Sygn. akt V ACa 772/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 października 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:
SSA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.)
Sędziowie:
SA Irma Kul
SA Maryla Domel-Jasińska
Protokolant:
sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska
po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwa E. B.
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w (...)
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku
z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt I C 284/11
I oddala apelację;
II zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 804,79 zł (osiemset cztery złote i siedemdziesiąt dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję;
III nie obciąża powoda kosztami procesu w pozostałej części.
1
V ACa 772/12
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Słupsku wyrokiem z 15 czerwca 2012 r. oddalił powództwo E. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w (...) o zapłatę inie obciążył go kosztami procesu.
Zasadnicze motywy wyroku są następujące:
Powód, po wielokrotnej modyfikacji roszczenia, domagał się zasądzenia od pozwane-go kwoty 20.000 zł tytułem odszkodowania za wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia wsprawach o sygn. akt I C 244/09, I C 243/09, I C 127/05 i we wszystkich innych sprawachwymienionych w jego piśmie z 10 września 2011 r. Twierdził, że Sąd, wydając orzeczenia,naruszył przepisy prawa, a wydane orzeczenia wyrządziły mu szkodę. Przykładowo podał, żew sprawie I C 243/09 Sąd bezprawnie nadał wyrokowi klauzulę wykonalności, co skutkowałowszczęciem egzekucji uznanej następnie za bezskuteczną. Pozwany wnosił o oddalenie po-wództwa, wskazując że powód nie wykazał przesłanek żądanego odszkodowania i nie uzyskałstosownego orzeczenia prejudycjalnego.
Sąd Okręgowy ustalił, że powód w dniu 8 października wniósł do Sądu Okręgowegow (...) pozew o uchylenie uchwały nr (...) Rady Nadzorczej Gminnej Spółdzielni (...) w K., sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt I C244/09, zarządzeniem z tego dnia powód został wezwany do usunięcia braków formalnychpozwu przez jego podpisanie i złożenie drugiego egzemplarza załączników do pozwu, w za-kreślonym terminie jedynie podpisał pozew, ale nie złożył żądanych załączników, wnosząc ozwolnienie z tego obowiązku, więc pozew został zwrócony, później Sąd odrzucił wniosekpowoda o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych pozwu oraz jego zażale-nie na to postanowienie, a Sąd Apelacyjny odrzucił jego zażalenie na to postanowienie. PrzedSądem Okręgowym w (...) zawisła też sprawa sygn. akt I C 243/09 z powództwa E. B. przeciwko tej Spółdzielni o uchylenie uchwały Zebrania Przedstawicieli nr (...), wyrokiem z 11 marca 2010 r. Sąd oddalił powództwo wobec braku legitymacji czyn-nej powoda i przekroczenia terminu do zaskarżenia uchwały wskazanego w art. 42 § 6 ustawy- Prawo spółdzielcze, apelacja powoda od tego wyroku została oddalona, nadana została teżklauzula wykonalności orzeczeniu zasądzającemu od powoda koszty procesu, a skarga kasa-cyjna pełnomocnika powoda nie została przyjęta do rozpoznania. Powód wytoczył też po-wództwo przeciwko tej Spółdzielni o uchylenie uchwały o jego wykluczeniu, wyrokiem z 17kwietnia 2008 r. w sprawie I C 127/05 Sąd oddalił jego powództwo, a Sąd Apelacyjny zmie-nił ten wyrok i uchylił zaskarżoną uchwałę.
