Sygn. akt: KIO 394/23
WYROK
z dnia 2 marca 2023 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Agnieszka Trojanowska Protokolant:
Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniach 24 lutego 2023 r., 1 marca 2023 r. odwołania wniesionego do
Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 8 lutego 2023 r. przez: wykonawców wspólnie ubiegających się o
zamówienie publiczne Konsorcjum: FS&P Arcus Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul.
Gen. Abrahama 12 lokal XI i A. P. Architekci spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul.
Międzyparkowa 4A w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Wojskowa Akademia Techniczna im.
Jarosława Dąbrowskiego z siedzibą w Warszawie, ul. gen. Sylwestra Kaliskiego 2
przy udziale wykonawcy Graph`IT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Stępińska 22/30
zgłaszającego przystąpienie w sprawie sygn. akt KIO 394/23 po stronie zamawiającego
orzeka:
1. oddala odwołanie,
2. kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie publiczne
Konsorcjum: FS&P Arcus Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Gen. Abrahama
12 lokal XI i A. P. Architekci spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Międzyparkowa
4A i:
2.1 zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie publiczne
Konsorcjum: FS&P Arcus Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Gen. Abrahama
12 lokal XI i A. P. Architekci spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Międzyparkowa
4A tytułem wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo
zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1710 z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od dnia jego
doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w
Warszawie.
Przewodniczący:………………………….
Sygn. akt KIO 394/23
Uzasadnienie
Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie dialogu konkurencyjnego na „Opracowanie dokumentacji
projektowej i kosztorysowej na budowę Kompleksu Dydaktycznego Wojskowej Akademii Technicznej” zostało wszczęte
ogłoszeniem opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 15 kwietnia 2022 r. r. pod numerem
2022/S 075-201919.
W dniu 1 lutego 2023 r. zamawiający dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej.
W dniu 13 lutego 2023 r. Konsorcjum: FS&P Arcus Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie,
ul. Gen. Abrahama 12 lokal XI i A. P. Architekci spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul.
Międzyparkowa 4A wniosło odwołanie. Odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika działającego na podstawie
pełnomocnictwa z dnia 8 grudnia 2023 r. udzielonego przez obu członków konsorcjum, zgodnie z zasadami reprezentacji
każdego z członków konsorcjum. Odwołanie zostało przekazane zamawiającemu w dniu 13 lutego 2023 r.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1) art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty GRAPH’IT, pomimo że
oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę, a wykonawca nie obalił domniemania rażąco niskiej ceny
zgodnie z dyspozycją art. 224 ust. 5 ustawy;
2) art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10 ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty GRAPH’IT, pomimo że zawiera ona błąd
w obliczeniu ceny stanowiący jednocześnie o niezgodności treści oferty z warunkami zamówienia;
3) art. 239 ust. 1 i 2 ustawy przez wybór oferty GRAPH’IT pomimo, że oferta ta podlega odrzuceniu;
4) art. 16 pkt 1 ustawy oraz art. 17 ust. 2 ustawy przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający
zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia co
doprowadziło do zaniechania odrzucenia oferty GRAPH’IT.
Wniósł o:
1) uwzględnienie odwołania,
2) nakazanie zamawiającemu:
a) unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty;
b) odrzucenia oferty złożonej przez GRAPH’IT.
Wniósł również o obciążenie zamawiającego w całości kosztami postępowania odwoławczego, tj. zasądzenie od
zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów wpisu od odwołania w wysokości 15.000,00 zł wraz z uzasadnionymi
kosztami postępowania, w tym wynagrodzeniem pełnomocnika według norm przepisanych na podstawie faktury, która zostanie przedłożona do akt sprawy na
rozprawie, oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Odwołujący wskazał, że jest legitymowany do wniesienia odwołania, stosownie do wymagań określonych w art. 505 ust.
1 ustawy. Odwołujący złożył w postępowaniu ofertę, która zgodnie z informacją przekazaną przez zamawiającego z dnia
1.02.2023 r., sklasyfikowała się na 2. miejscu, za ofertą złożoną przez GRAPH’IT. W przypadku uznania przez Krajową
Izbę Odwoławczą zasadności niniejszego odwołania, zamawiający będzie zobowiązany do odrzucenia oferty złożonej
przez GRAPH’IT, a w konsekwencji odwołujący będzie miał możliwość uzyskania przedmiotowego zamówienia,
ponieważ złożył ofertę najkorzystniejszą spośród ofert niepodlegających odrzuceniu.
W wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów wskazanych w petitum odwołania i wynikających z jego
uzasadnienia, odwołujący może ponieść szkodę, wyrażającą się w pozbawieniu odwołującego możliwości zawarcia
umowy w sprawie zamówienia publicznego i otrzymania wynagrodzenia za jego realizację, w tym osiągnięcia
zakładanego w ofercie zysku.
W protokole postępowania została ujawniona wartość szacunkowa zamówienia przyjęta przez zamawiającego w dniu
18.03.2022 r. w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 grudnia 2021 r. (Dz.U. poz. 2458) tab. 1 kat IV
(Wycenę kosztorysu inwestorskiego obejmującego przedmiar, wyliczenie nakładów i wycenę robót dokonano w oparciu o
WKI Wartość Kosztorysową Inwestycji – IV kwartał 2021 – WKI 7.740.21), tj. kwota 4 956 461,32 (po dodaniu podatku
VAT – 6 096 447,42 zł brutto). Kwota 6 096 447,42 zł stanowi kwotę, jaką zamawiający przeznaczył na realizację
zamówienia. Natomiast cena zaoferowana przez GRAPH’IT za wykonanie zamówienia podstawowego to 1 500 600,00
PLN brutto, co stanowi niecałe 25% wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o VAT. Tak istotna różnica
zaoferowanej ceny, niższa o ponad 75%, w stosunku do wartości zamówienia ustalonej przez zamawiającego z należytą
starannością, w sposób oczywisty świadczy, że oferta zawiera cenę rażąco niską i jako taka powinna zostać odrzucona.
Zamawiający wezwał GRAPH’IT do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny. Wykonawca ten, pismem z dnia 18.11.2022 r.,
udzielił wyjaśnień. Pomimo wniosku odwołującego, zamawiający nie udostępnił tych wyjaśnień powołując się na
zastrzeżenie przez GRAPH’IT tajemnicy przedsiębiorstwa. Wyrokiem z dnia 29.12.2022 r. KIO nakazała odtajnić
częściowo wyjaśnienia z dnia 18.11.2022 r. firmy GRAPH’IT. W dniu 3.01.2023 r. zamawiający przekazał częściowo
odtajnione dokumenty firmy GRAPH’IT, o które odwołujący wnioskował przed wniesieniem odwołania, z wyłączeniem
danych dotyczących szczegółowej kalkulacji ceny oferty, nazw kontrahentów, opisu autorskich rozwiązań
technologicznych.
Zamawiający uznał, że wyjaśnienia w zakresie ceny oferty, złożone przez GRAPHIT w dniu 18.11.2022 r., są
wystarczające dla obalenia domniemania rażąco niskiej ceny i po ponownym badaniu i ocenie ofert wybrał ofertę GRAPH’IT jako najkorzystniejszą (informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty
z dnia 1.02.2023 r.).
Tymczasem według odwołującego, oferta złożona przez GRAPH’IT jest ofertą zawierającą rażąco niską cenę i jako taka
powinna zostać odrzucona.
Zarzut zaniechania odrzucenia oferty GRAPH’IT pomimo zaoferowania przez tego wykonawcę rażąco niskiej ceny
Zgodnie z pkt XIV.2. SWZ podana w ofercie cena musi obejmować wszystkie koszty związane z wykonaniem i odbiorem
przedmiotu zamówienia, w tym również nie ujęte w zakresie określonym przez zamawiającego, a wynikające z
zastosowanej technologii, obowiązujących norm i przepisów i niezbędne do wykonania przedmiotu zamówienia.
Z kolei, mając na względzie zapis zawarty w § 4 ust. 2 wzoru umowy (załącznik nr 2 do SWZ), płatność za realizację
przedmiotu Umowy zostanie zrealizowana w następujący sposób:
a) I rata po odebraniu dokumentacji projektowej i kosztorysowej, o której mowa w poz. 1 Zestawienia Kosztów
Zadania (ZKZ) stanowiącego załącznik nr 2 do Umowy, (wynagrodzenie umowne ryczałtowe bez nadzorów
autorskich), po dokonaniu protokolarnego odbioru przez strony dokumentacji projektowej i kosztorysowej oraz
uzyskaniu wszelkich niezbędnych pozwoleń, uzgodnień urzędowych i certyfikatów wynikających z wykonywanej
dokumentacji;
b) II rata po dokonaniu nadzorów autorskich na budowie – (20 x …… zł brutto) – po dokonaniu odbioru przez
strony wykonania czynności nadzorów autorskich na terenie budowy z zastrzeżeniem § 3 ust. 2 i 3.
W Zestawieniu Kosztów Zadania wykonawca zobowiązany był podać odrębnie cenę za Dokumentację projektową i
kosztorysową wraz z decyzjami administracyjnymi oraz Nadzory autorskie podczas realizacji budowy (20 pobytów). Z
ZKZ złożonego przez GRAPH’IT wynika, że wykonanie dokumentacji projektowej i kosztorysowej wraz z decyzjami
administracyjnymi zostało wycenione na kwotę 1 200 000,00 zł netto (1 476 000,00 zł brutto), zaś realizacja nadzoru
wyniesie 20 000,00 netto (24 600 zł brutto).
Zakres kosztów jakie należy uwzględnić przy wycenie oferty bardzo szczegółowo i precyzyjnie wynika z Opisu
przedmiotu zamówienia (stanowiącego Załącznik nr 1 do SWZ), a także z § 2 projektu umowy i innych postanowień
umowy, w których zamawiający jednoznacznie zobowiązuje wykonawcę do pokrywania kosztów określonych
czynności/działań. Tymczasem mając na względzie ceny zaoferowane przez GRAPH’IT odwołujący stwierdził, że nie
jest możliwe wykonanie zamówienia w pełni zgodnie z wymaganiami zawartymi w SWZ za wynagrodzeniem
zaoferowanym przez tych wykonawców bez poniesienia strat, a zatem poniżej ponoszonych kosztów. Zaoferowana
przez tego wykonawcę cena jest rażąco niska, nieryn-kowa, nieprzystająca do realnych kosztów jakie należało przyjąć
wyceniając prace wchodzące w zakres zamówienia zgodnie z wymaganiami zawartymi w SWZ.
Rażąco odbiega od standardów rynkowych cena za pełnienie nadzoru autorskiego w kwocie 24 600 zł brutto.
Zamawiający oczekuje, że nadzór będzie pełniony w wymiarze „20 nadzorów autorskich na placu budowy”. W przypadku
tak dużej i skomplikowanej inwestycji należy założyć, że uczestnictwo w naradach będzie zajmowało cały dzień, wraz z
dojazdem na teren budowy. Przy uwzględnieniu projektantów z 7 branż (zgodnie z załącznikiem “wykaz osób
skierowanych do realizacji przedmiotu zamówienia”) i cenie za jedną naradę w wysokości 1 000 zł netto, okazuje się, że
wykonawca GRAPH’IT przewidział wynagrodzenie dla projektantów w kwocie maksymalnie 142,86 zł za osobę. Należy
również zaznaczyć, że ilość nadzorów (20) jest niezwykle niska, jak na inwestycję o wielkości 15 000 m2. Co do zasady
nadzory autorskie, są wykonywane w celu nadzorowania prac i rozwiązywaniu napotykanych w trakcie prac problemów.
Oczywistym jest dla odwołującego, że im większy budynek tym problemów jest więcej. A zatem ilość 20 wizyt na
budowie, na pewno wzrośnie. Z kolei z punktu widzenia Prawa Budowlanego, Projektant ma obowiązek świadczyć
nadzór budowlany; Prawo Budowlane, nie wspomina nic o płatnościach. A zatem w sytuacji, gdy wykonawca wyczerpie
“płatne” nadzory autorskie, nadal będzie zmuszony (na podstawie przepisów Prawa Budowlanego) świadczyć nadzór
autorski, ale już nieodpłatnie. Ponadto, standardowo, w przetargach publicznych zamawiający wyceniają nadzory
autorskie na poziomie 5%-10% wartości dokumentacji projektowej.
Tak wyliczone wynagrodzenie nie obejmuje żadnych kosztów pośrednich, jak np. koszt dojazdu oraz obowiązków, które
zgodnie z przepisami również są realizowane przez nadzór autorski, tj. odpowiadanie na liczne pytania firm
budowlanych, przygotowywanie rozwiązań zamiennych, rozwiązywanie problemów ujawniających się w trakcie
prowadzenia prac budowlanych, przygotowywanie wyjaśnień, koordynowanie wszystkich projektantów, udział w
naradach koordynacyjnych na budowie wszystkich projektantów biorących udział w procesie projektowym, nie mówiąc
już o zysku wykonawcy.
Wynagrodzenie dla projektantów wyniesie zatem nawet mniej niż 142,86 zł, tj. 17,86 zł za godzinę pracy projektanta, czyli
poniżej minimalnej stawki godzinowej, o której mowa w art. 224 ust. 3 pkt 4 Ustawy. Tak określone wynagrodzenie należy
uznać za niezgodne z prawem, a ponadto całkowicie nierealne i niepokrywające kosztów wynagrodzenia projektantów
niezbędnych do pełnienia nadzorów autorskich. Projektanci, których dysponowaniem wykazywali się wykonawcy na
etapie składania ofert to wykwalifikowani specjaliści z odpowiednim doświadczeniem. Fakt, że osoby takie nie wykonują
pracy za stawki minimalnego wynagrodzenia (gdyby przyjąć, że narady nie będą trwały 8-u tylko np. 6 godzin, wówczas
stawka godzinowa nieco wzrośnie przekraczając próg minimalnego wynagrodzenia), odwołujący uznaje za fakt notoryjny.
Odwołujący ponadto podniósł, że z pewnością dowodów na realizację nadzorów w takich kwotach wykonawca GRAPH’IT
nie przedstawił w swoich wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny.
Równie nierealna i niepozwalająca na należyte wykonanie zamówienia według odwołującego jest zaoferowana przez
GRAPH’IT cena za wykonanie dokumentacji projektowej – 1 200 000 zł netto. Przyszła inwestycja charakteryzuje się
wysokim poziomem skomplikowania, o czym świadczy sam fakt prowadzenia przedmiotowego postępowania w trybie
dialogu konkurencyjnego oraz zakres prac projektowych, obejmujący rozbiórkę budynku, przebudowę i/lub nadbudowę,
budowę budynku szkolno-dydaktycznego, budowę akademika/internatu, budowę hali sportowej, parkingu z drogami
dojazdowymi, objęcie projektem zagospodarowania terenu, budowę boisk, budowę przyłączy do mediów (pkt I.1. OPZ), w
tym:
1. projekty obiektów kubaturowych ok. 15 000m2 oraz projekt zagospodarowania terenu z parkingami z drogami
dojazdowymi,
2. nowy projekt koncepcji, przedstawiony przez zamawiającego projekt koncepcji nie spełnia przepisów
obowiązującego prawa, na podstawie tego projektu koncepcyjnego nie jest możliwie uzyskanie pozwolenia na
budowę i odebranie budynków do użytkowania (detale wskazano zamawiającemu na etapie dialogu
konkurencyjnego),
3. uzgodnienie koncepcji z wszystkimi komórkami zamawiającego,
4. inwentaryzacja dendrologiczna ok. 60 drzew,
5. opracowanie badań gruntu,
6. wykonanie testów perkolacyjnych,
7. operat wodno prawny,
8. pozyskanie aktualnych warunków gestorów sieci (prąc, wod-kan, ciepło),
9. inwentaryzacja obiektu istniejącego,
10. ekspertyzę budowlaną budynku istniejącego,
11. projekt rozbiórki budynku 29B,
12. inwentaryzacja istniejącego drzewostanu i zieleni,
13. projekt architektoniczno - budowlany,
14. projekt zagospodarowania terenu,
15. opinia geotechniczna,
16. projekty techniczne wszystkich branż,
17. projekt drogowy,
18. projekt zewnętrzny akustyki,
19. projekt wewnętrzny akustyki,
20. projekt sieci zewnętrznych elektrycznych,
21. projekt sieci zewnętrznych teletechnicznych,
22. projekt instalacji sanitarnych zewnętrznych (węzeł ciepłowniczy i przyłącza ciepłownicze oraz sieć),
23. projekt wykonawczy branży architektonicznej,
24. projekt wykonawczy branży konstrukcyjnej,
25. projekt wykonawczy instalacji sanitarnych obiektów,
26. projekt wykonawczy instalacji HVAC,
27. projekt wykonawczy instalacji elektrycznych,
28. projekt wykonawczy instalacji teletechnicznych,
29. projekt technologii pełnej kuchni,
30. projekty z zakresu ochrony przeciw pożarowej.
31. projekt oddymiania,
32. wizualizacje zewnętrzne wszystkich obiektów,
33. projekty wnętrz typowych, sanitarnych, socjalnych, biurowych i dydaktycznych,
34. projekty umeblowania pomieszczeń użytkowych,
35. projekty aranżacji wnętrz sal wykładowych, auli i holi jak i pokoi akademika, sal wykładowych, innych
36. projekty akustyki i nagłośnienia z symulacją dla auli i sal lekcyjnych oraz wybranych gabinetów,
37. wizualizacje wnętrz pomieszczeń wskazanych powyżej (uwaga przekazana podczas dialogu przez
zamawiającego)
38. uzgodnienie proj. arch., wnętrz, i akustyki z rzeczoznawcą ds. akustyki,
39. projekt oznakowania pomieszczeń,
40. przedmiary robót i STWOiR dala każdej z branż,
41. kosztorysy dla każdej z branż.
Ponadto zamawiający wymaga, aby inwestycja była zaprojektowana tak, aby zapewnione było, na każdym etapie jej
realizacji, zachowanie ciągłości działalności dydaktycznej i wychowawczej Liceum. Liceum nie może zostać
przeniesione do innej lokalizacji na czas realizacji inwestycji (pkt I.2.OPZ). Powyższe wskazuje, że realizacja projektu ma
bardzo rozległy charakter, nie jest to typowe wykonanie dokumentacji projektowej dla budowy budynku.
Cena zaoferowana przez GRAPH’IT, zdaniem odwołującego, w żaden sposób nie pokryje kosztów wykonania
przedmiotu zamówienia. Obecne (inflacja) ceny rynkowe kształtują się na poziomie od 180 zł/m2 powierzchni do
zaprojektowania, natomiast dla projektów wykonywanych w technologii BIM kształtują się od 200 zł/m2 powierzchni do
zaprojektowania. Czas wykonania projektów w obu technologiach jest podobny. Warto zauważyć, że zamawiający
pierwotnie (kwiecień 2022) oszacował koszt wykonania zamówienia na poziomie 6 096 447,42 brutto (listopad 2022).
Przekładając zaoferowaną cenę za wykonanie projektu (1 200 000 zł netto, 1 476 000 zł brutto) na liczbę metrów
kwadratowych do zaprojektowania, tj. 15 000 m2 otrzymujemy cenę netto 80 zł/m2 (brutto 98,40 zł/m2), co stanowi cenę
znacząco odbiegającą od obecnych cen rynkowych, cenę dumpingową, nie realną. Zwrócił uwagę, że w oferowanej
cenie należy również uwzględnić koszt oprogramowania, utrzymania biura i nie mówiąc już o osiągnięciu zysku na tym
zadaniu. Odwołujący podniósł również, że dokonane
przez odwołującego rozeznanie rynku wśród biur projektowych, potwierdza realność i rynko-wość ceny odwołującego, a
nie GRAPH’IT.
Odwołujący zauważył, że podana w piśmie zamawiającego (złożonym w postępowaniu odwoławczym KIO 3316/22)
stawka roboczogodziny wskazana przez firmę Grafit w kwocie 47,62 jest niedoszacowana w stosunku do stawki
roboczogodziny projektanta, który ma realizować projekt. Podane przez firmę GRAPH’IT widełki cenowe roboczogodziny
skutkują błędami w wycenie końcowej. W związku z brakiem informacji dot. liczebności zespołu projektowego firmy
GRAPH’IT i przypisaniu adekwatnej stawki roboczogodziny do poszczególnych członków, błędy w wycenie firmy
GRAPH’IT można sprawdzić przez trzystopniową analizę, a mianowicie:
- jeśli przyjąć, że większość zespołu firmy GRAPH’IT pracuje za stawkę roboczogodziny 47,62 (które i tak są
niedoszacowane) to stawka taka nie odpowiada, stawce roboczogodziny specjalisty niezbędnego do opracowania
dokumentacji w sposób zgodny z wymaganiami zamawiającego.
