Przeniesienie własności

Przeniesienie własności oznacza zmianę osoby, której przysługuje prawo własności rzeczy, zbywcy na nabywcę. Jest skutkiem prawnym czynności dokonanej między stronami albo, w przypadkach określonych w przepisach, skutkiem innego zdarzenia prawnego. Przeniesienie może dotyczyć rzeczy ruchomych, nieruchomości, udziału we współwłasności oraz niektórych praw majątkowych.

Najczęściej dochodzi do niego na podstawie umowy sprzedaży, darowizny, zamiany albo wniesienia wkładu. Co do zasady umowa zobowiązująca do przeniesienia własności wywołuje także skutek rozporządzający, czyli powoduje przejście własności na nabywcę. Przepisy szczególne lub postanowienia stron mogą jednak przewidywać, że skutek ten nastąpi później, po spełnieniu określonego warunku albo na podstawie odrębnej czynności. Samo wydanie rzeczy lub wpis w księdze wieczystej nie zawsze jest więc równoznaczne z przeniesieniem własności.

W przypadku nieruchomości przeniesienie własności wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Wpis w księdze wieczystej co do zasady ujawnia istniejący stan prawny, natomiast roszczenie o przeniesienie własności może zostać wpisane wcześniej jako prawo osobiste lub roszczenie. Od przeniesienia własności należy odróżnić ustanowienie lub przeniesienie użytkowania wieczystego oraz ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego.

Termin występuje w wielu dziedzinach prawa. W gospodarce nieruchomościami odnosi się między innymi do sprzedaży nieruchomości użytkownikowi wieczystemu, wyposażania podmiotów publicznych w nieruchomości oraz sprzedaży nieruchomości z zastosowaniem bonifikaty. W Ordynacji podatkowej może oznaczać przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych na rzecz jednostki publicznej w zamian za zaległości podatkowe, co prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania w odpowiednim zakresie. W prawie upadłościowym może służyć zaspokojeniu nabywców lokali. Przeniesienie własności może być także przedmiotem roszczenia ujawnianego w księdze wieczystej albo dokumentu wymagającego szczególnego uwierzytelnienia, jeżeli dotyczy nieruchomości położonej w Polsce.