Oświadczenie strony

„Oświadczenie strony” to wypowiedź lub działanie procesowe albo cywilnoprawne osoby uczestniczącej w postępowaniu lub będącej stroną stosunku prawnego. Termin nie oznacza jednego, ściśle zdefiniowanego rodzaju czynności. Jego znaczenie zależy od kontekstu przepisu, w którym został użyty.

W postępowaniu cywilnym i administracyjnym oświadczenie strony może dotyczyć jej stanowiska w sprawie, faktów, żądań, dowodów albo rezygnacji z określonego uprawnienia. Oświadczeniem jest przykładowo zrzeczenie się prawa do odwołania, wskazanie określonych okoliczności lub przedstawienie informacji o stanie majątkowym. Oświadczenia procesowe wpływają na przebieg postępowania, zakres sporu i ocenę materiału zgromadzonego przez sąd albo organ. Powinny być odróżniane od twierdzeń o faktach i od wniosków, takich jak żądanie przeprowadzenia dowodu. W piśmie procesowym poszczególne elementy powinny być wyraźnie rozdzielone.

W prawie cywilnym oświadczenie strony może być także oświadczeniem woli, czyli zachowaniem ujawniającym zamiar wywołania skutku prawnego, na przykład zawarcia, zmiany albo rozwiązania umowy. Skutek może wynikać z jednostronnego oświadczenia jednej osoby, z uzgodnionych oświadczeń obu stron albo z wykonania określonego świadczenia. W innych przypadkach oświadczenie zawiera jedynie informację o wiedzy lub stanie faktycznym i nie tworzy samo przez się nowego stosunku prawnego.

Najważniejsze cechy oświadczenia strony:

• może mieć charakter procesowy, materialnoprawny albo informacyjny;
• może być złożone ustnie, pisemnie, w formie dokumentowej lub elektronicznej, jeżeli przepisy nie wymagają innej formy;
• jego skuteczność może zależeć od treści, chwili złożenia, adresata oraz zachowania wymaganej formy;
• w niektórych sytuacjach przepisy wiążą z nim szczególne skutki, takie jak natychmiastowa ostateczność decyzji albo ograniczenie możliwości prowadzenia dowodu.

Pojęcie występuje między innymi w Kodeksie postępowania cywilnego, Kodeksie postępowania administracyjnego, Kodeksie cywilnym, Kodeksie pracy, Ordynacji podatkowej oraz przepisach dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów. W zależności od dziedziny może dotyczyć zarówno czynności podejmowanych w toku postępowania, jak i zawarcia, wykonywania lub zakończenia umowy.