- jeśli przyjąć, że odpowiedni specjaliści firmy GRAPH’IT pracują, za rynkowe stawki w granicach 145 zł, to nawet
przy nawet niedoszacowanych 11 000 godzin niezbędnych (według firmy GRAPH’IT) do opracowania
dokumentacji, łączna kwota kosztów tylko pracowników, przekroczy cenę zaoferowaną w wycenie
- jeśli przyjąć uśrednioną stawkę roboczogodziny na poziomie 97 zł, to przy niedoszacowa-nych 11 000 godzin
pracy nad dokumentacją, same koszty pracownicze wyniosą ponad 1 mln. złotych, co przy braku wyceny za
projekt wnętrz i rażąco niskim niedoszacowaniu nadzorów autorskich, dyskwalifikuje i tę kalkulację.
W przedmiotowym stanie faktycznym, w przypadku oferty GRAPH’IT, zaistniało ustawowe domniemanie rażąco niskiej
ceny, bowiem cena brutto oferty GRAPH’IT jest niższa o ustawowe ponad 30% od szacunkowej wartości zamówienia
powiększonej o podatek VAT ustalonej przez zamawiającego przed wszczęciem postępowania, zaś zamawiający
wezwał GRAPH’IT do złożenia wyjaśnień. W takiej sytuacji jedynie złożenie wyjaśnień obalających domniemanie
zaoferowania przedmiotu zamówienia po cenie rażąco niskiej mogło uchronić tego wykonawcę przed odrzuceniem
oferty. Wykonawca, wezwany do wyjaśnień zaoferowanej ceny, musi wykazać, że w odniesieniu do przedmiotu
zamówienia dokonana przez niego wycena zamówienia obejmuje wszystkie jego elementy i odpowiada rynkowej
wartości zamówienia z uwzględnieniem warunków dostępnych danemu wykonawcy. Odwołujący został pozbawiony
możliwości zapoznania się i zweryfikowania rzetelności wyjaśnień udzielonych przez GRAPH’IT w pełnym zakresie.
Jednakże wobec faktu, że zaoferowana przez GRAPH’IT cena nie może być ceną realną, nie pokrywa bowiem kosztów,
które musiały zostać przyjęte, a nie ma możliwości obniżenia tych kosztów w tak istotny sposób, odwołujący
zakłada, że zamawiający dokonał oceny udzielonych wyjaśnień z naruszeniem przywołanych przepisów ustawy.
Odwołujący podkreślił, że GRAPH’IT nie tylko zaoferował cenę o 75% niższą niż szacunkowa wartość zamówienia, ale
również znacząco niższą niż pozostali wykonawcy. Biorąc pod uwagę wartość złożonych ofert, należy wskazać, że
GRAPH’IT zaoferował wykonanie przedmiotu zamówienia o 2 164 800 zł mniej niż odwołujący oraz o 3 852 400 zł mniej
niż TPF. Powyższe porównanie cen wskazuje na rażące zaniżenie ceny oferty GRAPH’IT. Tak skrajne różnice nie
pozwalają przyjąć, że istnieją obiektywne okoliczności pozwalające na obniżenie ceny do tak niskiego poziomu.
Wykonawca GRAPH’IT w zaoferowanej cenie nie mógł zatem uwzględnić rynkowych kosztów wykonania zamówienia.
Przypomniał, że ceną rażąco niską, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem KIO, jest cena niepokrywająca średniego
jednostkowego kosztu zmiennego wykonania, czyli pogarszająca wynik finansowy przedsiębiorstwa. Zawsze jednak
konieczne jest, aby cena oferty była rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia, a dokładniej jego wartości
rynkowej. W konsekwencji wartość rynkowa przedmiotu zamówienia, obejmująca jego pełny zakres i wszystkie
konieczne do jego wykonania nakłady kosztowe, ustalana przez porównanie cen występujących w danej branży dla
określonego asortymentu, stanowić będzie punkt odniesienia dla ceny rażąco niskiej. Rażąco niską ceną jest cena
oderwana od realiów rynkowych, która nie pokrywa kosztów realizacji zamówienia, a zatem nie pozwala wykonawcy na
jego należyte wykonanie bez poniesienia straty. Za rażąco niską cenę należy uznać taką cenę, która jest niewiarygodna
dla wykonania przedmiotu zamówienia i jest całkowicie oderwana od realiów rynkowych. Ocena tej okoliczności powinna
być dokonana z uwzględnieniem przedmiotu zamówienia, jego specyfiki i towarzyszących mu realiów rynkowych.
Zauważył również, że wyjaśnienia rażąco niskiej ceny powinny być konkretne i wyczerpujące, powinny odnosić się do
konkretnych wartości ekonomicznych. Natomiast ogólne twierdzenia dotyczące np. posiadanego doświadczenia lub
zasobów personalnych, bliskości bazy sprzętowej, posiadanie wiedzy i zdolności organizacyjnych itd. nie mogą zostać
uznane za spełniające wymóg konkretności. Wyjaśnienia powinny również być kompletne, a zatem na ich podstawie
zamawiający powinien móc ocenić, czy wykonawca uwzględnił w cenie oferty wszystkie istotne pozycje kosztowe.
Wyjaśnienia składane przez specjalizujący się w danej branży podmiot nie mogą bowiem opierać się na ogólnych
deklaracjach i zapewnieniach wykonawcy, mających na celu wywrzeć na zamawiającym wrażenie, jakoby cena oferty
została skalkulowana w sposób rzetelny i prawidłowy. Wyjaśnienia wykonawcy powinny zawierać jednoznaczne
informacje, przekładające się na uchwytne i wymierne wartości ekonomiczne, co powinno zostać poparte adekwatnymi i
wiarygodnymi dowodami, ponieważ brak udowodnienia realności ceny winno bezwzględnie skutkować odrzuceniem
oferty.
Wobec wykonawcy GRAPH’IT zdaniem odwołującego z pewnością nie zachodzą żadne szczególne okoliczności
właściwe tylko temu wykonawcy, które pozwalają wycenić przedmiot zamówienia na aż tak rażąco niskim poziomie. Jak
wskazano powyżej, ogromną część kosztów wykonania zamówienia stanowią koszty pracy specjalistów – projektantów i
inżynierów, które nie mogą być oparte nawet o minimalne stawki wynagrodzenia, gdyż realne wynagrodzenie takich osób
jest zdecydowanie wyższe.
W tym miejscu odwołujący odniósł się – na ile jest to możliwe,– do złożonych wyjaśnień rażąco niskiej ceny:
1. na str. 1 wyjaśnień GRAPH’IT wskazuje:
“ … oferta usług wykonawcy jest rzetelna, a cena oferowana brutto- 1.500 600,00, zł nie jest w żaden sposób
zaniżona lub rażąco niska, została skalkulowana z najwyższą starannością i uwzględnia zakładane koszty wraz z
marżą, odpowiada rynkowym cenom podobnych usług oraz uwzględnia wszelkie elementy zamówienia, których
wykonania zamawiający oczekuje od wykonawcy zgodnie z SWZ, wobec czego nie występują żadne przesłanki
dla uznania ceny ofertowej jako rażąco niską…”
Odwołujący podniósł, że złożone przez GRAPH’IT oświadczenie, nie znajduje pokrycia w dowodach przedstawionych w
dalszej części pisma stanowiącego wyjaśnienia w zakresie ceny oferty. To odwołanie ma na celu wykazanie, że w
istocie, oferta GRAPH’IT jest nierzetelna, a zaoferowana cena za realizację przedmiotu zamówienia rażąco niska, a
zatem nie odpowiada rynkowym cenom podobnych usług i nie uwzględnia wszystkich elementów zamówienia, których
wykonania oczekuje zamawiający.
Wyjaśnienia rażąco niskiej ceny oraz wskazane 11 000 roboczogodzin (ilość godzin pracy personelu) przez GRAPH’IT
(str. 11 wyjaśnień) wskazują, że wykonawca ten nie ujął w kalkulacji lub błędnie skalkulował (zakres zgodnie z PFU i
OPIW):
1. Projektu umeblowania pomieszczeń użytkowych
2. Projektów aranżacji wnętrz dla pomieszczeń reprezentacyjnych (auli, holi, sal wykładowych, pokoi akademika,
innych,)
3. Projektów wnętrz typowych: sanitarnych, socjalnych, biurowych, dydaktycznych Oferowane w postępowaniach
o udzielenie zamówienia w III kwartale 2022 ceny za wykonanie dokumentacji projektowej wnętrz dla podobnego
zadania tylko w zakresie projektu koncepcyjnego (co stanowi 30% pełnej dokumentacji projektowej) stanowiły
średnią cenę złożonych ofert na poziomie 106zł/ m2 za projekt koncepcyjny wnętrz.
Wskazaną cenę należy pomnożyć razy trzy, aby uzyskać cenę dokumentacji pełnej (składającej się z wszystkich faz)
objętej przedmiotowym postępowaniem, co daje cenę ok 300zł/m2.
4. Projektu oznakowania pomieszczeń
5. Projekty akustyczne i nagłośnienia wraz z symulacją dla auli seminaryjnej oraz typowych sal lekcyjnych
6. Projekty akustyczne dla wybranych gabinetów
Świadczy to tym samym o błędzie w obliczeniu ceny stanowiącym jednocześnie o niezgodności treści oferty GRAPH’IT z
warunkami zamówienia, co obliguje zamawiającego do odrzucenia oferty GRAPH’IT na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 i
10 Ustawy.
Niezależnie od powyższego rażąco niska cena znajduje odzwierciedlenie w błędnej kalkulacji roboczogodzin wskazanej
przez GRAPH’IT na poziomie 11 000 roboczogodzin (str. 11 wyjaśnień). Zgodnie z analizami kalkulacji roboczogodzin dla
dokumentacji w technologii BIM: - przy użyciu profesjonalnego oprogramowania BIMestiMATE
- na podstawie sprawdzenia wieloletnich statystyk prowadzonych przez odwołującego (FS§P Arcus istnieje 35
lat)
- na podstawie sprawdzenia ilości niezbędnych roboczogodzin do opracowania zadania za pomocą programu do
automatycznego wyliczania roboczogodzin przy opracowaniu projektów wielobranżowych, program dostępny na
stronie warsztatarchitekta.pl
- przy użyciu kalkulatora nakładów roboczogodzin Izby Architektów Rzeczpospolitej Polskiej (wskazany kalkulator
jest wykorzystywany podczas obliczania nakładów roboczogodzin w postępowaniach o udzielenie zamówienia
zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie określenia metod i
podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz
planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz. U. poz. 2458)
prawidłowo określona ilość niezbędnych roboczogodzin do należytego opracowania przedmiotowej dokumentacji,
wynosi od 20 777 do 25 000 roboczogodzin.
Powyższe kalkulacje zostały przeprowadzone dwutorowo tj. zarówno dla opracowania dokumentacji w technologii BIM i
metodą tradycyjną rysunków 2D. Różnice w kalkulacjach pomiędzy BIM i 2D są nieznaczne i pomijalne. Szczegóły
opisano poniżej w punkcie 16. 8) 2) na str. 3 wyjaśnień GRAPH’IT wskazuje:
“… 1. Stan faktyczny
Zamawiający przeznaczył na realizację przedmiotowego zamówienia kwotę 6 096 0447, 42 zł brutto.
W postępowaniu złożono 3 oferty, a średnia arytmetyczna cen brutto wszystkich złożonych ofert wynosi 3 567 000,00 zł.
Cena oferty wykonawcy stanowi zatem ok 25% budżetu zamawiającego i ok 42% średniej arytmetycznej cen wszystkich
złożonych ofert. …”
Pomijając błąd w podaniu kwoty, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia, w ocenie
odwołującego GRAPH’IT, odnosząc zaoferowaną przez niego cenę do średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych
ofert bagatelizuje różnicę, jaka faktycznie
istnieje pomiędzy cenami zaoferowanymi przez pozostałych wykonawców. Odwołujący zauważył, że na średnią
arytmetyczną cen wszystkich ofert, ma również wpływ rażąco zaniżona cena przez GRAPH’IT, stąd też średnia ta nie
obrazuje cen rynkowych, realnych. Poniżej w tabeli wskazano, dysproporcje, jakie występują pomiędzy ceną oferty
GRAPH’IT a wartością zamówienia i pozostałymi wykonawcami.
1 .Kwota przeznaczona na realizację zamówienia 2. Procent 3. Wykonawca 4. Cena oferty 5.Udział procentowy
oferty w kwocie przeznaczonej na realizację zamówienia
6 096 447,42 PLN 100%
GRAPH’IT 1 500 600,00 PLN 24,61%
FSP & APA 3 665 400,00 PLN 60,12%
TPF 5 535 000,00 PLN 90,79%
1 . Wykonawca 2. Cena oferty 3. Średnia z ofert FSP & APA i TPF 4. Oferta GRAPH’IT 5. Udział procentowy oferty
GRAPH’IT w stosunku do REANEJ średniej ceny oferowanej w przetargu
FSP & APA 3 665 400,00 PLN 4 600 200,00 PLN 1 500 600,00 PLN 32,62%
TPF 5 535 000,00 PLN
Powyższe zdaniem odwołującego zestawienie wskazuje, że cena zaoferowana przez GRAPH’IT stanowi tylko 24,61%
wartości zamówienia ustalonej przez zamawiającego i stanowi tylko 32,62% średniej ceny oferowanej w postępowaniu o
udzielenie zamówienia przez innych wykonawców. Oba wskaźniki wskazują na rażąco niską wycenę przez GRAPH’IT,
która nie osiąga w żadnym z dwóch ujęć nawet 1/3 wartości. Oba wskaźniki, wykazują ewidentnie na zaniżenie
oferowanej ceny, poniżej kosztów szacowanych i rynkowych.
3) na str. 3 i str. 4 wyjaśnień GRAPH’IT podnosi, że
“… Istotnym jest też, że budżet zamawiającego dla inwestycji o średnim stopniu skomplikowania i szacunkowej
powierzchni całkowitej ok 14 -15 tys m2, wielokrotnie przewyższa budżety w podobnych innych postępowaniach,
prowadzonych w trybie podstawowy, gdzie średni koszt jednostkowy dokumentacji projektowej wybranej oferty jest
zazwyczaj w granicach 70-100 zł (co w razie potrzeby można łatwo zweryfikować o dostępne dane publiczne)…”
Odwołujący zwrócił uwagę, że porównania pomiędzy poszczególnymi ofertami w poszczególnych postępowaniach o
udzielenie zamówienia można prowadzić tylko w oparciu o wspólny mianownik, tj.:
- inwestycję porównywane muszą mieć podobny poziom skomplikowania;
- inwestycje porównywane muszą mieć bardzo zbliżony zakres opracowania, np. muszą posiadać w swym
zakresie: projekty wnętrz, projekt budynku, projekty przyłączy, ekspertyzy akustyczne i inne kosztotwórcze
elementy;
- okres, w jakim postępowania o udzielenie zamówienia były organizowane - czynnik czasowy jest niezmiernie
ważny.
Ponadto, istotne jest prezentowanie danych w jednoznacznych, porównywalnych jednostkach, tzn. czy wskazując na m2
inwestycji, mamy na myśli m2 powierzchni całkowitej czy powierzchni użytkowej? Powierzchnia użytkowa różni się
bowiem od powierzchni całkowitej o 25% - 35% (w zależności od budynku). Ponadto należy wskazać, czy podawana
cena jest ceną brutto czy netto. Wykonawca GRAPH’IT nie wyjaśnił, stawiając ww. cytowaną tezę w wyjaśnieniach
żadnego z tych jakże ważnych składowych obliczeń. Tylko przy uwzględnieniu tych wspólnych wartości/założeń można
dokonywać realnych porównań.
Odwołujący zwrócił również uwagę, że GRAPH’IT nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swego stanowiska,
odsyłając adresata pisma (zamawiającego) do wiedzy ogólnie znanej. Wykonawca GRAPH’IT w swych wyjaśnieniach w
sposób bardzo ogólny posłużył się wskazaniem na „jakieś” ceny średnie bez podania danych dotyczących postępowań o
udzielenie zamówienia, z których te jego dane zostały zaczerpnięte. Tak ogólnie postawione tezy, w żaden sposób nie
mogą świadczyć o wypełnieniu obowiązków wynikających z art. 224 ust. 5 Ustawy.
4) na str. 4 wyjaśnień GRAPH’IT podnosi, że
“… Jesteśmy przekonani, że świadomość wartości rynkowej ma sam zamawiający, gdyż formułując warunki udziału w
postępowaniu i kryteria pozacenowe utożsamił wartość projektu w wysokości 1 mln złotych brutto z powierzchnią
projektu 10 000 m2 co daje wskaźnik 100zł/m2, a więc dokładnie taki jaki okazuje się być wynikiem ilorazu wartości
naszej oferty w odniesieniu do skali obiektu. …”
Tak postawiona teza stanowi nadinterpretację zapisów OPiW. Przede wszystkim należy odpowiedzieć sobie na pytanie,
czemu służą warunki udziału w postępowaniu i kryteria oceny ofert. Pierwsze z nich dają zamawiającemu gwarancję
wybrania wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania zamówienia, drugie – umożliwiają dokonanie wyboru
oferty najkorzystniejszej. Stąd też odnoszenie określonych przez zamawiającego warunków udziału w postępowaniu, czy
kryteriów oceny ofert do ceny zaoferowanej za realizację przedmiotu zamówienia, jest daleko idące, a przede wszystkim
irrelewantne dla wykazania realności ceny.
Dalej GRAPH’IT, na tej samej stronie wyjaśnień pisze “… Na przykład w postępowaniu na podobny, lecz bardziej
skomplikowany obiekty dydaktyczny WUM o powierzchni 12500 m2 budżet zamawiającego jak i oferty ( w tym oferta
TPF) były zbieżne i 4 krotnie niższe niż w przedmiotowym postępowaniu (nawet uwzględniając inflację) …”
W przedstawionym stwierdzeniu, wraz z załączoną tabelą ofert, odwołujący zwrócił na kilka kwestii. Powołane
postępowanie o udzielenie zamówienia, zorganizowane przez Warszawski Uniwersytet Medyczny (WUM), zostało
rozstrzygnięte w roku 2018, czyli ponad 5 lat temu.
Wyjaśnienia wymaga, że szacowanie kosztów (w tym kosztów opracowania dokumentacji projektowej) związanych z
realizacją inwestycji, odbywa się w odniesieniu do „budowy” obiektu; koszt dokumentacji jest obliczany (zgodnie z
rozporządzeniem dot. środowiskowych wycen) jako procent wartości budowy. A zatem, gdyby WUM chciał zrealizować
podobną inwestycję obecnie, musiałby liczyć się z ze wzrostem cen budowy (tylko pomiędzy rokiem 2021 a 2022 wzrost
był w granicach 15%) żródło:
KoU2-BtXT-eTAQ.html, spowodowanym wzrostem inflacji. Jak wynika z tych danych cena za 1m2 powierzchni
użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania wyniosła 5 295 zł (dane za GUS za ostatni kwartał 2022). W
tej kwocie znajduje się marża i cena działki, co stanowi około 40% ceny, pozostałe 60% to koszt budowy. Należy jednak
do kosztu budowy doliczyć marżę potencjalnego wykonawcy, który za wykonanie robót i poprowadzenie inwestycji,
doliczy swój narzut do samego kosztu budowy (będzie to jego zysk). A zatem do obliczeń przyjmujemy 5 295 x
(60%+10%) = 3 706 zł. W tym wypadku powierzchnię użytkową możemy utożsamić z całkowitą, gdyż nie można kupić
powierzchni użytkowej bez zbudowania powierzchni całkowitej. A zatem średni koszt budowy 1 m2 budynku wynosił w
Polsce 3 706 zł. Z tym, że realizacja obiektów mieszkaniowych wielorodzinnych jest wykonywana w tzw. standardzie
developerskim, czyli bez wykończenia i nie nadającym się do zamieszkania. Koszty wykończenia mieszkania są ogólnie
rzecz biorąc równowartością kosztów związanych z budową obiektu/mieszkania; obejmują umeblowanie, wyposażenie
w sprzęty, wykończenia posadzek, ścian itd. A zatem teoretyczny aktualny koszt budowy obiektu referencyjnego dla
WUM, na który powołuje się wykonawca GRAPH’IT, obecnie wyniósłby: 12 500 m2 x 3 706 zł x 2 = 92 650 000 zł.
