Przejdź do treści

Orzecznictwo

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 2 kwietnia 2026 r., sygn. KIO 733/26

Sąd
Krajowa Izba Odwoławcza
Data
Sygnatura
KIO 733/26
Rodzaj
Wyrok

Sędziowie: Irmina Pawlik, Katarzyna Paprocka

Treść orzeczenia

Sygn. akt: KIO 733/26

WYROK

Warszawa, dnia 2 kwietnia 2026 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca:Irmina Pawlik

Członkowie:

Beata Pakulska - Banach

Katarzyna Paprocka

Protokolant:

Piotr Cegłowski

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2026 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej w dniu 16 lutego 2026 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia MIRBUD

S.A. z siedzibą w Skierniewicach, TRANSKOL sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach TORKOL

i

sp. z o.o.z siedzibą w

Tychach

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie

przy udziale uczestników po stronie zamawiającego:

A.wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Trakcja S.A. z siedzibą w Warszawie, SARINŻ sp. z

o.o. z siedzibą w Warszawie,

B.wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie, Budimex

Kolejnictwo S.A. z siedzibą w Warszawie

orzeka:

1.oddala odwołanie;

2.kosztami postępowania obciąża odwołującego - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia

MIRBUD S.A.z siedzibą w Skierniewicach, TRANSKOL sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach TORKOL

i

sp. z o.o.

z siedzibą w Tychach i:

2.1.zalicza do kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy)

uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset

złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 3600 zł

00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia

pełnomocnika;

2.2.zasądza od odwołującego - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia MIRBUD S.A.z

siedzibą w Skierniewicach, TRANSKOL sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach TORKOL

i

sp. z o.o.z siedzibą w

Tychach na rzecz zamawiającego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie kwotę 3600 zł 00

gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione

przez zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca:…………………….………

Członkowie:

…………………….………

…………………….………

Sygn. akt: KIO 733/26

Uzasadnie nie

Zamawiający PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.(dalej jako „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie

zamówienia sektorowego w trybie przetargu nieograniczonego na roboty budowlane pn. „Prace na linii kolejowej C–E 20

na odcinku Skierniewice – Czachówek Wschodni” (nr referencyjny: 9090/IRZR2/19466/05551/24/P). Ogłoszenie

o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 13 stycznia 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej S: 8/2025 pod

numerem 8796/2025. Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11

września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, dalej „ustawa Pzp”). Wartość

szacunkowa zamówienia przekracza progi unijne, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.

W dniu 16 lutego 2026 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia MIRBUD S.A.z siedzibą

w Skierniewicach, TRANSKOL sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach TORKOL

i

sp. z o.o.z siedzibą w Tychach (dalej jako

„Odwołujący” lub „Konsorcjum MIRBUD”) wnieśli odwołanie wobec czynności odrzucenia jego oferty jako złożonej przez

wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. art. 109 ust. 1 pkt

2 lit c) ustawy Pzp w zw. z tym, że wobec wykonawcy MIRBUD S.A. wydano ostateczną decyzję administracyjną o

naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska oraz na podstawie i w związku z art. 109 ust. 1 pkt 8 i

10 ustawy Pzp w związku z wprowadzeniem Zamawiającego w błąd/przedstawieniem informacji wprowadzających

w błąd dotyczących zaistnienia wyżej wskazanej przesłanki wykluczenia z postępowania. Odwołujący zarzucił

naruszenie przez Zamawiającego art. 109 ust. 1 pkt 2 lit c) w zw. z art. 111 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 109 ust. 3 i art. 16 pkt

1 ustawy Pzp poprzez bezzasadne wykluczenie Odwołującego z postępowania, podczas gdy: (i) wydana wobec

MIRBUD S.A. decyzja administracyjna nie wypełnia hipotezy przepisu art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp, (ii) na dzień oceny

ofert minął termin podlegania wykluczeniu, (iii) wykluczenie Odwołującego jest nieproporcjonalne w stosunku do

zdarzenia, w oparciu o które wydano wobec MIRBUD ostateczną decyzję administracyjną oraz art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10

ustawy Pzp, poprzez bezzasadne odrzucenie oferty Odwołującego jako złożonej przez wykonawcę podlegającego

wykluczeniu z postępowania w związku z wprowadzeniem Zamawiającego w błąd/przedstawieniem informacji

wprowadzających w błąd dotyczących, podczas gdy Odwołujący nie miał obowiązku podawania tych informacji i nie

można mu przypisać żadnego stopnia winy w jego czynnościach związanych z wypełnieniem JEDZ i oświadczenia

o aktualności zawartych w nim danych, a w konsekwencji naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru

oferty najkorzystniejszej oraz unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2

lit. a) ustawy Pzp, jako złożonej przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust.

1 pkt 2 lit c) ustawy Pzp oraz na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp w związku z niepodaniem informacji o

podstawie wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy Pzp.

Zamawiający w dniu 24 marca 2026 r. złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie

odwołania w całości.

Stanowisko pisemne w sprawie przed rozprawą złożyli także wykonawcy, którzy przystąpili do postępowania

odwoławczego po stronie Zamawiającego, wnosząc o oddalenie odwołania w całości.

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron i Uczestników postępowania odwoławczego, na

podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając akta sprawy odwoławczej, Krajowa

Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła skuteczność przystąpień zgłoszonych do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego

przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Trakcja S.A. z siedzibą w Warszawie, SARINŻ

sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej jako „Konsorcjum Trakcja”) oraz przez wykonawców wspólnie ubiegających się

o udzielenie zamówienia Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie, Budimex Kolejnictwo S.A. z siedzibą w Warszawie

(dalej jako „Konsorcjum Budimex”).

Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania w całości na

podstawie art. 528 ustawy Pzp.

Izba uznała, że Odwołujący jako podmiot, który wnosząc odwołanie dąży do unieważnienia czynności wyboru oferty

najkorzystniejszej oraz unieważnienia czynności odrzucenia jego oferty, posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz

może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp, czym wypełnił

materialnoprawne przesłanki dopuszczalności odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.

