Sygn. akt: KIO 3702/23
WYROK
Warszawa, dnia 3 stycznia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Marek Bienias
Protokolant: Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11 grudnia 2023 r.
przez wykonawcę GRAPH’IT Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, w postępowaniu prowadzonym przez Państwowe
Muzeum Archeologiczne w Warszawie
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego - wykonawcy RYSY Architekci sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w
Mysiadle
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu nr 1 i nr 2 i nakazuje Zamawiającemu:
a)unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
b)odrzucenie oferty wykonawcy RYSY Architekci sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Mysiadle,
c)powtórzenie czynności badania i oceny ofert.
2.W pozostałym zakresie odwołanie oddala.
3.Kosztami postępowania obciąża Odwołującego w części 1/2 i Zamawiającego w części 1/2 i:
3.1.Zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę GRAPH’IT Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie tytułem
wpisu od odwołania.
3.2.Zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset
złotych zero groszy) .
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:…………………….………..
Sygn. akt: KIO 3702/23
Uzasadnienie
Zamawiający – Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie – prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia
publicznego w trybie dialogu konkurencyjnego pn. „Opracowanie kompleksowej dokumentacji projektowo-kosztorysowej
modernizacji południowego i zachodniego skrzydła budynku Arsenału Warszawskiego” nr ref — DK/2/2023. Ogłoszenie o
zamówieniu zostało umieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 08.03.2023 r., numer ogłoszenia:
2023/S 048-141577.
W dniu 11 grudnia 2023 r. wykonawca GRAPH’IT Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniósł odwołanie od:
1.czynności wyboru przez Zamawiającego jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez RYSY Architekci Sp. z o.o. Sp. K.
(dalej „RYSY”) pomimo tego, że oferta tego wykonawcy winna zostać odrzucona na podstawie art. 224 ust. 6 i art.
226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp z uwagi na to, że złożona przez RYSY oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku
do przedmiotu zamówienia, a udzielone przez RYSY wyjaśnienia potwierdzają zaoferowanie rażąco niskiej ceny i
nie uzasadniają podanej w ofercie ceny;
2.powtórnego wezwania RYSY przez Zamawiającego w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp pismem z dnia 18.10.2023 r. do
wyjaśnienia rażąco niskiej c eny pomimo tego, że RYSY w wyjaśnieniach z dnia 10.10.2023 r. nie udzieliły
wyjaśnień na pytania Zamawiającego zawarte w wezwaniu z dnia 03.10.2023 r.;
3.zaniechania przez Zamawiającego czynności odrzucenia oferty RYSY na podstawie art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8
ustawy Pzp z uwagi na to, że złożona przez RYSY oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia, a udzielone przez RYSY wyjaśnienia potwierdzają zaoferowanie rażąco niskiej ceny i nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny;
4.zaniechania przez Zamawiającego czynności odrzucenia oferty RYSY na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp
pomimo tego, że oferta ta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej „uznk”) w zakresie jakim RYSY
zaoferowały świadczenie Help Desk z wynagrodzenie w wysokości 1.000,00 zł netto, które to świadczenie
jednocześnie stanowiło jedno z kryteriów oceny ofert określone w Rozdziale XIV SWZ pkt 3.3. Podkryterium 2c
„Help Desk;
5.zaniechania przez Zamawiającego czynności przekazania Odwołującemu pisemnych stanowisk ekspertów dr inż.
architekt J.L. i p. E.W. pomimo tego, że stanowiska te stanowią opinie biegłych i są załącznikami do protokołu
Postępowania.
Odwołujący zaskarżonym czynnościom Zamawiającego zarzucił naruszenie przepisów:
1.art. 16 pkt 1) ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp poprzez powtórne wezwanie RYSY w trybie art. 224 ust.
1 ustawy Pzp pismem z dnia 18.10.2023 r. do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny pomimo tego, że RYSY w
wyjaśnieniach z dnia 10.10.2023 r. nie udzieliły wyjaśnień na pytania Zamawiającego zawarte w wezwaniu z dnia
03.10.2023 r.
2.art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp poprzez zaniechanie przez Zamawiającego czynności odrzucenia
oferty RYSY z uwag i na to, że zaoferowana przez RYSY cena jest rażąco niska, a udzielone przez RYSY
wyjaśnienia potwierdzają zaoferowanie rażąco niskiej ceny.
3.art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzg poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty RYSY z uwagi na to, że oferta ta
została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej „uznk”) w zakresie jakim RYSY zaoferowały świadczenie Help Desk z
wynagrodzenie w wysokości 1.000,00 zł netto, które to świadczenie jednocześnie stanowiło jedno z kryteriów
oceny ofert określone w Rozdziale XIV SWZ pkt 3.3. Podkryterium 2c „Help Desk.
4.art. 74 ust. 1 i 2 oraz art. 16 pkt 2) i art. 18 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności przekazania
Odwołującemu pisemnych stanowisk ekspertów dr inż. architekt J.L. i p. E.W. pomimo tego, ż e stanowiska te
stanowią opinie biegłych i są załącznikami do protokołu Postępowania, a zatem są jawne i winny być
udostępnione Odwołującemu.
Opierając się na przedstawionych zarzutach wykonawca wnosił o:
1.unieważnienie czynności wyboru oferty złożonej przez RYSY, jako oferty najkorzystniejszej w części nr 1;
2.unieważnienie czynności wezwania RYSY pismem z dnia 18.10.2023 r. do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny;
3.odrzucenie oferty złożonej przez RYSY na podstawie art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 7) i 8) ustawy Pzp w zw. art. 3
ust. 1 uznk;
4.przekazanie Odwołującemu pisemnych stanowisk ekspertów dr inż. architekt J.L. i p. E.W.;
5.dokonanie ponownego badania i oceny ofert.
Odwołujący wskazał, że:
1.Zamawiający prowadzi w trybie dialogu konkurencyjnego postępowanie, którego przedmiotem są usługi projektowe.
Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia i sposobu jego realizacji Zamawiający zawarł w Specyfikacji Warunków
Zamówienia (dalej „SW Z”)— Opis Potrzeb i Wymagań (dalej „OPiW”), w szczególności „wykonaniewielobranżowej
dokumentacji projektowe) wraz z częścią kosztową i specyfikacjami technicznymi wykonania i odbioru robót dla
zadania pn. „Modernizacja skrzydeł południowego i zachodniego Arsenału Warszawskiego” w oparciu o „Studium
programowo przestrzenne zagospodarowania skrzydeł południowego i zachodniego Państwowego Muzeum
Archeologicznego w Warszawie” sporządzone przez Pracownik Autorską PRO ARTE 11,ul. Narbutta 42. lok. 10, 02541 Warszawa, w lutym 2019 roku i uzupełnioną w październiku 2022 roku, stanowiące załącznik nr 1 do OPiZ”.
Dowód 2: SpecyfikacjaWarunków Zamówienia wraz z załącznikami
(w aktach Postępowania)
2.W Postępowaniu oferty złożyło 3 wykonawców, z czego 1 ofert nie podlegała ocenie. Zamawiający poddał ocenie oferty
złożone przez RYSY i Odwołującego.
Dowód 1: pismo Zamawiającego z dnia 01.12.2023 r. (w załączeniu)
3.Zamawiający działając na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp pismem z dnia 03.10.2023 r. wezwał RYSY do
udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia zaoferowanej ceny (dalej „Wezwanie I”).
Dowód 3: Pismo Zamawiającego z dnia 03.10.2023 r. (w aktach Postępowania)
4.W dniu 10. 10.2023 r. RYSY udzieliły wyjaśnień rażąco niskiej ceny (dalej „Wyjaśnienia RNC”).
Dowód 3: Wyjaśnienia RYSY z dnia 10.10.2023 r. (w aktach Postępowania)
5.Pismem z dnia 18.10.2023 r. Zamawiający ponownie wezwał RYSY do udzielenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny,
wymagając uzupełnienia odpowiedzi na pierwotnie zadane przez Zamawiającego pytania (dalej „Wezwanie II”).
Dowód 4: Pismo Zamawiającego z dnia 18.10.2023 r. (w aktach Postępowania)
6.RYSY pismem z d nia 27. 10.2023 r. uzupełniły pierwotne wyjaśnienia rażąco niskiej ceny (dalej „Uzupełnienie
Wyjaśnień RI\IC”).
Dowód 5: Pismo RYSY z dnia 27.10.2023 r. (w aktach Postępowania)
7.W dniu 01.12.2023 r. Zamawiający przesłał Odwołującemu informację o wyborze oferty RYSY, jako oferty
najkorzystniejszej. Zdaniem Odwołującemu, oferta RYSY powinna zostaćodrzucona na podstawie art. 224 ust. 6 i
art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp z uwagi na to, że złożona przez RYSY oferta zawiera rażąco niską cenę w
stosunku do przedmiotu zamówienia, a udzielone przez RYSY wyjaśnienia potwierdzają zaoferowanie rażąco
niskiej ceny i nie uzasadniają podanej w ofercie ceny. Nadto oferta RYSY winna zostać odrzucona na podstawie art.
226 ust. 1 pkt 7) ustawy Pzp w zw. z art. 3 ust 1 uznk, ponieważ została złożona w warunkach czynu nieuczciwej
konkurencji. W tym stanie rzeczy wniesienie niniejszego odwołania stało się konieczne i uzasadnione.
I.Zarzuty
11.1 Rażąco Niska Cena i powtórne wezwanie RYSY do wyjaśnień RNC
8.Wezwanie wykonawcy do wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wiąże się z powstaniem domniemania rażąco
niskiej ceny zaoferowanej przez wykonawcę wezwanego do wyjaśnień, którego ciężar obalenia spoczywa na
wykonawcy wezwanym do ich złożenia (tak Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 10 listopada 2017 r., sygn.
akt KIO 2256/17). Z kolei zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco
niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. To na wykonawcy ciąży obowiązek przekonania zamawiającego,
że zaoferowana przez niego cena jest wystarczająca dla zrealizowania przedmiotu zamówienia. Tym samym
wykonawca składający wyjaśnienia zamawiającemu, już w ramach swoich wyjaśnień, winien wskazać na te
okoliczności, które stanowiły podstawę dokonanej wyceny, bowiem to na wykonawcy spoczywa obowiązek
wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Ustawodawca wprowadził w tym zakresie odwrócony ciężaru
dowodu. Oznacza to, że w odniesieniu do oceny wystąpienia ceny rażąco niskiej (lub rażąco niskiego kosztu) to
wykonawca musi wykazać (za pomocą wyjaśnień i stosownych dokumentów), że taka cena nie wystąpiła. jeżeli
wykonawca nie wykaże, że złożona przez niego oferta nie zawiera ceny rażąco niskiej, jego oferta będzie podlegała
odrzuceniu. Na konieczność przedstawienia szczegółowych wyjaśnień dodatkowo wskazuje fakt, iż wykonawca
zobowiązany jest nie tylko do sformułowania twierdzeń dotyczących ceny lub kosztu, ale również do
przedstawienia dowodów na ich poparcie, tak aby na ic h podstawie zamawiający mógł zweryfikować złożone
wyjaśnienia. Prawo zamówień publicznych nie określa katalogu dowodów, które wykonawca zobowiązany jest
złożyć zamawiającemu w celu uzasadnienia racjonalności i rynkowej wyceny swojej oferty. Oznacza to, że każdy
dowód, który w ocenie wykonawcy potwierdza stanowisko prezentowane w wyjaśnieniach, może okazać się
przydatny i pomocny zamawiającemu przy dokonywanej ocenie.
9.Należy przypomnieć także, że w przepisie mowa jest o "wykazaniu", czyli udowodnieniu, że cena nie jest rażąco niska.
Tym samym wyjaśnienia wykonawcy nie mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi na wezwanie
zamawiającego, zawierającej ogólne informacje o działalności wykonawcy lub deklaracje co do realizacji
zamówienia za zaoferowaną cenę, niepoparte stosownymi dowodami. Wyjaśnienia muszą być na tyle konkretne i
szczegółowe, aby na ich podstawie zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe
wzywanemu do wyjaśnień wykonawcy, spowodowały obniżenie ceny jego oferty, w jaki sposób okoliczności te
spowodowały obniżenie ceny i jakich oszczędności wykonawca mógł dzięki nim dokonać. W zależności od
przedmiotu zamówienia, wykonawca
powinien
wykazać przykładowo: ceny poszczególnych
materiałów, ceny ofertowe dostawców, przyjętą technologię i organizację robót) usług, koszty wynagrodzeń, koszty
podwykonawców, koszty stałe (paliwa, energia}, koszty zarządzania, koszty zabezpieczenia należytego wykonania
umowy, koszty ubezpieczenia, rezerwę, zysk. Obowiązkiem wykonawcy jest zatem przedstawienie tych
składników i wykazanie indywidualnych czynników wpływających na to, że wykonawca mógł zaoferować tak niską
cenę. Dodatkowo, ustawodawca wymaga, aby wskazane w wyjaśnieniach informacje były poparte dowodami,
którymi w zależności od rodzaju zamówienia i treści wyjaśnień, mogą być przykładowo oferty uzyskane od
dostawców, w tym zawierające uzgodnione upusty, umowy wstępne z podwykonawcami, umowy o pracę, czy
zawarte w samych wyjaśnieniach obliczenia, wskazujące na prawidłowość kalkulacji cenowej i zysk (wyrok
Krajowej Izby Odwoławczej z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt KIO 2664/19).
10.Wyjaśnienia, składane przez wykonawcę w przedmiocie rażąco niskiej ceny, są sformalizowaną instytucją prawną
uregulowaną w art. 224 ustawy Pzp. Obowiązkiem wykonawcy, do którego zamawiający kieruje żądanie do
złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, jest bowiem wyjaśnienie tych kwestii, które budzą
wątpliwości zamawiającego i o które ten pyta w piśmie skierowanym do wykonawcy. Z kolei zamawiający,
oceniając
wyjaśnienia
przedstawione
przez
danego
wykonawcę
ma
zweryfikować, czy
otrzymał
przekonujące
odpowiedzi (tak też w Wyroku Sądu Okręgowego
w Warszawie - XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt XXIII Zs 68/22).
11.1.1 WEZWANIE I
1.Przekładając powyższe na stan faktyczny niniejszej sprawy wskazania wymaga, że w Wezwaniu I Zamawiający
wyraźnie sprecyzował swoje oczekiwania względem wyjaśnień, jakie miał złożyć RYSY. Zamawiający wskazał:
„Zamawiający powziął podejrzenie rażącego zaniżenia ceny w oparciu o kryterium, dla którego punktem odniesienia jest
różnica pomiędzy ceną Państwa oferty a średnią arytmetyczną wyliczoną z cen ofert złożonych w przedmiotowym
postępowaniu oraz różnica pomiędzy ceną Państwa oferty a ustaloną przez Zamawiającego wartością zamówienia.
Oferta Wykonawcy Jest o:
» 45,2'8% niższa od średniej złożonych ofert j. kwoty 1 406 546,00 zl, w tym Etap I jest o 37,1% niższy od średniej
arytmetycznej za Etap I, E tap I I o 52,48% od średniej arytmetycznej za Etap II, E tap I I I o 70,56 % od średniej
arytmetycznej za Etap III,
» 45,78 % niższa od wartości całego zamówienia brutto, tj. kwoty 2 029 500,00 zl (60,92% niższa od wartości zamówienia
brutto na wykonanie Etapu I i II, tj. kwoty 1 845 000,00 zl)
W związku z powyższym Zamawiający wnosi o podanie szczegółów dotyczących składowych mających wpływ na
wysokość skalkulowanej ceny dla wszystkich trzech etapów przedmiotu zamówienia, ze wskazaniem i opisaniem
czynników, które zdaniem Państwa mają wpływ na wysokość skalkulowanych cen oferty oraz przedstawieniem dowodów,
że podane ceny są realne i wiarygodne, a w szczególności takich, jak:
Zamawiający wzywa w szczególności do przedstawienia poszczególnych cen zaoferowanych w załączniku nr 1 do oferty FORMULARZ CENOWY objętych Etapem I - 14 pozycji cenowych (1.-1.14), Etap II – 7 pozycji cenowych (2.1-2.7)
osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji. Dla Etapu III Zamawiający wzywa do przedstawienia dla każdej
z podanych cen 4 pozycji (3.1- 3.4) szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia tych cen osobno wraz z dowodami
adekwatnymi do tych kalkulacji.
Wyjaśnienia dotyczące objętych wezwaniem cen podanych w ofercie Wykonawcy powinny wskazywać czynniki i
okoliczności, które miały wpływ na ich kalkulacji i w obiektywny sposób uzasadniać ich wpływ na obliczenie ceny ofert
oraz obalić domniemanie, że zaoferowane ceny mają charakter rażąco niskich i nie obejmują wszystkich wymagań SWZ.
Podsumowując, Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów dotyczących elementów
składowych oferty mających wpływ na wysokość ceny, w szczególności wskazania argumentów potwierdzających realność,
opłacalność i rynkowość dokonanej wyceny w ramach każdego z trzech Etapów przedmiotu
zamówienia, wraz z informacjami czy wykonawca przewiduje wykonanie zamówienia bez poniesienia strat finansowych i
jaki przewiduje zysk”.