Przyjmując, za wskaźnikami wycen środowiskowych, które obowiązują w postępowaniach o udzielenie zamówienia
organizowanych na podstawie przepisów Ustawy, koszt dokumentacji (dla obiektu, który chciałby wybudować WUM
obecnie, a który przywołuje GRAPH’IT jako referencyjny do oczekiwań zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu
należałoby założyć na poziomie 4%, co daje oszacowanie wartości dokumentacji projektowej: 92 650 000 zł x 4% = 3
706 000 zł.
Odwołujący zauważył, że powołany przez GRAPH’IT obiekt, jeśli nawet w jakimś stopniu jest obiektem referencyjnym do
obiektu z przedmiotowego postępowania, to przywołane w wyjaśnieniach ceny ofert w żaden sposób nie świadczą o
realności czy rynkowym charakterze cen z uwagi na ich nieaktualność. Twierdzenie, że w świetle powołanego
postępowania o udzielnie zamówienia w WUM, cena oferowana przez GRAPH’IT w przedmiotowym postępowaniu, jest
ceną rynkową a “…wręcz powyżej średniej…” rynkowej, nie znajduje poparcia w aktualnych realiach rynkowych i
budowlanych. Brak znajomości rynku w tak podstawowych kwestiach jak koszty budowy, wskazuje na brak staranności w przygotowaniu przez GRAPH’IT oferty i wyjaśnień w
sprawie rażąco niskiej ceny.
5) na str. 6 wyjaśnień GRAPH’IT podnosi, że
“… Należy wyraźnie podkreślić, że wyznacznik ten nie jest jednak wyznacznikiem bezwzględnie wiążącym i
ostatecznym, ze względu choćby na możliwość oszacowania przez zamawiającego zamówienia ze zbytnią
ostrożnością. …”
W świetle przytoczonej kalkulacji dot. przywołanego przez GRAPH’IT postępowania o udzielenie zamówienia dla WUM z
roku 2018, po uwzględnieniu wzrostu kosztów budowy (zgodnie z informacjami bazującymi na danych GUS dot. kosztów
budowy), odwołujący wskazał, że należy wręcz stwierdzić, że oszacowanie kosztów budowy przez zamawiającego w
przedmiotowym postępowaniu jest prawidłowe. W trakcie dialogu konkurencyjnego, zamawiający przekazał, że szacuje
koszty budowy na poziomie 100 - 110 mln zł.
6) na str. 7 wyjaśnień GRAPH’IT podnosi, że
“… Obowiązek wezwania wykonawcy do wyjaśnienie poziomu ceny ofertowej doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy
przewidziany w tym przepisie poziom rozbieżności pomiędzy wartością szacunkową zamówienia, a kwota jaką zamierza
zamawiający przeznaczyć na realizację wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia. …”
Odwołujący sprzeciwił się tezie stawianej przez GRAPH’IT, zgodnie z którą zamawiający był zwolniony z obowiązku
wezwania do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny, gdyż rozbieżność w cenie jego oferty i wartości zamówienia
wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśniania. Zauważył, że GRAPH’IT nie wskazał, na żadne
okoliczności, które miałyby świadczyć/uzasadniać powstałą rozbieżność pomiędzy wartością zamówienia. Nie wykazał,
że choćby wystąpiła okoliczność oczywista, polegająca np. na przeszacowaniu przez zamawiającego wartości
zamówienia, czy że ceny pozostałych ofert zostały znacząco zawyżone. Pomijając, że w tym zakresie wyjaśnienia
GRAPH’IT stanowią polemikę z zasadnością wezwania go do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny (a nie
taki jest ich cel), odwołujący stwierdził, że okoliczności niniejszej sprawy nie można uznać za oczywiste. Dalej GRAPH’IT
podnosi, że “… Wykonawca na etapie przygotowania oferty przeprowadził szczegółową i profesjonalną analizę wszelkich
dokumentów załączonych do postępowania, …”
Przytoczony fragment, jak i pozostałe tezy podnoszone w pkt 4 wyjaśnień na str. 7 (z którego fragment pochodzi), nie są
poparte żadnymi dowodami, a stanowią jedynie zapewnienie firmy GRAPH’IT o tym, że oferta została przygotowana
starannie. Odwołujący poddał w wątpliwość cały wywód uznając go za gołosłowny, m.in. z następującego powodu: w
dokumentach zamówienia (na etapie prowadzenia dialogu) zamawiający przekazał koncepcję, na podstawie której ma
odbyć się realizacja zadania. Odwołujący podczas spotkań z zamawiającym, odniósł się do przedstawionej koncepcji,
przez wnikliwą analizę przedstawionego
rozwiązania. We wnioskach, po analizie, odwołujący wskazał zamawiającemu na merytoryczne błędy koncepcji,
niekorzystne rozwiązania i przekazał na ręce zamawiającego alternatywną koncepcję, która w razie realizacji byłaby o ok.
20 mln. złotych tańsza w stosunku do realizacji koncepcji pierwotnej. Niezależnie od powyższego, niezauważenie przez
GRAPH’IT zasadniczych błędów przedstawionej koncepcji na etapie dokumentacji, nie można uznać za ”… profesjonalną
analizę wszelkich dokumentów załączonych do postępowania, …”.
7) na str. 8 wyjaśnień GRAPH’IT wskazał, że
“… Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wykonawca na etapie kalkulacji ceny dokonał oszczędności dzięki
przyjętej metodzie wykonania zmówienia, która wynika z stosowanych przez niego rozwiązań technicznych, wyjątkowo
sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, wykonawcy, kosztów pracy, których
wartość przyjęta do ustalenia ceny nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki
godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2022r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę (Dz. U. z 2018 r. poz 2177). …”
Postawiona teza stanowi jedynie gołosłowne oświadczenie wykonawcy, pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia. W tym
zakresie GRAPH’IT nie podjął nawet próby wykazania tej okoliczności, nie mówiąc już o przedstawieniu jakichkolwiek
dowodów na poparcie ww. cytowanej tezy. Z tego fragmentu wyjaśnień wynika tylko tyle, że osoby pracujące w firmie
GRAPH’IT otrzymują wynagrodzenie powyżej minimalnego wynagrodzenia krajowego na umowę o pracę lub otrzymują
stawkę godzinową powyżej minimalnej na umowę zlecenie. Takie wyjaśnienia, w zestawieniu z tak rażąco zaniżoną
ceną oferty, nie wyczerpują obowiązku wykazania przez GRAPH’IT zgodności przyjętych w cenie oferty elementów
koszto-twórczych z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, o których
mowa w art. 224 ust. 2 pkt 3 pkt 4 i 6 ustawy.
8) na str. 13 wyjaśnień GRAPH’IT oświadczył, że
“… W zakresie metody wykonywania zamówienia należy podnieść, że wykonawca posiada niezwykle bogate,
międzynarodowe doświadczenie w zakresie realizacji podobnych zamówień…
… wykonawca dysponuje obecnie 48 nowoczesnymi, kompletnymi stanowiskami projektowania BIM…”
Na str. 13 wyjaśnień GRAPH’IT powołuje się na “nowatorską” metodę opracowania dokumentacji za pomocą technologii
BIM. Odwołujący jednak stwierdził, że jest to znana i stosowana dość szeroko metoda opracowania dokumentacji. W
żadnym wypadku nie jest to nowatorskie i wyjątkowe rozwiązanie, które miałoby świadczyć o wyjątkowo sprzyjających
warunkach wykonania zamówienia. Projektowanie w środowisku BIM jest już obecnie standardem na rynku. Wielu
inwestorów od razu przy składaniu zamówienia wskazuje, że elementem zamówienia jest model BIM w konkretnym stopniu szczegółowości. W przedmiotowym postępowaniu o udzielenie
zamówienia nie było takiego wymagania, więc wykonawcy mogli przyjąć dowolną technikę wykonania projektu, np. BIM.
Ponieważ jest to standard, odwołujący nie wskazywał przy składaniu oferty w szczególności na tego typu technikę, bo w
przypadku tego projektu jego zdaniem nie ma znaczenia, jaki sposób wykonania projektu zostanie wybrany. Podkreślił
jednak, że niezależnie od tego, czy projekt zostanie wykonany na podstawie modelu 3D (technologia BIM), czy też w innej
technice, do wykonania potrzebne są te same czynności projektowe. Co więcej, projektowanie w środowisku BIM może
być w tym przypadku droższe, ponieważ projektanci posługujący się programami do modelowania 3D zwykle żądają
wyższych wynagrodzeń.
Również koszt przystosowania miejsca pracowniczego do obsługi BIM jest zdecydowanie wyższy. Technologia BIM
wymaga bowiem bardzo sprawnych komputerów o wysokiej mocy obliczeniowej - innymi słowy drogich - rzędu 20 000 zł
za hardware do pracy (komputer, monitor itd.). Ponadto, w obecnym modelu sprzedażowym oprogramowanie BIM jest
dostępne w formie wykupienia rocznej licencji, płatnej z góry. Przy deklarowanych przez firmę 48 stanowiskach BIM i
koszcie rocznym (samej licencji ok. 16 000 zł + VAT - cena za cennikiem firmy AutoDesk), koszt firmy GRAPH’IT w
odniesieniu do samych licencji oprogramowania wynosi 48 x 16 000 zł = 768 000. Ekstrapolując, że nie wszyscy
pracownicy będą pracować nad przedmiotowym przetargiem (można założyć ok. 25% składu zespołu), daje to 192 000
zł kosztu licencji. Jest to koszt dodatkowy w stosunku do kosztu utrzymania jakiegokolwiek innego biura, które
wykonywałoby dokumentację w sposób tradycyjny, za pomocą oprogramowania 2D.
Tytułem wyjaśnienia odwołujący podał: tworzenie modelu 3D przypomina budowanie z klocków, gdzie każdemu
elementowi nadaje się odpowiednie parametry np. rodzaj materiału, odporność ogniową, izolacyjność akustyczną itp.,
które potem są widoczne na rysunkach. Odpowiednie sparametryzowanie - czyli nadanie im wszelkich cech fizycznych,
danego materiału, modelu - jest kluczowe na etapie projektowania i zajmuje porównywalną ilość czasu, co tworzenie
rysunków płaskich.
W przypadku obiektów istniejących na potrzeby późniejszego modelowania wykonuje się skany 3D, które pełnią rolę
inwentaryzacji. Efektem skanu 3D jest tzw. chmura punktów, na podstawie której buduje się model BIM. Chmura punktów
pokazuje w taki sam sposób wszystkie elementy wnętrza, niezależnie od tego, jaki to jest element. Taki skan dobrze
sprawdza się przy skomplikowanych obiektach, np. zabytkowych, gdzie nie ma zachowanych starych planów lub można
dokładnie zeskanować detale i ornamenty. Natomiast skan wykonywany w zasiedlonym budynku, w pełni wyposażonym
w meble i elementy wystroju wnętrz jest mało przydatny, bo jego efektem jest chmura pokazująca wnętrze z wszystkimi
stojącymi
w nim rzeczami, a nie elementy budowlane. Niezależnie od skanu 3D i tak trzeba wykonać inwentaryzację ścian.
Dobrze wykonany model jest natomiast przydatny w fazie realizacji inwestycji, kiedy generalny wykonawca może w łatwy
sposób zebrać z modelu dane do zamówień, sprawdzić parametry konkretnych elementów czy wykonać rysunek
roboczy w dowolnym miejscu. Co jest wykazywane na ogólnym wykresie efektywności technologii BIM, ale w firmach
budowlanych. Także sam wykres nie posiada wartości w odniesieniu do firm projektowych i wykonywania dokumentacji
projektowych.
Ponadto odwołujący zauważył, że dane wskazane w wykresie prezentowanym przez GRAPH’IT pochodzą z rynku
północno-amerykańskiego, a nie polskiego czy choćby europejskiego.
Podsumowując, odwołujący stwierdził, że:
- technologia BIM jest standardem, a nie nowatorskim rozwiązaniem,
- technologia BIM wymaga droższego hardware,
- oprogramowanie BIM jest droższe w stosunku do oprogramowania 2D,
- oprogramowania BIM w tym konkretnym przypadku będzie zdecydowanie droższe,
- skanowanie 3d w tym konkretnym przypadku nie będzie użyteczne,
- oprogramowanie BIM jest przydatne Generalnemu Wykonawcy na budowie do optymalizacji kosztów budowy.
Zakładane przez GRAPH’IT „zyski” z tytułu użytkowania technologii BIM nie zostały zatem w oczywisty sposób nie tylko
wykazane, ale i uzasadnione.
9) na str. 20 wyjaśnień GRAPH’IT oświadczył, że
“… Wykonawca w ciągu ostatnich 3 lat otrzymał legalną i zgodną z przepisami prawa pomoc publiczną o wartości
nominalnej 2.229.895.98 zł co pozwoliło na pokrycie m.in.
dodatkowych kosztów z epidemią Pandemii COVID-19r. …”
Po wnikliwym przeanalizowaniu załączonych dokumentów otrzymanej pomocy de minimis, odwołującemu nasuwają się
następujące wnioski: przywołana pomoc posiada kilka form: a. poręczenie b. odroczenie terminu płatności c. zaliczka
zwrotna d. rozłożenie na raty płatności zaległości podatkowej lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami e. zwolnienie z
opłaty.
Z czego formy pomocy określone w pkt. a, b, c, d nie są pomocą w sensie bezpośredniego dofinansowanie
przedsiębiorstwa, gdyż wskazane pozycje podlegają zwrotowi. Jedyne realne wsparcie jakie uzyskał GRAPH’IT to forma
pomocy określona w pkt. e - zwolnienie z opłat, które firma uzyskała w wysokości 15 907 zł, co nie wystarczy nawet na
licencję oprogramowania na 1 stanowisko BIM. Ponadto, pomoc wykazywana przez GRAPH’IT głównie dotyczy roku
2020.
Niezależnie od powyższego, wskazana pomoc była udzielana firmie (w przeważającej części) do roku 2020 (tylko 2
pozycje są z roku 2021). Nabyty w tamtym czasie sprzęt komputerowy i oprogramowanie są już przestarzałe z punktu widzenia aktualnej wersji oprogramowania BIM, a co za tym idzie
uzyskanie pomocy de minimis w roku 2020 nie jest jakąkolwiek przewagą konkurencyjną. Jeśli zaś pomoc została
spożytkowana na wynajem lub sprzęt biurowy, to i w tym przypadku trudno mówić o przewadze konkurencyjnej. Jeśli zaś
pomoc de minimis była przeznaczona na rozłożenie zaległości podatkowych lub poręczeń, to te jako takie podlegają
pełnej spłacie tyle, że w przedłużonym okresie.
Zarzut naruszenia uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców
Całokształt wskazanych wyżej w uzasadnieniu okoliczności według odwołującego wskazuje jednoznacznie, że
zamawiający naruszył reguły równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji. W stosunku do wykonawcy
GRAPH’IT zamawiający nie dokonał prawidłowej oceny oferty, a jednocześnie odmówił udostępnienia wyjaśnień rażąco
niskiej ceny uniemożliwiając ocenę rzetelności kalkulacji ceny GRAPH’IT. Pominięcie przez zamawiającego tych
istotnych okoliczności, na które wskazuje w odwołaniu odwołujący, prowadzi do zachwiania równowagi konkurencyjnej w
postępowaniu, zamówienie bowiem otrzymuje wykonawca, którego oferta powinna zostać odrzucona. Takie działanie
wprost narusza również dyspozycję art. 17 ust. 2 ustawy, zgodnie z którą zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy
wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
W dniu 14 lutego 2023 r. zamawiający poinformował wykonawców o wniesieniu odwołania.
W dniu 15 lutego 2023 r. do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego zgłosił swój udział wykonawca
Graph`IT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie. Przystępujący wskazał, że ma interes w
zgłoszeniu przystąpienia po stronie zamawiającego do postępowania odwoławczego, gdyż w jego interesie jest by
odwołanie zostało oddalone w całości, gdyż jego oferta została już wybrana (dwukrotnie) jako najkorzystniejsza.
Zgłoszenie zostało wniesione przez Prezesa zarządu upoważnionego do samodzielnej reprezentacji. Do zgłoszenia
dołączono dowody przekazania kopii zgłoszenia stronom.
W dniu 23 lutego 2023 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o:
1) oddalenie odwołania w całości,
2) obciążenie odwołującego kosztami postępowania.
Zamawiający odnosząc się kolejno do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu zajął następujące stanowisko:
I. Zarzut zaniechania odrzucenia oferty pomimo zaoferowania rażąco niskiej ceny Zamawiający nie uwzględnia
zarzutu w całości.
Zamawiający w toku postępowania dokonał czynności badania i oceny ofert oraz w związku ze ziszczeniem się
przesłanek określonych w art. 224 ust. 1 ustawy pismem z dnia
15.11.2022 r. wezwał Wykonawcę GRAPH’IT do złożenia wyjaśnień w zakresie objętym dyspozycją przepisu art. 224 ust.
3 ustawy, tj. wyliczenia ceny. Przedmiotowe wyjaśnienia, złożone w dniu 18.11.2022 r. zostały poddane wnikliwej
analizie, w następstwie której zamawiający stwierdził, że są one wystarczające i obalają domniemanie rażąco niskiej
ceny. Wykonawca GRAPH’IT w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnił metodologię kalkulacji ceny oferty, wykazując,
że poszczególne elementy składowe ceny oferty są realne i wiarygodne oraz umożliwiają prawidłową realizację
zamówienia w pełnym zakresie przedmiotowym zgodnie z wymaganiami zamawiającego. Zwrócił jednocześnie uwagę
na specyfikę przedmiotu zamówienia, który jest usługą o charakterze intelektualnym.
Wartość wynagrodzenia za realizację usług opartych na pracy intelektualnej nie zawsze musi stanowić miarodajną
podstawę do stwierdzenia, że cena całkowita oferty zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Usługi projektowe należy zaliczyć do tzw. „usług miękkich”, których zasadniczą pozycję kosztową stanowi praca osób
realizujących takie usługi, uwzględniająca ich kwalifikacje, wykształcenie oraz pozycję na rynku.
W wyroku z dnia 10 stycznia 2020 r., KIO 2635/19 Krajowa Izba Odwoławcza powołując się na wyrok z dnia 31 lipca
2019 r., KIO 1358/19 uznała, że w przypadku kalkulacji ceny za usługi miękkie wykonawca bierze pod uwagę przede
wszystkim koszty pracy osób realizujących ww. usługi, które mogą być znacząco zróżnicowane dla poszczególnych
wykonawców ze względu na specyfikę takich kosztów. Jak Krajowa Izba Odwoławcza wskazała w treści uzasadnienia:
„Tego typu kosztów nie da się bowiem w sposób jednoznaczny „zweryfikować” I poddać analizie - poza kosztami
minimalnego wynagrodzenia za pracę. Założenie takie jest bowiem wynikiem faktu, iż przy kosztach osobowych praca
lub usługa jest warta tyle na ile wycenia ją osoba je świadcząca. To bowiem ona wie najlepiej, ile jest warta praca, którą
ma świadczyć - ustawodawca zaś w tym zakresie, poza jej minimalną wartością, nie narzuca żadnych średnich stawek
lub kosztów".
W wyroku z dnia 31 lipca 2019 r., KIO 1358/19 Krajowa Izba Odwoławcza uznała zaś, że odrzuceniu nie powinny
podlegać oferty zawierające ceny niskie, jednakże możliwe do uzyskania w standardowym procesie ofertowania i
gwarantujące należyte spełnienie świadczenia.
Zamawiający uznał za wiarygodną metodologię wyceny prac projektowych. Przyjęta przez Wykonawcę GRAPH’IT
stawka roboczogodziny od 47,62 zł do 148,81 zł, przy wynagrodzeniu miesięcznym dla projektanta od 8.000 zł do 25.000
zł miesięcznie została określona na poziomie rynkowym.
Poparciem dla tej tezy są również dane z Raportu opracowanego przez Hays Poland za 2021 r.:
„Wynagrodzenia architektów zależą oczywiście od wielu czynników, jak staż pracy, doświadczenie czy stanowisko.