Izba rozstrzygając sprawę uwzględniła dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia przekazaną przez

Zamawiającego, a ponadto dopuściła i przeprowadziła dowody z dokumentów:

A.złożonych przez Odwołującego:

-opinia Głównego Instytutu Górnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego,

-opinia Instytutu Rybactwa Śródlądowego – Państwowego Instytutu Badawczego,

-opinia prawna r. pr. K.G.,

-opinia prawna dr hab. Włodzimierza Dzierżanowskiego,

-oświadczenie Dyrektora Działu Prawnego MIRBUD S.A. z 12 grudnia 2025 r.

B.złożonych przez Przystępującego Konsorcjum Trakcja:

-decyzja GIOŚ z 28 października 2022 r.,

-pismo GIOŚ z 16 marca 2026 r.,

C.złożonych przez Przystępującego Konsorcjum Budimex:

-decyzja WIOŚ z dnia 26 maja 2021 r.,

-decyzja GIOŚ z 28 października 2022 r.,

-wyciąg ze sprawozdania na temat informacji niefinansowych Grupy MIRBUD z 2022 r.,

na okoliczności wynikające z treści tych dokumentów, podane w pismach i do protokołu rozprawy.

Izba ustaliła, co następuje:

Przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i wykonanie robót w ramach projektu pn.: „Prace na linii kolejowej

C–E 20 na odcinku Skierniewice – Czachówek Wschodni”. Zamawiający w punkcie 8 SW Z - IDW przewidział

fakultatywne podstawy wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 2, 3, 4, 8, 9, 10 ustawy Pzp. Termin składania ofert upłynął 16

lipca 2025 r.

Odwołujący w złożonym wraz z ofertą dokumencie JEDZ lidera konsorcjum (MIRBUD S.A.) na pytanie „Czy

wykonawca, wedle własnej wiedzy, naruszył swoje obowiązki w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego i prawa

pracy?” udzielił odpowiedzi „nie”. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane do Odwołującego w trybie art. 126 ust. 1

ustawy Pzp, Odwołujący złożył oświadczenie lidera konsorcjum (MIRBUD S.A.) o aktualności informacji zawartych w

JEDZ, wskazując, że informacje zawarte w JEDZ w zakresie braku podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych

przez Zamawiającego, o których mowa m.in. w art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp są aktualne i zgodne z prawdą oraz

zostały przedstawione ze świadomością konsekwencji wprowadzenia Zamawiającego w błąd przy przedstawianiu

informacji.

Zamawiający pismem z 21 listopada 2025 r. zawiadomił wykonawców o wyborze oferty Przystępującego

Konsorcjum Trakcja jako najkorzystniejszej oraz o odrzuceniu m.in. oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt

2 lit. a) Ustawy w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 Ustawy w związku z przedstawieniem informacji związanych ze

spełnieniem warunku udziału w postępowaniu z punktu 8.6.1 lit a) IDW. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2026 r., sygn. akt:

KIO 5379/25, Izba nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz

unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego. Zamawiający 6 lutego 2026 r. unieważnił ww. czynności.

Następnie pismem z 6 lutego 2026 r. Zamawiający zawiadomił wykonawców o ponownym wyborze oferty Konsorcjum

Trakcja jako najkorzystniejszej. Jednocześnie poinformował o odrzuceniu oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust.

1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp. W uzasadnieniu faktycznym,

po opisaniu chronologicznego przebiegu postepowania o udzielenie zamówienia, wskazano:

„Zamawiający kierując się:

a)informacją z dnia 19.01.2026 r. zawartą w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej o sygn. KIO 5144/25 w postępowaniu o

udzielenie zamówienia publicznego, pn: Wykonanie dokumentacji wykonawczej i realizacja robót budowlanych, w

ramach projektów: „Prace na linii kolejowej E 75 (Rail Baltica) na odcinku Białystok – Knyszyn”, „Prace na linii

kolejowej E 75 (Rail Baltica) na odcinku Knyszyn – Osowiec”, „Prace na linii kolejowej E 75 (Rail Baltica) na odcinku

Osowiec – Ełk", w którym Izba uznała, że można przypisać Konsorcjum TORPOL S.A. – MIRBUD S.A.

lekkomyślność w niepoinformowaniu zamawiającego o nałożonej karze administracyjnej w wysokości 15 tys. zł na

podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w

Katowicach (W IOŚ) z dnia 26 maja 2022 r. (która to została później podtrzymana przez Głównego Inspektora

Ochrony Środowiska (GIOŚ)) i nakazała Zamawiającemu dokonanie unieważnienia czynności wyboru oferty

najkorzystniejszej oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, a w ramach tej czynności odrzucenie oferty

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia TORPOL S.A. MIRBUD S.A. na podstawie art. 226

ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp, w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp,

b)wykluczeniem z postępowania pn. „Zaprojektowanie i wykonanie robót na linii kolejowej C-E 20 na odcinku Czachówek

Wschodni - Pilawa wraz z mostem nad Wisłą” wykonawcy konsorcjum Mirbud S.A. z siedzibą w Skierniewicach,

Transkol sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach, TORHAMER sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni oraz MOST sp. z o.o. z siedzibą

w Sopocie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp, w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp w zw. z

art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp

dokonał powtórzenia czynności badania i oceny ofert.

Biorąc pod uwagę tożsamość okoliczności faktycznych i prawnych, Zamawiający działając z należytą starannością

również w niniejszym postępowaniu zmuszony jest dokonać ponownej weryfikacji w przedmiocie opisanych wyżej

przesłanek wykluczenia i odrzucenia oferty. Zgodnie z treścią punktu 8.1 lit. b) Instrukcji dla Wykonawców, o udzielenie

niniejszego zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, wobec których brak jest podstaw do wykluczenia z postępowania

m.in. na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 Ustawy. Ustawodawca w art. 109 ust.1 pkt 2 lit. c) Ustawy określa, że z

postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, wobec którego wydano ostateczną

decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, prawa pracy lub

przepisów o zabezpieczeniu społecznym, jeżeli wymierzono tą decyzją karę pieniężną.