Sąd Okręgowy stwierdził, że powód wywodził roszczenie z zarzucanych pozwanemunieprawidłowości, jakich dopuścił się przy rozpoznawaniu wskazanych przez niego spraw,więc podstawą rozstrzygnięcia jest art. 4171 § 2 k.c., według którego można domagać się na-prawienia szkody po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności orzeczenia zprawem, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Jednym z takich przepisów jest art.424lb § 2 k.p.c., który pozwala na domaganie się odszkodowania bez uprzedniego stwierdzenia
2
w orzeczeniu prejudycjalnym wydania orzeczenia z naruszeniem prawa, chyba że stronanie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Przez środki prawne należy rozu-mieć środki odwoławcze i inne środki zaskarżenia. Według judykatury Sądu Najwyższego iEuropejskiego Trybunału Sprawiedliwości państwo może ponieść odpowiedzialność za szko-dę wyrządzoną orzeczeniem sądowym tylko wtedy, gdy sąd naruszył prawo w sposób oczy-wisty, a zatem gdy naruszenie jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy prawniczej, a naru-szony przepis był jasny i precyzyjny w swej treści. Tak rozumiana bezprawność nie wystąpi-ła. Podstawą zwrotu pozwu w sprawie sygn. akt I C 244/09 było niezłożenie kompletu za-łączników do odpisu pozwu, powód nie kwestionował ustalenia, że ich nie złożył, tymczasemart. 128 k.p.c. nakłada na stronę obowiązek złożenia odpisu załączników do składanego pismaprocesowego. Powód nie podał, na czym polega niezgodność z prawem nadania klauzuli wy-konalności orzeczeniu zasądzającemu od niego koszty procesu w sprawie sygn. akt I C243/09 (którą nadał Sąd Apelacyjny w Gdańsku), zaś w sprawie I C 127/05 niekorzystny dlaniego wyrok Sądu Okręgowego został zmieniony przez Sąd Apelacyjny przez uwzględnieniepowództwa o uchylenie zaskarżonej uchwały o wykluczeniu ze Spółdzielni, przez co nastąpi-ło zapobieżenie ewentualnej szkodzie.
Powyższe okoliczności wskazują, że powód nie wykazał zasadności odpowiedzialno-ści pozwanego, szkody i związku przyczynowego z postępowaniem pozwanego w tych spra-wach (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.), dlatego Sąd oddalił powództwo.
Powód złożył apelację. Wynikają z niego zarzuty, że:
1/ Sąd Okręgowy, rozpatrując tę sprawę, pominął istotne fakty, ,jakie są zawarte waktach spraw, które wnioskował załączyć jako dowody w tej sprawie a świadczące o łamaniuprawa zawartego w Konstytucji RP i kodeksach cywilnym i karnym”; wskazał, że najbardziejistotnym dowodem w tej sprawie powinno być jego pismo procesowe zawarte w aktach spra-wy sygn. I C 25/11 Sądu Okręgowego w(...), tj. apelacja z 3 maja 2011 r. rozstrzygniętawyrokiem w sprawie V ACa 105/12, który nie pozostawia żadnej wątpliwości o złośliwymdziałaniu wobec niego Sądu Okręgowego w (...);
2/ Sąd Okręgowy rozpatrywał sprawę o sygnaturze I C 25/11 w tym samym składzieco sprawę o sygn. akt I C 284/11, mimo że wcześniej powód składał wniosek o zmianę składuorzekającego,
3/ w sprawie sygn. akt I C 256/03, w której pozwana była Prokuratura Okręgowa (...), sprawę prowadziła żona zastępcy Prokuratora Okręgowego;
4/ w sprawie I C 281/03 wprawdzie zapadł wyrok na jego korzyść, ale pozostał tylkona papierku, gdyż Sąd, mając do wyboru trzech pozwanych, wybrał do zapłaty podmiot, któryjuż nie istniał;
5/ Sąd Rejonowy w (...) prowadził z naruszeniem prawa sprawy II K 1825/01,IXC 267/04, XII Wo 40/03, „XII W 2042” i wiele innych, które są wymienione w jego piśmieprocesowym z dnia 9 września 2011 r. złożonym do „w/w sprawy a wcześniej o sygn.. IXC280/11, co również może świadczyć o podstępnym działaniu Sądu Okręgowego w (...),który odmówił rozpatrzenia tej sprawy pod sygnaturą I C 240/10, którą rozdzielił na dwieodrębne sprawy, w tym I C 25/11, a drugą przekazał Sądowi Rejonowemu w (...) „pod
3
sygn.. IX C 280/11 a która to wróciła do Sądu Okręgowego o sygn.. I C 284/11”, które tosprawy były efektem braku reakcji Sądu Okręgowego na złożony pozew 9 listopada 2009 r.,„będący kontynuacją pozwu I C 244/09”, a nierozpatrzenie tego pozwu naraziło go na utratęczłonkostwa w (...)w K. i „zaprzepaszczenie prawie pięćdziesięcioletniego do-robku i działalności w tej spółdzielni”;
6/ Sąd Okręgowy błędnie uznał, że w tej sprawie powód ograniczył roszczenie dokwoty 20.000 zł, gdyż to była tylko jego propozycja ugodowa.
Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowipierwszej instancji do ponownego rozpoznania składzie, który nie rozstrzygał żadnej jegosprawy, albo o „zmianę w/w wyroku zgodnie z prawem i normami współżycia społecznegooraz Konstytucją RP (...)”.
Pozwany, reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wnosił ooddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, gdyż pozwany, rozpa-trując sprawy powoda, nie dopuścił się bezprawności i nie naruszył dóbr osobistych powoda.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest bezpodstawna. Podniesione w niej zarzuty są na ogół ogólnikowe i sąnietrafne. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił oświadczenie powoda o ograniczeniu powódz-twa do kwoty 20.000 zł oraz prawidłowo ustalił istotne elementy stanu faktycznego sprawy idokonał oceny zarzutów powoda wskazanych w podstawie faktycznej powództwa.
Powód sprecyzował w pozwie jedynie zarzut działania Sądu Okręgowego w (...) na jego szkodę przez zwrot pozwu w sprawie o uchylenie uchwały Rady Nadzorczej nr (...) o wykluczeniu ze Spółdzielni, podając że dowodem działania na jego szkodę są aktaspraw o sygnaturach I C 127/05, I C 243/09,1 C 244/09 Sądu Okręgowego w (...) oraz osygnaturach I ACa 672/08 Sądu Apelacyjnego w Gdańsku i CSK 125/09 Sądu Najwyższego.Sygnatura akt I ACa 672/08 odnosi się do akt pierwszoinstancyjnych w sprawie I C 127/05,które Sąd Okręgowy w tej sprawie analizował pod kątem zarzutów wskazanych w pozwie. Wsprawie o sygnaturze akt I C 127/05 Sądu Okręgowego w (...) powód domagał się uchy-lenia uchwały nr 1/2005 Rady Nadzorczej (...)w K., Sąd Okręgowy oddalił po-wództwo, a Sąd Apelacyjny w Gdańsku uwzględnił apelację powoda i uchylił tę uchwałę wsprawie I ACa 672/08, zaś Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyj-nej pozwanej Spółdzielni w sprawie CSK 25/09 (a nie CSK 125/09, jak podał powód).Słusznie Sąd Okręgowy uznał w niniejszej sprawie, że ostatecznie zapadł wyrok korzystnydla powoda, a powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwane-go-
Według treści pism procesowych powoda, w tym apelacji, mogłoby się wydawać, żesprawy o sygnaturach akt I C 240/10, IX C 280/11 i I C 284/11 są różnymi sprawami, tym-czasem sygnatury te odnoszą się do tej samej (niniejszej) sprawy.