Miesięczne zarobki starszego architekta (architekta prowadzącego), zatrudnionego w biurze projektowym na pełen etat,
kształtują się na przykład na poziomie 10-17 tys. zł brutto. Najczęściej oferowane wynagrodzenie na tym stanowisku
wynosi 14 tys. zł. Nieco mniej zarabia szeregowy pracownik biura, architekt z doświadczeniem w realizacji wszystkich
faz projektowych. Ten może liczyć na wynagrodzenie od 6 tys. do 13 tys. zł miesięcznie, przy czym zwykle otrzymuje 8
tys. zł. Podobnie zarabia architekt z doświadczeniem pracy w środowisku BIM (Archicad, Revit): minimalna płaca
architekta na tym stanowisku wynosi 6 tys. zł, maksymalna – 12 tys. zł, ale najczęściej oferowana jest pensja w
wysokości 7,5 tys. zł brutto. Najmniej zarabia młodszy architekt, od 3 do 7 tys. zł, choć zwykle dostaje on 5 tys. zł brutto.”
Wiarygodne są również pozostałe składniki wynagrodzenia oraz przyjęte nakłady rzeczowe. Zamawiający dokonał
dodatkowo analizy wartości ofert w podobnych postępowaniach na realizację dokumentacji projektowej, która wykazała,
że zaoferowana przez wykonawcę GRAPH’IT cena nie odbiega od wartości rynkowych. Za dowód mogą posłużyć:
1) postępowanie przeprowadzone przez zamawiającego na wybór wykonawcy „Opracowanie dokumentacji
projektowej i kosztorysowej na budowę kompleksu dydaktycznego WAT”. Złożono 3 oferty:
1 S. T. MAMGUSTA pracownia projektowa, ul. Działkowa 89 lok. 3, 05-808 Parzniew Cena jednostkowa 2 364 754,95
PLN
2 Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Usług Inwestycyjnych Sp. z o.o., ul. Warszawska70, 06400 Ciechanów Cena
jednostkowa 2 337 000,00 PLN
3 pas projekt sp. z o.o., plantowa 5, 05-830 Nadarzyn Cena jednostkowa 1 082 400,00 PLN *Informacja z otwarcia ofert z
dnia 14.01.2022 r.
Postępowanie unieważniono w związku z zarzutem Izby Architektów RP dotyczącym nieprawidłowego wyliczenia
planowanej wartości prac projektowych.
2) postępowanie na „Opracowanie dokumentacji projektowej i kosztorysowej na budowę Centrum Innowacji
Cyberbezpieczeństwa Wydziału Cybernetyki. Złożono 4 oferty.
1 LODROM Sp. z o.o., ul. Długa 56 lok. 1, 31-146 Kraków Cena jednostkowa 895 000,00 PLN
2 H., W. und Partner Architekci Sp. z o.o., Plac Solny 4/2, 50-060 Wrocław Cena
jednostkowa 1 356 975,36 PLN
3 TPF Sp. z o.o, Annopol 22, 03-236 Warszawa Cena jednostkowa 989 535,00 PLN
4 MProjekt Polska Sp. z o.o., Przewodowa 29, 04-874 Warszawa Cena jednostkowa 1 152 460,00 PLN
*Informacja z otwarcia ofert z dnia 29.03.2021 r.
Dokumentacja została zrealizowana.
W zakresie nadzorów autorskich podczas realizacji budowy wykonawcy zaoferowali kwoty: - w postępowaniu na
„Opracowanie dokumentacji projektowo– kosztorysowej na budowę Centrum Innowacji i Cyberbezpieczeństwa Wydziału
Cybernetyki” – cena za 1 nadzór – 1.000,00 zł,
- w postępowaniu na „Opracowanie dokumentacji na budowę kompleksu dydaktycznego WAT” – cena za 1
nadzór – 1.000,00 zł.
Powyższe przykłady pokazują wartości za jakie wykonawcy są w stanie zrealizować zbliżone zakresem przedmiotowym
zamówienia, co wskazuje na nieuzasadniony zarzut odwołującego dotyczący zaniżenia wartości oferty wykonawcy
GRAPH’IT w stosunku do aktualnych cen rynkowych.
Zamawiający dokonując wyceny wartości prac projektowych oparł się na metodologii zgodnej z rozporządzeniem Ministra
Rozwoju i Technologii z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu
inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych
określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, przyjmując IV kategorię złożoności obiektu, tzn. budynki o złożonych
wymaganiach funkcjonalnych, instalacyjnych i technologicznych o średnim stopniu trudności, niezaliczone do kategorii V i
VI. Na wybór tej kategorii wskazuje również tabela , która określa kategorię złożoności dla :
- licea i szkoły zawodowe (z warsztatami i laboratoriami) – kat. IV,
- internaty z częścią żywieniową i sportową – kat. IV,
- sale gimnastyczne i sportowe dla gier zespołowych (koszykówka, siatkówka, piłka ręczna itp., zespoły odnowy
biologicznej (basen, jacuzzi, sauna, masaż itp.) – kat. IV.
Zamawiający nie zgadza się również z opinią odwołującego jakoby cena rynkowa opracowania dokumentacji projektowej
wynosiła 200 zł/m2. Zgodnie z doświadczeniami zamawiającego, wynikającymi z poprzednio przeprowadzonych
postępowań, średnia stawka projektowania kształtuje się na poziomie 100 zł/m2.
Kwota przeznaczona przez zamawiającego na realizację zamówienia, którą odwołujący wskazuje jako jeden z
argumentów na potwierdzenie wywodzonej przez siebie tezy o rażąco niskiej cenie oferty GRAPH’IT, nie stanowi w opinii
zamawiającego wartości rynkowej, za którą ewentualny wykonawca może zrealizować przedmiot zamówienia.
O powyższym stanowić może wyrok z dnia 26 sierpnia 2014 r., KIO 1642/14, w którym Krajowa Izba Odwoławcza
zwróciła uwagę, że kwota, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, „stanowi jedynie o
środkach finansowych zabezpieczonych w budżecie danej jednostki zamawiającej na sfinansowanie konkretnego
przedsięwzięcia objętego postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego. Cel podawania tej kwoty tuż przed
otwarciem ofert, kiedy jeszcze zamawiający nie mógł zapoznać się z konkretnymi wycenami ofertowymi dokonanymi
przez wykonawców w
danym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, związany jest z zabezpieczeniem interesów wykonawców,
aby nie dochodziło do nieuprawnionych działań po stronie zamawiającego związanych z unieważnianiem postępowania o
zamówienia publiczne z powodu braku środków na sfinansowanie danego zamówienia. Kwota ta w praktyce najczęściej
stanowi odzwierciedlenie wyceny szacunkowej przedmiotu zamówienia dokonanej zgodnie z art. 32 i następne ustawy
powiększonej o wartość podatku VAT, ale nie zawsze musi to być faktycznie ta kwota”.
W kwestii oceny rażąco niskiej ceny w kontekście wartości szacunkowej zamówienia wypowiedział się również UZP:
„Ceną ustaloną przez zamawiającego, która będzie stanowiła punkt odniesienia do stwierdzenia, czy mamy do czynienia
z rażąco niską ceną, będzie wartość przedmiotu zamówienia ustalona przez zamawiającego powiększona o podatek
VAT. (…) Należy jednak wyraźnie podkreślić, iż wyznacznik ten nie jest jednak wyznacznikiem bezwzględnie wiążącym i
ostatecznym, ze względu choćby na możliwość oszacowania przez zamawiającego wartości zamówienia z nienależytą
starannością (o czym jeszcze poniżej). Ponadto, wyznacznik ten powinien służyć tylko i wyłącznie podjęciu decyzji o
tym, czy cena może być rażąco niską i uruchomienia procedury przewidzianej w art. 90 ustawy Pzp, a więc żądania
wyjaśnień. Nie może jednak decydować jeszcze o tym, że cena jest ceną rażąco niską. W tym przypadku, odniesienie
ceny do wartości zamówienia powiększonej o VAT ma charakter jedynie pomocniczy i służyć powinien jedynie podjęciu
decyzji o tym, czy na zamawiającym ciąży obowiązek żądania wyjaśnień od wykonawcy.”.
W zakresie podnoszonej w odwołaniu kwestii nadzorów autorskich i zaoferowanej przez wykonawcę GRAPH’IT ceny za
ich wykonanie, zamawiający wskazał, że:
1) w odniesieniu do ilości wizyt na budowie w ramach nadzoru, zamawiający przewidział konieczność
przeprowadzenia 20 nadzorów płatnych i skalkulował je w ZKZ na kwotę 1.000,00 zł za 1 nadzór;
2) w dokumentach zamówienia, w Zestawieniu Kosztów Zadania oraz w załączniku nr 2 do SWZ - Projekcie
umowy określił ilość nadzorów, ich zakres oraz zasady płatności.
Powyższe informacje były dostępne dla wszystkich wykonawców na etapie prowadzonego postępowania. Tym samym
całkowicie nieuzasadnione wydaje się przypuszczenie odwołującego, że Wykonawca GRAPH’IT w swojej wycenie nie
uwzględnił całego zakresu, jakim powinien być objęty nadzór. Z projektu umowy i z ZKZ jednoznacznie wynika, że
zamawiający przewidział 22 nadzory, w tym dwa bezpłatne i zamawiającemu przysługuje prawo do wezwania
wykonawcy, a płatność za nadzory uzależniona jest od ilości pobytów na terenie budowy, jednakże nie więcej, niż 20
pobytów.
Z żadnego z dokumentów zamówienia nie wynika, że nadzory mają trwać 8 godzin i że muszą w nich uczestniczyć
jednocześnie wszyscy projektanci, którzy zostali przewidziani do
realizacji zamówienia. Odwołujący w treści odwołania podnosi, że przy tak skomplikowanej inwestycji ilość nadzorów
przewidziana przez zamawiającego jest stanowczo za mała i z pewnością zaistnieje potrzeba zapewnienia większej
ilości pobytów na placu budowy i nadzorów ze strony wykonawcy.
Skoro odwołujący kwestionuje założoną ilość nadzorów, powinien to uczynić już na etapie postępowania, a przynajmniej
zwrócić się do zamawiającego o wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości. Żaden z wykonawców, w tym odwołujący nie
zgłaszał co do tego uwag, nie podnosił tej kwestii w ramach dialogu, jak również nie wnosił o wyjaśnienie treści SWZ w
tym zakresie.
Odwołujący przyjął bezpodstawnie, że każdy nadzór autorski będzie pełniło 7 projektantów przez 8 godzin roboczych. Nie
ma podstaw, aby zakładać, że nadzory autorskie będą dotyczyły każdego projektanta w tym samym stopniu, np.
projektanta w specjalności drogowej lub rzeczoznawcę ppoż. oraz, że na każdym z 20 nadzorów autorskich będą obecni
projektanci wszystkich branż w czasie 8 godzin dziennie.
W związku z powyższym podnoszenie sprawy ilości nadzorów przewidzianych w ramach wykonania przedmiotu
zamówienia, przy jednoczesnym kwestionowaniu zaoferowania niskiej ceny przez wykonawcę GRAPH’IT może być
związane z faktem, że to odwołujący, zakładając z góry, że zaistnieje konieczność zwiększenia liczby nadzorów od razu
w swojej ofercie wziął te czynniki pod uwagę i zaoferował wykonanie 20 nadzorów za kwotę 109.962,00 zł brutto, co w
przeliczeniu za jeden nadzór wynosi 5.498,10 zł brutto.
Cena zaoferowania przez odwołującego jest ceną najwyższą za nadzory spośród złożonych ofert i wyższą od oferty
Wykonawcy GRAPH’IT o 85.362,00 zł., który zaoferował ich realizację za kwotę 24.6000,00 zł oraz przewidział w
przedstawionej kalkulacji koszty dojazdu, delegacji oraz koszty pracy za wykonanie nadzoru autorskiego.
W zakresie kwestionowanej w odwołaniu ceny za wykonanie dokumentacji projektowej, zaoferowanej przez Wykonawcę
GRAPH’IT, zamawiający po dokonaniu analizy wyjaśnień firmy poczynił następujące ustalenia:
Wykonawca GRAPH’IT przyjął w swojej kalkulacji stawki roboczogodzin od. 47,62 zł do 148,81 zł, a oparcie przez
odwołującego dowodu na wartości 47,62 zł jest nieuprawnione, ponieważ z żadnego z dokumentów nie wynika, aby
została zastosowania stawka 47,62 za roboczogodzinę.
Brak jest uzasadnienia przez odwołującego dla przyjęcia stawki 145 zł jako rynkowej. Średnia stawka pracy projektanta
wskazana przez GRAPH’IT wynosi 70,55 zł za roboczogodzinę, co przy założeniu 160 godzin w miesiącu daje średnie
wynagrodzenie 11.852,40 zł netto.
Próba wykazania przez odwołującego, iż wykonawca GRAPH’IT zaoferował rażąco niską cenę w oparciu o fakt, że cena
ta jest o 75% niższa niż szacunkowa wartość zamówienia,
ale również znacząco niższa niż zaoferowali pozostali wykonawcy, nie musi wynikać z zaniżenia ceny przez GRAPH’IT,
lecz z jej zawyżenia przez pozostałych wykonawców. Potwierdzeniem może być wyrok KIO 2315/19.
Wykonawca GRAPH’IT w swoich wyjaśnieniach wykazał, że cena jaką oferuje zapewnia mu zysk na akceptowalnym
poziomie (spodziewana minimalna marża – 17%). Ponadto nie ma podstaw do przyjęcia, że cena jaką zaoferował
GRAPH’IT jest oderwana od realiów rynkowych ze względu na przytoczone wcześniej argumenty wynikające z
doświadczeń zamawiającego.
Zamawiający powołał wyrok z 7 stycznia 2019 r. (sygn. akt: KIO 2640/18).
Wykonawca GRAPH’IT w swoich wyjaśnieniach powołał się dodatkowo na okoliczności, umożliwiające mu wykonanie
zamówienia po obniżonych kosztach, takie jak przyjęta metoda wykonania zamówienia, która wynika z zastosowanych
przez niego rozwiązań technicznych, otrzymana pomoc publiczna, stały wykwalifikowany personel, trwałe kontrakty, stali
kontrahenci i korzystne warunki handlowe.
Przywołana przez odwołującego kalkulacja ilości roboczogodzin wskazująca na konieczność realizacji projektu w czasie
20 777 do 25 000 roboczogodzin podważa całkowicie argumentację odwołującego w odniesieniu do wyliczenia ceny
oferty i zarzutu rażąco niskiej ceny:
1) w oparciu o zaproponowany przez odwołującego termin realizacji cena jednej roboczogodziny skalkulowana w
jego ofercie (przyjmując jedynie wynagrodzenia projektantów bez kosztów pośrednich i zysku) wynosi:
- cena oferty - 3. 665.400 zł / 20777rg = 176 brutto
- cena oferty - 3. 665.400 zł / 25000 rg = 146 zł brutto.
2) w wyjaśnieniach Wykonawca GRAPH’IT wskazuje na termin realizacji dokumentacji projektowej w czasie 11
000 roboczogodzin. W odniesieniu do ceny oferty GRAPH’IT, cena jednej roboczogodziny wynosi:
- cena oferty - 1.500.600 zł / 11000 rg = 136 zł brutto.
Z przedstawionych powyżej wyliczeń, wynika, że przyjęta przez GRAPH’IT cena roboczogodziny jest niższa od ceny
odwołującego jedynie o 7% do 23% (w zależności od ilości roboczogodzin przyjętych przez odwołującego). Wskazuje to,
że odwołujący kalkulował cenę oferty w oparciu o wynagrodzenie projektanta na podobnym poziomie co GRAPH’IT.
Można zatem domniemywać, że cena zaproponowana przez odwołującego różni się od ceny GRAPH’IT wysokością
kosztów pośrednich oraz wielkością zysku.
Wyżej wskazane wyliczenia pokazują, że w żaden sposób nie zostało przez odwołującego dowiedzione, że wartości
dotyczące kosztów pracowniczych przyjęte do ustalenia ceny są niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo
minimalnej stawki godzinowej,
ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r., o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,
wynoszących odpowiednio 3.490,00 zł brutto i 22,80 zł brutto.
Jest to o tyle istotne ustalenie, że na gruncie przedmiotowego zamówienia publicznego koszty pracownicze są istotnym
elementem cenotwórczym.
Nie ma żadnych podstaw do uznania zarzutu odwołującego, że wykonawca GRAPH’IT nie ujął w swojej kalkulacji pełnego
zakresu przedmiotowego zamówienia, wymaganego przez zamawiającego. Zakres ten wynikał z dokumentów
zamówienia, był znany wszystkim wykonawcom, którzy uczestnicząc w postępowaniu i składając oferty potwierdzili, że
się z nim zapoznali i na jego podstawie skalkulowali ceny. Zostało to potwierdzone w wyjaśnieniach GRAPH’IT, który
zaznaczył, że niezależnie od kosztów objętych zamówieniem przewidział dodatkowo 5% rezerwę na nieprzewidziane
koszty.
Według powszechnie przywoływanej w doktrynie i orzecznictwie definicji zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu
Okręgowego w Katowicach z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt XIX Ga 3/07) „o cenie rażąco niskiej można mówić wówczas,
gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla niego
nieopłacalne. Rażąco niska cena jest to cena niewiarygodna, oderwana całkowicie od realiów rynkowych. Przykładem
może być oferowanie towarów poniżej kosztów zakupu lub wytworzenia albo oferowanie usług za symboliczną kwotę”.
Natomiast Sąd Okręgowy w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 23 kwietnia 2009 r. (sygn. akt XII Ga 88/09) wskazał
następujące kryteria określające cenę rażąco niską: „odbieganie całkowitej ceny oferty od cen obowiązujących na danym
rynku w taki sposób, że nie ma możliwości realizacji zamówienia przy założeniu osiągnięcia zysku; zaoferowanie ceny,
której realizacja nie pozwala na utrzymanie rentowności wykonawcy na tym zadaniu; niewiarygodność ceny z powodu
oderwania jej od realiów rynkowych.”
W ocenie zamawiającego oferta wykonawcy GRAPH’IT nie spełnia powyższych przesłanek, w związku z czym nie ma
podstaw do jej uznania za zawierającą rażąco niską cenę, a tym samym dokonania czynności jej odrzucenia.
Zamawiający w toku postępowania dokonał wszelkich ustawowych czynności związanych z badaniem i oceną ofert oraz
wyjaśnieniem rażąco niskiej ceny i wybrał ofertę najkorzystniejszą, wykonawcy, który wykazał spełnienie wszystkich
warunków udziału w postępowaniu. Nieuzasadnione jest wiec czynienie mu z tego zarzutu, szczególnie biorąc pod
uwagę, że zamawiający działając jako jednostka sektora finansów publicznych zawsze musi mieć na względzie
przesłanki wynikające z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych dotyczące wydatkowania środków publicznych.
Zgodnie z ww. ustawą wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad
uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu
założonych celów, w sposób umożliwiający terminową realizację
zadań oraz w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
II. Zarzut naruszenia uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców Zamawiający nie uwzględnia
zarzutu w całości.
Zamawiający realizując wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 29.12.2022 r., KIO 3316/22, odtajnił wskazane w nim
informacje, z wyłączeniem danych dotyczących szczegółowej kalkulacji ceny oferty, nazw kontrahentów, opisu
autorskich rozwiązań technologicznych, udostępniając je odwołującemu.
W związku z powyższym zarzut dotyczący odmowy udostępnienia wyjaśnień rażąco niskiej ceny, co uniemożliwiło
odwołującemu ocenę rzetelności kalkulacji ceny oferty GRAPH’IT, Zamawiający uznaje za bezzasadny i niezgodny w ww.
wyrokiem.
Zamawiający ocenił dokumenty wyjaśniające rażąco niską cenę, rzetelnie i starannie przeanalizował kalkulację ceny
oferty, z której wynika, że zaoferowana cena jest realna, a wykonanie zamówienia jest możliwe w pełnym zakresie
wynikającym z dokumentów zamówienia i zgodnie z wymaganiami zamawiającego.
Działania zamawiającego prowadzone były zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych i
wynikającymi z nich zasadami. Na żadnym etapie postępowania nie doszło do naruszenia zasady uczciwej konkurencji i
równego traktowania wykonawców.
Tym samym przedmiotowy zarzut należy uznać za bezpodstawny.