Lider Konsorcjum MIRBUD S.A złożył wraz z ofertą Jednolity Europejski Dokument Zamówienia („JEDZ”), w którym

w Części III: Podstawy wykluczenia, sekcja C: Podstawy związane z niewypłacalnością, konfliktem interesów lub

wykroczeniami zawodowymi, w odpowiedzi na pytanie: Czy wykonawca, wedle własnej wiedzy, naruszył swoje

obowiązki w dziedzinie prawa środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy? zaznaczył odpowiedź ,,NIE”. Ponadto, w

odpowiedzi na wezwanie do złożenia Podmiotowych Środków Dowodowych, MIRBUD złożył Oświadczenie z dnia

24.07.2025 r. o aktualności informacji zawartych w JEDZ, w którym potwierdził stanowisko, że nie doszło do przypadków

naruszenia obowiązków w dziedzinie prawa środowiska.

Zgodnie z wiedzą posiadaną przez Zamawiającego, Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w

Katowicach Decyzją Nr DKŚ/169/20222/KS z dnia 26.05.2022 r. wymierzył MIRBUD administracyjną karę pieniężną w

wysokości 15 000,00 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych) w oparciu o art. 136a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 Ustawy z dnia

03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029). Kara pieniężna została nałożona za naruszenie

warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

w Katowicach z dnia 31.01.2017 r. w miejscu prowadzenia działalności poprzez prowadzenie w fazie realizacji prac w

rejonie cieku będącego dopływem rzeki Soły w sposób niezapewniający dostatecznego zabezpieczenia przed

przedostaniem się do wód powierzchniowych zanieczyszczeń w postaci ziemi z wykopów, tj. wbrew zapisom pkt II.3

ww. decyzji. MIRBUD od przedmiotowej decyzji wniósł odwołane do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który

utrzymał ją w mocy w całości. Decyzja W IOŚ Nr DKŚ/169/20222/KS stała się ostateczna z dniem 28.10.2022 r. W

dalszej kolejności MIRBUD wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję

Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 28.10.2022 r. Skarga została w dniu 14.04.2023 r. oddalona (sygn. akt

IV SA/Wa 2644/22).

Powyżej przytoczony stan faktyczny, wypełnia przesłankę wykluczenia MIRBUD z postępowania na podstawie z

art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) Ustawy, albowiem wobec tego podmiotu wydano ostateczną decyzję administracyjną o

naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska wymierzającą karę pieniężną. Korzystanie przez

MIRBUD ze środków ochrony prawnej ma jedynie wpływ na kwestię prawomocności decyzji, nie ma natomiast wpływu

na ostateczność tej decyzji. Decyzja stała się ostateczna w dniu 28.10.2022 r. a zatem w dniu składania Oświadczenia

JEDZ z dnia 26.05.2025 r. oraz w dniu składania Podmiotowego Środka Dowodowego potwierdzającego aktualność

informacji zawartych w JEDZ, tj. 24.07.2025 r., nie upłynął 3 letni okres przedawnienia, wynikający z art. 111 pkt 2 lit. b

Ustawy.

Niezależnie od powyższego, w zaistniałym stanie faktycznym, w ocenie Zamawiającego zachodzą przesłanki do

wykluczenia Konsorcjum MIRBUD z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy w zw. z art. 109 ust. 1

pkt 2 lit. c) Ustawy. MIRBUD nie poinformował Zamawiającego o fakcie wydania ostatecznej decyzji administracyjnej

nakładającej karę pieniężną. Nie uczynił tego ani na etapie składania oferty przedkładając wstępne Oświadczenie JEDZ z

dnia 26.05.2025 r., ani na etapie badania Podmiotowych Środków Dowodowych przedkładając Oświadczenie z dnia

24.07.2025 r. o aktualności informacji zawartych w JEDZ. Okoliczność o wydaniu ww. decyzji została okryta milczeniem,

uniemożliwiając Zamawiającemu dokonanie oceny, czy w stosunku do Wykonawcy zachodzą przesłanki do wykluczania

z postępowania. Skrupulatny Wykonawca działający z należytą starannością winien ujawnić w ww. Oświadczeniach fakt

nałożenia kary pieniężnej tytułem naruszenia obowiązków z zakresu prawa ochrony środowiska oraz ewentualnie

skorzystać w tym zakresie z instytucji samooczyszczenia. W tym przypadku MIRBUD tego nie uczynił.

W rezultacie, Konsorcjum MIRBUD zataiło okoliczność wydania ostatecznej decyzji administracyjnej o naruszeniu

obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, wprowadzając w błąd Zamawiającego i takie zachowanie w

ocenie Zamawiającego wpisuje się w przesłankę wykluczenia z postepowania z art. 109 ust. 1 pkt 8 Ustawy. Zatajenie

ww. informacji ma istotne znaczenie dla niniejszego postępowania i mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane

przez Zamawiającego. Informacje jakimi dysponuje Zamawiający, wskazują na działanie intencjonalne po stronie

MIRBUD w tej sprawie. Niemniej jednak w ocenie Zamawiającego, zachowanie Konsorcjum MIRBUD kwalifikuje się

również jako, co najmniej działanie lub zaniechanie nieumyślne, co wpisuje się w przesłankę wykluczania

z postępowania z art. 109 ust. 1 pkt 10 Ustawy. Wykonawca nie dochował należytej staranności przy przedstawianiu

informacji w niniejszym postępowaniu, co ma istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego. Działanie

Wykonawcy jest oceniane w kontekście należytej staranności, jaka powinna być przypisana profesjonaliście, który

występuje na danym rynku branżowym. Złożenie przez Konsorcjum MIRBUD nieprawdziwych oświadczeń przy

podwyższonym mierniku staranności, doprowadziło do powstania rozbieżności między treścią oświadczenia zawartego

w JEDZ i Oświadczenia z dnia 24.07.2025 r. o aktualności informacji zawartych w JEDZ a rzeczywistym stanem

faktycznym. Od MIRBUD, wymagany jest podwyższony miernik staranności, który implikuje wnikliwość i skrupulatność

przy przedstawianiu informacji Zamawiającemu.

Reasumując, w stosunku do Konsorcjum MIRBUD zachodzą przesłanki odrzucenia oferty na podstawie art. 226

ust. 1 pkt 2 lit. a) Ustawy w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 Ustawy w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) Ustawy. (…)

Izba zważyła, co następuje:

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w

granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, że odwołanie podlegało oddaleniu.

