Linia kolejowa

„Linia kolejowa” to pojęcie odnoszące się do drogi przeznaczonej do prowadzenia ruchu pociągów. W rozumieniu ustawy „Transport kolejowy” nie chodzi wyłącznie o fizycznie istniejące tory, lecz o drogę kolejową, która została określona przez zarządcę infrastruktury i jest odpowiednio przygotowana do obsługi pociągów.

Na to pojęcie składają się trzy podstawowe elementy:

• droga kolejowa, czyli wyodrębniony przebieg infrastruktury służącej kolejowemu przemieszczaniu pociągów,
• wyznaczenie przez zarządcę infrastruktury, a więc wskazanie jej przebiegu i statusu przez podmiot odpowiedzialny za infrastrukturę kolejową,
• przystosowanie do prowadzenia ruchu pociągów, czyli funkcjonalna zdolność do wykorzystania jej zgodnie z przeznaczeniem kolejowym.

Definicja wskazuje zatem zarówno na organizacyjny, jak i techniczny charakter tego pojęcia. Sama lokalizacja torów lub możliwość przejazdu po określonym terenie nie przesądza jeszcze o tym, że dany element należy uznać za linię kolejową. Istotne jest jego formalne wyznaczenie oraz przeznaczenie do ruchu pociągów.

Pojęcie ma znaczenie praktyczne przy ustalaniu, jaki obiekt podlega regulacjom dotyczącym infrastruktury kolejowej. Może być wykorzystywane przy planowaniu lokalizacji inwestycji, ustalaniu zasad zagospodarowania terenu, nabywaniu lub wycenie nieruchomości oraz rozpatrywaniu odszkodowań związanych z nieruchomościami przeznaczonymi pod linie kolejowe. Ma również znaczenie w przepisach dotyczących ochrony infrastruktury publicznej, bezpieczeństwa, ochrony środowiska i ograniczania uciążliwości, w tym hałasu. W regulacjach planistycznych i budowlanych linia kolejowa może być traktowana jako element zagospodarowania, którego lokalizacja wpływa na sposób korzystania z terenu oraz na wydawanie rozstrzygnięć dotyczących inwestycji.