11.Wymaga podkreślenia, że Zamawiający wzywając RYSY do wyjaśnienia zaoferowanej ceny, wskazał konkretne
pozycje wyceny Etapów oraz podkreślił konieczność przedstawienia przez RYSY dowodów wykazujących
rzetelność i realność zaoferowanej ceny. Zamawiający wskazał także, że RYSY winny być w stanie wykazać, że
wykonując zamówienie nie poniosą straty i uzyskają zysk, wskazując jaki jest zakładany przez RYSY zysk. Przy
czym Zamawiający zwrócić uwagę, że zaoferowana przez RYSY cena jest prawie o połowę niższa zarówno od
szacunkowej wartości zamówienia powiększonej o należny podatek VAT, jak i średniej arytmetycznej złożonych
ofert. Cena zaoferowana przez RYSY z pewnością więc odbiega od cen obowiązujących na rynku usług
projektowych, w taki sposób, że powstało domniemanie, iż za zaoferowaną przez RYSY cenę nie ma możliwości
realizacji zamówienia w sposób umożliwiający wygenerowanie zysku. Tym samym, zaistniało domniemanie
zaoferowania przez RYSY rażąco niskiej ceny, o której mowa w przytoczonym przez RYSY orzecznictwie (por. m.in.
wyroki Krajowej Izby Odwoławczej z dnia: 5 sierpnia 2009 roku, sygn. akt KIO/UZP 952/09, 11 sierpnia 2008 roku,
sygn. akt KIO/UZP 765/08, 27 czerwca2008 roku, sygn. akt KIO/UZP 587/08, 29 maja 2008 roku, sygn. akt KIO/UZP
466/08, 11 kwietnia 2008 roku, sygn. akt KIO/UZP 273/08, 9 kwietnia 2008 roku, sygn. akt KIO/UZP257/08 i 258/08,
28 marca 2008 roku, sygn. akt KIO/UZP 226/08, wszystkie opublikowane w Systemie Informacji Prawnej LEX).
Domniemanie to RYSY zostały na mocy wezwania Zamawiającego z dnia 03.10.2023 r. zobowiązane obalić.
II.1.2 WYJAŚNIENIA RNC
12.W Wyjaśnieniach RNC RYSY na pierwszych 3 stronach pisma skupiły się na wyjaśnieniupojęcia rażąco niskiej ceny
na gruncie przepisów ustawy Pzp i ich interpretacji w orzecznictwie, wskazując, iż rzekomo zaoferowana przez
RYSY cena nie ma takiego charakteru. Jednakowoż poza ogólnikowymi stwierdzeniami w tym zakresie, RYSY w tej
części Wyjaśnień RNC nie podały jakichkolwiek danych dotyczących tych elementów zaoferowanej ceny, o które
pytał się Zamawiający w Wezwaniu I. Na marginesie wskazania wymaga także, że RYSY nie złożyły odwołania na
czynność wezwania RYSY do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny. W Wyjaśnieniach RNC RYSY wskazały na 6
elementów mających wpływ na zaoferowaną cenę:
1)Sytuacja podmiotowa zawiązana z niskimi kosztami działalności;
2)Wysoko wykwalifikowany i doświadczony personel;
3)Obniżenie kosztów koordynacji międzybranżowej;
4)Wyliczenie na kładu pracy i stawki roboczogodziny;
5)Wiedza i doświadczenie;
6)Wybrane rozwiązania techniczne.
Ad. 1) Sytuacja podmiotowa związana z niskimi kosztami działalności
13.RYSY wskazały m.in., że „RYSY Architekci posiada własny obiekt biurowy przez co nie ponosi wysokich kosztów
wynajmu pomieszczeń. Wyjątkowo sprzyja)ąca, okolicznością pozwalającą obniżyć koszty są również” dużo
niższe niż“ w wielkich miastach koszty prowadzenia działalności. RYSY Architekci nie ponosi zatem wysokich
kosztów administracyjnych. (...) Korzysta z wysokiej klasy oprogramowania specjalistycznego (Archicad- 10
licencji), który jest własnością firmy i nie wymaga dodatkowych nakładów - leasingów, subskrypc)i. Firma posiada
na własność wysokie) klasy sprzęt komputerowy i urządzenia peryferyjne np. plotery, drukarki”.
14.W odniesieniu do powyższego wskazania wymaga, że poza li tylko gołosłownym oświadczeniem co do
oszczędności w zakresie struktury firmy, czy też własności biura, RYSY w żadnej mierze nie udowodnił
przedstawionych wyliczeń, a n i nie przedstawił kalkulacji rzekomych oszczędności mających wpływ na
możliwość zaoferowania taki skrajnie niskiej ceny. RYSY nie przedstawiły jakiegokolwiek dowodu na okolicznośc
posiadania tytułu własności do nieruchomości , w której prowadzi działalność. Rysy nie wykazał okoliczności
dysponowania własnym biurem na potrzeby realizacji zamówienia (np. umowa kupna), ani także nie wskazał
wyliczenia oszczędności wynikających z tego tytułu przez cały okres realizacji zamówienia. Twierdzenia RYSY
pozostają więc gołosłowne. RYSY poza oświadczeniem, iż dysponuje oproqramowaniem specjalistycznym
Archicad, nie przedstawił zawartych licencji (np. w formie licencji of the shelf), nie przedstawił zestawienia
kosztów ponoszenia opłat licencyjnych lub kalkulacji wskazanych oszczedności mających wpływ na możliwość
zaoferowania skrajnie niskiej ceny. Już okoliczność, iż RYSY wskazują na to, że oprogramowanie Archicad jest
własnością RYSY świadczy o przyjęciu błędnych założeń przez RYSY, bowiem na wskazane oprogramowanie
udzielane są licencje, z tytułu których wykonawca musi uiszczać okresowe opłaty licencyjne. Nie sposób nie
zauważyć, że nawet jeżeli RYSY dysponują licencjami na wskazane oprogramowanie to winien przypisać koszt
opłat licencyjnych do kosztów realizacji przedmiotu zamówienia. W analogicznej sprawie, w wyroku Krajowej
Izby Odwoławczej z dnia 31.10.2023 r. (sygn. akt KIO 3045/23) wskazano, że RYSY „winien przedstawić umowy
licencyjne w celu umożliwienia Zamawiającemu upewnienia się, że [Wykonawca — przyp. Odw.] faktycznie
dysponuje niezbędnym oprogramowaniem, oraz zweryfikowanie, jakie są ponoszone przez [Wykonawcę —
przyp. Odw] koszty utrzymywania tych licencji w toku realizacji zamówienia”. Na marginesie wymaga wskazania,
że w dołączonym do Wyjaśnień Załączniku Nr 2 III.1 EwidencjaŚrodków Trwałych wskazuje się na Pakiet Archi
CAD 17, nabyty na podstawie aktu notarialnego rep A Nr 7086/2020, a zatem przeszło 3 lata temu. Pomijając fakt
wskazania w Wyjaśnieniach RNC na innego rodzaju oprogramowanie, to podkreślić należy, że R YS Y nie
wykazały, iż nadal utrzymuje ważność licencji na wskazane oprogramowanie. Z kolei w pkt 6 Wyjaśnień RNC
RYSY wskazują, że jednak zawarły aż 10 licencji na oprogramowanie ArchiCAD wersja 20, ponownie nie
wskazując ani dowodów na tę okoliczność, ani nie uwzględniając kosztów ponoszenia opłat licencyjnych dla aż
10 licencji ArchiCAD 20. Jednak obecnie powszechnie używa się wskazanego oprogramowania
Archicad w wersji 26, a wersja 20 jest z roku 2016, natomiast wersja 17 z roku 20131.
Zatem nie wiadomo nawet, czy RYSY dysponują niezbędnym do realizacji zamówienia
oprogramowaniem i czy dysponują ważnymi opłatami licencyjnymi uprawniającymi RYSY
do użytkowania takiego oprogramowania lub czy uwzględniły w obliczeniu ceny koszt opłat
licencyjnych przypadający proporcjonalnie do okresu realizacji zamówienia objętego
Postępowaniem.
Ad. 2) Wysoko wykwalifikowany i doświadczony personel
Ad. 3) Obniżenie kosztów koordynacji międzybranżowej
15.W Wyjaśnieniach RNC RYSYwskazały, ż e „dysponuje wysoko wykwalifikowanym oraz doświadczonym zespołem
projektantów, pracujących wspólnie od wielu lat. Fakt długoletniej stałej współpracy zespołu pozwoli na znacznie
obniżenie kosztów koordynacji wewnętrzne). W toku wieloletniej współpracy zespołu wypracowano bowiem szereg
wewnętrznych procedur pozwalających na jak najbardziej) efektywne wykorzystanie wiedzy i doświadczenia
poszczególnych członków zespól, a także na planowanie i równomierne rozłożenie poszczególnych etapów prac.
(...). Dzięki temu nakład czasu na koordynację jest mniejszą, procedury związane z podejmowaniem decyzji
projektowych są uproszczone i wiele standardów pracy wspólnie uzgodnionych. Zespół bazuje na sprawdzonej
procedurze pracy zdalnej z regularnymi spotkaniami koordynacyjnymi, co znacząco obniża koszty współpracy
zespołu wielobranżowego”. Niemniej jednak RYSY, poza przedstawieniem wykazu 5 usług projektowych
wykonanych przez RYSY, ani nie wskazały jakie konkretnie oszczędności RYSY uzyskują rzekomo dzięki
wskazanej okoliczności i jakie to ma przełożenie na możliwość zaoferowania tak skrajnie niskiej ceny. RYSY
powołują się na rzekome „wewnętrzne procedury pozwalające na jak najbardziej efektywne wykorzystanie wiedzy i
doświadczenia”, a takż e „standardy pracy”, czy t e ż „sprawdzoną procedurę pracy zdalne) z regularnymi
spotkaniami koordynacyjnymi”, jednak ani nie opisuje tych procedur, ani nie przedstawia dokumentów, w których
te procedury i standardy byłyby opisane, a tym bardziej w ogóle nie wskazuje, jak te okoliczności mają konkretny
wpływ na możliwość zaoferowania przez RYSY tak skrajnie niskiej ceny. Twierdzenia RYSY w tym zakresie
należy więc uznać za zupełnie nieprzydatne dla wyjaśnienia rażąco niskiej ceny zaoferowanej przez RYSY oraz
gołosłowne, jako niepoparte jakimikolwiek obliczeniami lub dowodami.
16.Analogicznie twierdzenia RYSY, że „Od wielu lat RYSY Architekci współpracuje ze stałym wysoko wykwalifikowanym
zespołem projektantów międzybranżowych. Wieloletnia współpraca z projektantami z poszczególnych branż”
zaowocowała wypracowaniem procedur efektywnych uzgodnień międzybranżowych. Stosowanie tych procedur
pozwoliło na znaczne podwyższenie efektywności uzgodnień, co przekłada się na koszty ich realizacji. Ponadto,
wieloletnia współpraca na podstawie umów cywilnoprawnych umożliwiła również” RYSY Architekci uzyskanie
konkurencyjnych cen za realizacje poszczególnych projektów branżowych” są gołosłowne i nie poparte
jakimikolwiek obliczeniami czy dowodami. Składając Wyjaśnienia RNC RYSYwinny, tak jak każdy inny staranny
wykonawca, wskazywać na konkretne okoliczności odnoszące się do możliwości realizacji przedmiotu
zamówienia objętego Postępowaniem wskazujące na sposób obliczenia zaoferowanej ceny, metody jej kalkulacji i
przyjętych ku temu podstaw. Zatem, jeżeli RYSY zdecydowałysię na powołanie na okoliczności wdrożenia
standardów i procedur, i wskazują, że kalkulacja ceny wynikała z uwzględnienia wdrożenia w toku realizacji
zamówienia tych standardów i procedur, to obowiązkiem RYSY jest wykazanie Zamawiającemu, że dane
standardy i procedury zostały opracowane, wdrożone u wykonawcy, nadają się do realizacji tego zamówienia, a
ich wdrożenie przyniesie weryfikowalne obniżenie kosztów, a nie np. ich wzrost. RYSY, pomimo powołania się na
tego rodzaju standardy i procedury nie wykazała tych okoliczności. Już sama okoliczność powołania się na
wdrożenie pewnych procedur przez wykonawcę bez ich przedstawienia i wykazania związanych z nimi kosztów
świadczy o braku wykazania realności zaoferowanej ceny i gołosłowności złożonych przez RYSY wyjaśnień.
Ad. 4) Wyliczenia nakładu pracy i stawki roboczogodziny
17.W Wyjaśnieniach RNC RYSY zawarł m.in. następujące wyjaśnienia„Liczba roboczogodzin przewidziane dla
oferowanego zadania została poddana analizie porównawczej roboczogodzin (rh) poświęconych dla wykonania
wcześniej realizowanych projektów o analogicznym charakterze oraz treści wymagań postawionych przez
Zamawiającego w niniejszym postepowaniu. Liczba roboczogodzin została zatem ustalona na podstawie
wieloletniego doświadczenia Wykonawcy i prowadzonych ewidencji nakładów pracy, przez co uwzględniały
występujące realnie ryzyka związane z iteracyjnym charakterem procesu projektowego. Sta wka
roboczogodziny została obliczona na podstawie wewnętrznie prowadzonych statystyk odnośnie uśrednionej
stawki za czynności wykonywane przez RYSY Architekci uwzgledniającej kilkadziesiąt pozycji kosztowych (w
tym m.in. wynagrodzenia, koszty leasingów, wydruków, przejazdów, opłat z a media, naprawy sprzętu i
aktualizacji oprogramowania komputerowego)”. Dodatkowo RYSY do Wyjaśnień RNC załączyły wykaz kosztów
i wynagrodzeń za VI, VII i VIII 2023 r., które mają rzekomouzasadniać zastosowaną przez RYSY na potrzeby
obliczenia ceny stawkę godzinową w wysokości 80,00 zł netto.
18.Jednakowoż wymaga wskazania w odniesieniu do przedstawionych przez RYSY obliczeń, że wskazane koszty
dotyczą historycznego okresu prowadzenia działalności przez RYSY, podczas którego nie występowało w
RYSY zaangażowanie ta kiego personelu, jaki jest wymagany do realizacji przedmiotu zamówienia objętego
Postępowaniem. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że wskutek ponadprzeciętnej inflacji oraz podniesieniu
średniego i minimalnego wynagrodzenia, założenia RYSY oparte na danych historycznych są niewłaściwe.
Załączone do Wyjaśnień RNC kalkulacje zakładają ponoszenie kosztów takichosób jak: Projektant, Projektant
2, Asystent Projektanta 7 KP+, Asystent Projektanta akc/ps, Menedżer finansowy awo, Marketing 8
KK/Specjalista ZPAO, Konsultant Pełnomocnik IN KW, Informatyk RS. Tymczasem, w toku realizacji
zamówienia RYSY muszą zaangażować innych specjalistów takich jak Główny Projektant, Projektant w
specjalności konstrukcyjno-budowlanej, Projektant w specjalności sanitarnej, Projektant w specjalności
elektrycznej i teletechnicznej, Projektant wnętrz (Zamawiający nie dopuścił zaś w OPiW możliwości
sprawowania kilku funkcji przez jedną osobę), zgodnie z wykazem osób złożonym w toku Postępowania.
Według § 7 ust. 3 i 9 projektu Umowy, RYSY są zobowiązane do zaangażowania w toku realizacj i zamówienia
osoby wskazane w toku postępowania, a ich zmiana jest możliwa tyl ko w przypadku zaproponowania
zastępstwa osoby o analog icznych kwalifikacjach i doświadczeniu. Nadto, kalkulacje RYSY, o ile uwzględ niają
pozycję nazwaną „Op/aby licencyjne np. ArchiClub M7” to nie przewidują konieczności ponoszenia kosztów
opłat licencyjnych poza kosztem 357,00 zł z tytułu „Microsoft: licencja”. Zatem obliczenia RYSY są w sposób
oczywisty nieadekwatne do warunków realizacji zamówienia objętego Postępowaniem. Koszty zatrudnienia
dodatkowych ekspertów i podwykonawców — których koszty RYSY wskażą dopiero w Uzupełnieniu Wyjaśnień
RNC - konieczność ponoszenia opłat licencyjnych związanych ze specjalistycznym oprogramowaniem — o
którym sam wspomina RYSY — nie zostały uwzględnione w obliczeniu stawki godzinowej wskazanej przez
RYSY. Wskazana stawka godzinowa, być może była adekwatna dla wskazanego okresu czasu i ówczesnego
zaangażowania RYSY w realizowane projekty, ale RYSY nie wykazały adekwatności tej stawki do warunków
realizacji przedmiotu zamówienia objętego Postępowaniem. RYSY nie wskazały, w jaki sposób obliczyły koszt
realizacji poszczególnych pozycji Etapów I, II i II przedmiotu zamówienia, uwzględniając konieczność pokrycia
kosztów zaangażowania odpowiednich ekspertów, kosztów opłat licencyjnych, transportu i innych kosztów
administracyjnych i stałych. Ograniczenie się RYSY wyłącznie do wskazania przyjętej stawki godzinowej
obliczonej dla historycznego okresu działalności nieadekwatnego do niniejszego Postępowania, wskazuje na
to, że RYSY nie dokonało analizy kosztów realizacji przedmiotu zamówienia objętego Postępowaniem i
nierzetelnie wyceniło przedmiot zamówienia. Świadczy to o tym, że zaoferowana przez RYSY cena jest
rażąco niska i nie obejmuje chociażby takich kosztów jak opłaty licencyjne za użytkowanie niezbędnego
specjalistycznego oprogramowania.