Odwołujący wskazał na naruszenie przez Zamawiającego art. 109 ust. 1 pkt 2 lit c) w zw. z art. 111 pkt 2 lit. b) w

zw. z art. 109 ust. 3 i art. 16 pkt 1 ustawy Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp oraz art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy

Pzp.

Przywołując treść ww. przepisów należy wskazać, że zgodnie z art. 16 pkt 1 ustawy Pzp zamawiający

przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej

konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. Art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp stanowi, że z postępowania o

udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który naruszył obowiązki w dziedzinie ochrony

środowiska, prawa socjalnego lub prawa pracy: wobec którego wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu

obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, prawa pracy lub przepisów o zabezpieczeniu społecznym, jeżeli

wymierzono tą decyzją karę pieniężną. Zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp z postępowania o udzielenie

zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego

niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia

warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez

zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić

wymaganych podmiotowych środków dowodowych. Zgodnie zaś z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp z postępowania o

udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa

przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez

zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Art. 109 ust. 3 ustawy Pzp wskazuje, że w przypadkach, o

których mowa w ust. 1 pkt 1-5 lub 7, zamawiający może nie wykluczać wykonawcy, jeżeli wykluczenie byłoby w sposób

oczywisty nieproporcjonalne, w szczególności gdy kwota zaległych podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne

jest niewielka albo sytuacja ekonomiczna lub finansowa wykonawcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, jest wystarczająca do

wykonania zamówienia. Natomiast w myśl art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli

została złożona przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu z postępowania.

Zamawiający odrzucił ofertę Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp stwierdzając

zasadniczo, że wobec wykonawcy zachodzą trzy podstawy wykluczenia:

-podstawa wskazana w art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp – z uwagi na wydanie wobec MIRBUD S.A. (lidera

konsorcjum Odwołującego) ostatecznej decyzji administracyjnej o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa

ochrony środowiska wymierzającej karę pieniężną i brak upływu trzyletniego okresu wykluczenia wynikającego z art.

111 pkt 2 ustawy Pzp,

-podstawy wskazane w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp (w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp) - z uwagi na

zaniechanie poinformowania Zamawiającego na etapie składania oferty i na etapie składania podmiotowych środków

dowodowych o fakcie wydania wobec MIRBUD S.A. ostatecznej decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną

z powodu naruszenia obowiązków z zakresu prawa ochrony środowiska.

Odwołujący wnosząc odwołanie zwrócił uwagę przede wszystkim na następujące aspekty:

-okoliczności naruszenia będące podstawą do wydania Decyzji W IOŚ świadczą o stosunkowo niewielkich naruszeniach

i przede wszystkim o braku negatywnych konsekwencji dla środowiska,

-Decyzja W IOŚ nie wypełnia hipotezy z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp, albowiem nie doszło do naruszenia

wymogów środowiskowych, jak również nie naruszono przepisów prawa ochrony środowiska (w znaczeniu

materialnym), a doszło do naruszenia warunków realizacji inwestycji,

-okres wykluczenia w zw. z przesłanką z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp minął na dzień składania ofert

(16.07.2025 r.), albowiem powinien być liczony od daty ujawnienia ewentualnego naruszenia (czyli wydania Decyzji

WIOŚ, tj. 26.05.2022 r.), a nie od dnia ostateczności decyzji,

-na dzień oceny ofert okres wykluczenia minął także przy przyjęciu, że liczy się od dnia wydania ostatecznej decyzji

(Decyzja GIOŚ została wydana dnia 28.10.2022 r.),

-Odwołujący nie podlega wykluczeniu ze względu na to, że uwzględniając stopień naruszenia do sankcji wykluczenia

byłoby to nieproporcjonalne, innymi słowy zasada proporcjonalności sprzeciwia się zastosowaniu wobec

Odwołującego art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp,

-Odwołujący nie wprowadził w błąd Zamawiającego nie informując go o decyzji W IOŚ i nie wskazując, że podlega

wykluczeniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy Pzp, albowiem uwzględniając powyższe okoliczności nie

było konieczności przedkładania takiej informacji,

-Odwołujący zachował należytą staranność w ocenie okoliczności powodujących brak informowania o decyzji WIOŚ,

-nie zostały spełnione przesłanki zastosowania wobec Odwołującego art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp,

-także zasada proporcjonalności sprzeciwia się zastosowaniu wobec Odwołującego art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy

Pzp.

Skład orzekający w przedmiotowej sprawie zasadniczo podzielił pogląd wyrażony w wyroku Izby z dnia 19 stycznia

2026 r., sygn. akt KIO 4908/25, KIO 5105/25, KIO 5144/25, KIO 5152/25.

W zakresie podstawy wykluczenia określonej w art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp Izba wskazuje, że

okolicznością bezsporną w sprawie było wydanie wobec MIRBUD S.A. przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora

Ochrony Środowiska w Katowicach decyzji administracyjnej z dnia 26 maja 2022 r. nr DKŚ/169/2022/KS, wymierzającej

wykonawcy administracyjną karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. Nie było także sporne to, że decyzja ta została

utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji - Głównego Inspektora Ochrony Środowiska decyzją z dnia 28

października 2022 r. Odwołujący wskazywał natomiast, że decyzja W IOŚ nie wypełnia hipotezy z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit.

c) ustawy Pzp, ponieważ nie doszło do naruszenia wymogów środowiskowych, jak również nie naruszono przepisów

prawa ochrony środowiska (w znaczeniu materialnym), lecz doszło do naruszenia warunków realizacji inwestycji.

W ocenie Izby stanowisko Odwołującego nie znajduje uzasadnienia. Podstawa wykluczenia określona w art. 109

ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp odnosi się do naruszenia obowiązków w dziedzinie ochrony środowiska, prawa socjalnego lub

prawa pracy. Zawarte w lit. c) sformułowanie „naruszenie obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska” należy

rozumieć szeroko, a nie jedynie jako naruszenie obowiązków wynikających bezpośrednio z ustawy z dnia 27 kwietnia

2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647), czy innych przepisów prawa materialnego. Kara

pieniężna została nałożona na MIRBUD S.A. na podstawie art. 136a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029), który stanowi, że jeżeli przedsięwzięcie jest realizowane

lub zrealizowane, a podmiot w związku z realizacją, eksploatacją lub likwidacją tego przedsięwzięcia narusza warunki,

wymogi oraz obowiązki, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i e oraz pkt 2 i 5, określone w decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach - podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 1 000 000 zł. Decyzja o

środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest

obowiązkowe dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz

przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (por. art. 71 ust. 1 i 2 ww. ustawy). Art. 82

ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy wskazuje, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po

przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa istotne warunki

korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym

uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz

ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Celem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zminimalizowanie skutków negatywnego wpływu

określonego przedsięwzięcia na środowisko i jest to niewątpliwie instrument prawny ochrony środowiska. Jak wskazuje

się w doktrynie „Kluczowymi elementami treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są istotne warunki

korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące

ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art.

