadza mechanizmy zabezpieczające interesy ubezpieczyciela, co jest kluczowe dla stabilności rynku ubezpieczeniowego.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 886 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje sankcje, jakie mogą być nałożone na pracodawcę, który nie wykonuje obowiązków związanych z zajęciem wynagrodzenia dłużnika. Przepis ten ma na celu zapewnienie skuteczności egzekucji komorniczej poprzez nałożenie odpowiedzialności na pracodawcę za niewykonanie określonych obowiązków.

### 1. Obowiązki pracodawcy

Pracodawca ma obowiązek:
- Wykonać obowiązki określone w art. 881 § 3 i 4 k.p.c., które dotyczą m.in. przekazania komornikowi informacji o wynagrodzeniu dłużnika oraz potrącenia odpowiednich kwot z wynagrodzenia.
- Złożyć w przepisanym terminie oświadczenie przewidziane w art. 882 k.p.c., które dotyczy m.in. potwierdzenia zajęcia wynagrodzenia.
- Przesłać dokumenty zajęcia wynagrodzenia nowemu pracodawcy dłużnika zgodnie z art. 884 § 2 i 3 k.p.c.

### 2. Sankcje za niewykonanie obowiązków

Jeżeli pracodawca nie wykonuje powyższych obowiązków, komornik może nałożyć na niego grzywnę w wysokości do pięciu tysięcy złotych. Grzywna ta może być powtarzana, jeżeli pracodawca nadal uchyla się od wykonania tych czynności w dodatkowo wyznaczonym terminie.

### 3. Odpowiedzialność osób fizycznych i prawnych

W przypadku, gdy pracodawcą nie jest osoba fizyczna, grzywnie podlega pracownik lub wspólnik odpowiedzialny za wykonanie tych czynności. Jeżeli nie można ustalić odpowiedzialnego pracownika, grzywnie podlegają osoby uprawnione do reprezentowania pracodawcy. W przypadku spółki cywilnej, grzywnie podlega którykolwiek ze wspólników.

### 4. Odpowiedzialność za szkodę

Pracodawca, który nie zastosował się do wezwania z art. 881 i 882 k.p.c., naruszył obowiązki wynikające z zajęcia wynagrodzenia, złożył nieprawdziwe oświadczenie przewidziane w art. 882 k.p.c. lub dokonał wypłaty zajętej części wynagrodzenia dłużnikowi, odpowiada za wyrządzoną przez to wierzycielowi szkodę.

### 5. Sankcje dla dłużnika

Komornik może również nałożyć grzywnę na dłużnika, który nie powiadomił go o zmianie pracodawcy. Jest to istotne, ponieważ zmiana pracodawcy może wpłynąć na skuteczność egzekucji.

### Podsumowanie

Art. 886 k.p.c. wprowadza mechanizmy mające na celu zapewnienie skuteczności egzekucji komorniczej poprzez nałożenie odpowiedzialności na pracodawcę za niewykonanie określonych obowiązków. Przepis ten przewiduje zarówno sankcje finansowe w postaci grzywny, jak i odpowiedzialność odszkodowawczą za wyrządzoną wierzycielowi szkodę. Dodatkowo, przepis ten nakłada obowiązki informacyjne na dłużnika, co ma na celu zapobieżenie utrudnieniom w procesie egzekucji.

Art. 141 Ordynacji podatkowej reguluje procedurę ponaglenia w przypadku niezałatwienia sprawy podatkowej w terminie. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że organy podatkowe działają w sposób terminowy i efektywny, a także wprowadza mechanizmy kontroli i odpowiedzialności za opóźnienia.

#### § 1. Prawo do ponaglenia

Strona, której sprawa nie została załatwiona we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140, ma prawo do wniesienia ponaglenia. Ponaglenie to może być skierowane do:
1. Organ podatkowy wyższego stopnia - w przypadku, gdy sprawa nie została załatwiona przez organ podatkowy niższego stopnia.
2. Szef Krajowej Administracji Skarbowej - jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej albo dyrektora izby administracji skarbowej.

#### § 2. Działania organu po wniesieniu ponaglenia

Organ podatkowy, do którego skierowano ponaglenie, ma obowiązek podjąć określone działania, jeżeli uzna ponaglenie za uzasadnione:
1. **Wyznaczenie dodatkowego terminu** - Organ wyznacza nowy termin na załatwienie sprawy, co ma na celu przyspieszenie jej rozpatrzenia.
2. **Wyjaśnienie przyczyn opóźnienia** - Organ zarządza wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz ustalenie osób odpowiedzialnych za opóźnienie.
3. **Środki zapobiegawcze** - W razie potrzeby organ podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości, co ma na celu poprawę efektywności działania organów podatkowych.

#### § 3. Ocena naruszenia prawa

Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jest to istotne, ponieważ rażące naruszenie prawa może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną lub innymi konsekwencjami dla osób odpowiedzialnych za opóźnienie.

