Wykonywanie pracy

Wykonywanie pracy oznacza faktyczne podejmowanie czynności związanych z pracą, zgodnie z określonym zakresem zadań, organizacją i zasadami jej świadczenia. Termin ten opisuje nie tylko pozostawanie w stosunku pracy, lecz także rzeczywiste wykonywanie obowiązków na innej podstawie prawnej, w tym w ramach umów cywilnoprawnych, działalności gospodarczej lub obowiązków o charakterze publicznym.

W prawie pracy wykonywanie pracy jest związane przede wszystkim z realizacją uzgodnionych czynności na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Przepisy mogą obejmować również osoby pracujące poza stosunkiem pracy, jeżeli ich praca jest organizowana przez określony podmiot. Znaczenie ma wtedy między innymi sposób organizacji pracy, zakres odpowiedzialności, zasady ochrony danych i bezpieczeństwa oraz obowiązki podmiotu powierzającego pracę.

Termin występuje także w innych dziedzinach prawa:

• w Kodeksie pracy może oznaczać świadczenie pracy podczas korzystania z urlopu rodzicielskiego. Połączenie urlopu z pracą u pracodawcy udzielającego urlopu wpływa na długość okresu urlopowego;
• w Kodeksie karnym wykonawczym może oznaczać obowiązek skazanego, pracę wykonywaną w ramach kary ograniczenia wolności albo pracę w zakładzie karnym. W takich sytuacjach zakres, wymiar i sposób wykonywania pracy wynikają z przepisów oraz decyzji właściwych organów;
• w Prawie wodnym obejmuje czynności kontrolne i techniczne wykonywane przez uprawnione służby, które mogą wymagać wejścia na cudzy teren, ustawienia urządzeń pomiarowych lub usunięcia roślinności;
• w przepisach dotyczących cudzoziemców oznacza pracę powierzoną osobie przebywającej na terytorium Polski, co wiąże się z obowiązkami podmiotu powierzającego, w tym z przechowywaniem kopii dokumentu cudzoziemca.

Wykonywanie pracy może więc być źródłem wynagrodzenia, elementem stosunku pracy, obowiązkiem wynikającym z orzeczenia albo czynnością realizowaną przez służby publiczne. O jego skutkach prawnych decyduje rodzaj pracy, podstawa jej wykonywania oraz przepisy regulujące daną sytuację.