72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym.” (P. Otawski [w:] T. Filipowicz, A. Plucińska-Filipowicz. M.

Wierzbowski (red.), Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie

środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, wyd. 3, 2024, art. 82, Nb 4). Decyzja o

środowiskowych uwarunkowaniach jako akt stosowania prawa nakłada na dany podmiot skonkretyzowane obowiązki z

dziedziny ochrony środowiska, innymi słowy konkretyzuje i indywidualizuje obowiązki wynikające z prawa powszechnie

obowiązującego na potrzeby danego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Jak stwierdzono w wyroku z dnia 19 stycznia 2026

r., sygn. akt KIO 4908/25, KIO 5105/25, KIO 5144/25, KIO 5152/25,źródłem

obowiązków z zakresu ochrony środowiska

oraz podstawą do wymierzenia sankcji za nieprzestrzeganie takich obowiązków jest także ustawa o udostępnianiu

informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na

środowisko, a więc akt prawny określający choćby zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o

środowisku i jego ochronie, ocen oddziaływania na środowisko, transgranicznego oddziaływania na środowisko, czy

określający zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska, a przepisy ustawy są podstawą do wydawania decyzji

o kluczowym znaczeniu z punktu widzenia zasad ochrony środowiska w toku realizacji i eksploatacji inwestycji

budowlanych – tj. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które konkretyzują warunki prowadzenia danego

przedsięwzięcia w sposób minimalizujący jego niekorzystne oddziaływanie na poszczególne elementy środowiska.”

W konsekwencji podejście Odwołującego, że w przedmiotowym przypadku doszło jedynie do formalnego,

prawnobudowlanego naruszenia warunków realizacji inwestycji jest chybione. Kara pieniężna została wymierzona

MIRBUD S.A. za naruszenie istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji przedsięwzięcia –

konkretnie za prowadzenie robót w rejonie cieku będącego dopływem rzeki Soły w sposób niezapewniający

dostatecznego zabezpieczenia przed przedostaniem się do wód powierzchniowych zanieczyszczeń w postaci ziemi z

wykopów, co negatywnie wpłynęło na stan wody, powodując istotną zmianę jej mętności oraz barwy. Wydanie decyzji

nakładającej karę pieniężną poprzedzone było dwiema kontrolami, które zakończyły się wynikiem negatywnym. MIRBUD

S.A., mimo negatywnego wyniku pierwszej kontroli nie zaprzestał naruszeń i był ich świadomy. Jak wskazano w decyzji

W IOŚ z dnia 26 maja 2022 r. „Biorąc pod uwagę okoliczności związane z doniosłą wagą społeczną ochrony środowiska

jako dobra wspólnego, oraz fakt, że w tej sprawie Spółka przekroczyła podstawowe warunki decyzji o środowiskowych

uwarunkowaniach, to nie sposób uznać zdaniem organu, że waga stwierdzonego naruszenia prawa, ma charakter

znikomy. Wymogi określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają na celu przede wszystkim ograniczenie

ryzyka związanego z zanieczyszczeniem środowiska, a Strona przekraczając zakres posiadanych uprawnień musi liczyć

się z konsekwencjami takiego działania. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe

uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Spółka jest więc zobligowana do jej przestrzegania, a sankcjonowanie

rzeczywistego przekroczenia warunków korzystania ze środowiska mające na celu stwierdzenie zachowania warunków

korzystania ze środowiska jest uzasadnione ochroną środowiska. Ponadto zanieczyszczanie wody powoduje w niej

zmiany fizyczne, chemiczne, biologiczne i inne, które sprawiają, że woda nie nadaje się do wykorzystania oraz powoduje

szkodliwe zmiany w środowisku. Zmiana barwy wody czy też jej zmętnienie to bardzo niekorzystna sytuacja, która może

spowodować obumarcie wielu organizmów wodnych. Co więcej, skutkiem zanieczyszczenia wody jest także utrata jej

przydatności gospodarczej. W ocenie Organu Strona działa świadomie oraz celowo.”Jak zwrócił uwagę Przystępujący

Konsorcjum Budimex, załączając wyciąg ze sprawozdania na temat informacji niefinansowych Grupy MIRBUD z 2022 r.,

informacja o przedmiotowej karze administracyjnej ujęta została w części sprawozdania odnoszącej się do środowiska

naturalnego, a MIRBUD dał wyraz w ramach przedmiotowego dokumentu temu, że kara ta dotyczy chronionej wartości

środowiskowej w postaci zasobów wodnych, które działaniami MIRBUD zostały naruszone.

Izba podkreśla, że obowiązek ochrony ekosystemów wodnych przed zanieczyszczeniem wynika zarówno z

przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, jak i ustawy Prawo wodne (ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne,

t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach konkretyzowała obowiązki wykonawcy w

dziedzinie ochrony środowiska w związku z budową drogi ekspresowej S1. Nie można w takiej sytuacji zgodzić się ze

stanowiskiem Odwołującego, w tym z argumentacją zaprezentowaną w załączonej do odwołania prywatnej opinii

prawnej z 11 stycznia 2026 r. oraz drugiej, niedatowanej, opinii prawnej, że nie zostały naruszone wymogi środowiskowe

w znaczeniu materialnym, a jedynie techniczne warunki realizacji inwestycji. Wymogi określone w decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach miały na celu przede wszystkim ograniczenie ryzyka związanego

z zanieczyszczeniem środowiska i nie zostały przez MIRBUD spełnione. Analogiczne stanowisko zostało przyjęte w

wyrokach z dnia 19 stycznia 2026 r., sygn. akt KIO 4908/25, KIO 5105/25, KIO 5144/25, KIO 5152/25 oraz z dnia 9 marca

2026 r., sygn. akt KIO 5630/25, KIO 5632/25.

