Art. 117¹. k.c. Nieuwzględnienie upływu terminu przedawnienia roszczenia wobec konsumentów

§ 1. W wyjątkowych przypadkach sąd może, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności.

§ 2. Korzystając z uprawnienia, o którym mowa w § 1, sąd powinien rozważyć w szczególności:

1) długość terminu przedawnienia;

2) długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia;

3) charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia.

Komentarz do Art. 117¹. kc

Art. 117¹ Kodeksu cywilnego wprowadza istotne odstępstwo od ogólnej zasady przedawnienia roszczeń, które jest szczególnie istotne w kontekście ochrony konsumentów. Przepis ten daje sądowi możliwość, w wyjątkowych przypadkach, nie uwzględnienia upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności.

Komentarz:

1. Wyjątkowe przypadki i względy słuszności

Przepis ten jest wyrazem zasady słuszności, która pozwala na elastyczne podejście do kwestii przedawnienia w sytuacjach, gdzie rygorystyczne stosowanie przepisów mogłoby prowadzić do niesprawiedliwych rezultatów. Sąd, korzystając z tego uprawnienia, musi dokładnie rozważyć interesy obu stron oraz okoliczności konkretnej sprawy.

2. Kryteria oceny przez sąd

Sąd, decydując się na nieuwzględnienie upływu terminu przedawnienia, powinien wziąć pod uwagę kilka kluczowych czynników:

Długość terminu przedawnienia: Sąd powinien ocenić, jak długi był pierwotny termin przedawnienia. Krótsze terminy mogą być bardziej uzasadnione do przedłużenia w wyjątkowych okolicznościach niż dłuższe terminy.
Długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia: Im krótszy okres od upływu terminu przedawnienia do momentu, gdy roszczenie jest dochodzone, tym większe prawdopodobieństwo, że sąd uzna za słuszne nieuwzględnienie przedawnienia.
Charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego: Sąd powinien zbadać, dlaczego uprawniony nie dochodził roszczenia w terminie. Mogą to być okoliczności niezależne od jego woli, takie jak choroba, trudna sytuacja życiowa, czy też działania zobowiązanego, które mogły wprowadzić uprawnionego w błąd lub uniemożliwić mu dochodzenie roszczenia.
Wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia: Jeśli zobowiązany swoim zachowaniem przyczynił się do opóźnienia w dochodzeniu roszczenia, np. poprzez wprowadzenie w błąd, ukrywanie informacji, czy też inne działania mające na celu uniemożliwienie dochodzenia roszczenia, sąd może uznać, że względy słuszności wymagają nieuwzględnienia przedawnienia.

3. Ochrona konsumenta

Przepis ten ma na celu wzmocnienie ochrony konsumentów, którzy często znajdują się w słabszej pozycji w stosunku do przedsiębiorców. Konsumenci mogą nie być świadomi swoich praw lub mogą napotkać trudności w dochodzeniu roszczeń w terminie, co uzasadnia wprowadzenie takiej elastyczności w przepisach dotyczących przedawnienia.

4. Praktyczne zastosowanie

W praktyce, zastosowanie art. 117¹ Kodeksu cywilnego będzie wymagało od sądów dokładnej analizy okoliczności każdej sprawy. Sąd musi wyważyć interesy obu stron i ocenić, czy w danym przypadku rzeczywiście zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające odstąpienie od ogólnej zasady przedawnienia.

Podsumowanie

Art. 117¹ Kodeksu cywilnego stanowi ważne narzędzie w rękach sądów, pozwalające na elastyczne podejście do kwestii przedawnienia roszczeń przeciwko konsumentom. Przepis ten jest wyrazem zasady słuszności i ma na celu ochronę konsumentów w sytuacjach, gdzie rygorystyczne stosowanie przepisów o przedawnieniu mogłoby prowadzić do niesprawiedliwych rezultatów. Sąd, korzystając z tego uprawnienia, powinien dokładnie rozważyć długość terminu przedawnienia, okres od jego upływu do dochodzenia roszczenia oraz charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

przypadek wyjątkowy

interes stron

termin przedawnienia

roszczenie konsumenta

względy słuszności

długość terminu

okres przedawnienia

charakter okoliczności

zachowanie zobowiązanego

opóźnienie uprawnionego

dochodzenie roszczenia

sąd

Art. 117.Art. 118.