Art. 245. k.c. Odpowiednie stosowanie

§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności.

§ 2. Jednakże do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości nie stosuje się przepisów o niedopuszczalności warunku lub terminu. Forma aktu notarialnego jest potrzebna tylko dla oświadczenia właściciela, który prawo ustanawia.

Komentarz do Art. 245. kc

Ograniczone prawo rzeczowe ustanawia się w sposób zbliżony do przeniesienia własności, ale przy nieruchomościach przepis wprowadza dwa istotne ułatwienia: dopuszcza warunek i termin oraz zawęża wymóg formy notarialnej do jednej strony.

Najważniejsze punkty

Odpowiednie stosowanie przepisów o przeniesieniu własności oznacza, że do ustanowienia prawa potrzebna jest przede wszystkim umowa.
Dopuszczalny warunek i termin: przy nieruchomościach nie stosuje się przepisów o niedopuszczalności warunku lub terminu. Służebność czy użytkowanie można więc ustanowić na czas oznaczony albo pod warunkiem.
Forma aktu notarialnego tylko dla właściciela: notarialnej formy wymaga wyłącznie oświadczenie tego, kto prawo ustanawia. Oświadczenie nabywcy może być złożone w dowolnej formie.
To wyraźny wyjątek od reguły, że umowy dotyczące nieruchomości wymagają aktu notarialnego po obu stronach (art. 158).
Zastrzeżenie wyjątków ustawowych (§ 1): odrębne wymagania mogą wynikać z przepisów szczególnych, na przykład dla hipoteki, którą regulują przepisy odrębne (art. 244 § 2).

W praktyce

W typowej sprawie wystarczy, że właściciel gruntu złoży u notariusza oświadczenie o ustanowieniu służebności, a uprawniony przyjmie je pismem. Ograniczenie prawa terminem jest przy tym w pełni skuteczne, co pozwala uniknąć obciążenia nieruchomości na zawsze.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ustawa przewidziana

ograniczone prawo

prawo rzeczowe

przeniesienie własności

nieruchomość

niedopuszczalność warunku

forma aktu

akt notarialny

oświadczenie właściciela

właściciel

Art. 244.Art. 245¹.