W tym kontekście należy dodać, że stopień naruszenia obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska jest

irrelewantny z perspektywy oceny, czy zaistniała podstawa wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp.

Zachodzi ona w sytuacji, gdy naruszono obowiązki wynikające z prawa ochrony środowiska, co zostało potwierdzone

ostateczną decyzją administracyjną wymierzającą karę pieniężną, niezależnie od tego, czy naruszenie obowiązków było

istotne i niezależnie od wysokości wymierzonej kary pieniężnej. Podstawa wykluczenia określona w art. 109 ust. 1 pkt 2

lit. c) ustawy Pzp nie ma charakteru ocennego, w przeciwieństwie chociażby do podstaw określonych w art. 109 ust. 1

pkt 5 i 7 ustawy Pzp. Podnoszone przez Odwołującego okoliczności takie jak zakres naruszenia czy niska kara,

jakkolwiek mogą mieć znaczenie dla oceny czy wykluczenie wykonawcy w takim stanie faktycznym można byłoby uznać

za oczywiście nieproporcjonalne (art. 109 ust. 3 ustawy Pzp), to nie wpływają na stwierdzenie, że podstawa wykluczenia

wobec MIRBUD S.A. zaistniała.

W dalszej kolejności Izba wskazuje, że nie sposób podzielić stanowiska Odwołującego, że okres wykluczenia w

związku z przesłanką z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp na dzień składania ofert (16 lipca 2025 r.) już upłynął.

Interpretacja prezentowana przez Odwołującego, poparta złożoną wraz z odwołaniem prywatną opinią prawną, że okres

ten powinien być liczony od daty ujawnienia naruszenia, jest sprzeczna z literalnym brzmieniem art. 111 ust. 2 lit. b)

ustawy Pzp, który wprost wskazuje, że wykluczenie wykonawcy następuje na okres 3 lat od dnia wydania ostatecznej

decyzji. Ostateczność decyzji administracyjnej jest warunkiem sine qua non dla stwierdzenia podstawy wykluczenia z

art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp. Zgodnie z art. 16 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks

postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1961) decyzje ostateczne, to decyzje, od których nie służy

odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja W IOŚ z dnia 26 maja

2022 r. została utrzymana w mocy decyzją GIOŚ (organu drugiej instancji) z dnia 28 października 2022 r., od której nie

służyło już odwołanie w administracyjnym toku instancji (decyzja ostateczna). To od tej daty (28 października 2022 r.)

należy liczyć rozpoczęcie biegu okresu wykluczenia, dopiero bowiem w tym momencie podstawa wykluczenia wobec

MIRBUD S.A. się zmaterializowała. MIRBUD zatem zarówno w dacie składania JEDZ (w terminie składania ofert), jak i w

dacie aktualizacji oświadczenia o braku podstaw wykluczenia, wbrew złożonym deklaracjom, podlegał wykluczeniu na

podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp.

Prawidłowo natomiast Odwołujący stwierdził, że trzyletni okres wykluczenia upłynął przed datą wyboru oferty

najkorzystniejszej. O ile, zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy Pzp, wykonawca może zostać wykluczony przez

zamawiającego na każdym etapie postępowania o udzielenie zamówienia, o tyle nie oznacza to, że upływ okres

wykluczenia w toku tego postępowania będzie pozostawał bez znaczenia. Skład orzekający podziela pogląd wyrażony w

wyrokach z dnia 18 marca 2022 r. sygn. akt KIO 566/22, z dnia 17 marca 2025 r., sygn. akt: KIO 673/25, że przesłanka

wykluczenia może odpaść w toku trwania postępowania oraz szczegółową argumentację tam wskazaną na poparcie

takiego poglądu. W orzeczeniach tych zwrócono uwagę w szczególności, że „Art. 111 ustawy Pzp ogranicza możliwość

wykluczenia wykonawców ze względu na upływ czasu, co stanowi jedną z gwarancji realizacji zasad proporcjonalności i

równego traktowania wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia. W świetle prawa krajowego i unijnego nie

sposób uznać za proporcjonalną sankcji dopuszczającej bezterminową możliwość wykluczenia z postępowania

wykonawcy z uwagi na zaistnienie jednego, określonego zdarzenia podważającego jego rzetelność. Artykuł 111 pkt (…)

wyznacza okres maksymalny, w jakim może mieć miejsce wykluczenie wykonawcy z powodu danego zdarzenia, a upływ

tego okresu powoduje, że zamawiający nie może wykluczyć wykonawcy, pomimo że w stosunku do tego wykonawcy w

przeszłości taka podstawa wykluczenia zaistniała. (…) Sankcyjny charakter omawianych regulacji nakazuje ścisłą ich

interpretację, w świetle czego bezwzględnie zakazane jest stosowanie wykładni rozszerzającej. Żadna z metod wykładni

ww. przepisów nie może prowadzić do rozszerzenia zakresu ich zastosowania ponad wynikający ściśle z ich

brzmienia. (…) Upływ czasu działa w tym przypadku na korzyść wykonawcy w sposób obiektywny, niezależnie od

okoliczności, czy akurat w tym momencie wykonawca ubiega się o udzielenie zamówienia czy też nie. Jeśli nastąpi to w

toku postępowania o udzielenie zamówienia, to w świetle 111 pkt (…) istniejąca na dzień składania ofert podstawa

wykluczenia wykonawcy ustanie. I odwrotnie - w toku postępowania o udzielenie zamówienia mogą zaistnieć zdarzenia dla

wykonawcy niekorzystne: wykonawca może nie podlegać wykluczeniu na dzień składania ofert, jednak jeśli podstawa

wykluczenia zmaterializuje się w toku postępowania, to Zamawiający będzie mógł wykonawcę z tego postępowania

wykluczyć.” Pogląd taki został też przyjęty przez skład orzekający w sprawie bezpośrednio dotyczącej obecnych Stron

postępowania - w wyroku z dnia 19 stycznia 2026 r., sygn. akt KIO 4908/25, KIO 5105/25, KIO 5144/25, KIO 5152/25.