19. Omawiając kwestię oszacowania przez RYSY właściwej stawki godzinowej adekwatnej do realizacji zamówienia
oraz przyjętej liczby roboczogodzin wskazania wymaga, że sposób prowadzenia przez RYSY działalności i
szacowania kosztów operacyjnych w ostatnich latach pozostawia wiele wątpliwości. 3ak wynika z danych
rejestrowych RYSY w KRS, RYSY Architekci Sp. z o.o. Sp. K. zostałazałożona w 30 listopada 2020 r. a
zarejestrowana 11 stycznia 2021 r. W okresie 11.01.2021 do 31. 12.2021 r. spółka ta zanotowała strate
netto w kwocie 484.622,07 zł. W okresie od 01.01. 2022 r. do 31. 12.2022 r. RYSY zanotowały dalsza
stratę netto w wysokości 685.631,49 zł, którą RYSY zamierzają pokryć z zysków przyszłych okresów.
Dowód 6: Odpis pełny z KRS dla RYSY (w załączeniu)
Dowód 7: Uchwała nr 2 z dnia 06.09.2022 r. Wspólników RYSY (w załączeniu)
Dowód 8: Uchwała nr 1 z dnia 23.06.2023 r. Wspólników RYSY (w załączeniu)
Dowód 9: Uchwała nr 2 z dnia 23.06.2023 Wspólników RYSY (w załączeniu)
Dowód 10: Bilans RYSY z KRS (w załączeniu)
21.Z dokumentacji finansowej RYSY wyłania się wiec obraz spółki która nie jest rentowna przy realizowaniu
podejmowanych projektów, co tym bardziej każe oddać w wątpliwość prawidłowość wyceny przedmiotu zamówienia
objętego niniejszym Postępowaniem.
Do końca
2O22 roku RYSY wygenerowały 1.170.253,59 zł straty, która nie wiadomo czy do chwili obecnej została
pokryta (sic!). Wskazania wymaga, że strata w powyższej wysokości powstała przy obrotach w wysokości 3.925.085,00
zł (lata 2021/2022) co stanowi 3O% przychodu.
22.Ponownie zatem złożone przez RYSY Wyjaśnienia RNC są gołosłowne i świadczą o niedoszacowaniu kosztów
realizacji przed miotu zamówienia objętego Postępowaniem. Zawarte w Wyjaśnieniach RNC twierdzenia RYSY są
na tyle ogólne i uniwersalne, że mogłyby zostać zastosowane do niemal każdego postępowania na usług i
doradcze lub projektowe, w której jedynym składnikiem kosztotwórczym to przyjęta przez wykonawcę stawka
godzinowa zaangażowania ekspertów.
Ad. 5) Wiedza i doświadczenie
23.RYSY wskazały w Wyjaśnieniach RNC: „Wykonawca posiada wiedze, i doświadczenie umożliwiające mu realna,
wycenę i przygotowanie oferty. Wykonawca ukończył obecnie realizację dwóch projektów (koncepcje, projekty
budowlane i wykonawcze oraz specyfikacje i kosztorysy) o zbliżonym przedmiocie zamówienia, zatem ocena
czasochłonności oraz zdolności Wykonawcy do realizacji zamówienia jest rzetelna i poparta ostatnimi
doświadczeniami. Zespól Wykonawcy posiada kompetencje w realizacji“, przy konkurencyjnym poziomie cen,
projektów o wysokich walorach artystycznych i użytkowych. Wieloletnie prowadzenie dla wielu typologii obiektów
prac projektowych pozwala na obniżenie cen usług, które są świadczone przez stałych partnerów. Pozwala to na
wynegocjowanie niskich i stałych stawek, co w efekcie przekłada się na korzystna cenę końcowa,. Jest to cecha
unikalna przedsiębiorstwa. (...) W toku prac projektowych pracownia korzysta ze sprawdzonych i zrealizowanych
rozwiązań projektowych — po ich właściwe) adaptacji. Skutkuje to sprawniejszą realizacją prac przedprojektowych,
prac w fazie koncepcyjnej i analityczne). Podobnie w fazie projektów wykonawczych i opracowywania detali. W
efekcie przekłada się to na zmniejszenie nakładu czasu na te etapy”.
24.RYSY przywołują zrealizowane projekty w latach 2014 r. do 2017 r., czyli 6 do 9 lat temu. Nie wymaga specjalistycznej
wiedzy by stwierdzić, że stawki od 6 lat, a w szczególności przez ostatnie lata trwania pandemii Sars-Cov-9 oraz
od wybuchu wojny na Ukrainie. Poza gołosłownym przywołaniem wskazanych realizacji, RYSY w żadnej mierze nie
wykazała z jakich przyczyn wskazane projekty mogą być porównywalne z przedmiotem zamówienia objętego
Postępowaniem. Z podanych w Wyjaśnieniach RNC danych nie sposób także potwierdzić wskazanych przez
RYSY stawek, rzekomo wynikających z realizacji wskazanych projektów. Zatem wskazane okoliczności, nie tylko
są nieadekwatne do wyjaśnienia zaoferowanej przez RYSY ceny w tym Postępowaniu, ale także zupełnie
nieweryfikowalne na podstawie danych wskazanych w Wyjaśnieniach RNC. A pamiętać należy, że Zamawiający
jest zobowiązany oceniać wyjaśnienia rażąco niskiej ceny na podstawie treści udzielonych wyjaśnień, bez
samodzielnego poszukiwania danych w ogólnie dostępnych bazach. Na marginesie odnotowania wymaga, że
wskazane projekty nie zostały wykonane przez RYSY, jako że spółka ta została zarejestrowana w styczniu 2021 r.
25.Należy także wskazać, że wskazanie przez RYSY, iż „W toku prac projektowych pracownia korzysta ze
sprawdzonych i zrealizowanych rozwiązań projektowych” nie tylko jest nieweryfikowalne w zakresie wpływu na
możliwość obniżenia ceny zaoferowanej w niniejszym Postępowaniu, ale budzi wątpliwości w zakresie uprawnienia
RYSY do korzystania z projektów, do których RYSY mogły przenieść autorskie prawa majątkowe na
zamawiających - odbiorców projektów zrealizowanych przez RYSY. Zatem także argumentacja RYSY przytoczona
w tej części Wyjaśnień RNC jest nieprzydatna do oceny realności zaoferowanej przez RYSY ceny i nie obala
powstałego domniemania zaoferowania przez RYSY rażąco niskiej ceny.
Ad. 6) Wybrane rozwiązania techniczne
26.Wreszcie RYSY w Wyjaśnieniach RNC wskazały, że „Niewątpliwie korzystnym uwarunkowaniem tj. wybranym
rozwiązaniem technicznym, jest praca firmy przy każdym realizowanym projekcie wyłącznie na specjalistycznym
oprogramowaniu BfM (Building fntelligent Model/ing - ArchiCAD wersja 20),Ł/. praca od początku projektu nad
modelem trójwymiarowym, który automatycznie przekładany jest na dokumentację dwuwymiarową. Biuro
dysponuje 10 licencjami tego oprogramowania. Takie podejście pozwala na istotna, oszczędność czasu, niezwykle
ułatwia komunikację z klientem, pozwala uniknąć błędów związanych z koordynacja, rozwiązań, a także pozwala
realizować wizualizacje projektów (na każdym etapie) bez konieczności zatrudniania podwykonawców. Jest to
bezsprzecznie sprzyjająca zaleta, pozwalającą przy uwzględnieniu doświadczonego zespołu projektantów w
technologii BIM zmniejszyć czas pracy o około 25 procent, a co za tym idzie i koszt”. RYSY jednocześnie nie
uwzględniły w kosztach realizacji zamówienia obciążeń z tytułu opłat licencyjnych oprogramowania ArchiCAD
wersja 20 i stąd powoływanie się w Wyjaśnieniach RNC na dysponowanie licencjami na wskazane
oprogramowanie jest nieadekwatne. Nadto RYSY nie wskazało jakie rzekomo obniżenie kosztów przynosi RYSY
zastosowanie wskazanego oprogramowania.
II.1.3 Ocena Wyjaśnień RNC
27.Zamawiający dokonał oceny Wyjaśnień RNC złożonych przez RYSY wskazując w protokole Postępowania
„Wykonawca oświadczył, że stawka roboczogodziny [Projektanta/asystenta biorącego udział w zamówieniu: 80/h
brutto (została obliczona na podstawie wewnętrznie prowadzonych statystyk odnośnie uśrednionej stawki za
czynności wykonywane przez RYSY Architekci uwzględniające) kilkadziesiąt pozycji kosztowych (w tym m.in.
wynagrodzenia, koszty leasingów, wydruków, przejazdów, opłat za media, naprawy sprzętu i aktualizacji
oprogramowania komputerowego). Jako środki dowodowe Wykonawca oświadczył, że przedstawił tabele dla
dwóch grup kosztowych z ostatnich trzech miesięcy: „-biuro -wynagrodzenia Czerwiec 2023 koszty biura wyniosły
13 569,00 zł i koszty wynagrodzeń 59 661,00 zl. Liczba roboczogodzin wynosi 924, a stawka 1 roboczogodziny
79,25 z/. Lipiec 2023 koszty biura wyniosły 15 160,00,00 zl i koszty wynagrodzeń 60 230,00 zl. Liczba
roboczogodzin wynosi 924, a stawka 1 roboczogodziny 81,59 zl. Sierpień 2023 koszty biura wyniosły 13 438,00 zl i
koszty wynagrodzeń 59 780,00 zl. Liczba roboczogodzin wynosi 968, a stawka 1 roboczogodziny 75,64 zl.”
Zdaniem Zamawiającego powyższe oświadczenia dotyczące środków dowodowych nie s ą zgodne z dołączonymi
do W yjaśnień I załącznikami N r 5 i 5a. W ykonawca przedstawił w nich Plany ekonomiczne administrowanie
biurem i koszty miesięczne za lata 2O15 r. i 2017 r., na podstawie których nie można obliczyć aktualnej stawki
brutto 80 zł/'h”.
Dowód 11: Protokół Postępowania (w aktach Postępowania)
28.Oceniając poszczególne części Wyjaśnień RNC Zamawiający wskazał ponadto:
- „Wykonawca przedstawił jako środek dowodowy ofertę p. S.R. elektryka (oferta p. R. Koszt wykonania projektu instalacji
elektrycznej i niskoprądowe) 43 350 zl netto, NEORADSp. z o. o. ul. Mila 6A, Załącznik nr 4a). Natomiast w Kalkulacji
kosztów ł instalacje elektryczne i telekomunikacyjne wycenil w poz. 1. 7* i 2.1, ca. 26, 0 tys. zl).
Z powyższego wynika, że w Kalkulacji kosztów I jest zaplanowane mniej środków niż p. R. oczekuje”
-„Wykonawca przedstawił jako środek dowodowy ofertę p. A.Ż. inżyniera sanitarnego (oferta instalacje projekt
wewnętrznych inst. wod-kan 26 tys. zl netto, Załącznik nr 4b) oraz ofertę p. D.T. upr. nr MAZ/0422/PBS/1 również inżynier
sanitarny nie zgłoszony we wniosku wykonawcy (oferta na wykonanie opracowania dokumentacji projektowej modernizacji
południowego i zachodniego skrzydła budynku Arsenału Warszawskiego w zakresie instalacji wentylacji, klimatyzacji oraz
grzewczych. 1. Projekt instalacji wentylacji i klimatyzacji - 35 000 zl netto, 2. Projekt instalacji grzewczej
-20 000 zl netto, załącznik 4e).
Zamawiający zwrócić uwagę, ze w kalkulacji kosztów I instalacje sanitarne wyceniono w poz. 1,7 i 7 2.1, ca. 44,0 tys. z/,
8/. zaplanowano mniej środków niż obie panie oczekują”.
-„Wykonawca przedstawił jako środek dowodowy dla p. R.S. — architekta oraz S.B. - architekta wnętrz
oferty, z których wynika, że oferują swoją usługę pracy liczony według stawki w wysokości 60 złotych netto za 1 roboczogodziny, załącznik nr 4c i 4d.
Ponieważ treść tych ofert nie określa zakresu oferty Zamawiający poprosił o wyjaśnienie jakie usługi te osoby będą
realizować i jaki jest pełny koszt tych usług uwzględniony w ofercie”
„Wykonawca nie przedstawił dowodów potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 1.2, 1.3. 1.5, 1.6, 1.9, Kalkulacji
kosztów I. Dotyczy ta o takich jak badania konserwatorskie, badania architektoniczne, konstrukcyjne (obciążenia stropów
urządzeniami, ekspertyzy techniczne, ppoz i inne, ekspertyzy mykologiczne i inne.
„Wykonawca nie przedstawił dowodów potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 1.13 kalkulacji kosztów I.
Ponadto w przestawionej Kalkulacji kosztów I dla tej pozycji wynika odmienna niż wskazana w SW Z liczba dni i godzin
usługi szkoleniowej (oczekiwano dwudniowego szkolenia trwającego 12 godzin). W kalkulacji Wykonawca podał czas
trwania usługi na 14 dni, 9,63 dni roboczych, 154,04 roboczogodziny i przyjął ze usługa będzie świadczona prze dwie
osoby.
- Z przedstawionej kalkulacji kosztów I wynika odmienna niż zalecana wq publikacjach branżowych (sZW PP, SARP)
proporcja ceny projektu budowlanego 214 553, 42 zł do projektów wykonawczych 153 158, 14 zł
wykonawca pomimo wezwania nie przedstawił informacji czy wykonawca przewiduje wykonanie zamówienia bez
poniesienia start finansowych i jaki przewiduje zysk?
W wezwaniu do wyjaśnień w zakresie etapu II Zamawiający wezwał do przedstawienia dla każdej z podanych pozycji 2.2
– 2.5 Kalkulacji kosztów I obliczenia tych cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji. Wykonawca nie
przedstawił dowodów dla poz. 2.2 – 2.5”
W wezwaniu do wyjaśnień w zakresie Etapu III Zamawiający wezwał do przedstawienia dla każdej z podanych cen 4
pozycji (3.1-3.4)/kalkulacji kosztów I obliczenia tych cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji. Brak
dowodów dla poz. 3.1- 3.4 Kalkulacji kosztów I obliczenia cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji.
Brak dowodów dla poz. 3.1.-3.4 ( w tym koszty Hlp Desku).
Zatem sam Zamawiający uznał, że RYSY w złożonych Wyjaśnieniach RNC nie tylko nie wykazały realności zaoferowanej
ceny, ale złożone wyjaśnienia zawierały wewnętrzne sprzeczności i nie obaliły domniemania rażąco niskiej ceny. Co
istotne, Zamawiajacy w sposób wyraźny wskazał, ze RYSY w złożonych Wyjaśnieniach RNC nie przedstawił
wymaganych wezwaniu I dowodów potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 1.13. Kalkulacji kosztów I , nie
przestawił dowodów dla poz. 2.2- 2.5 oraz nie wyjaśnił oraz nie wskazał czy i jak zysk przewiduje wygenerować przy
realizacji zamówienia objętego Postepowaniem. Zamawiający w wezwaniu I wyraźnie wskazał, ze wymaga od RYSY
„przedstawienia poszczególnych cen zaoferowanych w załączniku nr 1 do oferty – Formualrz CENW Y objętych Etapem
I-14 pozycji cenowych (1-1.14), Etap II – 7 pozycji cenowych (2.1-2.7) oraz dla każdej z pozycji szczególnej kalkulacji
obliczenia każdej z cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji”.
29.Zatem RYSY nie tylko nie wyjaśniły sposoby obliczenia kosztów realizacji przedmiotu zamówienia objętego
Postępowaniem, ale złożyło Wyjaśnienia R NC zawierające wewnętrzne sprzeczności, omyłki, bra ki, a także
które nie zawierały wprost wymaganych w Wezwaniu I obliczeń i dowodów dla poz. 2.2-25 oraz wykazania
zaplanowanego przez RYSY zysku. Na podstawie Wyjaśnień RNC Zamawiający nie był więc w stanie ocenić, czy
RYSY realizując przed miot zamówienia będzie w stanie wykonać całość świadczenia bez strat i przy
wypracowaniu zysku. Zamawiający nie był w stanie także potwierdzić, czy RYSYma prawidłowo obliczone koszty
realizacji poz. 2.2.-2.5 pozycji cenowych wobec bra ku przedstawienie przez RYSY dowodów w tym zakresie.
30.Analogiczne wyjaśnienia wykonawców oceniła Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 31.10.2023 r. (sygn. akt
KIO 3045/23) wskazując, źe wykonawca „winien więc wskazać i udowodnić okoliczności, które wpłynęły na
wysokość cen zakwestionowanych pozycji i wyjaśnić Zamawiającemu w jaki sposób okoliczności te wpłynęły na
możliwość ich obniżenia. Przystępujący natomiast składając Zamawiającemu wyjaśnienia powołał się na same
ogólniki jak np. wyksztalcenie, doświadczenie, prowadzenie biura w miejscu zamieszkania, samodzielna realizacja
przedmiotu zamówienia, czy też: posiadanie sprzętu. Ponadto w złożonych wyjaśnieniach wykonawca ten powołał
s/ę na możliwość uzyskania znacznych oszczędności, które jednak są w żaden sposób nieweryfikowalne, a więc
nie sposób ocenić ich prawdziwości. Przystępujący nie przedłożył ponadto żadnego dowodu okoliczności te
potwierdzające, a już tym bardziej nie wykazał w jaki sposób powyższe miało wpływ na wycenę zakwestionowanych
przez Zamawiającego pozycji (...)”.