### Znaczenie przepisu

Art. 141 Ordynacji podatkowej pełni ważną rolę w systemie prawa podatkowego, zapewniając mechanizmy kontroli nad terminowością działania organów podatkowych. Przepis ten chroni interesy podatników, którzy mogą domagać się szybkiego i sprawiedliwego rozpatrzenia swoich spraw. Ponadto, wprowadza odpowiedzialność za opóźnienia, co ma na celu poprawę efektywności i rzetelności działania administracji podatkowej.

### Praktyczne zastosowanie

W praktyce, podatnicy powinni być świadomi swojego prawa do wniesienia ponaglenia w przypadku opóźnień w załatwianiu ich spraw. Wniesienie ponaglenia może przyspieszyć rozpatrzenie sprawy i zmusić organ podatkowy do podjęcia działań naprawczych. Jednocześnie, organy podatkowe powinny dążyć do terminowego załatwiania spraw, aby unikać konieczności wyjaśniania opóźnień i podejmowania środków zapobiegawczych.

### Podsumowanie

Art. 141 Ordynacji podatkowej jest kluczowym przepisem, który zapewnia mechanizmy kontroli nad terminowością działania organów podatkowych oraz chroni interesy podatników. Przepis ten wprowadza odpowiedzialność za opóźnienia i ma na celu poprawę efektywności administracji podatkowej, co jest istotne dla prawidłowego funkcjonowania systemu podatkowego.

Ordynacja podatkowa

Art. 78 Prawa o adwokaturze reguluje zasady przeprowadzania egzaminu adwokackiego, w tym skład komisji egzaminacyjnych, ich powoływanie oraz obowiązki i uprawnienia członków komisji. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia transparentności i rzetelności procesu egzaminacyjnego, który jest niezbędny do uzyskania uprawnień adwokackich.

#### Skład komisji egzaminacyjnych

Komisje egzaminacyjne składają się z 8 członków, z czego połowa jest wskazywana przez Ministra Sprawiedliwości, a druga połowa przez Naczelną Radę Adwokacką spośród adwokatów. Taki skład ma na celu zapewnienie równowagi między przedstawicielami administracji rządowej a samorządem adwokackim, co jest istotne dla zachowania bezstronności i obiektywności egzaminu.

#### Powoływanie i odwoływanie członków komisji

Członkowie komisji są powoływani spośród specjalistów z dziedzin prawa objętych egzaminem, co gwarantuje, że posiadają oni odpowiednią wiedzę i doświadczenie. Minister Sprawiedliwości powołuje komisje egzaminacyjne oraz wyznacza ich przewodniczącego i zastępcę, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej. Przewodniczący komisji kieruje jej pracami i reprezentuje ją na zewnątrz.

#### Przebieg egzaminu

Egzamin adwokacki przeprowadza się raz w roku, a termin jego przeprowadzenia wyznacza Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Naczelną Radą Adwokacką. W przypadku przeszkód uniemożliwiających przeprowadzenie egzaminu w wyznaczonym terminie, Minister może wyznaczyć dodatkowy termin, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej jest zobowiązany do zawiadomienia zdających o dodatkowym terminie egzaminu.

#### Wynagrodzenie i koszty

Przewodniczącemu i członkom komisji egzaminacyjnej przysługuje zwrot kosztów podróży i noclegów oraz wynagrodzenie za czynności związane z udziałem w komisji. Koszty te są pokrywane z części budżetu państwa pozostającej w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości. Okręgowe rady adwokackie zapewniają obsługę administracyjną i techniczną działalności komisji egzaminacyjnych jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.

#### Rozporządzenia wykonawcze

Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej, określa w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady dotyczące trybu i terminu zgłaszania kandydatów na członków komisji, powoływania i odwoływania członków, wysokości wynagrodzenia oraz trybu przeprowadzania egzaminu adwokackiego. Rozporządzenie to ma na celu zapewnienie prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu, a także zachowanie bezstronności pracy komisji egzaminacyjnych.

### Podsumowanie

Art. 78 Prawa o adwokaturze jest kluczowym przepisem regulującym zasady przeprowadzania egzaminu adwokackiego. Zapewnia on transparentność, rzetelność i bezstronność procesu egzaminacyjnego, co jest niezbędne dla utrzymania wysokich standardów w zawodzie adwokata. Przepis ten precyzyjnie określa skład komisji egzaminacyjnych, zasady ich powoływania i odwoływania, a także obowiązki i uprawnienia członków komisji, co przyczynia się do sprawnego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu adwokackiego.

Dodatkowy termin

Dodatkowy termin - definicja

Dodatkowy termin w przepisach

Kodeks cywilny11 przepisów

Kodeks postępowania cywilnego2 przepisy

Ordynacja podatkowa1 przepis

Prawo o adwokaturze1 przepis

o gospodarce nieruchomościami1 przepis