Mając to na względzie Izba stwierdziła, że okres wykluczenia Odwołującego z powodu wydania wobec lidera

konsorcjum MIRBUD S.A. ostatecznej decyzji administracyjnej o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony

środowiska wymierzającej karę pieniężną upłynął z dniem 28 października 2025 r., a zatem w chwili podjęcia przez

Zamawiającego decyzji o odrzuceniu oferty Odwołującego jako złożonej przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu

na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp, Odwołujący wykluczeniu z tego tytułu podlegać już nie mógł.

Powyższe nie zmienia jednak faktu, że wobec Odwołującego zaktualizowała się podstawa wykluczenia związana z

przedstawieniem informacji wprowadzających w błąd, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. W załączonym

do oferty Odwołującego dokumencie JEDZ dla MIRBUD S.A. na pytanie: „Czy wykonawca, wedle własnej wiedzy,

naruszył swoje obowiązki w dziedzinie prawa ochrony środowiska? udzielono odpowiedzi negatywnej. Również w

oświadczeniu o aktualności informacji zawartych w JEDZ wskazano, że nie doszło do naruszenia tego rodzaju

obowiązków. W postępowaniu zostały więc przedstawione informacje wprowadzające w błąd, gdyż wobec MIRBUD S.A.

wydana została ostateczna decyzja administracyjna wymierzająca karę pieniężną za naruszenie obowiązków

wynikających z prawa ochrony środowiska. Odwołującemu niewątpliwie można tu przypisać niedbalstwo, wykonawca –

jako podmiot profesjonalny - powinien zdawać sobie sprawę z tego, że przedstawiając informacje o braku naruszenia

przez MIRBUD obowiązków w dziedzinie prawa ochrony środowiska wprowadza Zamawiającego w błąd, tym bardziej, że

MIRBUD raportował w sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej fakt wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną,

a ponadto wciąż dochodzi swoich praw przed sądami administracyjnymi. Fakt wyrażenia opinii ustnej przez Dyrektora

Działu Prawnego MIRBUD S.A. o braku konieczności dokonywania takiej notyfikacji (potwierdzony oświadczeniem z 12

grudnia 2025 r. złożonym przez Odwołującego jako dowód) nie powoduje, że Odwołującemu nie można przypisać

niedbalstwa. Nawet jeśli zdaniem Odwołującego stanowisko organów administracyjnych nie jest prawidłowe, a fakt

wydania przedmiotowej decyzji nie mieści się w dyspozycji art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) Pzp, to Odwołujący powinien w

postępowaniu o udzielenie zamówienia działać transparentnie i poinformować Zamawiającego o stwierdzeniu przez

organ administracyjny naruszenia obowiązków w dziedzinie prawa ochrony środowiska oraz wyjaśnić okoliczności

związane z wydaniem ostatecznej decyzji wymierzającej karę pieniężną. Gdyby Odwołujący rzetelnie przekazał

Zamawiającemu wszystkie informacje dotyczące okoliczności wydania tej decyzji, w tym argumentację związaną ze

znikomym stopniem naruszeń i niewielką wysokością kary, to Zamawiający po pierwsze miałby możliwość ocenić, czy

zachodzi podstawa wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp, a po drugie czy uzasadnione byłoby odstąpienie

od wykluczenia wykonawcy na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy Pzp. Odwołujący mógłby także w takiej sytuacji

skorzystać z instytucji samooczyszczenia.

Rozważania Odwołującego czy Zamawiający mógłby w tym przypadku zastosować art. 109 ust. 3 ustawy Pzp i nie

wykluczać wykonawcy na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp z uwagi na oczywistą nieproporcjonalność

mają w sprawie znaczenie wtórne, skoro Odwołujący w ogóle nie poinformował Zamawiającego o fakcie naruszenia

obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska. W konsekwencji, nie mają również znaczenia dla sprawy opinie

Głównego Instytutu Górnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Katowicach Zakład Ochrony Wód oraz Instytutu

Rybactwa Śródlądowego złożone przez Odwołującego na okoliczność wykazania charakteru zdarzenia oraz braku jego

negatywnego wpływu na środowisko naturalne, czyli na okoliczność wykazania nieproporcjonalności wykluczenia

Odwołującego z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp. Odwołujący sam przekreślił swoje

szanse na uzyskanie zamówienia, nie działając transparentnie i przedstawiając informacje wprowadzające w błąd. Nie

budzi zaś wątpliwości okoliczność, że przedstawienie przez Odwołującego nieprawdziwych informacji mogło mieć

istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Gdyby bowiem

nie inne postępowania prowadzone przez Zamawiającego oraz postępowania odwoławcze, Zamawiający nie miałby

wiedzy, że wobec Odwołującego zachodziła podstawa wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp i mógłby

dokonać wyboru oferty Odwołującego w okresie wykluczenia. Dla ziszczenia się podstawy wykluczenia z art. 109 ust. 1

pkt 10 ustawy Pzp wystarczające jest, że istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego będzie

potencjalny.

Natomiast skład orzekający, uwzględniając okoliczności stanu faktycznego sprawy uznał za zbyt daleko idące

przypisywanie Odwołującemu przez Zamawiającego zamiaru zatajenia informacji czy rażącego niedbalstwa.

Zamawiający powyższego nie wykazał, stwierdzając jedynie lakonicznie w decyzji o odrzuceniu oferty Konsorcjum

MIRBUD, że „Informacje, jakimi dysponuje Zamawiający wskazują na działanie intencjonalne po stronie MIRBUD w tej

sprawie”. Zamawiający nawet w postępowaniu odwoławczym okoliczności tej nie dowiódł, a jego argumentacja w

odpowiedzi na odwołanie sprowadzała się do stwierdzenia, że w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp Zamawiający

„czuje się związany wyrokiem Izby z dnia 9 marca 2026 r. w sprawie o sygn. akt KIO 5630/25 i przyjętą tam

argumentacją”. Zauważyć jednak należy, że odrzucenie oferty Odwołującego miało miejsce miesiąc wcześniej (6 lutego

2026 r.) i Zamawiający podejmując decyzję o odrzuceniu oferty Konsorcjum MIRBUD na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8

ustawy Pzp nie działał w oparciu o orzecznictwo wydane w analogicznych stanach faktycznych (wyrok w sprawie KIO

5144/25 wskazywał jedynie na art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, a wyrok w sprawie KIO 5630/25 nie funkcjonował

wówczas w obrocie prawnym), lecz wyłącznie w oparciu o własne przekonanie. To zadaniem Zamawiającego było

wykazać w decyzji o odrzuceniu oferty kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek opisanych w art. 109 ust. 1 pkt 8

ustawy Pzp, czego nie uczynił.