W dniu 28 lutego 2023 r. zamawiający zobowiązany do zajęcia pisemnego stanowiska, co do dowodów przedstawionych
przez odwołującego na rozprawie podtrzymał wniosek o oddalenie odwołania, a odnosząc się szczegółowo do
przedstawionych dowodów wskazał, że żaden z nich nie stanowi potwierdzenia, że cena zaoferowana przez
przystępującego jest ceną rażąco niską, część dowodów to w istocie stanowisko własne odwołującego lub została
sporządzona na jego zlecenie, a więc nie jest to dowód wiarygodny, a pozostałe z racji braku wskazania zakresu
rzeczowego nie stanowią dowodu na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia.
Przystępujący nie przedstawił pisemnego stanowiska w terminie wskazanym przez Izbę.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Izba dopuściła dowody z dokumentacji postępowania tj. ustaleń wartości szacunkowej zamówienia, SWZ załącznika nr 2
do SWZ wraz z załącznikami, oferty Graph`IT, pozostałych złożonych ofert, wyjaśnień ceny Graph`IT złożonych w dniu
18 listopada 2022 r. Na podstawie tych dowodów Izba ustaliła, co następuje:
Z ustaleń wartości szacunkowej zamówienia wynika, że zamawiający wyszacował wartość brutto na kwotę 6 096
447,42zł., w tym 4 802 389,63zł. wartość prac projektowych (przy założeniu wartości robót budowalnych 113 800
702,08zł. i współczynniku 4,22% dla obiektów IV kat.), wartość kosztorysów 144 071,69zł. (przy założeniu, że stanowią
one około 3% prac projektowych i nadzory autorskie za 20 pobytów - jeden pobyt 500zł. razem 10 000zł.
Z SWZ wynika:
XIV. OPIS SPOSOBU OBLICZENIA CENY OFERTY
I. W Formularzu ofertowym należy podać w PLN cenę netto, stawkę podatku VAT, wartość VAT oraz cenę brutto,
zgodnie z załączonym Zestawieniem Kosztów Zadania, stanowiącym załącznik nr 6 do SWZ.
2. Podana cena musi obejmować wszystkie koszty związane z wykonaniem i odbiorem przedmiotu zamówienia,
w tym również nie ujęte w zakresie określonym przez Zamawiającego, a wynikające z zastosowanej technologii,
obowiązujących norm i przepisów i niezbędne do wykonania przedmiotu zamówienia.
3. Cena ryczałtowa podana przez Wykonawcę będzie niezmienna przez cały czas realizacji zamówienia i
Wykonawca nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było
przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac.
4. Sposób wykonania i szczegółowy zakres usług określa załącznik nr 1 do SWZ — Opis przedmiotu
zamówienia, załącznik nr 2 do SWZ — projekt umowy oraz koncepcja i program funkcjonalno — użytkowy z
uwzględnieniem zmian, o których mowa w Rozdziale III, ust. 1 SWZ.
§4
1. Za wykonanie przedmiotu Umowy Zamawiający zobowiązuje się zapłacić Wykonawcy wynagrodzenie
ryczałtowe w wysokości:
Ogółem netto złotych …………. PLN
Podatek VAT 23% ………….. PLN
Ogółem
brutto
złotych
…………..
PLN
(słownie
złotych
brut
to:………………………………………………………………………………………)
2. Płatność za realizację przedmiotu Umowy zostanie zrealizowana w następujący sposób:
a) I rata po odebraniu dokumentacji projektowej i kosztorysowej, o której mowa w poz. 1 Zestawienia Kosztów
Zadania (ZKZ) stanowiącego załącznik nr 2 do Umowy, (wynagrodzenie umowne ryczałtowe bez nadzorów
autorskich), po dokonaniu protokolarnego odbioru przez strony dokumentacji projektowej i kosztorysowej oraz
uzyskaniu wszelkich niezbędnych pozwoleń, uzgodnień urzędowych i certyfikatów wynikających z wykonywanej
dokumentacji;
b)
II rata po dokonaniu nadzorów autorskich na budowie – (20 x …… zł brutto) – po do
konaniu odbioru przez strony wykonania czynności nadzorów autorskich na terenie budowy z zastrzeżeniem § 3 ust. 2 i
3.
Zał. nr 1 do Umowy nr ……/8053/WAT/2022
OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA
Dotyczy zadania pn.: „Wykonanie dokumentacji projektowej i kosztorysowej na budowę Kompleksu Dydaktycznego WAT.
I. UWAGI OGÓLNE
1. Opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej wymaga uwzględnienia decyzji Nr L-188/2021 o
ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 21.10.2021 r. obejmuje: 1) rozbiórkę istniejącego budynku
29B,
2) przebudowę i/lub nadbudowę 1 kondygnacyjnego budynku,
3) budowę budynku szkolno-dydaktycznego z podziałem funkcjonalnym na część dydaktycz-no-administracyjną
z salami dydaktycznymi, pokojami nauczycielskimi i zapleczem administracyjnym oraz część internatową z salami
przystosowanymi do pracy wychowawczej, żywienia oraz zakwaterowania studentów/uczniów zgodnie z
potrzebami przyszłego Użytkow-nika/Najemcy,
4) budowę akademika/internatu dla ok. 320 studentów/uczniów z zapleczem dla kierownika i wychowawców,
5) budowę nowoczesnej hali sportowej wraz z zapleczem oraz trybunami,
6) budowę ok. 104 miejsc postojowych, dróg dojazdowych w tym drogi pożarowej na działce 4/1 oraz chodników,
7) zagospodarowanie terenu wokół budynku z elementami obiektów małej architektury,
8) budowę nowego ogrodzenia w ramach projektowanej rozbudowy i budowy obiektu;
9) budowę boisk wielofunkcyjnych do przeprowadzania zajęć z wychowania fizycznego i zajęć fakultatywnych na
terenie działki;
10) Budowa niezbędnych przyłączy i/lub sieci cieplnych, wodnych, kanalizacyjnych, elektrycznych, gazowych,
telekomunikacyjnych.
2. Inwestycja powinna być zaprojektowana tak, aby zapewniała na każdym etapie jej realizacji zachowanie
ciągłości działalności dydaktycznej i wychowawczej Liceum. Liceum nie może zostać przeniesione do innej
lokalizacji na czas realizacji inwestycji. Powyższe warunkuje rozbudowę (przebudowę) budynku nr 30 (obecnego
budynku dydaktyczno-administracyjnego) po przeniesieniu dydaktyki i administracji do części nowobudowanej.
Należy założyć przy tym, że w momencie realizacji inwestycji Liceum będzie działać w pełnym składzie osobowym
(pracowniczym i uczniowskim), a więc będzie potrzebować pełnego zaplecza dydaktyczno-administracyjnego.
Zał. nr 2 do Umowy nr…………/8053/WAT/2022
ZESTAWIENIE KOSZTÓW ZADANIA (ZKZ) pt.: „Opracowanie dokumentacji projektowej i kosztorysowej na budowę
Kompleksu Dydaktycznego Wojskowej Akademii Technicznej” Klasa obiektu wg PKOB: 1.12.126.123 - Budynki Szkół
Wyższych i Placówki Badawcze: Laboratoria Badawcze
1 Dokumentacja projektowa i kosztorysowa wraz z decyzjami administracyjnymi CPV: 71220000-6 23%
2 Nadzory autorskie podczas realizacji budowy (20 pobytów) CPV: 71220000-6 23% Załącznik nr 4 do Umowy nr
……./8053/WAT/2022
Harmonogram realizacji prac projektowych
Nazwa zadania: „Opracowanie dokumentacji projektowej i kosztorysowej na budowę Kompleksu Dydaktycznego
Wojskowej Akademii Technicznej”
Wyszczególnienie prac
1. Opracowanie inwentaryzacji terenu
2. Opracowanie mapy do celów projektowych
3. Wykonanie ekspertyz technicznych koniecznych do określenia możliwości rozbudowy i nadbudowy
istniejącego budynku
4. Wykonanie badań gruntu i opracowanie dokumentacji badań podłoża gruntowego na obszarze projektowanej
inwestycji
5. Opracowanie wielobranżowego projektu na podstawie projektu koncepcyjnego funkcjonal-no-użytkowego i
uzgodnienie z użytkownikami
6. Przygotowanie bilansów zapotrzebowania na media i wniosków; wystąpienie w imieniu Zamawiającego o
warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej (przyłącza do sieci, dostawa i odbiór mediów) do
odpowiednich jednostek WAT oraz gestorów sieci i mediów.
7. Wykonanie dokumentacji projektowej w zakresie do pozwolenia na budowę
Projekt zagospodarowania terenu (PZT) zawierający:
1) istniejący stan zagospodarowania działki lub terenu oraz opis projektowanych zmian,
2) układ komunikacyjny, w tym parametry techniczne dróg pożarowych, sieci i urządzeń uzbrojenia terenu
zapewniających przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę,
3) ukształtowanie terenu i zieleni,
4) dane informujące czy działka lub teren wpisane są do rejestru zabytków lub podlegają ochronie na podstawie
ustaleń MPZP lub Decyzji o warunkach zabudowy,
5) informacje o istniejących i przewidywanych zagrożeniach dla środowiska i zdrowia użytkowników oraz
otoczenia,
7.1 Projekt architektoniczno – budowlany (w branżach) zawierający:
1) układ przestrzenny oraz formę architektoniczną istniejących i projektowanych obiektów,
2) zestawienie powierzchni poszczególnych elementów:
- powierzchnia zabudowy projektowanych i istniejących obiektów
- powierzchnie dróg, parkingów, placów, chodników, tarasów, schodów zewnętrznych (powierzchnie
utwardzone)
- powierzchnia zieleni (powierzchnia biologicznie czynna)
3) zamierzony sposób użytkowania obiektów budowlanych, w tym liczbę projektowanych lokali, z
wyszczególnieniem pomieszczeń biurowo-administracyjnych, dydaktycznych oraz w akademiku pomieszczeń
zamieszkania zbiorowego,
4) opinię geotechniczną oraz informację o sposobie posadowienia obiektu budowlanego,
5) opis zapewnienia niezbędnych warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i
mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne , o których mowa w art. 1 Konwencji
o prawach osób niepełnosprawnych, w tym osoby starsze,
6) parametry techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego
wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem;
- zapotrzebowania i jakości wody oraz ilości, jakości i sposobu odprowadzania ścieków oraz wód opadowych,
- emisji zanieczyszczeń gazowych, w tym zapachów, pyłowych i płynnych, z podaniem ich rodzaju, ilości i
zasięgu rozprzestrzeniania się,
- rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów,
- właściwości akustycznych oraz emisji drgań, a także promieniowania, w szczególności jonizującego, pola
elektro-magnetycznego i innych zakłóceń, z podaniem odpowiednich parametrów tych czynników i zasięgu ich
rozprzestrzeniania się,
- wpływu obiektu budowlanego na istniejący drzewostan, powierzchnię ziemi, w tym glebę, wody powierzchniowe
i podziemne (uwzględniając, że przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i
techniczne powinny wykazywać ograniczenie lub eliminację wpływu obiektu budowlanego na środowisko
przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami.
7) analiza możliwości racjonalnego wykorzystania pod względem technicznym, ekonomicznym i środowiskowym
odnawialnych źródeł energii takich jak: energia geotermalna, energia promieniowania słonecznego, energia wiatru a
także możliwości zastosowania skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła oraz zdecentralizowanego
systemu zaopatrzenia w energię w postaci bezpośredniego lub blokowego ogrzewania, określającą: oszacowanie
rocznego zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej,
dostępne nośniki energii, wybór dwóch systemów zaopatrzenia w energię do analizy porównawczej (systemu
konwencjonalnego oraz systemu alternatywnego albo systemu konwencjonalnego oraz systemu hybrydowego,
rozumianego jako połączenie systemu konwencjonalnego i alternatywnego, obliczenia optymalizacyjnoporównawcze dla
wybranych systemów zaopatrzenia w energię, wyniki analizy porównawczej i wybór systemu zaopatrzenia w energię;
- analizę technicznych i ekonomicznych możliwości wykorzystania urządzeń, które automatycznie regulują
temperaturę oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach lub w wyznaczonej strefie ogrzewanej,
- informacje o zasadniczych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie
obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem.
8) dane dotyczące warunków ochrony przeciwpożarowej określone w odrębnych przepi
sach
7.2
1) Złożenie wniosku o pozwolenie na budowę
2) Uzyskanie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
8. Projekt techniczny (w branżach) (PT) zawierający:
1) projektowane rozwiązania konstrukcyjne obiektu wraz z wynikami obliczeń statystyczno-wytrzymałościowymi
2) charakterystykę energetyczną budynku, opracowana zgodnie z przepisami dotyczącymi metodologii obliczania
charakterystyki energetycznej budynku oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki
energetycznej, zgodnie z właściwymi przepisami
3) projekty przyłączy do mediów
4) dokumentację geologiczno-inżynierską lub geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych
5) projekt zabezpieczenia budynku oraz otoczenia przed propagacją hałasu i drgań pochodzących od instalacji i
urządzeń stanowiących techniczne wyposażenie budynku, projekt techniczny konstrukcji ściany zewnętrznej
szkieletowo-warstwowej
6) projekt komunikacji pieszej i rowerowej na zewnątrz budynku oraz placów, dróg i miejsc postojowych wraz z
odwodnieniem i oświetleniem terenu,
7) projekt drogowy zjazdu z ul. Kartezjusza wraz z uzgodnieniami i zgłoszeniem jakiego wymaga
8) projekt gospodarki zielenią wraz z inwentaryzacją drzew oraz złożenie wniosku o wycinkę drzew i uzyskanie
zgody
9) projekt budowy nowego ogrodzenia
10) projekt umeblowania pomieszczeń użytkowych
11) projekt aranżacji wnętrz dla pomieszczeń reprezentacyjnych (z aulą seminaryjną, holi na parterze, sali
wykładowych, pokoi akademika, ewentualnie innych (holi windowych w budynku)
12) projekty wnętrz typowych; sanitarnych, socjalnych, biurowych, dydaktycznych
13) projekty akustyczne i nagłośnienia wraz z symulacją dla auli seminaryjnej oraz typowych sali lekcyjnych
14) projekty akustyczne dla wybranych gabinetów
15) oznakowanie pomieszczeń
16) oznakowanie bhp, ppoż., technologiczne, techniczne
17) projekt uwarunkowań z zakresu ochrony ppoż. określone w odrębnych przepisach
18) projektowany scenariusz rozwoju zdarzeń w czasie pożaru
19) wykonanie i uzgodnienie ekspertyzy ppoż. jeśli będą wymagane
20) instrukcję bezpieczeństwa pożarowego wraz z planem ewakuacji
9. Projekt rozbiórki budynku 29B zawierający;
1) szkic usytuowania obiektu budowlanego
2) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych
3) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia
4) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z odrębnych
przepisów, ustaw
5) projekt rozbiórki
1) STWiORB (w branżach)
2) Przedmiar robót (w branżach)
3) Kosztorysy inwestorskie i ZKZ (w branżach)
W ofercie Graph`IT zaoferował wykonanie:
1. OPRACOWANIE DOKUMENTACJI PROJEKTOWEJ I KOSZTORYSOWEJ NA BUDOWĘ KOMPLEKSU
DYDAKTYCZNEGO WOJSKOWEJ AKADEMII TECHNICZNEJ Podstawowa 1.00 [zadanie]Netto: 1 220 000,00
PLN Stawka VAT 23,00 % Brutto: 1 500 600,00 PLN Brutto: 1 500 600,00 PLN
TPF- Cena 5 535 000,00
ASMAN PIENIĘŻNY Cena 3 665 400,00
W dniu 18 listopada 2022 r. Graph`IT w części odtajnionej przez zamawiającego udzielił następujących wyjaśnień, co do
zaoferowanej ceny:
oferta usług wykonawcy jest rzetelna, a cena ofertowa brutto — 1.500 600,00zł, nie jest w żaden sposób zaniżona lub
rażąco niska, została skalkulowana z najwyższą starannością i uwzględnia zakładane koszty wraz z marżą, odpowiada
rynkowym cenom podobnych usług oraz uwzględnia wszelkie elementy zamówienia, których wykonania Zamawiający
oczekuje od wykonawcy zgodnie z SWZ, wobec czego nie występują żadne przesłanki dla uznania ceny ofertowej jako
rażąco niską.
Uwaga: dalszy tekst wraz z przywołanymi w nim załącznikami stanowi Tajemnice przedsiębiorstwa
uwaga: informacja stanowiąca tajemnice przedsiębiorstwa
Na kolejnych stronach w zakresie do informacji o zakończeniu zakresu utajnionego
Ponadto w odpowiedzi na pismo Zamawiającego wyjaśniamy co następuje:
Stan faktyczny
Zamawiający przeznaczył na realizację przedmiotowego zamówienia kwotę 6 096 0447,42zł brutto
W postępowaniu złożono 3 oferty, a średnia arytmetyczna cen brutto wszystkich złożonych ofert wynosi 3 567 000,00 zł.
Cena oferty wykonawcy stanowi zatem ok 25% budżetu Zamawiającego i ok 42% średniej arytmetycznej cen wszystkich
złożonych ofert.
2. Zgodnie z Art. 224 PZP pkt 1. „Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się
rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości
wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub
wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w
zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych".
Ustawa zawiera zatem wytyczną interpretacyjną, iż ocena zaoferowanej ceny ma być rozważana w kontekście wartości
danego zamówienia.
W przepisach dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z 26.02.2014 r. w sprawie zamówień publicznych
uchylającej dyrektywę 2004/18/VVE, jak i ustawy z 29.01.2004 r. — Prawo zamówień publicznych — dalej p.z.p. —
brakuje jednak definicji legalnej pojęcia rażąco niskiej ceny lub rażąco niskiego kosztu.
W celu poprawnego zrozumienia pojęcia rażąco niskiej ceny należy przyjąć, że rażąco niska cena oznacza ofertę z ceną
niewiarygodnie niską, znacząco odbiegającą od cen rynkowych w stosunku do wartości danego zamówienia. Cenę
rażąco niską należy zatem odnosić do cen rynkowych, a nie do ceny najwyższej w danym postępowaniu lub kwoty
zarezerwowanej przez zamawiającego na wykonanie danego zamówienia.
Należy tu zwrócić uwagę, że w przedmiotowym postepowaniu, prowadzonym w trybie dialogu konkurencyjnego mogło
potencjalnie dojść do zakłócenia konkurencyjności cenowej postępowania, a nawet zmowy przetargowej, gdyż po
prekwalifikacji 3 wykonawców strony postępowania znały się, wielokrotnie kontaktowały i mogły sobie przykazywać
zarówno informacje dotyczące budżetu Zamawiającego jaki i ustalać wspólna strategię maksymalizacji marży.
Istotne jest też, że budżet Zamawiającego dla inwestycji o średnim stopniu skomplikowania i szacunkowej powierzchni
całkowitej ok 14-15 tys m2, wielokrotnie przewyższa budżety w
podobnych innych postępowaniach, prowadzonych w trybie podstawowym, gdzie średni koszt jednostkowy dokumentacji
projektowej wybranej oferty jest zazwyczaj w granicach 70-100zł/m2 (co w razie potrzeby można łatwo zweryfikować w
oparciu o dostępne informacje publiczne).
Jesteśmy przekonani, że świadomość wartości rynkowej ma sam Zamawiający, gdyż formułując warunki udziału w
postępowaniu i kryteria pozacenowe utożsamił wartość projektu w wysokości 1 mln złotych brutto z powierzchnią
projektu 10 000m2 co daje wskaźnik 100zł/m2, a więc dokładnie taki jaki okazuje się być wynikiem ilorazu wartości
naszej oferty w odniesieniu do skali obiektu.
Fragment OPIW:
1) zdolności technicznej lub zawodowej:
Zamawiający uzna spełnienie warunku jeżeli Wykonawca:
a) w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności
jest krótszy - w tym okresie wykonał 1 zadanie, polegające na opracowaniu dokumentacji projektowej i
kosztorysowej budowy obiektu kubaturowego użyteczności publicznej z niezbędną infrastrukturą techniczną O
powierzchni całkowitej min. 10 000 m2 na kwotę minimum 1.000.000,00 zł brutto oraz
Można też wskazać, że w normalnych warunkach pełnej konkurencyjności (przetarg nieograniczony) zarówno budżet
Zamawiającego jak i oferent o najwyższej cenie (firma TPF Sp. z.o.o.) ma wartości rynkowe.
