Art. 1008. k.c. Wydziedziczenie

Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Komentarz do Art. 1008. kc

Wydziedziczenie to znacznie więcej niż pominięcie w testamencie. Wydziedziczony traci nie tylko prawo do zachowku - jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku, więc nie dziedziczy także z ustawy.

Najważniejsze punkty

Podwójny skutek: wydziedziczenie pozbawia zachowku i zarazem wyłącza od dziedziczenia ustawowego. Samo pominięcie kogoś w testamencie takiego skutku nie daje - pominięty nadal może żądać zachowku.
Zamknięty krąg osób: wydziedziczyć można tylko zstępnych, małżonka i rodziców, czyli osoby uprawnione do zachowku.
Trzy przyczyny i żaden inny powód: uporczywe postępowanie wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; umyślne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażąca obraza czci wobec spadkodawcy lub jednej z najbliższych mu osób; uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych wobec spadkodawcy.
Wyłącznie w testamencie, a przyczyna musi wynikać z jego treści (art. 1009). Rozmowa, list czy nagranie nie zastąpią rozrządzenia testamentowego.
Wnuki zachowują zachowek: zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, choćby wydziedziczony przeżył spadkodawcę (art. 1011).
Przebaczenie niweczy wydziedziczenie: spadkodawca nie może wydziedziczyć tego, komu przebaczył (art. 1010 § 1).

W praktyce

Uporczywość oznacza długotrwałość i świadomość, a nie jednorazowy konflikt. Sam brak kontaktu nie wystarcza, jeżeli jego przyczyna leżała po stronie spadkodawcy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

testamentowe wydziedziczenie

zasady współżycia

umyślne przestępstwo

rażąca obraza

obowiązki rodzinne

spadkodawca

zachowek

zstępni

małżonek

rodzice

prawa spadkowe.

Art. 1007.Art. 1009.