Sygn. akt XI Ka 652/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 grudnia 2020 roku
Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący Sędzia Dorota Dobrzańska
Protokolant Agnieszka Furdel
przy udziale prokuratora Magdaleny Szuper
po rozpoznaniu dnia 15 grudnia 2020 roku
sprawy M. N. s. Z. i E. z domu D. ur. (...) w L.
oskarżonego z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego i obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z dnia 25 czerwca 2020 roku sygn. akt IX K 796/19
na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 kpk uchyla zaskarżony wyrok i sprawę M. N. przekazuje Sądowi Rejonowemu Lublin - Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
Sygnatura akt
XI Ka 652/20
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
2
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 25 czerwca 2020 roku wydany w sprawie IX K 796/19
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca
☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☒
zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.1.1.
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2.1.
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
3.1.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Wniosek
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
4. OKOLICZNO Ś CI PODLEGAJ Ą CE UWZGL Ę DNIENIU Z URZ Ę DU
4.1.
Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
Obrońca oskarżonego nie został prawidłowo zwolniony ze sprawowanej funkcji.
5. ROZSTRZYGNI Ę CIE S Ą DU ODWO Ł AWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku s ą du pierwszej instancji
5.1.1.
Przedmiot utrzymania w mocy
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
5.2. Zmiana wyroku s ą du pierwszej instancji
5.2.1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
5.3.1.1.1.
Zaistniała przesłanka z art. 439 § 1 pkt. 10 k.p.k.
☒ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
W przedmiotowej sprawie zarządzeniem upoważnionego sędziego Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z dnia 17 czerwca 2019 r. został wyznaczony obrońca z urzędu na podstawie art. 79§1 pkt 3 kpk (k.1 dołączonych akt IX Kp 364/19). W takiej sytuacji §3 tego artykułu stanowi, że udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie i określonych posiedzeniach. Z kolei §4 pozwala prezesowi sądu lub sądowi na zwolnienie obrońcy z jego obowiązków, kiedy z opinii psychiatrów wynika poczytalność oskarżonego i zdolność do udziału w postępowaniu i prowadzenia własnej obrony. Warunkiem jednakże koniecznym jest poprzedzenie takiego zwolnienia orzeczeniem sądu o nieobowiązkowym udziale obrońcy. Musi zatem zapaść stosowne postanowienie organu procesowego, aby zwolnienie było prawnie skuteczne. W przedmiotowej sprawie, po uzyskanej opinii psychiatrów (k.128-129), na wniosek asesora Prokuratury Rejonowej Lublin - Południe w Lublinie, sędzia Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie wydał w sprawie II Kp 364/19 zarządzenie o cofnięciu obrońcy z urzędu (k.7 (k.1 dołączonych akt IX Kp 364/19). Decyzja w takiej formie oznacza, że w obrocie prawnym nie zaistniało niezbędne postanowienie sądu, a więc zarządzenie nie mogło wywołać skutku w postaci ustania obrony obligatoryjnej.
Sąd Okręgowy podziela w całości zapatrywanie Sądu Najwyższego wyrażone w sprawie w sprawie V KK 450/17 ( OSNKW 2018/4/33), że „W stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. sama treść opinii biegłych lekarzy psychiatrów o braku okoliczności wymienionych w art. 31 § 1 i 2 k.k. decydowała o ustaniu obrony obligatoryjnej, a tylko decyzja sądu mogła ten stan obligatoryjnej obrony przywrócić. Od dnia 1 lipca 2015 r. obrona obligatoryjna w wypadkach wskazanych w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy (art. 79 § 4 k.p.k.)”
Wobec powyższego prowadzenie rozprawy w dniach:
- 3 grudnia 2019 roku (k.193-197),
- 23 stycznia 2020 roku (k. 225226v),
- 25 lutego 2020 roku (k.246- 248)
bez udziału obrońcy stanowiło w postępowaniu odwoławczym podstawę do uwzględnienia z urzędu i poza granicami środków odwoławczych i uchylenia wyroku zgodnie z art. 439§1 pkt 10 kpk.
Skoro wystąpiła bezwzględna przesłanka odwoławcza, wynikająca z naruszenia procedury w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, mogło nastąpić tylko uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 436 kpk Sąd nie odnosił się do zarzutów obu apelacji jako bezprzedmiotowych dla dalszego toku postępowania
5.3.1.2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
5.3.1.4.1.
☐ art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
Przeprowadzenie postępowania na nowo i wydanie wyroku przy zachowaniu w polu widzenia argumentacji stron postępowania wyłożonej w obu apelacjach.
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
7. PODPIS
Dorota Dobrzańska
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
1
Podmiot wnoszący apelację
Obrońca
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Orzeczenie o winie
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☒
zmiana
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
2
Podmiot wnoszący apelację
Oskarżony
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
skazanie
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☒
zmiana