Na przykład w postępowaniu na podobny, lecz bardziej skomplikowany obiekt dydaktyczny WUM o powierzchni 12500m2
budżet Zamawiającego jak oferty (w tym oferta TPF) były zbieżne i 4 krotnie niższe niż w przedmiotowym postępowaniu
(nawet uwzględniając inflację):
Informacja z otwarcia ofert
Działając na podstawie art. 86 ust. 5 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych (Dz.U. z 2017 r.,
poz. 1579 ze zm.), Warszawski Uniwersytet Medyczny, ul. Żwirki i Wigury 61, 02-091 Warszawa, Zamawiający w
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą: Adaptacja dokumentacji Projektu Budowlano —
Wykonawczego Centrum Symulacji Medycznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego do nowej lokalizacji przy ul.
Pawińskiego w Warszawie, znak sprawy: AEWS-021/2018 informuje, że zamierza przeznaczyć na sfinansowanie
zamówienia kwotę brutto: 1 550 000,00 zł
Oferty złożyli:
1 ECO - INVESTMENT POLAND Sp. Z o. o. 1 206 445, 50
2. RYSY ARCHITEKCI 1 330 000.00
3 TPF Sp. Z o.o. 1 344 390,00
Wobec powyższego cena zaoferowana przez Graph'it Sp. z.o.o. nie jest rażąco niską, a wręcz powyżej średniej w
odniesieniu do cen rynkowych.
3. Należy zauważyć, że przedmiotem zamówienia w postępowaniu są przede wszystkim prace projektowe.
W literaturze i orzecznictwie podnosi się, że odnosząc się do zagadnienia rażąco niskiej ceny w zakresie zamówienia
publicznego na usługi intelektualne, Zamawiający powinien także pamiętać o tym, że w przypadku tego rodzaju
zamówień może się pojawić wiele wątpliwości dotyczących rażąco niskiej ceny, począwszy od realności
zaproponowanych cen w stosunku do szacowanej wartości zamówienia, gdzie rozwarstwienie w oferowanych cenach
może się okazać kilkudziesięcioprocentowe.
KIO w wyroku z 23.10.2013 r. (KIO 2221/12) wskazała: że „szczególnie w zamówieniach dotyczących usług
niematerialnych. rozwarstwienie cen składanych ofert bywa szczególnie zauważalne" Zamawiający będzie musiał w
każdym postępowaniu liczyć się z tym, że przedstawiane przez wykonawców wyjaśnienia mogą zawierać różne
argumenty i elementy składowe.
Krajowa Izba Odwoławcza również w wyroku z 23.06.2014 r. (KIO 1166/14), zwróciła uwagę, że „istotne jest przy tym, że
usługa projektowania jest w większości usługą intelektualna, a więc jej wycena zależy w dużej mierze od tego «na ile się
ceni» dany projektant, pracownia czy ekspert". Często bowiem płaci się za tylko tzw. nazwisko lub markę firmy.
Odniesienie sie zatem do kwoty zarezerwowanej przez Zamawiającego czy też innego oferenta nie jest rele-wantne.
Jak nadto wskazał Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z 4.06.2008 r., X Ga 127/08, „przepisy p.z.p. ani przepisy unijne
czy też orzecznictwo zarówno krajowe, jak i ETS nie wykształciło definicji pojęcia «rażąco niska cena» (...). W czasie
wstępnego badania, w którym pod uwagę należy brać, co do zasady, całkowitą cenę za przedmiot zamówienia, a nie
poszczególne pozycje czy składniki ceny, zamawiający nabierze podejrzeń czy przypuszczeń, co do zbyt niskiej
proponowanej przez wykonawcę ceny, wszczyna procedurę wyjaśnienia (...). Zatem charakter ceny rażąco niskiej
można przypisać, gdy jest ona niewiarygodna i nierealna w stosunku do obowiązujących cen rynkowych". Podobną linię
prezentuje KIO, która w wyroku z 17.08.2012 r., (KIO 1649/12), wskazała, że „cena rażąco niska to cena niewiarygodna.
oderwana od realiów rynkowych".
W wezwaniu Zamawiający wskazał, iż podstawą do żądania wyjaśnień w sprawie ceny rzekomo rażąco niskiej jest
okoliczność, iż zaoferowana cena jest niższa o ponad 30% od kwoty przeznaczonej przez Zamawianego na realizacje
zamówienia i średniej wartości złożonych ofert. Nie powstał zatem zarzut, iż zaoferowana cena jest oderwana od realiów
rynkowych i nie oznacza to też, że oferowana cena jest oderwana od realiów rynkowych.
Należy wyraźnie podkreślić, iż wyznacznik ten nie jest jednak wyznacznikiem bezwzględnie wiążącym i ostatecznym, ze
względu choćby na możliwość oszacowania przez Zamawiającego wartości zamówienia ze zbytnią ostrożnością.
Ponadto, wyznacznik ten powinien służyć tylko i wyłącznie podjęciu decyzji o tym, czy cena może być rażąco niską i
uruchomienia procedury przewidzianej w art. 224 ustawy Pzp, a więc żądania wyjaśnień. Nie może jednak decydować
jeszcze o tym, że cena jest ceną rażąco niską. W tym przypadku, odniesienie ceny do wartości zamówienia
powiększonej o VAT ma charakter jedynie pomocniczy i służyć powinien jedynie podjęciu decyzji o tym, czy na
zamawiającym ciąży obowiązek żądania wyjaśnień od wykonawcy.
Zadaniem wykonawcy, w przedmiotowym przypadku Zamawiający był zwolniony z obowiązku rażąco niskiej ceny, gdyż
że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia, a o których, jak wspomniano wyżej,
zwracała wielokrotnie uwagę KIO.
Obowiązek wezwania wykonawcy do wyjaśnienia poziomu ceny ofertowej doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy
przewidziany w tym przepisie poziom rozbieżności pomiędzy wartością szacunkową zamówienia, a kwotą jaką zamierza
Zamawiający przeznaczyć na realizacje wynika z okoliczności oczywistych. które nie wzmagają wyjaśnienia.
4. Wykonawca na etapie przygotowania oferty przeprowadził szczegółową i profesjonalną analizę wszelkich
dokumentów załączonych do postępowania, wykorzystując do kalkulacji zarówno przepisy prawa, własną
kalkulację kosztów oraz zweryfikował wyniki kalkulacji, porównując je do zamówień podobnych i korzystając ze
źródeł ogólnie dostępnych, w tym informacji publicznej.
Realizacja wielu kontraktów obejmujących podobne usługi ma bezpośredni wpływ na prawidłowe szacowanie realnych
kosztów realizacji usługi. Wykonawca aktualnie realizuje lub zrealizował kilkadziesiąt umów o różnej specyfice, w tym
także w zakresie projektowania obiektów infrastruktury medycznej co pozwala na wykorzystanie nabytego już
doświadczenia przy realizacji nowych usług. Posiadana wiedza umożliwia Wykonawcy zaproponowanie ceny ofertowej
w pełni adekwatnej do przedmiotu zamówienia.
Wykonawca, będący podmiotem profesjonalnie świadczącym usługi projektowania, dokonując oszacowania
zaproponowanej ceny, wziął pod uwagę wszystkie elementy składające się na zakres przedmiotowej umowy o
wykonanie zamówienia publicznego, w tym w szczególności: terminy realizacji, zakres obowiązków personelu, a także
ryzyko wynikające ze specyfiki niniejszej usługi oraz sposób płatności wskazany przez Zamawiającego w SWZ.
Wartości przyjęte przez Wykonawcę podczas szacowania ceny ofertowej są rzeczywiste i wynikają z kosztów realnie
ponoszonych przez Wykonawcę podczas realizacji tego typu usług, pełnego i należytego wykonania wszystkich
obowiązków wymaganych od Wykonawcy.
5.
Ponad wszelką wątpliwość wykonawca przeprowadził szczegółową i staranną kalku
lację wszystkich usług wskazanych we SWZ, Wzorze umowy oraz OPZ.
Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wykonawca na etapie kalkulacji ceny dokonał oszczędności dzięki przyjętej
metodzie wykonania zamówienia, która wynika z stosowanych przez niego rozwiązań technicznych, wyjątkowo
sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, wykonawcy, kosztów pracy, których
wartość przyjęta do ustalenia ceny nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki
godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 0 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177).
Wszelkie poniższe wyjaśnienia są udowodnione załączoną szczegółową kalkulacją ceny ofertowej, z której wynika, że
wykonawca nie tylko należycie i skrupulatnie skalkulowało koszty, przewidziało rezerwy kosztorysowe z uwagi na
możliwość powstania nieprzewidzianych kosztów wraz z prognozą godziwej marży w wysokości co najmniej 17%
wartości Umowy została zamieszczona w załączniku do niniejszego pisma.
5.1. Wykonawca, realizując oraz pozyskując nowe umowy na usługi, zapewnia stałe, często wieloletnie,
zatrudnienie personelowi kluczowemu (architekci, inżynierowie, doradcy). Wykonawca zatrudniania 30 osób (stan
na dzień złożenia oferty wg informacji ZUS) w oparciu o Umowę o prace, oraz kolejne 24 osoby personelu
zatrudnionego w oparciu o kontrakty długoterminowe B2B.
Zrzut z platformy ZUS:
OSOBY ZGŁOSZONE DO UBEPIECZEŃ
Wybrany płatnik: GRAPH'IT SP. Z O. O. Zmień płatnika
Zgłoszeni do ubezpieczeń
Pokaż wyrejestrowanych
Imię Nazwisko PESEL
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Tak
Elementy I - 30 z 30 10 1 25 1 50 1 100
Eksport oraz wydruk dostępny jest dla maksymalnie 2000 pozycji. Przy zbyt dużej liczbie ubezpieczonych, należy użyć
funkcji filtra.
Dane ubezpieczonego 0,0.
Takie rozwiązanie umożliwia zawieranie z personelem umów korzystnych dla Wykonawcy ze względu na kwotę jak i
dyspozycyjność danych osób. Zakres obowiązków personelu został uzgodniony i skalkulowany przy uwzględnieniu
specyfiki każdego z etapów usługi w tym określonego obowiązku dyspozycyjności personelu. Wykonawca jest
podmiotem profesjonalnym, który swoje przychody generuje w 90% w zamówień podobnych do przedmiotowego,
generując średnią marżę 21% (dane za rok 2021). Informacje te są publiczne i wynikają wprost i informacji publicznych
znajdujących się w sprawozdaniu finansowym dostępnym na stronie df.
Tak więc jest oczywiste, że wykonawca odpowiedzialnie i profesjonalnie kalkuluje swoje oferty w podobnych
postępowaniach publicznych, generując godziwą mażę, zatrudniając od wielu lat na stałe duży, jak na warunki krajowe,
zespół 54 projektantów. Z tego wynika, że również skala prowadzonej dzielności pozwala na równoczesna realizację
wielu projektów i pozwala na zachowanie dużej płynności finansowej, która za rok 2021 wynosiła WPB=2,53. Informacje
te są publiczne i wynikają wprost i informacji publicznych znajdujących się w sprawozdaniu finansowym dostępnym na
stronie df.
Wykonawca opierając się na doświadczeniu nabytym w trakcie realizacji innych podobnych umów oraz bezpośrednich
konsultacjach z personelem, także posiadającym bogate doświadczenie z realizacji takich usług określił składowe
kalkulacji oferty w zakresie danej pozycji (składowej netto dla ceny oferty Wykonawcy). Wskazane w załączonej kalkulacji
stawki w pełni umożliwiają realizację przewidywanych zobowiązań danej osoby i zostały precyzyjnie oszacowane na
podstawie zakresu obowiązków przypisanym dla danego eksperta na danym etapie realizacji usługi.
W zakresie kosztów wynagrodzeń wykonawca planuje wykonanie zamówienia wykorzystując głównie własne zasoby
intelektualne, kadrowe, technologiczne, które są co najmniej wystarczające dla wykonania przedmiotowego projektu.
Struktura kosztów określona na bazie ksiąg rachunkowych wykonawcy wskazuje, że przy realizacji usług projektowych w
technologii BIM średni koszt wynagrodzeń wynosi ok 2/3 kosztów całkowitych, więc jest kluczowy dla wartości oferty.
Poniższy schemat pokazuje dane na podstawie danych księgowych wykonawcy:
Należy tu zauważyć, że wykonawca dzięki bogatemu doświadczeniu i wysokich kompetencjach BIM, znacznie lepiej niż
konkurencja alokuje zasoby i uzyskuje bardzo wysokie wskaźniki efektywności czasu prac. Niemniej jednak w ramach
kalkulacji kosztów przyjęto maksymalną ilość godzin pracy personelu w całkowitej liczbie ok 11000 roboczogodzin, co
uwzględniając przesunięcia harmonogramu robót częściowych do całego okresu trwania realizacji Umowy, jest
wartością nawet znacznie przewyższającą spodziewane potrzeby projektu.
Odnosząc się do wezwania Zamawiającego poniżej wykonawca w załączonej kalkulacji prezentuje „listę osób (członków)
personelu wykonawcy”, przewidzianego do udziału w wykonaniu przedmiotu zamówienia zgodnie z SWZ, wraz ze
wskazania wynagrodzenia i przewidywanego nakładu pracy
Wynagrodzenia i roboczogodziny wskazane w zestawieniu obejmują płatne urlopy i ew. zwolnienia lekarskie.
Wykonawca opierając się na doświadczeniu nabytym w trakcie realizacji innych, podobnych umów oraz bezpośrednich
konsultacjach z personelem także posiadającym bogate doświadczenie z realizacji takich usług określił składowe
kalkulacji oferty w zakresie każdej pozycji. 5.2. Wykonawca przewidział także pozostałe koszty dotyczące realizacji
usługi.
Należą do nich koszty ogólne zarządu (koszty lokalowe, media, koszty finansowe wadium i ZNWU koszty ubezpieczeń,
wydruki i inne wydatki administracyjno-biurowe).
Wykonawca na skutek realizacji wielu zamówień w tym także w zakresie prac projektowych, dysponuje dobrze
zorganizowanym i funkcjonującym zapleczem biurowo-logistycznym, posiadanie przez Wykonawcę od kilku lat w pełni
wyposażonych i funkcjonujących biur (Warszawa, Poznań, Wrocław), pozwala na znaczne zniwelowanie kosztów
założenia i działalności związanych z nowymi usługami, oraz oszczędności w zakresie szeroko pojętej logistyki wykonania usługi w tym
takich kosztów jak np.: materiały biurowe (większe zakupy dla kilku kontraktów za niższą cenę), koszty wynikające z
użytkowania umeblowania i sprzętu (wykonawca jest właścicielem umeblowania i sprzętu), koszty przesyłek pocztowych
i kurierskich (stałe umowy), opłaty związane z Internetem oraz codziennym utrzymaniem środków transportu i łączności.
Wykonawca dysponuje wyposażeniem technicznym biur w zakresie mebli oraz sprzętu elektronicznego i licencji
oprogramowania zamortyzowanego w czasie realizacji innych usług. Dodatkowo wykonawca z ostrożności ustalił 5%
rezerwę na nieprzewidziane koszty realizacji zamówienia.
5.3. Wyjątkowo sprzyjające warunki wykonywania zamówienia dostępne dla wykonawcy Wykonawca, realizując
oraz pozyskując nowe umowy na usługi, zapewnia stałe, często wieloletnie, zatrudnienie personelowi kluczowemu
(architekci, inżynierowie, doradcy). Takie rozwiązanie umożliwia zawieranie z Personelem umów korzystnych dla
Wykonawcy ze względu na kwotę jak i dyspozycyjność danych osób. Przedstawione w kalkulacjach wartości
dotyczące pracy personelu określone zostały w stosunku do każdego z członków zespołu, przy uwzględnieniu
wszelkich postanowień SIWZ w szczególności wynikających z par. 2 Umowy. Zakres obowiązków Personelu
został skalkulowany przy uwzględnieniu specyfiki każdego z etapów usługi w tym określonego obowiązku
dyspozycyjności personelu.
W zakresie kosztów wynagrodzeń wykonawca planuje wykonanie zamówienia wykorzystując własne zasoby
intelektualne, kadrowe, technologiczne, które są co najmniej wystarczające dla wykonania przedmiotowego projektu, co
pozwala na zachowanie całości marży i ew. oszczędności w trakcie realizacji z zawiązanych rezerw dla wykonawcy.
W zakresie metody wykonania zamówienia należy podnieść, że wykonawca posiada niezwykle bogate, międzynarodowe
doświadczenie w zakresie realizacji podobnych zamówień - jest krajowym liderem tej technologii - wiodącym na rynku
krajowym dostawcą usług BIM oraz świadczy regularnie w tym zakresie usługi dla takich renomowanych zamawiających
publicznych jak MSZ, MON, Ministerstwo Kultury, PSE, Orlen, Frontex i wielu jednostek samorządów terytorialnych, wielu
szpitali (NIO, DCO, MSS...) oraz największych globalnych korporacji budowlanych (PORR, Strabag, Polimex. .. ) przy
realizacji zamówień publicznych. W zakresie samego stosowania techniki BIM posiada on najwyższe kompetencje i
doświadczenie w Polsce, które pozwala na ok 50% wzrost efektywności prac projektowych w stosunku do średniej
wydajności krajowej.
45%
z Reduced errors and omissions
400 _
Collaborating with OwnersDesign Firms
35%
Enhancing Organization's Image
30%
Reducing Rework 25%
Reduced Construction Cost
Better Cost Control\Predictability
15%
Attracting new orders
Reducing Overall Construction Duration
5%
Increased Profits
0%
Criteria determining BIM effectiveness in construction companies of Nofthern America. % (McGraw Hill Construction,
n.d.).
Istotny jest fakt, że wykonawca realizuje obecnie krajowe zamówienia publiczne dot. projektowania z obligatoryjnym
wykorzystaniem technologii BIM — również w zakresie szpitali onkologicznych, więc poniósł już koszty związane z
licencjami oprogramowania i sprzętem komputerowym, oraz posiada wysoce wykwalifikowany personel, którego nie
musi szkolić, a koszty te przypisał i już rozliczył w innych — zrealizowanych lub właśnie realizowanych zamówieniach.
Wykonawca dysponuje obecnie 48 nowoczesnymi, kompletnymi stanowiskami projektowania BIM.
Wykonawca na skutek realizacji wielu zamówień w tym także w zakresie prac projektowych, dysponuje dobrze
zorganizowanym i funkcjonującym zapleczem biurowo-logistycznym, posiadanie przez Wykonawcę od lat w pełni
wyposażonych i funkcjonujących biur, pozwala na znaczne zniwelowanie kosztów założenia i działalności związanych z
nowymi usługami, oraz oszczędności w zakresie szeroko pojętej logistyki wykonania usługi w tym takich kosztów jak np.:
materiały biurowe (większe zakupy dla kilku kontraktów za niższą cenę), koszty wynikające z użytkowania umeblowania i
sprzętu (wykonawca jest właścicielem umeblowania i sprzętu), koszty przesyłek pocztowych i kurierskich (stałe umowy),
opłaty związane z Internetem oraz codziennym utrzymaniem środków transportu i łączności.
Wykonawca dysponuje wyposażeniem technicznym biur w zakresie mebli oraz sprzętu elektronicznego
zamortyzowanego w czasie realizacji innych usług. Poniżej znajduje się szczegółowe zestawienie kluczowych
posiadanych i już zamortyzowanych zasobów IT, dedykowanych do realizowanych przedmiotowego zamówienia.
5.4. Oryginalność projektu wykonawcy
Biorąc pod uwagę powyższe przykłady i metodykę pracy, jasny staje się niższy koszt opracowania projektu.
5.5. Pomoc publiczna
Wykonawca w ciągu ostatnich 3 lat otrzymał legalną i zgodną z przepisami prawa pomoc publiczną o wartości
nominalnej 2.229.895,98zł, co pozwoliło na pokrycie m.in. dodatkowych kosztów związanych z epidemią Pandemii
COVID-19r.
Wykonawca załącza jako dowód zestawienie otrzymanej pomocy publicznej.
6. Należy zauważyć, że powyższe wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i jednoznaczny wskazują, że wykonawca
prawidłowo skalkulował cenę, zapewniając sobie możliwość realizacji zamówienia przy założeniu osiągnięcia
znacznego zysku. a oferowana cena przystaje do realiów rynkowych, co w świetle wyroku SO w Krakowie XII Ga
8/09 lex 552013, (por. wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 17.01.2006r. ll Ca 2194/05), jest wystarczającym i
kluczowym dowodem na to, że cena oferty nie jest rażąco niska.
