Zawarcie umowy

Zawarcie umowy oznacza doprowadzenie do powstania stosunku prawnego między co najmniej dwiema stronami, wskutek złożenia przez nie zgodnych oświadczeń woli. Umowa zostaje zawarta wtedy, gdy strony uzgodnią jej treść w zakresie wymaganym dla danego rodzaju umowy, w szczególności jej istotne postanowienia. Od tego momentu umowa co do zasady wiąże strony i może określać ich prawa, obowiązki, odpowiedzialność oraz skutki niewykonania zobowiązań.

W Kodeksie cywilnym podstawowym sposobem zawarcia umowy jest przyjęcie oferty. Oferta stanowi oświadczenie woli zawarcia umowy i powinna określać jej istotne postanowienia. Do zawarcia umowy może dojść także w wyniku negocjacji, przyjęcia zaproszenia do składania ofert, aukcji lub przetargu, a w określonych przypadkach również przez zachowanie stron wskazujące na ich zgodną wolę. Umowa może być zawarta ustnie, pisemnie, elektronicznie albo w sposób dorozumiany, chyba że przepisy lub strony wymagają szczególnej formy.

Najważniejsze cechy zawarcia umowy:

• wymaga zgodności oświadczeń woli stron, choć nie zawsze wymaga ich jednoczesnej obecności;
• może nastąpić między osobami fizycznymi, przedsiębiorcami, jednostkami organizacyjnymi oraz innymi podmiotami mającymi zdolność do czynności prawnych;
• może prowadzić do powstania, zmiany albo ustania określonych praw i obowiązków;
• nie zawsze oznacza natychmiastowe wykonanie umowy, ponieważ termin spełnienia świadczeń może przypadać później.

Przy umowach zawieranych elektronicznie znaczenie mają reguły dotyczące chwili związania ofertą, potwierdzenia jej otrzymania oraz przekazania informacji o procedurze zawarcia umowy i sposobie poprawiania błędów. W relacjach konsumenckich zawarcie umowy może również wpływać na właściwość sądu i zakres ochrony konsumenta.

Termin występuje w wielu dziedzinach prawa. Zawarcie umowy spółki może prowadzić do powstania spółki w organizacji, zawarcie małżeńskiej umowy majątkowej wpływa na ustrój majątkowy małżonków, a zawarcie umowy dotyczącej nieruchomości lub innej czynności może wymagać formy określonej w przepisach. Samo zawarcie umowy nie przesądza jednak zawsze o jej skuteczności wobec osób trzecich ani o ważności, jeżeli nie zostały spełnione wymagania dotyczące formy, umocowania lub treści czynności.