Art. 117. k.c. Przedawnienie roszczeń majątkowych

§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.

§ 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

§ 2¹. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.

§ 3. (uchylony)

Komentarz do Art. 117. kc

Art. 117 Kodeksu cywilnego stanowi fundamentalną regulację dotyczącą przedawnienia roszczeń majątkowych. Przedawnienie jest instytucją prawa cywilnego, której celem jest zapewnienie pewności obrotu prawnego poprzez ograniczenie w czasie możliwości dochodzenia roszczeń. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego przepisu.

Zasada ogólna przedawnienia roszczeń majątkowych:
- Art. 117 § 1 Kodeksu cywilnego wprowadza ogólną zasadę, że roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, chyba że ustawa przewiduje wyjątki. Oznacza to, że po upływie określonego w przepisach prawa terminu, roszczenie nie może być skutecznie dochodzone przed sądem. Przedawnienie nie powoduje jednak wygaśnięcia roszczenia, lecz przekształca je w roszczenie naturalne, które nie może być przymusowo egzekwowane.
Skutki upływu terminu przedawnienia:
- Zgodnie z art. 117 § 2 Kodeksu cywilnego, po upływie terminu przedawnienia, dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia. Oznacza to, że dłużnik może podnieść zarzut przedawnienia, co skutkuje oddaleniem powództwa przez sąd. Ważne jest, że zarzut przedawnienia nie jest uwzględniany z urzędu, lecz musi być podniesiony przez dłużnika.
Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia:
- Przepis ten przewiduje możliwość zrzeczenia się przez dłużnika zarzutu przedawnienia, jednakże zrzeczenie się tego zarzutu przed upływem terminu przedawnienia jest nieważne. Oznacza to, że dłużnik może skutecznie zrzec się zarzutu przedawnienia dopiero po upływie terminu przedawnienia, co pozwala wierzycielowi na dochodzenie roszczenia mimo upływu tego terminu.
Ochrona konsumentów:
- Art. 117 § 2¹ Kodeksu cywilnego wprowadza szczególną ochronę konsumentów, stanowiąc, że po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Jest to istotne odstępstwo od ogólnej zasady, które ma na celu ochronę słabszej strony stosunku prawnego, jaką jest konsument. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli konsument nie podniesie zarzutu przedawnienia, sąd z urzędu oddali powództwo o zaspokojenie przedawnionego roszczenia.

Podsumowując, art. 117 Kodeksu cywilnego wprowadza kluczowe zasady dotyczące przedawnienia roszczeń majątkowych, zapewniając jednocześnie ochronę dłużników przed nieograniczonym w czasie dochodzeniem roszczeń oraz szczególną ochronę konsumentów. Przepis ten ma na celu zrównoważenie interesów wierzycieli i dłużników, promując pewność obrotu prawnego i stabilność stosunków cywilnoprawnych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zrzeczenie zarzutu

uchylenie

przedawnienie roszczeń

Art. 116. kc Art. 117¹. kc