Odnosząc się na koniec do szeroko akcentowanej przez Odwołującego w postępowaniu odwoławczym zasady

proporcjonalności, Izba wskazuje, że art. 109 ust. 3 ustawy Pzp dający zamawiającemu uprawnienie do odstąpienia od

wykluczenia wykonawcy mimo zaistnienia podstaw wykluczenia nie obejmuje sytuacji, w której podstawą wykluczenia

jest przedstawienie nieprawdziwych informacji. Wynika to z literalnego brzmienia tego przepisu. Zgodzić należy się z

Odwołującym, że w świetle dyrektywy klasycznej i dyrektywy sektorowej stosując fakultatywne podstawy wykluczenia,

podmioty zamawiające powinny zwracać szczególną uwagę na zasadę proporcjonalności, a drobne nieprawidłowości

powinny jedynie w wyjątkowych okolicznościach prowadzić do wykluczenia wykonawcy. Niemniej założenia wynikające z

dyrektyw zostały implementowane właśnie w art. 109 ust. 3 ustawy Pzp. Ustawodawca konstruując treść art. 109 ust. 3

ustawy Pzp uznał, że przypadki określone w art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp są na tyle poważne, że odstąpienie od

wykluczenia wykonawcy nie powinno mieć tu miejsca. Skorzystanie z tej instytucji stanowi odstępstwo do zasady

wykluczenia wykonawcy w przypadku zaistnienia fakultatywnych podstaw wykluczenia i przepis ten należy wykładać

ściśle.

Odwołujący oczywistą nieproporcjonalność wykluczenia go z postępowania wywodził w oparciu o okoliczności

związane stricte ze skalą naruszenia obowiązków z dziedziny ochrony środowiska i wysokością wymierzonej kary,

pomijając fakt, że wykluczony został również za przedstawienie informacji wprowadzających w błąd, mogących mieć

istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, do której to

sytuacji art. 109 ust. 3 ustawy Pzp się nie odnosi. Nawet gdyby Zamawiający odstąpił od wykluczenia Odwołującego na

podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy Pzp uznając je za oczywiście nieproporcjonalne, to nie zmienia to faktu, że

Odwołujący powinien zakomunikować w odpowiednim czasie, że wobec MIRBUD wydano ostateczną decyzję

wymierzającą karę pieniężną, wpisującą się w dyspozycję ww. przepisu. To to właśnie zaniechanie w obecnym stanie

faktycznym przesądziło o uznaniu przez Izbę czynności odrzucenia oferty Odwołującego za zgodną z ustawą.

Odwołujący powołując się na zasadę proporcjonalności określoną w art. 16 pkt 3 ustawy Pzp, po pierwsze nie

przedstawił przekonującej argumentacji uzasadniającej dopuszczenie możliwości odstąpienia od wykluczenia

wykonawcy z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp w oparciu o zasady ogólne, pomimo uznania

przez ustawodawcę, że nie jest to dopuszczalne w świetle art. 109 ust. 3 ustawy Pzp, po drugie nie wykazał, że

wykluczenie jego oferty za przedstawienie informacji nieprawdziwych w przedmiotowym stanie faktycznym mogłoby w

ogóle zostać uznane za oczywiście nieproporcjonalne, wreszcie po trzecie pominął, że w systemie zamówień

publicznych funkcjonują też inne naczelne zasady, jak zasada uczciwej konkurencji i zasada równego traktowania

wykonawców, a odstąpienie od wykluczenia z postępowania wykonawcy, który przedstawił nieprawdziwe informacje

trudno byłoby z tymi zasadami pogodzić. Skład orzekający raz jeszcze podkreśla, że gdyby Odwołujący wskazał w JEDZ

informację, że została w stosunku do MIRBUD S.A. wydana ostateczna decyzja administracyjna o naruszeniu

obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska wymierzająca karę pieniężną, to mielibyśmy do czynienia z

całkiem inną sytuacją. Wykonawca działałby bowiem transparentnie, a Zamawiający miałby możliwość ocenić, czy

faktycznie wykluczenie Konsorcjum MIRBUD byłoby w tym przypadku sankcją proporcjonalną. Jednak w obecnym stanie

faktycznym odstąpienie od wykluczenia wykonawcy, który przedstawił informacje nieprawdziwe, mogące mieć istotny

wpływ na decyzje zamawiającego w postępowaniu, nie może mieć miejsca.

Reasumując, Izba uznała za prawidłową czynność odrzucenia oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt

2 lit. a) jako złożonej przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu, ponieważ wobec Odwołującego zmaterializowała się

podstawa wykluczenia wskazana w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Natomiast okoliczność, że w stanie faktycznym

sprawy nie znalazły potwierdzenia pozostałe podane przez Zamawiającego podstawy wykluczenia, pozostaje bez

wpływu na wynik postępowania, gdyż oferta Odwołującego i tak podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 554 ust. 1 pkt 1

ustawy Pzp Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało

wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu

kwalifikowania wykonawców. A contrario, brak istotnego wpływu na wynik postępowania skutkuje oddaleniem zarzutów.

Biorąc pod uwagę wszystko powyższe Izba stwierdziła, że odwołanie podlega oddaleniu i na podstawie art. 553

ustawy Pzp orzekła jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 i 575 ustawy

Pzp oraz § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b) Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych

rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od

odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Wobec oddalenia odwołania w całości Izba kosztami postępowania obciążyła Odwołującego, zasądzając od niego

na rzez Zamawiającego kwotę 3600 zł stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione przez

Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, potwierdzone fakturą VAT złożoną do akt sprawy.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.

Przewodnicząca:…………………….………

Członkowie:

…………………….………

…………………….………

Uzasadnienie liczy 51 234 znaki.

Dokument w bazie źródłowej