31.Pomimo tego, że RYSY złożyły obszerne z pozoru Wyjaśnienia RNC, to zawierały one wprzeważającej mierze, a
właściwie w całości, ogólnikowe i uniwersalne twierdzenia, które w żaden sposób nie wskazywały na powiązanie
czynności objętych świadczeniem RYSY przy realizacji zamówienia z kosztami ich konkretnymi kosztami ich
wykonania i dowodami na te okoliczności. W sowich wyjaśnieniach RYSY winny były odtworzyć Zamawiającemu
sposób, w jaki dokonały wyceny przed miotu zamówienia przy składaniu oferty i wykazać, w tym przedłożyć
dowody, że w ramach tej wyceny uwzględniła wszystkie koszty realizacji zamówienia, otrzymała oferty
podwykonawców na podzlecane części zamówienia, a także założyła wypracowanie zysku. Mając na względzie,
co wynika z Wyjaśnień RNC, że RYSY nie wykonało rzetelnej wyceny przedmiotu zamówienia na etapie
przygotowania oferty, złożenie takich wyjaśnień było niemożliwe.
III.1.4 WEZWANIE II
33.Mając na względzie dokonaną przez Zamawiającego ocenę Wyjaśnień RNC złożonych przez RYSY, Zamawiający
postanowił zwrócić się do RYSY z Wezwaniem II żądając od RYSY uzupełnienia Wyjaśnień RNC i de facto
konwalidowania braków w Wyjaśnieniach RNC. Czynność Zamawiającego w tym zakresie pozostaje jednak
sprzeczna z wyrażoną w art. 16 pkt 1 ustawy Pzp zasadą uczciwej konkurencji i równego traktowania
wykonawców i jest niezgodna z zasadami prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia.
34. Jak podnosi się w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, niedopuszczalne jest wezwanie wykonawcy do
uzupełnienia wyjaśnień rażąco niskiej ceny, jeżeli pierwotnie złożone wyjaśnienia nie były konkretne, precyzyjne i
nie zawierały odpowiedzi na wszystkie pytania zamawiającego lub nie zawierały dowodów. W wyroku z dnia 24
listopada 2017 r. (sygn.. akt. KIO 2380/17) Krajowa Izba Odwoławcza uznała , że „nie jest rolą zamawiającego
przejęcie od wykonawcy inicjatywy w wyjaśnieniu rażąco niskiej ceny i kierowanie wezwań „do skutku”. Kolejne
wezwania do wyjaśnień tego samego zakresu informacji, przy niestarannej postawie wykonawcy, uznać należy
za dokonywane z naruszeniem art. 90 ust. 1 i 2 Pzp2004 w zw. z art. 7 ust. 1 Pzp2004. Innymi słowy, brak
rzetelności i staranności po stronie wykonawcy nie może uzasadniać kierowania do niego kolejnych wezwań w
trybie art. 90 ust. 1 Pzp2004. Z powyższego płynie jednoznaczny wniosek, że wykonawca, który nie sprosta
obowiązkowi wyrażonemu w art.90 ust. 2 Pzp2004 musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci
odrzucenia jego oferty.” Z kolei w wyroku z dnia 13 października 2014 r. , (sygn.. akt KIO 2025/14) Krajowa Izba
Odwoławcza uznała, że „Zamawiający nie może wzywać jednak wykonawcy kilkakrotnie do uszczegółowienia i
skonkretyzowania ogólnikowych twierdzeń podanych wcześniej. Powyższe prowadzi bowiem do naruszenia
zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, poprzez sugerowanie wykonawcy, jakie
wyjaśnienia powinien ostatecznie złożyć. W orzecznictwie wskazuje się, że ponownie wezwanie do złożenia
wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny może dotyczyć wykonawcy, który rzetelnie złożył pierwsze wyjaśnienia
,a nie takiego , który uchyla się od udzielają szczegółowych informacji i przedstawienia wyjaśnienia w sposób
zdawkowy i ogólnikowy”. Podobnie orzekła /izba w wyroku z dnia 3 lutego 2016 r. (sygn.. akt KIO 77/16).
Wreszcie w wyroku z dnia 17 kwietnia 2023 r. (sygn.. akt KIO 901/23) Izba wskazała, ze „ Co do zasady
dopuszczalne jest również ponowne wezwanie wykonawcy do złożenia dodatkowych wyjaśnień, jeżeli w
złożonych przez wykonawcę wyjaśnieniach powstają kolejne kwestie, nowe wątpliwości, które wymagają
doprecyzowania. W przedmiotowej sprawie , w ocenie Izby, co słusznie podkreślono w odpowiedzi na odwołanie,
taka konieczność nie zachodziła. Wystosowanie do o/odwołującego kolejnego wezwania do wyjaśnień
stanowiłoby dla Wykonawcy drugą szansę na wyjaśnienie ceny, a nie byłoby podyktowane koniecznością
wyjaśnienia przez Zamawiającego dodatkowych kwestii, które przedstawione zostały w wyjaśnieniach. To na
wykonawcy spoczywał obowiązek wykazania poszczególnych przywołanych w wyjaśnieniach okoliczności, które
wpłynąć mogły na obniżenie ceny”.
35.Zatem czynność skierowania przez Zamawiajćego doi RYSY Wezwania II została dokonana z naruszeniem
przepisów ustawy Pzp i powinna zostać unieważniona. Niemniej, zawarta w protokole Postepowania ocena
Wyjaśnień RNC i konieczność wystosowania Wezwania II wskazują na to,że sam Zamawiający uznał
Wyjaśnienia RNC za obarczone brakami i nieobalające domniemania rażąco niskiej ceny. Zatem, złożone przez
RYSY Uzupełnienie Wyjaśnień RNC w ogóle nie powinno być pod uwagę przy ocenie, czy RYSY wyjaśniły
zaoferowaną w postępowaniu cenę i obaliły domniemanie zaoferowania rażąco niskiej ceny.
II.1.5. UZUPEŁNIENIE WYJAŚNIEŃ RNC
36.W związku z dokonaną oceną Wyjaśnień RNC Zamawiający skierował do RYSY WezwanieII, w którym zadał
wykonawcy 10 wniosków o uzupełnienie Wyjaśnień RNC.
II. 1.5.1 Stawka roboczogodziny
37.Zamawiający poprosił RYSY o uzupełnienie Wyjaśnień RNC w zakresie „Zdaniem Zamawiającego powyższe
oświadczenia dotyczące środków dowodowych nie są zgodne z dołączonymi do wyjaśnień załącznikami 5 i 5a.
Wykonawca przedstawił w nich Plany ekonomiczne administrowanie biurem i koszty miesięczne za lata 2015 r. i
2017 r. na podstawie których, nie można obliczyć aktualnej stawki brutto 80 zI/h.
Zamawiający wzywa do przedstawienia aktualnych przyjętych do wyceny oferty informacji pozwalających zweryfikować
obliczenie stawki brutto 80 zl/h oraz dowodów w postaci np. projektów umów z Projektantami / asystentami, którzy będą
brali udział w zamówieniu, z których wynika wartość ww. stawki”.
38.W Uzupełnionych Wyjaśnieniach RNC RYSY udzieliły następującej odpowiedzi:
„Przedstawione wyliczenia w załącznikach 5 i 5a są prawidłowe i rejestrują prawdziwe koszty poniesione w miesiącach:
czerwiec, lipiec i sierpień 2023r. Zapisy na załącznikach wskazujące lata 2015 i 2017r. wynikają z przekopiowania treści
stopki i daty 2015 i 2017 są omyłką pisarską. W załączeniu przekazujemy załącznik z poprawieniem omyłki pisarskiej
stanowi Załącznik Nr 1A_koszty biura, oraz projekty umów Projektantów/asystentów, branży architektonicznej, którzy
będą brali udział w realizacji zamówienia”. Ponadto RYSY przekazał zawarte w dniu 01.10.2023 r. warunkowe umowy o
dzieło z R.S., S.B. deForm studio, umowę o pracę zawartą z p.P.S., umowę zlecenia z K.P.. Warte jest zauważenia, że
warunkowe umowy o dzieło zawarte z p. Rafałem Sieraczyńskim i Sebastianem Bocian deForrn studio zostały zawarte
dopiero po upływie terminu składania ofert — 27.09.2023 r. Tym samym wymaga wskazania, że na dzień składania ofert
RYSY nie dysponowały zawartymi umowami z R.S. i S.B. deForm studio pozwalającymi uwzględnić koszty ich
zaangażowania w kalkulację zaproponowanej ceny.
39.W protokole Postępowania w części dotyczącej oceny Uzupełnienia Wyjaśnień RNC Zamawiający nie dokonał oceny
wyjaśnienia RYSY zawartego w Uzupełnionych Wyjaśnieniach RNC w tym zakresie. W ocenie Odwołującego,
uzupełnienie przez RYSY umów dla wskazanych powyżej ekspertów po upływie terminu na złożenie Wyjaśnień
RNC jest nieskuteczne i nie powinno być brane pod uwagę przy ocenie sprostania przez RYSY obalenia
domniemania rażąco niskiej ceny. Nadto zmiana wyłącznie dat w załączonej tabeli nie zmienia koniecznej oceny
tych obliczeń dokonanych przez RYSY. Wciąż zastrzeżenia budzi okoliczność obliczenia stawki godzinowej
przez RYSY w oparciu o dane historyczne w okresie, w którym nie jest znane zaangażowanie RYSY w
realizację projektów analogicznych do przedmiotu zamówienia objętego Postępowa iem i bez zaangażowania
liczby ekspertów, takich jak wymaganych do realizacji zamówienia objętego Postępowaniem. RYSY ponadto nie
wykazały w żaden sposób podanej liczby 924 roboczogodzin w dwóch miesiącach z rzędu i liczby 968
roboczogodzin w kolejnym miesiącu funkcjonowania biura RYSY. Wymaga także wskazania, że dopiero w
Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC RYSY podały stawki godzinowe przyjęte dla R.S., S.B., Pauliny Stefańskiej i
Karoliny Płotczyk, co należy ocenić za spóźnione. Wskazanie stawek dla tego personelu RYSY było możliwe i
winno było być podane przez RYSY już pierwotnie w Wyjaśnieniach RNC i nic nie stało na przeszkodzie by
RYSY wykazały realność przyjętych stawek godzinowych dla ekspertów już w Wyjaśnieniach RNC, tak jak to
wyraźnie wymagał Zamawiający w Wezwaniu I.
II. 1.5.2 Zbyt ogólna Szczegółowa kalkulacja kosztów
40.W Wezwaniu II Zamawiający wskazał RYSY, że „Wykonawca przedstawił jako środek dowodowy ofertę p. S.R.
elektryka (oferta p. R. Koszt wykonania projektu instalacji elektryczne) i niskoprądowej 43 350 zl netto, NEORAD
Sp. z o.o. ul. Mila 6A, Załącznik nr 4a). Natomiast w Kalkulacji kosztów instalacje elektryczne i telekomunikacyjne
wycenił w poz. 1. 71 i 2.1, ca. 26,0 tys. zl).
Z powyższego wynika, że w kalkulacji kosztów jest zaplanowane mniej środków niż p. R. oczekuje.
W jaki sposób Wykonawca planuje zagwarantować środki na zapłatę za projekty instalacji elektryczne) i niskoprądowej?“
41.W Uzupełnionych Wyjaśnieniach RNC RYSY udzieliły następującej odpowiedzi:
„Szczegółowa kalkulacja kosztów-załącznik Nr 1 przedstawia rozbicie poszczególnych faz projektu na komponenty
branżowe. Zsumowane poszczególne komponenty (fazy projektu) dla branży elektryczne) i ” telekomunikacyjnej
odpowiadają ofercie Pan R. - NEORAD Sp.zo.o.“.Załączona do Uzupełnionych Wyjaśnień RNC kalkulacja kosztówZałącznik nr 1 (dalej „Uzupełniona Tabela Kosztów”) zawiera już inne stawki (poza zadeklarowaną pierwotnie stawką
80,00 zł netto) przypisane do poszczególnych ekspertów i podwykonawców zaangażowanych do realizacji zamówienia
objętego Postępowaniem niż kalkulacja kosztów załączona do Wyjaśnień RNC (dalej „Pierwotna Tabela Kosztów”).
Dopiero w Uzupełnione Tabeli Kosztów RYSY wskazały dla poszczególnych pozycji koszt realizacji danej pozycji po
stawkach uzgodnionych z ekspertami oraz przyjętą stawkę do obliczenia ceny i w rezultacie zaplanowany zysk na danej
pozycji. Co więcej, dla niektórych pozycji, w których w Pierwotnej Tabeli Kosztów RYSY przyjęły rozliczenie wg
założonych roboczogodzin i stawki godzinowej, w Uzupełnionej Tabeli Kosztów przyjęto rozliczenie na zasadzie
podwykonawstwa ryczałtowo (np. badania architektoniczne, konstrukcja, instalacje sanitarne, instalacje elektryczne i
telekomunikacyjne). Uzupełniona Tabela Kosztów zawiera nadto liczne przeniesienia pomiędzy pozycjami kosztowymi
realizacji danych świadczeń objętych zamówieniem np. nadwyżka na koszty firmy (R.S., S.B., P.S., K.P.). Świadczy to
dobitnie o tym, że przedstawiona przez RYSY kalkulacja w Pierwotnej Tabeli Kosztów nie uwzględniała realnych każdej
z cen osobno wraz z kosztami realizacji zamówienia oraz zaangażowaniu potencjalnych ekspertów, a RYSY dopiero po
otrzymaniu Wezwania II dostosowały Uzupełnioną Tabelę Kosztów do uzgodnionych – po terminie składania ofert –
warunkowych umów z zaangażowanymi ekspertami. W Uzupełnionej Tabeli Kosztów RYSY zawarły i wyodrębniły
zaplanowany zysk, o co Zamawiający wyraźnie pytał już w Wezwaniu I. Zamawiający w Wezwaniu I także wyraźnie
wymagał przedstawienia „ dla każdej z pozycji szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia każdej z cen osobno w raz z
dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji.(..) Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień (,..) czy wykonawca
przewiduje wykonanie zamówienia bez poniesienia strat finansowych i jaki przewiduje zysk”.
Obliczenia zawarte w Uzupełnionej Tabeli Kosztów RYSY winien był przedstawić już w Wyjaśnieniach RNC, podczas
gdy w Pierwotnej Tabeli Kosztów RYSY wykazał jedynie kalkulację założonych roboczogodzin i przyjętej stawki
godzinowej i nie wskazał, jakie są zaplanowane koszty realizacji danych pozycji wynikające z zaangażowania ekspertów i
podwykonawców oraz jaki planuje zysk.
Nadto wymaga wskazania, ze Zamawiający w Wezwaniu I wyraźnie wskazał, ze „Dla Etapu III Zamawiający wzywa do
przedstawienia dla każdej z podanych cen 4 pozycji (3.1-3.4) szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia tych cen
osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji”. Pomimo tak wyraźnie sformułowanego żądania za strony
Zamawiającego, RYSY ani w Pierwotnej Tabeli Kosztów, ani w Uzupełnionej Tabeli Kosztów przedstawiło jedynie ilość
jednostek, cenę jednostkową, wartość netto i brutto dla tych pozycji, bez wskazania – analogicznie jak dla pozycji 1 i 2,
kosztów wykonania tych świadczeń oraz zaplanowanego zysku.
Nie wiadomo zatem, czy RYSY planują realizację tego zakresu świadczenia z jakimkolwiek zyskiem, oraz czy
zaplanowane przychody z ich realizacji w ogóle pokryją koszty ich wykonania. RYSY nie załączyły także jakichkolwiek
dowodów na wykazanie zapewnienia zasobów na realizację tych pozycji, poniesienia kosztów itp. wbrew wyraźnemu
wymaganiu Zamawiającego w tym zakresie. Zgodnie zaś z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp brak udzielenia wyjaśnień na
wezwanie Zamawiającego w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, w odniesieniu chociażby do któregokolwiek zadanego
pytania, skutkuje koniecznością odrzucenia oferty wykonawcy.
43.Zamawiający oceniając wyjaśnienia RYSY w ogóle nie odniósł się do zmiany Pierwotnej Tabeli Kosztów na
Uzupełnioną Tabelę Kosztów. W Protokole Postępowania Zamawiający odniósł się jedynie to kalkulacji kosztów dIa p. R..
II.1.5.4 Nieprawidłowe koszty p. R.S. oraz p. S.B.
44. W Wezwaniu II Zamawiający zwrócił się do RYSY o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących zakresu usług
świadczonych przez p. R.S. i p. S.B. za stawkę godzinową 60,00 zł netto. RYSY w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC udzieliły
następującej odpowiedzi: „Zakres usług realizowanych przez Architekta Pana R.S. w przedmiotowym zamówieniu:
a)projektant wiodący (Główny Projektant),
b)wykonanie badań architektonicznych
Łączny koszt usług stanowi kwota 39 000 zl netto.
Zakres usług realizowanychprzez Architekta Pana S.B. w przedmiotowym zamówieniu:
a)sprawdzający
b)wykonanie projektu wnętrz
Łączny koszt usług stanowi kwota 40 000 zl netto.
Umowy wstępne/warunkowe dołączone do wyjaśnienia stanowią załącznik do punktu Ad1.)”.