Podobnie stwierdził Sąd Okręgowy w Katowicach w wyroku z 30.01.2007r. — no cenie rażąco niskiej można mówić
wówczas. gdy oczywiste jest. że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla
niego nieopłacalne. Rażąco niska cena jest to cena niewiarygodna, oderwana całkowicie od realiów rynkowych.
Przykładem może być oferowanie towarów poniżej kosztów zakupu lub wytworzenia albo oferowanie usług za
symboliczną kwotę". „Sam fakt że cena oferty jest niższa od cen innych ofert złożonych w postępowaniu nie jest jeszcze
wystarczający dla uznania danej ceny za rażąco niską.”
Stanowisko to podzieliła również KIO w wyroku z dnia 28.03.08r. (KIO 226/08) — „za ofertę z ceną rażąco niską może
być uznana oferta. której realizacja nie pozwala na utrzymanie rentowności wykonawcy. naraża go na straty.
realizowanie zadania poniżej kosztów.
W świetle orzecznictwa KIO samo zestawienie kwot zaproponowanych przez wykonawców nie jest dowodem rażąco
niskiej ceny. Stanowisko Zamawiającego, iż ceny poniżej połowy wartości szacunkowej zamówienia są rażąco niskie
Krajowa Izba Odwoławcza uznała za niezgodne z prawem. (KIO 2559/11 „KIO 2573/11,KIO 2578/11/..)
Cena ofertowa wykonawcy jest zatem rynkowa i nie w żaden sposób nie może być uznana za rażąco niską.
Załączniki stanowiące Tajemnice Przedsiębiorstwa:
Dokument 22.23_WAT_kalkulacja ceny ofertowej przez podpisany P.S. W.
22.23 WAT_przypadki_pomocy_beneficjenta Data:2022.11.21
UWAGA: KONIEC TAJEMNICY PRZEDSIEBIORSTWA
Wyżej wymienione okoliczności są sprzyjającymi warunkami wykonywania zamówienia dostępnymi dla Wykonawcy.
które umożliwiają zaoferowanie Zamawiającemu atrakcyjnej ceny i jednocześnie sprawiają. iż realizacja zamówienia
zgodnie z wymaganiami SIWZ iest w pełni opłacalna.
Powyższe argumenty, jak również załączone do niniejszych i wcześniejszych wyjaśnień dokumenty bezsprzecznie
potwierdzają, że zaoferowana przez Wykonawcę cena nie jest ceną nierealistyczną. Mając na uwadze przyjętą linię
orzeczniczą KIO oraz stanowisko prezentowane przez Urząd Zamówień Publicznych, należy przyjąć, iż za ofertę z
rażąco niską ceną można uznać jedynie ofertę z ceną niewiarygodną, nierealistyczną w porównaniu do cen rynkowych
podobnych zamówień. Ceną rażąco niską będzie zatem cena znacząco odbiegająca od cen rynkowych przyjętych dla
danego przedmiotu zamówienia, wskazującą na fakt realizacji zamówienia poniżej kosztów wytworzenia usługi. W
przypadku ceny wskazanej przez Wykonawcę w tym postępowaniu nie zachodzi w/w przesłanka, co należycie zostało
wykazane przez Wykonawcę: a zatem cena zaproponowana przez wykonawcę w złożonej przez niego ofercie nie może
zostać uznana za cenę nierealistyczną. a co za tym idzie — za cenę rażąco niską.
Jednocześnie zastrzegamy. że odpowiednio oznaczona cześć przedstawionych wyjaśnień oraz przywołane dowody
(załączniki) stanowią tajemnice przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust.2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r.. poz. 419 z późn. zm.).
Załączone do niniejszych wyjaśnień dokumenty — szczegółowy harmonogram przedstawiający zakładane
zaangażowanie oraz wynagrodzenie poszczególnych członków personelu, jak również imienne oświadczenia
konkretnych osób deklarujące ich udział na określonym stanowisku i na określonych warunkach. Szczegółowe informacje
personalne i finansowe zawarte w tych dokumentach jednoznacznie wskazują na ich istotną wartość gospodarczą, a ich
ujawnienie, szczególnie podmiotom konkurencyjnym grozi poniesieniem przez Wykonawcę realnej szkody.
Zamawiający na skutek orzeczenia Izby wydanego w sprawie sygn. akt KIO 3316/22 odtajnił wyjaśnienia wykonawcy
Graph`IT z wyłączeniem danych dotyczących szczegółowej kalkulacji ceny oferty, nazw kontrahentów, opisu autorskich
rozwiązań technologicznych, a odtajnioną treść wyjaśnień Izba przytoczyła powyżej.
Na podstawie utajnionej kalkulacji szczegółowej przystępującego Izba ustaliła, że wykonawca ten wbrew twierdzeniom
odwołującego przewidział udział rzeczoznawców, kosztorysanta, projektanta zieleni, geodety i geotechnika, wymienił
czynności i opracowania wymagane przez zamawiającego w SWZ, nie pomijając żadnej z wymaganych czynności i
przypisał do danej czynności lub grupy czynności osoby- funkcje mające zrealizować te zakresy, określając też
zakładaną przez siebie ilość godzin. Wynagrodzenia przypisane poszczególnym osobom są zróżnicowane od niecałych
50zł średniej stawki godzinowej, do około 150 zł. tej stawki. Z kalkulacji wynika również, że wynagrodzenie miesięczne i
średnie wynagrodzenie
miesięczne zostało podane w wartości brutto. Z kalkulacji wynika również, że przystępujący przewidział dla określonych
funkcji, że będą one wykonywane przez więcej niż 1 osobę, ale również dla jednej osoby przypisał więcej niż jedną
funkcję. Z kalkulacji wynika także, że odwołujący koszty płacowe liczył według wartości średnich tak godzinowych jak i
miesięcznych, uwzględnił koszty delegacji i dojazdów, koszty ogólne zarządu, w tym koszty sprzętu i oprogramowania,
lokalowe i media oraz ubezpieczenia na poziomie ponad 10%, uwzględnił 5 % rezerwę i 17% zysk. Tak szczegółowo
Izba przytoczyła te dane, gdyż podał je w swojej odpowiedzi na odwołanie i piśmie z dnia 28 lutego 2023 r. zamawiający
w formie jawnej, co oznacza, że utraciły one walor poufności.
Dowody odwołującego:
Z dowodów przedstawionych przez odwołującego wynika, że
Z niejawnego dowodu zestawienia roboczogodzin oraz uproszczonego wynika, że zdecydowana większość stanowisk
przewidzianych przez odwołującego nie przekracza kwoty 100 zł. /rhb i waha się pomiędzy kwotą czterdzieści kilka
złotych, a dziewięćdziesiąt kilka. Jedynie 7 stanowisk zespołu to stawki powyżej 100zł., a dwie powyżej 250 zł.
Izba ustaliła, że według odwołującego koszt udziału akustyk to niecałe 20 tys. złotych, koszt projektu wnętrz około 150
tys. złotych, a koszt oznakowania pomieszczeń też około 100 tys. złotych, przy czym porównując te informacje z
kalkulacją przystępującego, to u przystępującego te elementy kosztowe zostały ujęte w pkt. 7.1 pkt. 6 tiret 4 pkt. 13 i 14
oraz 10-12 jeśli chodzi o aranżację wnętrz i pkt. 15 i 16 jeśli chodzi o oznakowanie, jednak u przystępującego ilości
roboczo godzin zostały rozbite na funkcje przypisane poszczególnym osobom, a nie na zakresy, stąd nie można
wyprowadzić konkretnych wniosków ani pozytywnych, ani negatywnych w porównaniu do kalkulacji odwołującego. Na
pewno jednak przystępujący przewidział te zakresy przedmiotowe.
Z niejawnego oświadczenia FS&P Arcus wynika, że dane o średniej ilości roboczogodzin wynikają z danych
prowadzonych przez przedsiębiorstwo odwołującego i wartości przyjęte wynikają z wielkości inwestycji i stopnia
skomplikowania stanowiąc o pewnych wartościach ze stwierdzeniem „około” lub „dla projektów branżowych
orientacyjnie”, a dla nadzorów „statystycznie”. Czyli dane te są wyprowadzane na podstawie danych własnych
odwołującego odnoszących się do jego przedsiębiorstwa i jego charakterystycznych uwarunkowań prowadzonej
działalności. Niewątpliwie dane te mogłyby służyć za bazę do oceny realności oferty odwołującego, gdyby to cena oferty
odwołującego była przedmiotem oceny, nie stanowią jednak o danych rynkowych czy uśrednionych dla większości
podmiotów z branży projektowej i mogą się różnić od innych wykonawców działających w tej branży z uwagi na ich
własne uwarunkowania.
Dowód opracowanie FS&P ARCUS dotyczące kalkulacji kosztów na podstawie regulaminu honorariów Architektów Izby
Architektów RP i zasad wyceny prac projektowych SARP – z tego dowodu nie wynika na jakiej podstawie przyjęto ok. 20
000 godzin na projektowanie i 3000 godzin na nadzór autorski. Nadto wskazane w Tbeli 2 stawki do wyliczenia
honorariów nie pokrywają się ze stawkami podanymi przez odwołującego w niejawnym zestawieniu ro-boczogodzin oraz
uproszczonego, gdzie przyjęta średnia 150zł. jest raczej jednym z wyższych kosztów roboczogodziny, a nie średnim.
Nie można też ustalić, dlaczego przyjęto kwotę złożonej oferty na poziomie 2 980 000 netto, czyli wartość oferty netto
odwołującego. Wedle tego wyliczenia oferta odwołującego również nie pokrywałaby kosztów niezbędnych do wykonania
prac przy obiekcie o powierzchni całkowitej max 15000m2 i powierzchni netto 12 500m2, co do kalkulacji na podstawie
zasad wyceny prac projektowych SARP, to jest to kwota bardzo zbliżona do wyliczeń poczynionych przez
zamawiającego na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie określenia
metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz
planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonal-no-użytkowymprzy czym cena ta nie
uwzględnia nadzorów, a w oświadczeniu nie podano jakie koszty przewiduje powołana w oświadczeniu tabela z 2014r.
Jednak Izba wzięła pod uwagę, że żadna ze złożonych w tym postępowaniu ofert nie osiągnęła wysokości kosztów na
poziomie wynikającym z tej wyceny. Nadto Izba zauważyła, że wyliczenie na podstawie tych zasad wyceny nie
uwzględnia pracochłonności mierzonej ilością roboczogodzin.
Z dowodu projekt zagospodarowania terenu wraz z planem postępowań za rok 2022 wersja 23 wynika, że dla
opracowania dokumentacji projektowo-kosztorysowej budynku pracowni Zaawansowanych Systemów Uzbrojenia – dla
budynku o powierzchni użytkowej 1265, 71m2 zamawiający przyjął orientacyjną wartość zamówienia na poziomie 500
000zł.
Z wydruku z listy postępowań zamawiającego na postępowanie – Opracowanie dokumentacji projektowej i kosztorysowej
na budowę Centrum Innowacji Cyberbezpieczeństwa Wydziału Cybernetyki nr 10/DIR/2021 wynika, że zamawiający
przewidział na sfinansowanie zamówienia kwotę 929 520,00zł. brutto.
Z zestawienia poszczególnych składników stanowiących przedmiot umowy na wykonanie kompletnej wielobranżowej
dokumentacji projektowej i kosztorysowej na realizację robót bu-dowalnych dla zadania inwestycyjnego pn. Rozbudowa
Szkoły Podstawowej nr 215 przy ul Kwatery Głównej 13” wynika, że odwołujący dla obiektu o powierzchni całkowitej
4000m2 obejmującego szkołę i halę sportową wyszacował ilość godzin 8 101, a więc zbliżoną ilość roboczogodzin
przypadająca na 1 m2 powierzchni jak w bieżącej sprawie.
Z umowy z dni a 7 listopada 2022 pomiędzy Parkiem Kultury w Bydgoszczy a A. P. Architekci sp. z o.o. na opracowanie
koncepcji oraz projektu aranżacji i urządzenia przestrzeni Spichlerza Mącznego i Młyna Rothera z wyłączeniem powierzchni wystaw stałych wynika, że odwołujący, a konkretnie członek
konsorcjum odwołującego uzyskał zamówienie na kwotę 367 770 zł. brutto.
Z oferty DA D. Architekci sp. z o.o. dla członka konsorcjum odwołującego wynika, że podmiot ten byłby skłonny wykonać
przedmiot zamówienia za kwotę 4 055 002, 50zł., przy czym kwota ta nie obejmuje nadzorów autorskich.
Z tabeli porównawczej referencyjnych przetargów i załączonych do niej informacji z otwarcia ofert lub wniosków wynika,
że :
1. opracowanie dokumentacji projektowo – kosztorysowej wraz z pełnienie nadzoru autorskiego w ramach
inwestycji „Przebudowa budynku przy ul. Żwirki i Wigury 93 – nie doszło jeszcze do złożenia ofert, a nie da się
ustalić na jakiej podstawie odwołujący ustalił budżet szacowany przez zamawiającego
2. budowa obiektu laboratoryjno-dydaktycznego wraz z zapleczem technicznym i infrastrukturą towarzyszącą,
przyłączami, ciągami komunikacyjnymi i zagospodarowaniem terenu na potrzeby Innowacyjnego Centrum Nauk
Żywieniowych – zamawiający zamierza przeznaczyć 3 321 000zł. brutto i otrzymał ofert od 57/18% do 104.44%
wartości szacunkowej zamówienia, złożone dokumenty nie potwierdzają, że projekt ma dotyczyć budynku o
powierzchni 13 137m 2, nie można ustalić na podstawie czego odwołujący przyjął tę wielkość.
3. Opracowanie wielobranżowej dokumentacji projektowej dla zadania inwestycyjnego pn.: Budowa Śląskiego
Interdyscyplinarnego Centrum Chemii – zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia 8 386
742zł. brutto, otrzymał oferty mieszczące się w przedziale od 21, 34 do131,16%wartości szacunkowej
zamówienia, złożone dokumenty nie potwierdzają, że projekt ma dotyczyć budynku o powierzchni 16 000m 2, nie
można ustalić na podstawie czego odwołujący przyjął tę wielkość.
4. opracowanie koncepcji oraz projektu aranżacji i urządzenia przestrzeni Spichlerza Mącznego i Młyna Rothera
z wyłączeniem powierzchni wystaw stałych – z załączonych dokumentów nie wynika kwota jaką zamawiający
przeznaczył na sfinansowanie zamówienia, a otrzymał oferty od 367 770 do 493 968zł. ( ilości 6 ofert), z
dokumentów dołączonych nie wynika także powierzchnia obiektu do zaprojektowania.
Z opracowania Dokumentacji projektowej i kosztorysowej na budowę Kompleksu Dydaktycznego WAT – założenia
przyjęte przez Graph`IT do realizacji przedmiotu zamówienia dane wg pisma zamawiającego z 23 marca 2023 r. wynika,
że jeśli średnie wynagrodzenie projektanta zespołu firmy Graph`IT do 11 800 netto, to Graph`IT poniesie rzeczywisty
koszt osobowy 20 271 zł., na co przedstawiono dowód z kalkulatora wynagrodzeń.pl – przy czym założenie
odwołującego, że wartość średnia wynagrodzenia projektantów przystępującego w wyjaśnieniach została podana w
wartościach netto jest błędna. Z kalkulacji przystępującego wynika,
że ta średnia wartość podana jest jako wartość brutto. Izba przyjmując daną podaną przez zamawiającego i przyjętą
przez odwołującego tj. 11 800, ale jako wartość brutto była w stanie ustalić, że przy takiej wartości brutto wynagrodzenia
całkowity koszt osobowy dla pracodawcy, to około 14 216, 64zł. zatem znacząco niższy niż założony w wyliczeniach
przez odwołującego. Załączone do tego dowodu wyliczenia przy przyjęciu 21 osobowego zespołu wskazują na 10 560
ilość roboczogodzin, a więc nie odbiegającą od przyjętej przez przystępującego w wyjaśnieniach. Natomiast nie zostało
wskazane, dlaczego przystępujący miałby skalkulować dodatkowo 14 projektantów i 10 dziesięciu młodszych
projektantów, skoro sam odwołujący twierdził na rozprawie, że jego zespół będzie liczył 13 stałych projektantów i 10 osób
działających w skróconym czasie.
Z opracowania Dokumentacji projektowej i kosztorysowej na budowę Kompleksu Dydaktycznego WAT – założenia
przyjęte przez Graph`IT do realizacji przedmiotu zamówienia dane wg pisma zamawiającego z 23 marca 2023 r. wynika,
że jeśli średnie wynagrodzenie projektanta zespołu firmy Graph`IT do 11 800 netto, to Graph`IT poniesie rzeczywisty
koszt osobowy 20 271 zł., na co przedstawiono dowód z kalkulatora wynagrodzeń.pl – przy czym założenie
odwołującego, że wartość średnia wynagrodzenia projektantów przystępującego w wyjaśnieniach została podana w
wartościach netto jest błędna. Z kalkulacji przystępującego wynika, że ta średnia wartość podana jest jako wartość brutto.
Izba przyjmując daną podaną przez zamawiającego i przyjętą przez odwołującego tj. 11 800, ale jako wartość brutto była
w stanie ustalić, że przy takiej wartości brutto wynagrodzenia całkowity koszt osobowy dla pracodawcy, to około 14 216,
64zł. zatem posługując się metodologią przyjętą przez odwołującego w tym dowodzie przystępującego byłoby stać na
9,56 osób, czyli miałby środki na minimalny 7 osobowy zespół wymagany przez zamawiającego.
Z uszczegółowienia dowodu nr 6 wynika, że odwołujący sporządził go w oderwaniu od danych podanych przez
zamawiającego, gdyż obliczył 13 osób zespołu stałego i 10 osób zespołu pracującego z mniejszym natężeniem,
podczas, gdy zamawiający podał, że przystępujący przewidział zespół 21 osobowy i nie podał, ile osób pracuje jako
zespół stały, a ile jako zespół pracujący z mniejszym natężeniem. Tym samym wyliczenia przedstawione przez
odwołującego służą wyłącznie udowodnieniu tezy o niezbędności założenia pracochłonności na poziomie 20 tys. godzin,
ale w oderwaniu od wyjaśnień przystępującego.
Z uszczegółowienia II dowodu nr 6 wynika, że odwołujący dla całego zespołu 21 osobowego przyjąć 3,28 godziny w
miesiącu w całym okresie 210 dni realizacji zamówienia i dokonał przemnożenia tej wartości przez przyjęty przez siebie
całkowity koszt pracodawcy (11800 jako wartość netto) 20 271zł. brutto i podniósł, że nie pokrywa to kosztów
wskazanych w ofercie, założenie to nie odnosi się do złożonej przez przystępującego kalkulacji, w której podano średnie
miesięczne wynagrodzenie brutto i jeśli przyjąć podane wyżej przez Izbę, że przy średnik wynagrodzeniu brutto 11 800zł.
pełny koszt pracodawcy, to 14 216,64zł. to według sposobu liczenia odwołującego, koszty osobowe przystępującego zamknęłyby się w kwocie 979 242, 16zł., co
bardziej odpowiada wartościom wynikającym z wyjaśnień przystępującego.
Dowody przystępującego :
Pkt. 8 str. 6 odwołania – w ocenie Izby nie jest to dowód, a przedstawienie tego fragmentu odwołania nie wnosi nic do
sprawy, skoro miało stanowić tylko o stwierdzeniu, że takiej treści w dokumentacji zamówienia nie ma. Przystępujący nie
podnosił, że któregoś z elementów zawartych na str. 6 pkt 8 odwołania nie należało uznać za element dokumentacji
projektowej będącej przedmiotem zamówienia, a jedynie gołosłownie wskazywał, że odwołujący samodzielnie określił
zakres przedmiotu zamówienia w oderwaniu od SWZ.
Załącznik nr 1 do SWZ i zał. Nr 4 do umowy zostały przez Izbę uwzględnione powyżej, stąd nie ma potrzeby powielania
ustaleń w tym miejscu.
Informacje z otwarcia ofert na:
1) wykonanie pełnej wielobranżowej dokumentacji projektowej na potrzeby rozbudowy Centrum Medycyny
Ratunkowej Szpitala Wojewódzkiego w Poznaniu z pełnieniem nadzoru autorskiego, gdzie zamawiający
przewidział kwotę na sfinansowanie zamówienia 2 000 000zł., a otrzymał oferty: 1 772 000zł., 1 961 850zł., 2 458
770zł., 2979 921zł.
