Upływ terminu

Upływ terminu oznacza zakończenie okresu, w którym określona czynność powinna zostać dokonana albo w którym może nastąpić określone zdarzenie prawne. Termin wyznacza granicę czasową dla działania osoby, organu lub sądu. Jego upływ następuje z końcem ostatniego dnia albo w innym momencie wskazanym w przepisie, decyzji, orzeczeniu lub umowie.

Terminy mogą być określane w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach, a także przez wskazanie konkretnej daty albo zdarzenia. W zależności od źródła wyróżnia się między innymi terminy ustawowe, sądowe, administracyjne i umowne. Istotne znaczenie ma sposób obliczania terminu, w szczególności ustalenie chwili, od której zaczyna on biec, oraz zasad dotyczących dni wolnych od pracy. Szczegółowe reguły w tym zakresie mogą zależeć od rodzaju postępowania i przepisów regulujących daną sprawę.

Skutki upływu terminu są zróżnicowane. W postępowaniu cywilnym spóźniona czynność procesowa może być bezskuteczna. W innych sprawach upływ terminu może powodować wygaśnięcie uprawnienia, obowiązku, prawa lub decyzji, utratę możliwości złożenia wniosku albo zastosowanie określonej sankcji. Może też uruchamiać skutek przewidziany przez prawo, na przykład uznanie stanowiska strony za prawidłowe wskutek niewydania rozstrzygnięcia w terminie. Nie zawsze upływ terminu prowadzi do utraty prawa, ponieważ niektóre terminy mają charakter porządkowy i służą organizacji działania organu.

Termin może podlegać przedłużeniu, skróceniu, zawieszeniu albo przywróceniu, jeżeli pozwalają na to właściwe przepisy i spełnione są określone warunki. Upływu terminu nie należy utożsamiać z przedawnieniem. Przedawnienie dotyczy możliwości dochodzenia roszczenia, natomiast upływ terminu jest ogólnym zdarzeniem czasowym, które może wywoływać różne skutki w prawie cywilnym, karnym, pracy, administracyjnym, podatkowym i procesowym.