45.W tym miejscu wymaga wskazania, że do Wyjaśnień RNC RYSY załączyły oświadczenia p.S. i p. Bocian datowane
na dzień 09.10.2023 r. według których oferują świadczenie swoich usług za stawkę godzinową 60,00 zł netto.
Następnie, do Uzupełnienia Wyjaśnień RNC RYSY załączyć warunkowe umowy o dzieło zawarte z tymi osobami w
dniu 01.10.2023 r., a więc wcześniej niż złożone oświadczenia. Nie sposób nie zauważyć, że okoliczności te budzą
co najmniej wątpliwości z jakich przyczyn RYSY nie dołączyły do Wyjaśnień RNC warunkowych umów o dzieło
zawartych z tymi osobami wcześniej, niż złożone przez te osoby oświadczenia w oferowanej stawce godzinowej
60,00 zł netto. Jednak z pewnością, uzupełnienie przez RYSY w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC wymaganychw tym
zakresie przez Zamawiającego w Wezwaniu I środków dowodowych, w postaci warunkowych umów o dzieło
zawartych z p. Sieraczyńskim i p. Bocian nie może być brane pod uwagę przy ocenie sprostania przez RYSY
obalenia domniemania zaoferowania rażąco niskiej ceny z uwagi na to, że RYSY winny były te środki dowodowe
przedłożyć Zamawiającemu już w Wyjaśnieniach RNC.
II. 1.5.5 Brak środków dowodowych potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 1.2, 1.3, z.5, 1.6, 1.9.
46.Zamawiający w Wezwaniu II wskazał co następuje: „Wykonawca nie przedstawił dowodów potwierdzających
prawidłowe skalkulowanie poz. 1. 2, 1. 3, 1. 5, 1. 6, 1. 9. Kalkulacji kosztów. Dotyczy to takich uslug jak badania
konserwatorskie, badania architektoniczne, konstrukcyjne (obciążenia stropów urządzeniami, ekspertyzy techniczne,
ppoż. I inne, ekspertyzy mykologiczne i inne.
Prosimy o wyjaśnienie, kto będzie te uslugi wykonywał?
Prosimy o przedłożenie ofert wykonawców wykonujących t e uslugi potwierdzających realność cen
przyjętych w ofercie”.
47. W Uzupełnionych Wyjaśnieniach RNC RYSY udzieliły następującej odpowiedzi: „Wykaz osób wraz z ofertami
wykonujących poniższy zakres prac w przedmiotowym zamówienia:
a)badania konserwatorskie: M.B. Pracownia Konserwacji Dziel Sztuki
b)badania architektoniczne: R.S. Architekt
c)badania
konstrukcyjneKBProjekty
Konstrukcyjne
Spólka
z
ograniczoną
odpowiedzialnością -W.B.
d)ekspertyza przeciwpożarowa- ConsultRisk Sp.zo. o. D.P.
e)ekspertyza mykologiczna-Biuro Ekspertyz W.F.”
48.Wymaga wskazania, że jak wynika z dołączonej do Uzupełnień Wyjaśnień RNC korespondencji email z p. Martą
Bobek, RYSY zwróciły się o przedstawienie odpowiedniej oferty dopiero w dniu 24.10.2023 r., a ofertę otrzymały w
dniu 27.10.2023 r. Analogicznie w przypadku p. Marcina Pecio, RYSY wysłały zapytanie ofertowe dopiero w dniu
24.10.2023r. i otrzymały ofertę w dniu 27.10.2023 r. Ofertę od p. Witolda Frąckowiak RYSY analogicznie otrzymały
dopiero w dniu 27.10.2023 r. Świadczy to jednoznacznie, że składając ofertę, a nawet Wyjaśnienia RNC RYSY nie
miały ofert, a więc i prawidłowej kalkulacji tego zakresu prac, a oferty podwykonawców zostały dopasowane do
przedstawionej przez RYSY kalkulacji. RYSY winny były dysponować ofertami na ten zakres prac już na etapie
składania oferty, a z pewnością winny były przedstawić te oferty, jako wymagane dowody, wraz z Wyjaśnieniami
RNC, bowiem Zamawiający w Wezwaniu I wyraźnie o takie dowody prosił.
49.Należy podkreślić, że sam Zamawiający, tak w protokole Postępowania, jak i w Wezwaniu II wskazuje, iż RYSY
składając Wyjaśnienia RNC zwyczajnie pominęły przedstawienia dowodów na okoliczność prawidłowego
skalkulowania ceny w tych pozycjach. Zatem, Wezwanie II stanowi w tym zakresie klasyczną próbę
konwalidowania braku odpowiedzi RYSY na jednoznaczne żądanie Zamawiającego wyrażone w Wezwaniu I. Jak
już wskazał Odwołujący, takie postępowanie Zamawiającego narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego
traktowania wykonawców wyrażoną w art. 16 pkt 1) ustawy Pzp i jest niedopuszczalne. Z tego względu, pomijając
ewidentną sytuację uzyskania przez RYSY ofert po złożeniu oferty, a umów po otrzymaniu Wezwania II,
Uzupełnienie Wyjaśnień RNC złożone przez RYSY nie powinno być w tej mierze w ogóle rozpatrywane. W
konsekwencji należy wywnioskować, że RYSY nie udzieliły wymaganej przez Zamawiającego odpowiedzi na
Wezwanie I w zakresie przedstawienia dowodów potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 1.2, 1.3, 1.5,
1.6 i 1.9 i tym samym oferta RYSY z tego powodu podlega odrzuceniu na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
II.1.5.6 Brak środków dowodowych potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz.
1. 13
50.Zamawiający w Wezwaniu II wskazał: „Wykonawca nie przedstawił dowodów potwierdzających prawidłowe
skalkulowanie poz. 1.13. Ponadto, w przedstawionej Kalkulacji kosztów dla tej pozycji wynika odmienna niż wskazana
w SW Z liczba dni i godzin usługi szkoleniowej (oczekiwano dwudniowego szkolenia trwającego 12 godzin). W
kalkulacji podaliście czas trwania usługi na 14 dni, 9,63 dni roboczych, 1 i4,04 roboczogodziny i przyjęliście, że
usługa będzie świadczona przez dwie osoby.
Prosimy o udzielenie wyjaśnień w tym zakresie”.
51.RYSY w Uzupełnieniu Wyjaśnień R NC wskazał, ż e „W szczegółowej kalkulacji kosztów- Załącznik Nr 1 dokonano
autokorekty. Nadmiarowa, kwotę przeznaczono na zysk”.
52.Wskazania wymaga, że w Wyjaśnieniach RNC RYSY przyjął do kalkulacji ceny z tytułuwykonania poz. 1.13 błędne
dane, które następnie starał się konwalidować w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC i Uzupełnionej Tabeli Kosztów. W
Pierwotnej Tabeli Kosztów RYSY przyjął wycenę szkolenia w nadmiarowym w stosunku do SW Z czasie, jednak
wskazuje to na taką a nie inną wycenę przed miotu zamówienia w tym zakresie. Dopiero w Uzupełnionej Tabeli
Kosztów RYSY zmienił sposób wyceny tej pozycji zamówienia. Nie sposób także n i e podkreślić, że wbrew
oczekiwaniu Zamawiającego wyrażonego tak w Wezwaniu I, ja Wezwaniu II, RYSY nie przedstawił jakiejkolwiek
oferty
lub
umowy
w
zakresie
wykazania
prawidłowego
skalkulowania
tej
pozycji
zamówienia.
W
udzielonej
odpowiedzi
w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC
RYSY nawet nie wspominają o otrzymanej ofercie. Co prawda w Uzupełnionej Tabeli Kosztów RYSY wskazują „
1.13. ewentualnie zgodnie z ofertą: koszty szkolenia”, jednak żadnej oferty na przeprowadzenie szkolenia RYSY do
Uzupełnienia Wyjaśnień RNC nie załączyły. W konsekwencji należy wywnioskować, że RYSY nie udzieliły
wymaganej przez Zamawiającego odpowiedzi na Wezwanie I i Wezwanie II w zakresie przedstawienia dowodów
potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 1.13 i tym samym oferta RYSY z tego powodu podlega odrzuceniu
na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
II.1.5.8. Brak wykazania zysku w Wyjaśnieniach RNC
53.Zamawiający w Wezwaniu I wyraźnie wskazał, że oczekuje, iż RYSY wyjaśnią” czy Wykonawca przewiduje
wykonanie zamówienia bez poniesienia strat finansowych i jaki przewiduje zysk”. RYSY nie wskazały jaki
przewidują i czy przewidują wygenerowanie zysku przy realizacji zamówienia ani w Wyjaśnieniach RNC, ani w
załączonej do nich Pierwotnej Tabeli Kosztów. Dopiero w odpowiedzi na Wezwanie II udzieliły stosownych
wyjaśnień w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC i Uzupełnionej Tabeli Kosztów. Sam Zamawiający tak w protokole
Postępowania, jak i w Wezwaniu II wskazał, że RYSY nie przedstawiły informacji „czy Wykonawca przewiduje
wykonanie zamówienia bez poniesienia strat finansowych i jaki przewiduje zysk” — „pomimo wezwania” w tym
zakresie ze strony Zamawiającego.
54.Wezwanie II stanowi w tym zakresie klasyczną próbę konwalidowania braku odpowiedzi RYSY na jednoznaczne
żądanie Zamawiającego wyrażone w Wezwaniu I. Jak już wskazał Odwołujący, takie postępowanie
Zamawiającego narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców wyrażoną w art. 16
pkt 1) ustawy Pzp i jest niedopuszczalne. Z tego względu, Uzupełnienie Wyjaśnień RNC złożone przez RYSY
nie powinno być w tej mierze w ogóle rozpatrywane. W konsekwencji należy wywnioskować, że RYSY nie
udzieliły wymaganej przez Zamawiającego odpowiedzi na Wezwanie I w zakresie przedstawienia informacji o
przewidywanym zysku i tym samym oferta RYSY z tego powodu podlega odrzuceniu na podstawie art. 224 ust.
6 ustawy Pzp.
II.1.5.9. Brak środków dowodowych potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 2.2 – 2.5.
2.2-2.5
III.Zamawiający w Wezwaniu II wskazał co następuje: „W wezwaniu do wyjaśnień w zakresie
Etapu Ił Zamawiający wezwal do przedstawienia dla każdej z podanych pozycji 2.2-2.5.
Kalkulacji kosztów szczegółowe) kaIkufacji kosztów obliczenia tych cen osobno wraz z
dowodam/ adekwaćnym/ do tych kalkulacji. Wykonawca nie przedstawił dowodów dla poz.
2.2-2.5.
Prosimy o udzielenie uzupelnień w tym zakresie”.
IV.RYSY w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC udzieliły następującej odpowiedzi: „Szczegółowa
kalkulacja kosztów zawiera załącznik Nr 1 przedstawia koszt wykonanie poszczególnych
Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołanie z dnia 8 grudnia 2022 r. wnosił o oddalenie odwołania w całości.
Zamawiający wskazał, że:
Stan faktyczny ustalony przez Izbę:
Ogłoszenie zostało opublikowane w dniu 12 stycznia 2023 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem:
2023/BZP 00026434.
W dniu 6 lutego 2023 r. wykonawca STEMAR Sp. z o.o. z siedzibą we Władysławowie wniósł odwołanie w zakresie
części 5 na niezgodne z przepisami PZP czynności Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie Zamówienia:
- co do części 5 Zamówienia: czynność wyboru oferty najkorzystniejszej z dnia 01 lutego 2023 roku (informacja o
czynności udostępniona w dniu 01 lutego 2023 roku) oraz zaniechanie unieważnienia czynności wyboru oferty co do
Części 5 Zamówienia i zaniechanie odrzucenia oferty Wykonawcy – M.L. prowadzącej działalność gospodarczą pod
firmą M.M..
Odwołujący zaskarżonym czynnościom Zamawiającego zarzucił naruszenie przepisu:
1. art. 226 ust. 1 pkt 4) PZP w zw. z art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2022 r. poz.
1360 ze zm. – dalej jako: KC) oraz art. 83 § 1 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 PZP,
2. art. 226 ust. 1 pkt 7 PZP w zw. z art. 3 ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj.
Dz. U. z 2022 r. poz. 1233 ze zm. – dalej jako: UNK),
55.Zamawiający w Wezwaniu II wskazał co następuje: „W wezwaniu do wyjaśnień w zakresie Etapu Ił Zamawiający
wezwał do przedstawienia dla każdej z podanych pozycji 2.2-2.5. Kalkulacji kosztów szczegółowe) kalkulacji
kosztów obliczenia tych cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji. Wykonawca nie przedstawił
dowodów dla poz. 2.2-2.5.
Prosimy o udzielenie uzupełnień w tym zakresie”.
56.RYSY w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC udzieliły następującej odpowiedzi: „Szczegółowa kalkulacja kosztów zawiera
załącznik Nr 1 przedstawia koszt wykonanie poszczególnych opracowań STW IORB, przedmiary robót, kosztorys
inwestorski, oraz kosztu aktualizacji kosztorysu inwestorskiego. Jako dowód potwierdzający zakładany koszt
przedstawiamy fakturę za szkolenie z zakresu kosztorysowania oraz umowę o pracę, przeszeregowanie oraz i listę plac z
ostatniego miesiąca tj. wrzesień 2023r. pracownika Wykonawcy świadczącego zakres uslugi w ramach obowiązków
świadczonych w ramach umowy o pracꔕ
57.Wezwanie II stanowi w tym zakresie klasyczną próbę konwalidowania braku odpowiedzi RYSY na jednoznaczne
żądanie Zamawiającego wyrażone w Wezwaniu I. jak już wskazał Odwołujący, takie postępowanie
Zamawiającego narusza zasadę uczcivyej konkurencji i równego traktowania wykonawców wyrażoną w art. 16 pkt
1) ustawy Pzp i jest niedopuszczalne. Z tego względu, Uzupełnienie Wyjaśnień RNC złożone przez RYSY nie
powinno być w tej mierze w ogóle rozpatrywane. W konsekwencji należy wywnioskować, że RYSY nie udzieliły
wymaganej przez Zamawiającego odpowiedzi na Wezwanie I i tym samym oferta RYSY z tego powodu podlega
odrzuceniu na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
II. 1.5.10 Brak środków dowodowych potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 3.1-3.4
58.Zamawiający w Wezwaniu II wskazał co następuje: „W wezwaniu do wyjaśnień w zakresie Etapu TU Zamawiający
wezwał do przedstawienia dla każdej z podanych cen 4 pozycji (3.1- 3.4) szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia
tych cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji. Brak dowodów dla poz. 3.1-3.4 (w tym koszty
Help Desku)
Prosimy o udzielenie uzupełnień w tym zakresie”.
59.RYSY udzielić w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC następującej odpowiedzi: „Szczegółowa kalkulacja kosztów obliczenia
cen osobno d/a Etapu III zawiera załącznik Nr 1 Kalkulacja kosztów. Kolejne aktualizacje dokumentacji”
kosztorysowej-zalożono w kalkulacji kosztów cenę jednostkową 500 zl netto.
W załączeniu oferta Pana M.W. na wykonanie usługi aktualizacji kosztorysów dla Muzeum w Przeworsku zgodnie z
umową z dnia 18. 09.2023r wraz z rachunkiem i potwierdzeniem zapłaty w kwocie 250,00 zl netto.
Osobowizyta na budowie-zalożono w kalkulacji kosztów cenę jednostkową 200 zl netto za 1 osobowizytę: wszyscy
zaproponowani projektanci mieszka)ą w aglomeracji warszawskiej. Przyjęto koszt dojazdu transportem publicznym i 2
roboczogodziny pobytu na budowie.
Ewentualne zgodnie z ofertą dodatkowe osobowizyty- założono w kalkulacji kosztów cenę jednostkową 100 zl netto za
jedną dodatkową osobowizytę. Na dodatkową osobowizyte przewidziano 1 roboczogodziny wraz z kosztem dojazdu
transportem publicznym w aglomeracji warszawskiej.
Inne koszty Wykonawcy niezbędne do realizacji Etapu I I I -w tym Help-desk -w związku z faktem, iż Wykonawca
dysponuje w chwili obecne W szczególności: wykupioną
przestrzenią dyskową w chmurze oraz licencjami na platformie elektronicznej MS Team, a także ma wdrożoną procedurę
sprawnej komunikacji, w tym kategoryzacji zapytań oraz przydziału do poszczególnych projektantów przyjęto kwotę
uwzględniającą ryczałtową. Wyżej wymienione obowiązki realizowane są w ramach podstawowych zadań projektantów i
asystentów. W załączeniu dowody funkcjonowania narzędzi typu arkusz pytań i odpowiedzi, oraz koszt 1 licencji“ w kwocie
290,00 zl netto -w załączeniu faktura Nr FVA/2023/08/000033 z dnia 09.08.2023r.”.