2) opracowanie wielobranżowej dokumentacji projektowej wraz z uzyskaniem ostatecznej decyzji pozwolenia na
budowę dla zadania : rozbudowa Szpitala o Centrum Psychiatrii Dzieci i Młodzieży dla WSS w Opolu, gdzie
zamawiający otrzymał oferty 553 500zł., 576 870zł., 642 060zł., 657 927zł., 730 000 zł., 885 600zł., 910 200zł., 1
195 000zł.
3) rozbudowę i modernizację Zespołu Głównego Centrum Onkologii w Bydgoszczy, gdzie zamawiający
przewidział na sfinansowanie zamówienia 5 000 000zł. a otrzymał oferty od 1 1 818 924zł. do 5 041 770zł. przy
czym nie można ustalić, czy zadanie obejmowało opracowanie dokumentacji projektowej
4) wykonanie dokumentacji projektowej rozbudowy i przebudowy Szpitalnego Oddziału ratunkowego w Płońsku
wraz z przebudową terenu zewnętrznego zamawiający otrzymał oferty 354 240zl., 369 000zł., 436 158zł., 450
000zł., 490 524zł., 505 530zł. 589 170zł., 615 000zł, 660 264zł., 981 244zł, 1 167 270zł.
5) opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej remontu i aranżacji pomieszczeń budynku Rektoratu
Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wraz z usługa nadzoru autorskiego – zamawiający otrzymał oferty od
217 710zł., 270 000zł., 309 345zł., 335 790zł., 392 370zł., 426 810zł., 464 940zł. 503 070zł. 1 094 700zł.
6) opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej hurtowni farmaceutycznej w
Składnicy RARS w Wąwale, gdzie zamawiający otrzymał oferty: 316 110zł., 334 560zł., 375 765zł., 388 680zł., 442
800zł., 479 700zł., 507 867zł., 615 000zł., 627 200zł., 649 440zł., 713 400zł, 1 212 780zł.
7) opracowanie PFU powierzchni laboratoryjnej, biurowej oraz części wspólnych dla budowy Centrum
Kompetencji Łukasiewicza zamawiający otrzymał oferty 307 500zł., 325 950zł., 350 550zł., 456 330zł., 608 850zł.,
734 310zł., 836 4000zł., 848 700zł., 1 208 106zł.,
8) opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej Bałtyckiego Centrum Badań Interdyscyplinarnych
zamawiający przeznaczył na sfinansowanie zamówienia 309 960zł., a otrzymał oferty od 79 950zł. do 404 670zł.
przy czym zamówienie nie dotyczy opracowania dokumentacji projektowej
9) wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej zadania budowa Terminalu pasażerskiego na Lotnisku
Zielona Góra - Babimost, gdzie złożono oferty od 734 925zł. do 7 318 500zł. i wybrano najtańszą ofertę, w której
wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny podano, że jest to firma specjalizująca się w projektowaniu obiektów
budowlanych od 2012, obsługuje dużo zleceń ma profesjonalną kadrę, zakłada zysk na poziomie 8-10%,
wykonywał projekty na obiektach w obrębie projektowanej inwestycji, opracowywał PFU dla zadania budowa Hali
Odlotów na tym lotnisku, podał koszt zatrudnienia głównych projektantów, personelu pomocniczego, koszty stałe
biura, dojazdy i delegacje, pozostałe koszty i zysk. Realizacja wymaga zaangażowania 35-40% potencjału firmy,
co zwiększy wykorzystanie zasobów i zwiększy efektywność. Posiada zorganizowane biuro i wszystkie niezbędne
urządzenia i oprogramowanie. Cena uwzględnia podatki, opłaty, dojazdy, spotkania, wydruki, animacje i inne.
Usługa oparta jest o specjalistyczną wiedzę popartą doświadczeniem i uprawnieniami. Uwzględnia wszystkie
znane wykonawcy uwarunkowania i jest skalkulowana powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Firma już
projektowała lotniska.
Z dowodów dotyczących prowadzonych uprzednio postępowań nie wynika jaka jest powierzchnia projektowanych
obiektów, w większości przypadków brak danych o ubruttowionej wartości szacunkowej zamówienia, nie znane są
wymagania zamawiającego, co do kadry i jej doświadczenia, choć w części informacji pojawia się dana, że
doświadczenie kadry było przedmiotem oceny ofert. Z tych informacji nie wynika również jaką pracochłonność zakładali
poszczególni wykonawcy.
Izba doszła do przekonania, że na podstawie informacji z otwarcia ofert, czy informacji o wyniku postępowania
przedstawionych przez odwołującego i przystępującego można ustalić jedynie, że pomiędzy ofertą najtańszą, a ofertą
najdroższą składanymi w zamówieniach na opracowanie wielobranżowej dokumentacji projektowej różnice w cenach
znacznie przekraczają wynikające z art. 224 ust. 2 ustawy 30%.
Izba ustaliła, że zamawiający wymagał minimalnego 7 osobowego zespołu i przyjmując, że średnie wynagrodzenie
miesięczne podane w kalkulacji szczegółowej przystępującego jest wartością brutto, to przystępujący jest w podanej
przez siebie cenie wymagane minimum zamawiającemu zapewnić. Zespoły osobowe odwołującego i przystępującego
nieznacznie się różnią ilością osób. Obie oferty różni natomiast zdecydowanie ilość roboczogodzin. W przypadku oferty
odwołującego jedynie 4 specjalistów ma przewidziane stawki godzinowe wykraczające poza widełki określone w
kalkulacji przystępującego tj. od około 45 zł. Do 150zł. Obaj wykonawcy przewidzieli ten sam poziom ryzyka na sytuacje
nieprzewidziane, ale odwołujący zakłada wyższy zysk i przewiduje ryzyko kar umownych, a przystępujący poza kosztami
osobowymi skalkulował koszty ogólne zarządu, amortyzację sprzętu i oprogramowania koszty delegacji i dojazdów, które
z kolei nie są wyszczególnione w kalkulacji odwołującego. Obaj wykonawcy różnią się też sposobem przedstawiania
stanowisk i stopniem szczegółowości kalkulacji. Niemniej jednak Izba nie znalazła podstaw do ustalenia, że
przystępujący nie skalkulował pełnego zakresu zamówienia, przeciwnie przystępujący dla swojej kalkulacji posługuje się
zakresem rzeczowym wynikającym wprost z jednego z dokumentów zamówienia opracowanym przez zamawiającego.
Izba dostrzega się same wyjaśnienia nie są szczegółowe i mogą być stosowane w kilku postępowaniach, a także
wskazują na okoliczności dostępne także innym wykonawcom, ale wezwanie zamawiającego miało charakter ogólny, nie
stawiało szczególnych wymagań, co do stopnia szczegółowości udzielanych wyjaśnień, stąd też w ocenie Izby nie
sposób podważyć faktu, że wyjaśnienia te zostały złożone. W ocenie Izby zarówno przystępujący jak i odwołujący
przedstawili kalkulacje szczegółowe, które pozwoliły ustalić poziomy wynagrodzeń poszczególnych zatrudnionych osób,
poziomy kosztów innych niż pracownicze, zakładanego zysku i przewidywanych rezerw i obie kalkulacje wyjaśniają
poziom zaoferowanych ceny. Natomiast Izba ustaliła, że zamawiający nie przedstawił minimalnych poziomów
pracochłonności, które wykonawcy mieliby obowiązek uwzględnić w swojej ofercie. Z dowodów z innych postepowań
można ustalić jedynie, że dla usług projektowych znaczące różnice w cenach pomiędzy ofertami są charakterystyczne
dla tego rynku. Nie zostało natomiast wykazane, że poziom 20 000 roboczogodzin jest poziomem charakterystycznym
dla rynku usług projektowych dla obiektów IV kategorii o powierzchni 15000m2.
Izba uznała, że szczegółowe kalkulacje przedstawione przez obu wykonawców mogą stanowić dowód na prawidłowość
kalkulacji zaoferowanych przez nich cen. Jest to przedstawienie zakresu przedmiotu zamówienia w ujęciu kosztów
osobowych, liczebności projektowanego zespołu i jego zaangażowania z matematycznym przeliczeniem tych wartości
na cenę złożonej oferty i jako takie stanowi wiarygodny dowód wyjaśniający zaoferowane ceny u obu wykonawców,
natomiast nie są to dowody wzajemnie się
wykluczające, gdyż obaj wykonawcy mieli pozostawioną przez zamawiającego swobodę tak co do liczebności zespołu,
zaangażowania poszczególnych osób w okresie realizacji zamówienia jak i przyjętych pracochłonności i każdy z
wykonawców podszedł do tych wyliczeń kierując się własną wiedzą i doświadczeniem. A różnice w cenach obu ofert nie
są niezwykłym zjawiskiem na rynku usług projektowych, co Izba ustaliła na podstawie dowodów z innych postępowań
złożonych przez obie strony. Izba uznała za wiarygodne oświadczenie własne FS&P Arcus, co do przyjętej przez
odwołującego pracochłonności, jednak nie stanowi ono podstawy do uznania za niewiarygodne założeń pracochłonności
przyjętej przez przystępującego, obaj bowiem bazują na własnych doświadczeniach, które mogą być różne. Nadto sam
odwołujący w oświadczeniu swego konsorcjanta posługuje się pojęciami wskazującymi, że przyjęta pracochłonność na
poziomie 20 000 godzin to efekt danych statystycznych, pewne wartości orientacyjne, co nie może stanowić
wystarczającego dowodu dla przyjęcia, że w tym postępowaniu zamówienie można wykonać należycie jedynie przy
założeniu tych wskazanych przez odwołującego 20 000 rhb. Z kolei wyliczenia według Izby Architektów RP nie podają w
ogóle skąd wzięła się pracochłonność ok. 20 000 rhb, a kalkulacja według SARP nie odwołuje się do ilości
roboczogodzin.
Izba wzięła także pod uwagę, że część dowodów składanych przez odwołującego tj. dowody na podstawie oświadczeń
zamawiającego z odpowiedzi na odwołanie czy pisma z dnia 28 lutego 2023 r., to w istocie oświadczenia własne
odwołującego oparte na założeniach błędnie odczytanych informacji przekazanych przez zamawiającego lub nie
znajdujących pokrycia w wyjaśnieniach złożonych przez przystępującego. Z tego względu nie stanowiły one dowodów,
na których Izba się oparła.
Izba zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że zgłoszone przystąpienie spełnia wymogi formalne określone w art. 525 ustawy.
Izba nie dopatrzyła się zaistnienia przesłanek określonych w art. 528 ustawy, które skutkowałyby odrzuceniem odwołania.
Izba oceniła, że odwołujący wykazał przesłankę materialnoprawną dopuszczalności odwołania, o której mowa w art. 505
ust. 1 ustawy.
Zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy przez zaniechanie
odrzucenia oferty GRAPH’IT, pomimo że oferta tego wykonawcy zawiera rażąco niską cenę, a wykonawca nie obalił
domniemania rażąco niskiej ceny zgodnie z dyspozycją art. 224 ust. 5 ustawy
Zarzut nie potwierdził się. W ocenie Izby, o ile same wyjaśnienia przystępującego wskazują na okoliczności sprzyjające
mu w wykonaniu przedmiotowego zamówienia takie jak posiadane doświadczenia, stała i doświadczona kadra,
stosowane rozwiązania techniczne, czy posiadanie kilku biur są to okoliczności, które nie są wyłącznie
charakterystyczne dla przystępującego i mogą występować u innych wykonawców z branży projektowej. Niemniej jednak
nie oznacza, że nie mają wpływu na wysokość skalkulowanej ceny. Stale współpracujący ze sobą zespół dobrze
zorganizowany i prawidłowo zarządzany może mieć przewagą nad podobnym liczebnie i kompetencyjnie zespołem,
który jest zespołem tworzonym na potrzeby danego postępowania. Tak samo jak doświadczenie w projektowaniu danego
rodzaju obiektów może wpływać na szybkości i efektywność projektowania względem wykonawcy, który w danym
rodzaju obiektach się nie specjalizuje lub ma mniejsze doświadczenie. Niezależnie od tych stwierdzeń należy zauważyć,
że same wyjaśnienia przystępującego zostały poparte dowodem w postaci kalkulacji uwzględniającej zakres przedmiotu
zamówienia, ujawniającej liczebność i stanowiska zespołu projektowego oraz zakładaną czasochłonność w odniesieniu
do poszczególnych etapów prac projektowych. Takie kalkulacje są dowodami potwierdzającymi zdolność do wykonania
zamówienia za określoną cenę. Obrazują bowiem jakie założenia do kalkulacji przyjąć dany wykonawca, pozwalają
ocenić realność tych założeń, a także to czy wykonawca zamierza wykonać zakres zamówienia odpowiadający
wymaganiom zamawiającego. Z tego względu Izba nie zgodziła się z twierdzeniem odwołującego, że wyjaśnienia
przystępującego nie zostały poparte jakimkolwiek dowodem. Przeciwnie Izba uznała, że przystępujący złożył dowody w
postaci kalkulacji i wykazu uzyskanej pomocy publicznej, zaś w treści samych wyjaśnień znalazł się skan dokumentu
ubezpieczenia potwierdzający poziom zatrudnienia u przystępującego na podstawie umowy o pracę. W ocenie Izby
zatem wyjaśnień nie można było uznać za gołosłowne. Być może można by oczekiwać większej szczegółowości tych
wyjaśnień, zawarcia zanonimizowanych umów o pracę, czy zleceń potwierdzających gotowość pracy na danym
stanowisku za określoną płacę lub stawkę godzinową, jednak w ocenie Izby realność tych stawek potwierdziła kalkulacja
samego odwołującego, które jedynie dla czterech stanowisk przewiduje wynagrodzenie godzinowe wyższe niż to, które
mieści się w widełkach wynikających z kalkulacji przystępującego. Z tego względu Izba dała wiarę, że osoby
wskazywane na poszczególne stanowiska mogą być zatrudnione na podanych przez przystępującego stawkach
godzinowych. Co do wysokości rezerwy na wydatki nieprzewidziane obaj założyli taką samą, co do zysku to zysk
przystępującego jest założony niżej, ale także na akceptowalnym poziomie. Odwołujący założył jeszcze jedną rezerwę, a
przystępujący wyodrębnił koszty ogólne zarządu, amortyzacje sprzętu i oprogramowania i koszty delegacji i dojazdów.
Tym samym w ocenie Izby istota różnicy pomiędzy cenami obu ofert sprowadza się do założonej przez obu
wykonawców pracochłonności. Jednak w ocenie Izby brak jest dowodu na to, że pracochłonność założona przez
przystępującego jest założona wadliwie. O tym choćby, że poszczególne biura projektowe mogą zakładać rożne poziomy
pracochłonności, skutkujące znaczącymi rozbieżnościami w cenach składanych ofert świadczą właśnie przedkładane
przez obie strony informacje z wcześniej prowadzonych postępowań, które wskazują na to, że pomiędzy najtańszą
ofertą, a ofertą najdroższą zachodzi różnica nawet 90%. Zamawiający nie określił szczegółowych wymagań, co do
większej niż 7 osób liczebności zespołu projektowego, nie określił wymagań co do pracochłonności pozostawiając w tym
zakresie swobodę wykonawcom. W ocenie Izby zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że
zaoferowana przez przystępującego cena jest ceną rażąco niską. Col do ceny przyjętej z tytułu nadzorów, to
zamawiający wymagał skalkulowania 20 nadzorów płatnych i 2 bezpłatnych i taką ilość nadzorów skalkulował
przystępujący, co więcej skalkulowana przez niego cena za jeden nadzór jest ceną, którą również kalkulował
zamawiający, stąd ta cena nie mogła budzić wątpliwości zamawiającego. To, że przystępujący skalkulował większą niż
wymagana ilość nadzorów, nie może stanowić podstawy do uznania, że oferta przystępującego jest oferta z rażąco
niską ceną. Z tego względu Izba oddaliła zarzut zaniechania odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę.
Zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 5 i 10 ustawy przez zaniechanie odrzucenia oferty GRAPH’IT,
pomimo że zawiera ona błąd w obliczeniu ceny stanowiący jednocześnie o niezgodności treści oferty z warunkami
zamówienia
Zarzut nie potwierdził się. Zarzut oparty był na założeniu, że przystępujący nie uwzględnił całego zakresu
przedmiotowego zamówienia lub nie skalkulował niezbędnego zespołu w szczególności rzeczoznawców, projektantów
sprawdzających, kosztorysantów, geologa, geodety, grafika, akustyka, projektanta wnętrz, projektanta sieci
zewnętrznych, projektanta zieleni, ani nie przewidział potrzeby zaangażowania kilku osób na danym stanowisku w celu
zachowania terminu wykonania zamówienia. Odwołujący podnosił także brak skalkulowania kosztów projektów
wykonawczych i zbyt mała pracochłonność. Jednak Izba aby stwierdzić niezgodność treści oferty z warunkami
zamówienia musi najpierw być w stanie ustalić, że zamawiający dany warunek postawił. Zamawiający nie wskazał
każdej niezbędnej funkcji, którą należało uwzględnić w wykonaniu zamówienia. Nakazał jedynie kalkulację co najmniej
zespołu 7 projektantów wszystkich branży i w ocenie Izby wyjaśnienia potwierdzają, że przystępujący skalkulował to
wymagane minimum, co więcej przewidział zespół znacznie ponad to minimum wykraczający, bo 21 osobowy.
Zamawiający nie przewidział tez określonej pracochłonności wymaganej do skalkulowania pozostawiając tę kwestię
ocenie wykonawców, a zatem znowu brak jest możliwości porównania wymagań zamawiającego z treścią wyjaśnień
przystępującego i w konsekwencji stwierdzenia, że treść oferty nie odpowiada tym wymaganiom. Co do projektów wykonawczych, to w ocenie Izby przystępujący posługując się dokumentem opracowanym przez
zamawiającego na potrzeby przygotowania kalkulacji wykazał, że żadnego z wymaganych zakresów nie pominął.
Natomiast, co do zarzutu zaniechania odrzucenia oferty przystępującego z powodu błędu w obliczeniu ceny, tro słusznie
zauważył odwołujący, że cena oferty była ceną ryczałtową, zatem zamawiający nie postawił szczegółowych wymagań
co do obliczenia ceny, a jedynie oczekiwał podania jej w rozbiciu na nadzory i dokumentację, co przystępujący uczynił.
Izba nie dopatrzyła się błędu w obliczeniu ceny w ofercie przystępującego. Z tego względu zarzut należało oddalić.
Zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 239 ust. 1 i 2 ustawy przez wybór oferty GRAPH’IT pomimo, że oferta ta
podlega odrzuceniu
Zarzut nie potwierdził się. Zarzut ten jest zarzutem wynikowym opartym na przekonaniu odwołującego, że oferta
przystępującego podlegała odrzuceniu czy to jako oferta z ceną rażąco niską, oferta niezgodna z warunkami
zamówienia, czy zawierająca błąd w obliczeniu ceny. Skoro Izba nie dopatrzyła się zaniechania odrzucenia oferty
przystępującego, na którejkolwiek z tych podstaw, to w konsekwencji nie mogło dojść do skutecznego zakwestionowania
wyboru oferty jako najkorzystniejszej. Zarzut zatem podlegał oddaleniu.
Zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 16 pkt 1 ustawy oraz art. 17 ust. 2 ustawy przez prowadzenie postępowania
w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców ubiegających się o udzielenie
zamówienia co doprowadziło do zaniechania odrzucenia oferty GRAPH’IT
Zarzut nie potwierdził się. Zarzut ten jest zarzutem wynikowym opartym na przekonaniu odwołującego, że oferta
przystępującego podlegała odrzuceniu czy to jako oferta z ceną rażąco niską, oferta niezgodna z warunkami
zamówienia, czy zawierająca błąd w obliczeniu ceny. Skoro Izba nie dopatrzyła się zaniechania odrzucenia oferty
przystępującego, na którejkolwiek z tych podstaw, to w konsekwencji nie mogło dojść do skutecznego uznania, że
zamawiający nie zapewnił uczciwej konkurencji i równego traktowania a także udzielił zamówienia wykonawcy
wybranemu niezgodnie z przepisami ustawy. Zarzut zatem podlegał oddaleniu.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy, tj. stosownie do wyniku
postępowania, z uwzględnieniem postanowień Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych
rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437) na podstawie par. 8 ust. 2 zd. 1 cyt. rozporządzenia obciążając kosztami
uiszczonego wpisu odwołującego.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.
Przewodniczący:...............................