W sprawie sygn.. akt I C 243/09 powód domagał się uchylenia uchwały nr 6/2008 Ze-brania Przedstawicieli (...) w K., uznając że uchwala ma na celu wyeliminowanie
4
jak największej liczby członków ze Spółdzielni, których nie będzie stać na zapłaceniepodwyższonego udziału, Sąd Okręgowy wyrokiem z 11 marca 2010 r. oddalił powództwo zuwagi na brak interesu prawnego powoda jako byłego członka w zaskarżeniu uchwały, a SądApelacyjny w Gdańsku wyrokiem z 23 listopada 2010 r. oddalił apelację powoda, zaś usta-nowiony z urzędu pełnomocnik powoda złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargikasacyjnej (pismo pełnomocnika - k. 152 tych akt). Trafnie Sąd Okręgowy uznał w niniejszejsprawie, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności pozwanego opartych na zarzu-cie błędnego prowadzenie tamtej sprawy.
Sąd Okręgowy trafnie też uznał, że istniały przesłanki do zarządzenia zwrotu pozwu wsprawie o sygnaturze I C 244/09, więc nie było bezprawności po stronie pozwanego, a zatemtakże i przesłanek do zasądzenia żądanego w niniejszej sprawie świadczenia.
Niejasno sprecyzowany w apelacji zarzut nierozważenia kwestii, iż Sąd Okręgowyrozpatrywał sprawę o sygnaturze I C 25/11 w tym samym składzie co sprawę o sygn. akt I C284/11 (niniejszą sprawę), mimo że wcześniej powód składał wniosek o zmianę składu orze-kającego, jest podniesiony po raz pierwszy w apelacji w tej sprawie, więc nie mógł byćprzedmiotem badania przez Sąd Okręgowy, a zatem zarzut jest nietrafny.
Wniosek powoda o wyłączenie sędziego M. B.od prowadzenia niniejszejsprawy w Sądzie Okręgowym w Słupsku został oddalony postanowieniem tamtego Sądu zdnia 7 marca 2012 r. (k. 190-191), a zażalenie powoda na to postanowienie zostało oddaloneprzez Sąd Apelacyjny postanowieniem z 27 kwietnia 2012 r. (postanowienie - k. 208, uzasad-nienie -k. 210-211).
Zarzut, iż Sąd Okręgowy nie ocenił przesłanek roszczenia powoda mających wynikaćz zarzutu prowadzenia z naruszeniem prawa przez Sąd Rejonowy w (...)i Sąd Okręgowyw (...) innych spraw - (II K 1825/01, IXC 267/04, XII Wo 40/03, „XII W 2042” i wieluinnych, które są wymienione w jego piśmie procesowym z dnia 10 września 2011 r. - jestbezpodstawny, gdyż powód nie sprecyzował w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancjiw tej sprawie na czym polegało bezprawne postępowanie tych Sądów. W powyższym piśmieprocesowym z 10 września 2011 r. (k. 127) powód rozszerzył powództwo do kwoty 1,5 minzł pod zarzutem represjonowania go przez pozwanego, na dowód tego zarzutu wskazał różnesygnatury spraw cywilnych i karnych prowadzonych przez Sąd Okręgowy w (...) i przezSąd Rejonowy w (...) ale nie wskazał na czym te represje miały polegać w każdej z tychspraw. Brak sprecyzowania zarzutów uniemożliwiał ocenę zasadności tego zarzutu przez SądOkręgowy, jak też uniemożliwia ocenę zarzutu apelacyjnego w odniesieniu do postępowaniaw sprawach wymienionych w tym piśmie.
Nietrafny jest zarzut ustalenia przez Sąd Okręgowy, że powód ograniczył roszczenie ozadośćuczynienie do kwoty 20.000 zł, gdyż według treści protokołu rozprawy z dnia 14 grud-nia 2012 r. (k. 166), powód złożył to oświadczenie woli.
Mając powyższe argumenty na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawieart. 385 k.p.c. Biorąc pod uwagę okoliczności tej sprawy, w szczególności sytuację majątko-wa powoda, Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego tylko część wynagrodzenia pełno-mocnika procesowego (500 zł) oraz wydatki w celu przybycia na rozprawę (3-4.79 zł) oraz
5
odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu za drugą instancję (art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art.102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.).