60.Wymaga wskazania, że Wezwanie II stanowi w tym zakresie klasyczną próbę konwalidowania braku odpowiedzi
RYSY na jednoznaczne żądanie Zamawiającego wyrażone w Wezwaniu I. Jak już wskazał Odwołujący, takie
postępowanie Zamawiającego narusza zasadę uczciwej konkurencji i i równego traktowania wykonawców wyrażoną
w art. 16 pkt 1) ustawy Pzp i jest niedopuszczalne. Z tego względu, Uzupełnienie Wyjaśnień RNC złożone przez
RYSY nie powinno być w tej mierze w ogóle rozpatrywane. W konsekwencji i należy wywnioskować, że RYSY nie
udzieliły wymaganej przez Zamawiającego odpowiedzi na Wezwanie I i tym samym oferta RYSY z tego powodu
podlega odrzuceniu na podstawie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
61.Ponadto trzeba wskazać, źe wbrew wymaganiu Wezwania I, RYSY ani w Wyjaśnieniach RNCi Pierwotnej Tabeli
Kosztów, ani w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC i Uzupełnionej Tabeli Kosztów nie przedstawiły kosztów wykonania
poz. 3.1-3.4, ale wyłącznie ilość jednostek, cenę jednostkową, wartość netto i brutto. RYSY nie wskazał, jakie
poniesie koszty realizacji tej części zamówienia za pomocą podwykonawcy np. p. M.W. i jaki zakłada osiągnąć zysk
z tytułu realizacji tej części zamówienia. Przedłożone wraz z Uzupełnieniem Wyjaśnień RNC dokumenty dotyczące
p. M.W. dotyczą współpracy z tą osobą podczas realizacji innego zamówienia, które jest różne od niniejszego
zamówienia. Ustalenia poczynione pomiędzy RYSY a p. M.W. przy okazji realizacji wskazanego projektu nie
świadczą w żadnej mierze, jaką ofertę złożyłby p. M.W. na rzecz RYSY w przypadku realizacji zamówienia objętego
Postępowaniem. Zatem przedłożone przez RYSY dowody za Uzupełnieniem Wyjaśnień RNC są nieadekwatne do
wyjaśnienia zaoferowanej przez RYSY ceny.
62.Istotne przy ocenie Wyjaśnień RNC oraz Uzupełnienia Wyjaśnień RNC jesttakże odnotowanie, że zgodnie z
Rozdziałem XIV pkt 3 SW Z w ramach pozacenowego kryterium oceny ofert „Jakość wykonania zamówienia”
Zamawiający postanowił przyznawać 10 punktów w Podkryterium 2c „Help Desk”. Zamawiającyokreślił w SW Z, co
zostało powielone w § 2 ust. 18 projektu Umowy, że w ramach zapewnienia „Help Desk” wykonawca zapewni:
„1) dostęp dla Zamawiającego, przyszlego wykonawcy robót budowlanych, projektantów do wszystkich materiałów
projektowo-kosztowych niezbędnych do realizacji robót budowlanych poprzez Platformę komunikacji w chmurze z
możliwością współdzielenia i edycji zgromadzonych tam plików;
2) sprawną i skuteczną komunikacji pomiędzy Wykonawcą i Zamawiającym, kategoryzację zapytań/informacji oraz ich
przydział do poszczególnych projektantów z zespołu W ykonawcy. Wykonawca niezwłocznie, lecz nie później niż w
terminie 1 dnia roboczego udzieli Zamawiającemu wszelkich dostępnych informacji i wyjaśnień dotyczących
opracowywanej Dokumentacji projektowo- kosztorysowej i STW IORB, chyba że w Umowie przypisane zostały inne
terminy w tym zakresie.
Wykonawca zapewni funkcjonowanie Help Desk w dni robocze, w godz. od 8 do 16. Wykonawca uruchomi w terminie do 5
dni od uzyskania od Zamawiającego informacji o wszczęciu postępowania na wykonanie robót budowlanych „Help Desk” i
będzie realizowany do momentu podpisania protokołu końcowego odbioru robót budowlanych wykonanych na podstawie
Dokumentacji projektowo-kosztorysowej”
63.RYSY zaoferowały w ra mach złożonej oferty realizację „Help Desk” (patrz pkt 3.3. Oferty RYSY) .
Dowód 12: Oferta RYSY (w a ktach Postępowania)
64.W załączonej do Wyjaśnień RNC Pierwotnej Tabeli Kosztów oraz załączanej do Uzupełnienia Wyjaśnień
Uzupełnionej Tabeli Kosztów, RYSY ujęły koszty tego świadczenia w pozycji 3. 4 „inne koszty Wykonawcy
niezbędne do realizacji Etapu III” i wyceniły na kwotę 1.000,00 zł netto. Wskazania wymaga, że już roczna
opłata licencyjna z tytułu wykupienia oprogramowania Microsoft Teams, jak wskazał RYSY, wynosi 290,00
zł netto, a okres realizacji zamówienia to według OPiW to 30 miesięcy. Zatem już koszt oprogramowania
wyczerpuje kwotę wynagrodzenia założonego przez RYSY na tę pozycję. Nadto, w ramachorganizacji „Help
Desk” wykonawca jest zobowiązany zapewnić Platformę komunikacji w chmurze z możliwością
współdzielenia i edycji zgromadzonych tam plików. Help Desk ma być dostępny od 8 do 16 w każdy dzień
roboczy, a zatem musi być na bieżąco obsługiwany przez okres 30 miesięcy przez wskazaną przez RYSY
osobę. RYSY nie wskazały kosztów nabycia licencji do oprogramowania Platformy komunikacji, ani kosztu
osoby, która będzie obsługiwała Help Desk — musi być gotowa na żądanie Zamawiającego przez 8 godzin
w każdy dzień roboczy przez okres 30 miesięcy. Niemniej jednak, RYSY zadeklarowały uruchomienie Help
Desk za 1.000,00 zł netto w okresie 30 miesięcy, z którego to tytułu Zamawiający przyznał RYSY 10
punktów. Powyższa okoliczność świadczy o zaoferowaniu przez RYSY rażąco niskiej ceny w tym zakresie.
II. 1.6 OCENA ZAMAWIAJĄCEGO WYJAŚNIEŃ RNC I UZUPEŁNIENIE WYJAŚNIEŃ RNC
65.Oceniając złożone przez RYSY Wyjaśnienia RNC i Uzupełnienie Wyjaśnień RNC Zamawiający wskazał co następuje:
„Zdaniem Komisji oraz ekspertów, o których mowa w pkt. 1, w odpowiedzi na wezwania Zamawiającego Wykonawca:
f)udzielić odpowiedzi na zadane przez Zamawiającego 9 pytań, w których odniósł się d o wszystkich
podniesionych w nich kwestii,
g)wskazał jaki uzyska zysk,
h)rzeczowo, konkretnie, szczegółowo i w nawiązaniu do liczb przedstawił własną szczegółową kalkulacji
kosztów z podziałem na poszczególne fazy i komponenty branżowe, potwierdzający je) adekwatność do
zakresu i kosztów prac składających się na przedmiot zamówienia (uwzględniając specyfikę
projektowanego obiektu, tj. wpis do rejestru zabytków),
i)przedstawił okoliczności mające wpływ na możliwość złożenia oferty, która opiewa na wskazaną przez
wykonawcę cenę, w tym szczegółowo informacje dotyczące:
•potencjału osobowego przedsiębiorstwa, zarówno poprzez działania własne, osoby
zatrudnione w firmie, jak również stale z nią współpracujące,
•potencjału organizacyjnego i sprzętowego, w tym własne zaplecze biurowe
pozwalające obniżyć koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa, specjalistyczne
oprogramowanie,
•wykonanych dotychczas zamówień w oparciu o opisany potencjał,
j) załączył dokumenty na poparcie składanych wyjaśnień, a Zamawiający nie doszukał
się rozbieżności pomiędzy tymi dokumentami a zakresem przewidzianego do
realizacji świadczenia.
Ostatecznie, na podstawie Wyjaśnień ł i Dodatkowych Wyjaśnień oraz załączonych donich dowodów Komisja uznała, iż
złożona przez Rysy Architekci oferta jest bardzo niska, ale brak jest podstaw do uznania, że nie jest prawidłowo
wyceniona przez Wykonawcę i nie zapewnia właściwego wykonania zamówienia”.
66.Odnosząc się do powyższego wskazania wymaga, że dokonując oceny udzielonych przez RYSY wyjaśnień w
Wyjaśnieniach RNC i Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC Zamawiający w ogóle nie wziął pod uwagę konieczność
udzielenia pełnych i konkretnych wyjaśnień rażąco niskiej ceny już w pierwotnie złożonych Wyjaśnieniach RNC.
Zamawiający wskazał, że RYSY udzielić odpowiedzi na 9 pyta ń zadanych przez Zamawiającego, podczas gdy
Zamawiający w Wezwaniu II sformułował 10 pytań. Nadto, jak wskazał Odwołujący, RYSY nawet w Uzupełnieniu
Wyjaśnień RNC nie udzieliły adekwatnych odpowiedzi co najmniej na pytania nr 6 i 10. RYSY wskazały planowany
do osiągnięcia zysk dopiero w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC, a zatem nie udzieliły wyjaśnień na zadane pytanie w
Wezwaniu I w treści Wyjaśnień RNC.
67.Jak już wskazał Odwołujący, Zamawiający bezpodstawnie wystosował do RYSY Wezwanie II, a Uzupełnienie
Wyjaśnień RNC nie powinno być brane pod uwagę przy ocenie wyjaśnienia przez RYSY zaoferowanej ceny i
sprostaniu ciężarowi obalenia domniemania zaoferowania rażąco niskiej ceny. Jednocześnie, z protokołu
Postępowania, a także Wezwania II wynika jednoznacznie, że sam zamawiający uznał, że w Wyjaśnieniach
RNC RYSY nie udzieliły wyjaśnień w zakresiewymaganym w Wezwaniu I, a odpowiedzi RYSY tam zawarte były
niewystarczajace do uznania, iż zaoferowana przez RYSY cena jest realna, rynkovva i zapewnia należyte
wykonanie zamówienia. W szczególności Zamawiający w Wezwaniu II wytknął RYSY, iż:
i)nie przedstawił dowodów potwierdzających prawidłowe skalkulowanie
poz. 1.2, 1.3, 1.5, 1.G, 1.9, 1.13, 2.2-2.5 oraz 3.1-3.4,
ii)nie wskazał w Wyjaśnieniach RNC „czy Wykonawca przewiduje wykonanie zamówienia
bez poniesienia strat finansowych i jaki przewiduje zysk”.
Już z tego powodu należy uznać, że wskutek nieudzielenia przez RYSY w Wyjaśnieniach RNC odpowiedzi na
wystosowane przez Zamawiającego w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp Wezwanie I, oferta RYSY podlega odrzuceniu na
podstawie art. 224ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.
68.Należy jednak zauważyć, co wykazał powyżej Odwołujący, że RYSY w Wyjaśnieniach RNC nie zawarły przede
wszystkim jakichkolwiek rzetelnych obliczeń w zakresie kosztów wykonania zamówienia. Jak wynika zarówno z
Wezwania II, jak i treści samego Uzupełnienia Wyjaśnień RNC oraz Uzupełnionej Tabeli Kosztów, przedstawione
przez RYSY pierwotnie obliczenia zawierały liczne błędy i oparte były o założenia, które nie opierały się na
otrzymanych i zweryfikowanych ofertach podwykonawców i ekspertów. Dopiero po złożeniu oferty, a właściwie
otrzymaniu Wezwania I i odpowiednio Wezwania II, RYSY rozpoczęły proces zbierania ofert od podwykonawców,
które następnie musiała dopasować do przedstawionej ceny, oraz w wielu przypadkach do rozbicia cenowego
wskazanego w Pierwotnej Tabeli Kosztów. W złożonych Wyjaśnieniach BNC RYSY ani nie uvvzględniły
konieczności ponoszenia kosztów opłat licencyjnych na oprogramowanie niezbędne do wykonania zamówienia (jak
np. wskazywane ArcihCAD), ani nie wyka:zały realności i adekwatności ustalenia wysokości stawki8o,o0 zł netto za
roboczogodzinę pracy ekspertów. Zawarte w Wyjaśnieniach RNC twierdzenia RYSY pozostały ogólne i gołosłowne
oraz nie udzielałby odpowiedzi na podstawowe pytanie: czy RYSY skalkulowały cenę biorąc pod uwagę koszty
niezbędne do wykonania zamówienia i osiągnąć zysk wskutek realizacji zamówienia. To spowodowało konieczność
wystosowania przez Zamawiającego do RYSY Wezwania II, które jak już była o tym mowa, stanowi nieuprawnioną
próbę konwalidowania błędów i braków RYSY w Wyjaśnieniach RNC. Jak już wykazał Odwołujący, także odpowiedzi
zawarte w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC są niewystarczające do stwierdzenia, że RYSY zaoferowały cenę rynkową i
realną, umożliwiającą należyte wykonanie zamówienia. Nie sposób pominąć w tym miejscu ponownego
podkreślenia, że RYSY w sposób oczywisty zaniżyły koszt wykonania świadczenia w postaci Help Desku za jedynie
1.000,00 zł netto w okresie 30 miesięcy. Jednak za zadeklarowanie tego świadczenia, RYSY ”otrzymały dodatkowe
10 punktów w pozacenowych kryteriach oceny ofert.
69.Trzeba także zaznaczyć, że według Uzupełnionej Tabeli Kosztów RYSY zakładają rzekomo 54.082,24 zł netto zysku.
W ocenie Odwołującego, biorąc pod uwagę zupełny bra k wliczenia przez RYSY kosztów prowadzenia działalności
w okresie 30 miesięcy realizacji zamówienia takich jak biuro, opłaty administracyjne, transport, opłaty licencyjne za
oprogramowanie, koszt prowadzenia Help Desk, realizacja przez RYSY zamówienia objętego Postępowaniem nie
tylko nie przyniesie RYSY zysku, ale należy założyć, ż e wygeneruje straty, tak jak dotychczas realizowane przez
RYSY projekty w latach 2021- 2022.
70.W tym stanie rzeczy niniejsze odwołanie winno został uwzględnione, a oferta RYSY podlega odrzuceniu na podstawie
art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp.
II.2 Czyn nieuczciwej konkurencji
71.Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 7) ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę jeżeli została złożona w warunkach czynu
nieuczciwej konkurencji w rozumieniu uznk. Jak wskazuje się w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej ustawa
Pzp nie zawiera definicji legalnej czynu nieuczciwej konkurencji i odsyła w tym zakresie do przepisów uznk. W art.
3 uznk określono katalog czynów nieuczciwej konkurencji. Przepis ten posługuje się klauzulą generalną, która
wyznacza kategorię czynów nieuczciwej konkurencji poprzez odwołanie się nie tylko do sprzeczności czynu z
prawem, ale także z dobrymi obyczajami, oraz stawia wymóg, aby czyn zagrażał albo naruszał interes innego
przedsiębiorcy lub klienta. Ustawodawca dostrzegając niemożność wyczerpującego wskazania działań, które będą
sprzeczne z uczciwą konkurencją, jedynie przykładowo wskazał w art. 3 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji czyny stanowiące delikty nieuczciwej konkurencji, nie wykluczając tym samym tzw. niestypizowanych
czynów nieuczciwej konkurencji. W wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r. (sygn. akt II CSK 44/09) Sąd Najwyższy
wskazał, iż art. 3 ust. 1 uznk może stanowić także samodzielną podstawę uznania określonego zachowania za
czyn nieuczciwej konkurencji (tak np. w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 11 stycznia 2016 r. sygn. akt KIO
2786/15). W myśl art. 3 ust. 1 uznk czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub
dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Jak wskazała Krajowa
Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 17 listopada 2016 r. KIO 2091/16: "Dobre obyczaje, na które się powołuje w
cytowanym przepisie [art. 3 ust.1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji), wskazują na działanie, które może
prowadzić do zniekształcenia określonych interesów i zachowań gospodarczych w przeciętnych warunkach praktyki
rynkowej, które jednocześnie prowadzí do pogorszenia sytuacji innego przedsiębiorcy na tym konkurencyjnym
rynku, poprzez naruszenie w tym zakresie jego interesu." W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej przyjmuje
się, iż za czyn nieuczciwej konkurencji można między innymi uznać manipulację przez wykonawcę cenami
jednostkowymi, będącymi odrębnymi kryteriami oceny ofert, w sytuacji, gdy zaoferowane ceny jednostkowe są
nierynkowe, nierealne i nakierowane wyłącznie na uzyskanie lepszej punktacji (tak np. w wyroku Izby z dnia 28
marca 2017 r. sygn. akt KIO 473/17). Tego rodzaju czynu nieuczciwej konkurencji (tzw. manipulacji cenowej) nie
można wykluczyć również w sytuacji zaoferowania nierynkowych cen jednostkowych, niestanowiących odrębnych
kryteriów oceny ofert. Uznanie, że doszło do ww. czynu nieuczciwej konkurencji ma miejsce w przypadku
stwierdzenia, że niektóre ceny zostały sztucznie zawyżone, a inne sztucznie zaniżone, a działanie takie było
nakierowane na uzyskanie przewagi konkurencyjnej.
72.Jak wskazał Odwołujący w pkt 60-62 niniejszego odwołania, RYSY zaoferowały świadczeniew postaci Help Desk za
kwotę 1.000,00 zł netto, a jednocześnie zaoferowanie tego świadczenia skutkowały zgodnie z Rozdziałem XIV pkt
3.3. Podkryterium 2c „Help Desk” przyznaniem RYSY dodatkowych 10 punktów w pozacenowych kryteriach oceny
ofert. Zaoferowanie tego świadczenia przez RYSY za 1000,00 zł netto, co w żadnej mierze nie pokrywa kosztów
tego świadczenia nakierowane było jedynie chęcią uzyskania dodatkowych punktów. RYSY nie uvvzględniły w
swojej ofercie kosztu świadczenia Help Desk, a więc działanie RYSY należy uznać jako sprzeczne z dobrymi
obyczajami, które zakazują oferować świadczenia poniżej kosztów i wyłącznie w celu uzyskania zamówienia.
73.W tym stanie rzeczy zdaniem Odwołującego, oferta złożona przez RYSY podlega odrzuceniu także na podstawie art.
226 ust. 1 pkt 7) ustawy Pzp.
II.3 Brak przekazania pisemnych stanowisk ekspertów
74.Odwołujący wystąpił do Zamawiającego o udostępnienie oferty RYSY wraz z korespondencją z tym wykonawcą oraz
protokół Postępowania;
Dowód 13: wystąpienie Odwołującego (w a ktach Postępowania)
75.Zamawiający przekazał Odwołującemu ofertę RYSY wraz z korespondencją oraz protokołem Postępowania. Wśród
dokumentów brakowało jednak pisemnych stanowisk ekspertów dr inż. architekta J.L. oraz p. Ewy Wiktorowskiej.
Z tego względu w dniu 6 grudnia 2023 r. Odwołujący wystąpił do Zamawiającego o przekazanie tych dokumentów.
Dowód 14: wystąpienie Odwołującego z dnia 06.12.2023 r. (w a ktach Postępowania)
76.Zamawiający do dnia wniesienia odwołania nie przekazał Odwołującemu wskazanych pisemnych stanowisk
ekspertów, które zawierają ocenę Wyjaśnień RNC złożonych przez RYSY i są istotne dla oceny zasadności
wniesienia odwołania i oceny postępowania Zamawiającego w tym zakresie. Wymaga wskazania, że według art.
16 pkt 2) ustawy Pzp Zamawiający jest zobowiązany prowadzić Postępowanie w sposób przejrzysty, a według
art. 18 ust. 1 ustawy Pzp postępowanie jest jawne. Zamawiający odmawiając Odwołującemu dostępu do
pisemnych stanowisk ekspertów złożonych w toku Postępowania w sposób oczywisty naruszył wskazane
przepisy ustawy Pzp i winien zostać zobowiązany do przekazania tych dokumentów na rzecz Odwołującego.
Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołanie z dnia 19 grudnia 2023 r. wnosił o oddalenie odwołania w całości jako
bezzasadnego.
Zamawiający wskazał, że:
Zarzut dotyczący naruszenia art. 16 pkt 1) ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp poprzez powtórne
wezwanie RYSY w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp pismem z dnia 18.10.2023 r. do wyjaśnienia rażąco niskiej
ceny pomimo tego, że RYSY w wyjaśnieniach z dnia 10.10.2023 r. nie udzieliły wyjaśnień na pytania
Zamawiającego zawarte w wezwaniu z dnia 03.10.2023 r..
Zamawiający w wezwaniu z dnia 3.10.2023 r. skierowanym do Przystępującego w celu ustalenia czy oferta zawiera
rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwrócił się o udzielenie wyjaśnień dotyczących jej części
składowych mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny.
W wezwaniu obok uzasadnienia powodów faktycznych wezwania Zamawiający wskazał, które elementy złożonego wraz
z ofertą FORMULARZA CENOWEGO wzbudziły jego wątpliwości wzywając do ich wyjaśnienia.
„Zamawiający wzywa w szczególności do przedstawienia poszczególnych cen zaoferowanych w załączniku nr 1 do oferty
– FORMULARZ CENOW Y objętych Etapem I – 14 pozycji cenowych (1.-1.14), Etap II – 7 pozycji cenowych (2.1-2.7)
oraz dla każdej z pozycji szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia każdej z cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi
do tych kalkulacji. Dla Etapu III Zamawiający wzywa do przedstawienia dla każdej z podanych cen 4 pozycji (3.1-3.4)
szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia tych cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji.”
Przystępujący w celu wyjaśnienia braku rażąco niskiej oceny skorzystał z Formularza cenowego opracowanego przez
Zamawiającego poprzez jego rozwinięcie i uzupełnienie bez naruszenia nazw i zakresów poszczególnych pozycji
cenowych tego Formularza. Przystępujący uzupełnił załączony do swojej oferty Formularz cenowy o kolumny nazwane
W YCENA INDYW IDUALNA FORMULARZ OFERTOW Y. Do każdego elementu tego Formularza Przystępujący podał
takie dane jak: ILOŚĆ JEDNOSTEK, CENA JEDNOSTKOWA (zł), CZAS , DNI ROBOCZE, OSOBY,
ROBOCZOGODZINY przyjmując jako wartość stawki roboczogodziny dla wszystkich rodzajów prac kwotę 80 zł/h netto.
Zdaniem Zamawiającego przyjęcie jako podstawy kalkulacji ceny oferty nakładów pracy obliczonych na podstawie stawki
roboczogodziny i ilości godzin pracy dla zaangażowanych w wykonanie pracy osób jest praktyką stosowaną na rynku. W
Polsce nie ma obowiązujących standardów kosztorysowania dla prac projektowych, w praktyce wartość wynagrodzenia
za wykonanie prac projektowych i kosztorysowych oblicza się albo jako iloczyn wskaźnika procentowego udziału projektu
w robotach budowlanych i wartości robót budowlanych albo na podstawie ŚZW PP przy zastosowaniu stawki jednostki
nakładów prac projektowych (j.n.p.) albo poprzez założone na bazie wcześniejszych doświadczeń planowane ilości
godzin niezbędnych do wykonania prac projektowych i stawki godzinowej. Na podstawie tej ostatniej metody
Przystępujący dokonał swoich obliczeń.
Dla porządku Zamawiający wskazuje, że stawki j.n.p. nie należy utożsamiać z "godziną" lub "normogodziną", z której
korzystał Przystępujący. Zasady na podstawie, których dokonano w ŚZW PP obliczenia norm opisanych przez tę
jednostkę nie pozwalają na przeprowadzanie logicznych i bezpośrednich porównań tych jednostek z fizycznymi
jednostkami czasu. Zalecana przez środowisko projektantów stawka za jednostkę nakładu pracy (j.n.p.) jest określana
corocznie przez Zarząd Rady Koordynacyjnej Biur Projektów w zależności od wzrostu cen towarów i usług
konsumpcyjnych, określanego w komunikacie Prezesa GUS i publikowanego w "Monitorze Polskim". Nie ma ona jednak
charakteru wiążącego.
Przystępujący logicznie i spójnie wytłumaczył, co stanowiło podstawę do przyjęcia w Kalkulacji ceny oferty ilości
planowanych dni i godzin prac projektowych. Przystępujący dokonał obliczeń niezbędnego czasu na wykonanie projektów
poprzez porównanie cyt. „współczynnikowo wykonania usługi wielobranżowej w oparciu o koszt wykonania usługi na 1
metr kwadratowy powierzchni użytkowej” bazując na wymienionych w wyjaśnieniach danych z realizacji dokumentacji
projektowych.
Nie ma przy tym znaczenia czy te dokumentacje projektowe wykonywał bezpośrednio Przystępujący czy projektanci,
których Przystępujący skieruje do wykonania zamówienia. Wymienione w wyjaśnieniach projekty zostały wykazane jako
doświadczenie poszczególnych projektantów.
Stawka roboczogodziny 80 zł/h przyjęta do obliczenia ceny oferty przekraczała stawkę roboczogodziny jaką zaoferowali
do realizacji zamówienia architekt i architekt wnętrz tj. 60 zł/h pozwalając na uwzględnienie w tej nadwyżce innych
kosztów realizacji zamówienia. Do opracowania nazwanego Kalkulacja kosztów przedsiębiorstwa (zał. nr 1 do wyjaśnień
nr 1) Przystępujący dołączył 16 załączników obejmujących m.in. oferty projektantów.
Po zapoznaniu się z wyjaśnieniami nr 1 Przystępującego, w dniu 18.10.2023 r. Zamawiający wezwał Przystępującego do
ich wyjaśnienia, uszczegółowienia i uzupełnienia we wskazanym w tym piśmie zakresie . Zakres ponownego wezwania
wynikał z wątpliwości, które powziął Zamawiający po analizie przesłanych dokumentów. Podstawy wezwania nie
stanowiła ani ogólnikowość już złożonych wyjaśnień, ani próba konwalidowania zawartych w nich błędów jak domniemuje
i zarzuca Odwołujący.
W przepisach ustawy Prawo zamówień publicznych nie ma wprost odpowiedzi na pytanie, ile razy zamawiający możne
wezwać wykonawcę do wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Teoretycznie nie ma więc ograniczeń, żeby wezwać wykonawcę
drugi raz, czy nawet kilka razy.
Odnosząc się do zarzutu bezprawnego, w ocenie Odwołującego, ponownego wezwania do wyjaśnień w zakresie rażąco
niskiej ceny należy zauważyć, że kwestia możliwości skierowania do wykonawcy kolejnego wezwania do wyjaśnień jest
ocenna i zindywidualizowana, zależy od okoliczności konkretnego stanu faktycznego. Jednym z kryteriów, które należy
wziąć w takim wypadku pod uwagę, jest adekwatność udzielonych pierwszych wyjaśnień do treści wezwania
skierowanego do wykonawcy, wezwanie - jak wskazano już wcześniej - determinuje bowiem treść odpowiedzi.
Skierowanie wezwania do dodatkowych wyjaśnień jest możliwe na przykład w sytuacji, gdy zamawiający nie
poinformował wykonawcy, jakie konkretnie powziął wątpliwości co do obliczenia ceny, w zakresie jakich czynników
cenotwórczych oczekuje wyjaśnień, czy też gdy na gruncie złożonych wyjaśnień pojawiły się u zamawiającego dalsze
pytania czy wątpliwości wymagające doprecyzowania.
Wezwanie Przystępującego na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia dalszych wyjaśnień w zakresie
obliczenia ceny, które w sposób wyraźny artykułowało wszystkie wątpliwości Zamawiającego, zawierało precyzyjny opis
zagadnień, które należy wyjaśnić oraz konkretne pytania do złożonych pierwszych wyjaśnień było jak najbardziej zasadne
i miało pozwolić aby ocena wyjaśnień złożonych w odpowiedzi na to wezwanie mogła być kompleksowa i weryfikowalna.
Ponowne wezwanie do wyjaśnień w zakresie ceny rażąco niskiej nie ma charakteru automatycznego, czy też
bezrefleksyjnego. Tak jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, ponowne wezwanie wykonawcy do złożenia
wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny jest możliwe w sytuacji, gdyby wykonawca złożył wyjaśnienia, odpowiadające
wystosowanemu wezwaniu, a koniecznym byłoby wyjaśnienie kwestii, o które zamawiający nie zapytał lub, które
wymagają dodatkowych informacji. Powtórzenie wezwania musi wynikać z obiektywnych okoliczności uzasadniających
uszczegółowienie pierwszych wyjaśnień, co miało miejsce w przedmiotowym postępowaniu.
Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy w Białymstoku w wyroku z dnia 2 grudnia 2020 r. (sygn. akt: II Ca 915/20) ponowne
wezwanie powinno być wystosowane w sytuacji, gdy zakres wyjaśnień i dowodów złożonych przez wykonawcę na
pierwsze wezwanie odpowiadał temu wezwaniu, a mimo to zrodziły one po stronie zamawiającego dalsze wątpliwości,
które wymagają dodatkowego wyjaśnienia, doszczegółowienia, ewentualnie udowodnienia. Nie budzi także zastrzeżeń
dopuszczalność kontynuowania procedury wyjaśniającej w sytuacji, gdy pierwotne wezwanie zamawiającego było zbyt
ogólne i nieprecyzyjne, wykonawca nie powinien bowiem ponosić negatywnych konsekwencji takiego wezwania. Analiza
treści pierwszego wezwania jakie zostało skierowane do Przystępującego wprost wskazuje, że miało ono charakter
ogólny odwoływało się jedynie do określenia numerów pozycji Formularza cenowego, które należało wyjaśnić bez
doprecyzowania czego konkretnie oczekuje Zamawiający, co wskazuje na możliwość wezwania Przystępującego do
dodatkowych wyjaśnień.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp poprzez zaniechanie przez
Zamawiającego czynności odrzucenia oferty RYSY z uwagi na to, że zaoferowana przez RYSY cena jest rażąco
niska, a udzielone przez RYSY wyjaśnienia potwierdzają zaoferowanie rażąco niskiej ceny.
Na wstępie Zamawiający wskazuje, że założenie, które przyjął Odwołujący jako podstawę wniesienia odwołania
polegające na uznaniu za dowiedzione jedynie te fakty podniesione w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny
Przystępującego, które zostały poparte dowodami nie ma uzasadnienia w przepisach i doktrynie. Art. 224 ustawy Pzp
stanowi, że w przypadku gdy zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w
stosunku do przedmiotu zamówienia (..) zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w
zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Dowody stanowią w każdym przypadku
uzupełnienie lub potwierdzenie wyjaśnień, a w niektórych przypadkach same wyjaśnienia mogą być za taki dowód
uznane. Odrzucenie oferty może nastąpić jedynie w przypadku, "jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu" (art. 224 ust. 6 ustawy Pzp). Brak dowodu nie może stanowić
samodzielnej podstawy odrzucenia oferty, ani uznania wyjaśnień za nierzetelne.
Procedura wyjaśniania czy cena oferty została skalkulowana na poziomie rażąco niskim została przeprowadzona przez
Zamawiającego w dwóch etapach z należytą starannością.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Zamawiający przedstawia swoje stanowisko przy uwzględnieniu
informacji i dowodów przedstawionych w obu wyjaśnieniach Wykonawcy z dnia 13.10.2023 r. i 27.10.2023 r.. Aczkolwiek
zdaniem Zamawiającego, już treść pierwszych wyjaśnień może stanowić podstawę uznania, że cena oferty nie ma
charakteru rażąco niskiej.
W wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny Przystępujący wskazał, tak jak zauważył Odwołujący, na 6 elementów mających
wpływ na zaoferowaną cenę: sytuacja podmiotowa zawiązana z niskimi kosztami działalności; wysoko wykwalifikowany i
doświadczony personel; obniżenie kosztów koordynacji międzybranżowej; wyliczenie nakładu pracy i stawki
roboczogodziny; wiedza i doświadczenie; wybrane rozwiązania techniczne i dla każdego z tych elementów przedstawił
swoje wyjaśnienia.
W odwołaniu Odwołujący kwestionuje rzetelność tych wyjaśnień i stawia w tym zakresie konkretne zarzuty.
Poniżej Zamawiający przedstawia swoje stanowisko do konkretnych zawartych w odwołaniu zarzutów, poprzez
zacytowanie istoty zarzutu i odpowiedź Zamawiającego.
1 ) Tytuł do nieruchomości. Cyt. pkt 14 odwołania: „RYSY nie przedstawiły jakiegokolwiek dowodu na okoliczność
posiadania tytułu własności do nieruchomości w której prowadzi działalność, RYSY nie wykazał okoliczności
dysponowania własnym biurem na potrzeby realizacji zamówienia (np. umowa kupna), ani także nie wskazał wyliczenia
oszczędności wynikających z tego tytułu przez cały okres realizacji zamówienia. (..)
Odpowiedź Zamawiającego: Zamawiający nie uznaje, że Przystępujący był zobligowany załączać do wyjaśnień akt
notarialny lub inny tytuł prawny do posiadanej nieruchomości, zdaniem Zamawiającego oświadczenie jest
wystarczającym dowodem w tym zakresie. Odwołujący poza przedstawieniem swojego stanowiska nie wskazał, że brak
takich dokumentów nie pozwala na uznanie, że fakt dysponowania własną nieruchomością ma wpływ na sposób
kalkulacji ceny oferty. Jest rzeczą powszechnie znaną, że koszty najmu powiększają koszty prowadzenia biura.
2) Tytuł do posiadanego oprogramowania. Cyt.: pkt 15 odwołania: „Twierdzenia RYSY pozostają więc gołosłowne,
RYSY poza oświadczeniem, iż dysponuje oprogramowaniem specjalistycznym Archicad, nie przedstawił zawartych
licencji (np. w formie licencji of the shelf), nie przedstawił zestawienia kosztów ponoszenia opłat licencyjnych lub
kalkulacji wskazanych oszczędności mających wpływ na możliwość zaoferowania skrajnie niskiej ceny. (..) Na
marginesie wymaga wskazania, że w dołączonym do Wyjaśnień Załączniku Nr 2 Ewidencja Środków Trwałych wskazuje
się na Pakiet ArchiCAD 17, nabyty na podstawie aktu notarialnego rep A Nr 7086/2020 a zatem przeszło 3 lata temu.
Pomijając fakt wskazania w Wyjaśnieniach RNC na innego rodzaju oprogramowanie, to podkreślić należy, że RYSY nie
wykazały, iż nadal utrzymuje ważność licencji na wskazane oprogramowanie. Z kolei w pkt 6 Wyjaśnień RNC RYSY
wskazują, że jednak zawarły aż 10 licencji na oprogramowanie ArchiCAD wersja 20, ponownie nie wskazując ani
dowodów na tę okoliczność, ani nie uwzględniając kosztów ponoszenia opłat licencyjnych dla aż 10 licencji ArchiCAD 20.
Jednak obecnie powszechnie używa się wskazanego oprogramowania ArchiCad w wersji 26, a wersja 20 jest z roku
2016, natomiast wersja 17 z roku 2013 , zatem nie wiadomo nawet, czy RYSY dysponują niezbędnym do realizacji
zamówienia oprogramowaniem i czy dysponują ważnymi opłatami licencyjnymi uprawniającymi RYSY do użytkowania
takiego oprogramowania lub czy uwzględniły w obliczeniu ceny koszt opłat licencyjnych przypadający proporcjonalnie do
okresu realizacji zamówienia objętego Postępowaniem.
Odpowiedź Zamawiającego: Zamawiający wskazuje na dwa aspekty, czym kierował się uznając wyjaśnienia
Przystępującego. Po pierwsze Zamawiający nie wskazał jakim oprogramowaniem powinien dysponować wykonawca,
który będzie realizował zamówienie, tym samym nawet jeżeli oprogramowanie zostało zakupione 3 lata temu i na rynku
pojawiły się nowe wersje, nie oznacza to, że poprzednie nie mogą być stosowane. Po drugie Zamawiający uznał
dołączony do wyjaśnień dowód w Załączniku Nr 2 w postaci Ewidencji Środków Trwałych za wystarczający, aby
potwierdzić oświadczenie Przystępującego. Ponadto Odwołujący poza własnymi domniemaniami nie przedstawił
dowodu przeciwnego, z którego wynikałoby, że Przystępujący nie dysponuje oprogramowaniem do projektowania.
3) Wysoko kwalifikowany personel Cyt. pkt 16 odwołania: „W Wyjaśnieniach RNC RYSY wskazały, że „dysponuje
wysoko wykwalifikowanym oraz doświadczonym zespołem projektantów, pracujących wspólnie od wielu lat. Fakt
długoletniej stałej współpracy zespołu pozwolił na znacznie obniżenie kosztów koordynacji wewnętrznej. (..) Niemniej
jednak RYSY, poza przedstawieniem wykazu 5 usług projektowych wykonanych przez RYSY, ani nie wskazały jakie
konkretnie oszczędności RYSY uzyskują rzekomo dzięki wskazanej okoliczności i jakie to ma przełożenie na możliwość
zaoferowania tak skrajnie niskiej ceny, RYSY powołują się na rzekome „wewnętrzne procedury pozwalające na jak
najbardziej efektywne wykorzystanie wiedzy i doświadczenia", a także „standardy pracy”, czy też „sprawdzoną procedurę
pracy zdalnej z regularnymi spotkaniami koordynacyjnymi", jednak ani nie opisuje tych procedur, ani nie przedstawia
dokumentów, w których te procedury i standardy byłyby opisane, a tym bardziej w ogóle nie wskazuje, jak te okoliczności
mają konkretny wpływ na możliwość zaoferowania przez RYSY tak skrajnie niskiej ceny, Twierdzenia RYSY w tym
zakresie należy więc uznać za zupełnie nieprzydatne dla wyjaśnienia rażąco niskiej ceny zaoferowanej przez RYSY oraz
gołosłowne, jako niepoparte jakimikolwiek obliczeniami lub dowodami.”
Odpowiedź Zamawiającego: Usługa projektowania, co nie może budzić wątpliwości, zalicza się do tzw. usług
intelektualnych, w których to właśnie koszty personelu stanowią główny element cenotwórczy wpływający na wysokość
ceny ofertowej, jest to fakt powszechnie znany nie wymagający dowodu. Powoływanie się na dysponowanie takim
personelem może wobec tego stanowić jeden z aspektów mających wpływ na cenę oferty.
Przykładowo na ten aspekt zwróciła uwagę Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 31.03.2021 r., sygn. akt KIO
659/21 „W ocenie Izby, w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z błędną analizą stanu faktycznego sprawy
przez zamawiającego. Jak bowiem słusznie wskazywał odwołujący, przedmiotowe postępowanie dotyczy de facto usługi
polegającej na pracy zespołu projektantów. Skoro zatem odwołujący oświadczając, iż posiada wykwalifikowany zespół
projektowy, legitymujący się doświadczeniem przy realizacji 24 podobnych projektów, z czego 21 zostało już
zrealizowanych, to nie sposób przyjąć, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wycenę oferty odwołującego. Co
istotne zamawiający nie zakwestionował liczby osobomiesięcy zaproponowanych przez odwołującego, jak również nie
zakwestionował wysokości wynagrodzenia dla członków zespołu projektowego. Tym samym przyjąć należało, że
odwołujący w zakresie w jakim wymagał tego zamawiający, wykazał zasadność zaoferowania ceny oferty.”
Ponadto na podstawie oceny całokształtu wyjaśnień Zamawiający uznał, że wskazane przez Przystępującego
oświadczenie opisujące w sposób zrozumiały co oznacza cyt. „sprawdzona procedura pracy zdalnej z regularnymi
spotkaniami koordynacyjnymi” oraz informacje podane w ramach wyjaśnień wynagrodzenia Help Desk o dysponowaniu
cyt. „wykupioną przestrzenią dyskową w chmurze oraz licencjami na platformie elektronicznej MS Team, a także ma
wdrożoną procedurę sprawnej komunikacji, w tym kategoryzacji zapytań oraz przydziału do poszczególnych
projektantów” oraz powszechnie znana wiedza o niższych kosztach prowadzenia działalności gospodarczej przy
wykorzystaniu narzędzi elektronicznych są wystarczającym potwierdzeniem wpływu tego aspektu wyjaśnień na
kalkulację ceny oferty.
4) Obniżenie kosztów koordynacji międzybranżowej. Cyt. pkt 17 odwołania: „Zatem, jeżeli RYSY zdecydowały się na
powołanie na okoliczności wdrożenia standardów i procedur, i wskazują, że kalkulacja ceny wynikała z uwzględnienia
wdrożenia w toku realizacji zamówienia tych standardów i procedur, to obowiązkiem RYSY jest wykazanie
Zamawiającemu, że dane standardy i procedury zostały opracowane, wdrożone u wykonawcy, nadają się do realizacji
tego zamówienia, a ich wdrożenie przyniesie weryfikowalne obniżenie kosztów, a nie np. ich wzrost. RYSY, pomimo
powołania się na tego rodzaju standardy i procedury nie wykazała tych okoliczności. Już sama okoliczność powołania się
na wdrożenie pewnych procedur przez wykonawcę bez ich przedstawienia i wykazania związanych z nimi kosztów
świadczy o braku wykazania realności zaoferowanej ceny i gołosłowności złożonych przez RYSY wyjaśnień.
Odpowiedź Zamawiającego: jw.
5) Stawka godzinowa. Cyt. pkt 18 odwołania: „Wskazana stawka godzinowa, być może była adekwatna dla wskazanego
okresu czasu i ówczesnego zaangażowania RYSY w realizowane projekty, ale RYSY nie wykazały adekwatności tej
stawki do warunków realizacji przedmiotu zamówienia objętego Postępowaniem, RYSY nie wskazały, w jaki sposób
obliczyły koszt realizacji poszczególnych pozycji Etapów I, II i II przedmiotu zamówienia, uwzględniając konieczność
pokrycia kosztów zaangażowania odpowiednich ekspertów, kosztów opłat licencyjnych, transportu i innych kosztów
administracyjnych i stałych. Ograniczenie się RYSY wyłącznie do wskazania przyjętej stawki godzinowej obliczonej dla
historycznego okresu działalności nieadekwatnego do niniejszego Postępowania, wskazuje na to, że RYSY nie dokonało
analizy kosztów realizacji przedmiotu zamówienia objętego Postępowaniem i nierzetelnie wyceniło przedmiot
zamówienia. Świadczy to o tym, że zaoferowana przez RYSY cena jest rażąco niska i nie obejmuje chociażby takich
kosztów jak opłaty licencyjne za użytkowanie niezbędnego specjalistycznego oprogramowania. (..)
Omawiając kwestię oszacowania przez RYSY właściwej stawki godzinowej adekwatnej do realizacji zamówienia oraz
przyjętej liczby roboczogodzin wskazania wymaga, że sposób prowadzenia przez RYSY działalności i szacowania
kosztów operacyjnych w ostatnich latach pozostawia wiele wątpliwości. Jak wynika z danych rejestrowych RYSY w KRS,
RYSY Architekci Sp. z o.o. Sp. K. została założona w 30 listopada 2020 r. a zarejestrowana 11 stycznia 2021 r. W
okresie 11.01.2021 do 31.12.2021 r. spółka ta zanotowała stratę netto w kwocie 484.622,07 zł. W okresie od 01.01.2022
r. do 31.12.2022 r. RYSY zanotowały dalszą stratę netto w wysokości 685.631,49 zł, którą RYSY zamierzają pokryć z
zysków przyszłych okresów.”
W Uzupełnionych Wyjaśnieniach RNC RYSY udzieliły następującej odpowiedzi: „Przedstawione wyliczenia w
załącznikach 5 i 5a są prawidłowe i rejestrują prawdziwe koszty poniesione miesiącach: czerwiec, lipiec i sierpień 2023r.
Zapisy na załącznikach wskazujące lata 2015 i 2017 r., wynikają z przekopiowania treści stopki i daty 2015 i 2017 są
omyłka, pisarską. W załączeniu przekazujemy załącznik z poprawieniem omyłki pisarskiej stanowi Załącznik Nr IA koszty
biura, oraz projekty umów Projektantów/asystentów, branży architektonicznej, którzy będą brali udział w realizacji
zamówienia”. Ponadto RYSY przekazał zawarte w dniu 01.10.2023 r., warunkowe umowy o dzieło z R.S., S.B. deForm
studio, umowę o pracę zawartą z p. P.S., umowę zlecenia z K.P.. Warte jest zauważenia, że warunkowe umowy o
dzieło zawarte z p. R.S. i S.B. deForm studio zostały zawarte dopiero po upływie terminu składania ofert — 27.09.2023 r.
Tym samym wymaga wskazania, że na dzień składania ofert RYSY nie dysponowały zawartymi umowami z R.S. i S.B.
deForm studio pozwalającymi uwzględnić koszty ich zaangażowania w kalkulację zaproponowanej ceny.”
Cyt. „W protokole Postępowania w części dotyczącej oceny Uzupełnienia Wyjaśnień RNC Zamawiający nie dokonał
oceny wyjaśnienia RYSY zawartego w Uzupełnionych Wyjaśnieniach RNC w tym zakresie. W ocenie Odwołującego,
uzupełnienie przez RYSY umów dla wskazanych powyżej ekspertów po upływie terminu na złożenie Wyjaśnień RNC jest
nieskuteczne i nie powinno być brane pod uwagę przy ocenie sprostania przez RYSY obalenia domniemania rażąco
niskiej ceny. Nadto zmiana wyłącznie dat w załączonej tabeli nie zmienia koniecznej oceny tych obliczeń dokonanych
przez RYSY. Wciąż zastrzeżenia budzi okoliczność obliczenia stawki godzinowej przez RYSY w oparciu o dane
historyczne w okresie, w którym nie jest znane zaangażowanie RYSY w realizację projektów analogicznych do
przedmiotu zamówienia objętego Postępowaniem I bez zaangażowania liczby ekspertów, takich jak wymaganych do
realizacji zamówienia objętego Postępowaniem. RYSY ponadto nie wykazały w żaden sposób podanej liczby 924
roboczogodzin w dwóch miesiącach z rzędu i liczby 968 roboczogodzin w kolejnym miesiącu funkcjonowania biura
RYSY. Wymaga także wskazania, że dopiero w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC RYSY podały stawki godzinowe przyjęte
dla R.S., S.B., Pauliny Stefańskiej i Karoliny Płotczyk, co należy ocenić za spóźnione.
Wskazanie stawek dla tego personelu RYSY było możliwe i winno było być podane przez RYSY już pierwotnie w
Wyjaśnieniach RNC i nic nie stało na przeszkodzie by RYSY wykazały realność przyjętych stawek godzinowych dla
ekspertów już w Wyjaśnieniach RNC, tak jak to wyraźnie wymagał Zamawiający w Wezwaniu I.”
Odpowiedź Zamawiającego: Zamawiający nie zgadza się ze stwierdzeniem Odwołującego, że Przystępujący dla celów
wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny oferty może posługiwać się jedynie dokumentami wytworzonym przed terminem
składania ofert. Wykonawca kalkulując cenę oferty mógł korzystać z ustaleń dokonanych z projektantami osobiście lub
telefonicznie, biorąc oczywiście takie ryzyko na siebie, a dopiero po uzyskaniu zamówienia albo wcześniej gdy tego
wymagają okoliczności wystąpić do tych osób o pisemne potwierdzenie wcześniejszych deklaracji. Zamawiający
wskazuje, że Pan R.S. i Pan S.B. zostali wskazani już we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako
osoby, które będą pełnić funkcje odpowiednio architekta i architekta wnętrz i ich przywołanie w wyjaśnieniach nie budziło
żadnych wątpliwości Zamawiającego (ich oświadczenia o zakresie współpracy i wynagrodzeniu stanowiły także
załączniki do wyjaśnień nr 1).
W ocenie Zamawiającego Przystępujący już w pierwszych wyjaśnieniach wykazał realność przyjętych stawek
godzinowych dla obu ekspertów. Zamawiający w drugim wezwaniu z dnia 18.10.2023 r. nie wymagał dowodów na
potwierdzenie wysokości stawek godzinowych, a jedynie wyjaśnienia jakie usługi te osoby będą realizować i pełny koszt
tych usług uwzględniony w ofercie.
Odnosząc się do zarzutu braku realności stawki godzinowej projektantów Zamawiający wskazuje, że Odwołujący nie
wskazał żadnych dowodów na tę okoliczność. Nie udowodnił jaka stawka jest w jego ocenie realna, ani nie przedstawił
dowodów, że oświadczenia obu projektantów są niewiarygodne lub nieprawdziwe.
Zamawiający
przywołuje
w
tym
zakresie
pomocniczo
informacje
ze
strony
internetowej:
https://www.muratorplus.pl/biznes/raporty-i-prognozy/ile-zarabia-architekt-zarobki-architekta-w-2023-aa-g8c3-eVUHGfNy.html
- wskazujące na bardzo zróżnicowane zarobki architektów w Polsce. Stawka godzinowa zaoferowana przez obu Panów
architektów mieści się w stawkach rynkowych.
„Z Raportu Płacowego 2023 przygotowanego przez agencję Hays Poland wynika, że obecnie zarobki architektów
mieszczą się w granicach 6-13 tys. zł brutto. Młodszy architekt powinien spodziewać się wynagrodzenia rzędu 4,5-7 tys. zł
brutto, natomiast Architekt Revit zarobi w granicach 6-13 tys. zł brutto. Z kolei według agencji Jobted przeciętne
miesięczne wynagrodzenie brutto architekta to 5 530 zł. Dodatkowo, w zależności od miejsca pracy, architekt może liczyć
na: premię (średnio 1 360 zł brutto co miesiąc), prowizję (1600 zł brutto co miesiąc) albo udział w dochodach (średnio
1120 zł miesięcznie). Najniższe zarobki notowane przez Jobted wynoszą 3470 zł, a najwyższe są rzędu 9 tys. zł, przy
czym rekordzista osiąga 21 390 zł.”
Podobne informacje, dotyczące projektantów prac elektrycznych podaje portal:
pl.jooble.org/salary/projektant-instalacji-elektrycznych
„Ile zarabia Projektant instalacji elektrycznych w Polsce?
Jeśli spojrzymy na statystyki wynagrodzeń Projektant instalacji elektrycznych w Polsce od 13 grudnia 2023, przeciętny
pracownik zarabia 109 788 zł; dokładniej mówiąc stawka wynagrodzenia to 9149 zł na miesiąc, 2287 zł na tydzień, lub
57,18 zł na godzinę.”
Dla poparcia stanowiska Zamawiającego istotny jest także Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 17.10.2016 r., sygn.
akt KIO 1737/16 odnoszący się do tego aspektu:
„Tym samym, co istotne w kontekście badania rażąco niskiej ceny, mamy do czynienia z tzw. usługami miękkimi, tj. z
usługami których zasadniczą pozycję kosztową stanowi praca osób realizujących takie usługi uwzględniająca ich
kwalifikacje, wykształcenie oraz pozycję na rynku. Koszty materiałowe, koszty stałe oraz koszty zewnętrzne dla
świadczącego tego typu usługę oscylują w okolicach kilkunastu procent (niezwykle rzadko przekraczają 20%) ceny
całkowitej. Powyższe oznacza, że wykonawca kalkulując cenę za tego typu usługi bierze pod uwagę po pierwsze koszty
pracy osób je realizujących, które ze względu na specyfikę tych kosztów mogą być bardzo różne dla poszczególnych
wykonawców. Tego typu kosztów nie da się bowiem w sposób jednoznaczny "zweryfikować" i poddać analizie - poza
kosztami minimalnego wynagrodzenia za pracę, który to aspekt nie stanowił jednak podstawy odrzucenia oferty
Odwołującego. Założenie takie jest bowiem wynikiem faktu, iż przy kosztach osobowych praca lub usługa jest warta tle
na ile wycenia ja osoba je świadcząca. To bowiem ona wie najlepiej, ile jest warta praca którą ma świadczyć - Państwo
zaś w tym zakresie poza jej minimalna wartością nie narzuca żadnych średnich stawek lub kosztów.”
6) Wiedza i doświadczenie. Cyt. pkt 23 odwołania: „RYSY przywołują zrealizowane projekty w latach 2014 r. do 2017 r.,
czyli 6 do 9 lat temu. Nie wymaga specjalistycznej wiedzy by stwierdzić, że stawki od 6 lat, a w szczególności przez
ostatnie lata trwania pandemii Sars-Cov-9 oraz od wybuchu wojny w Ukrainie. Poza gołosłownym przywołaniem
wskazanych realizacji, RYSY w żadnej mierze nie wykazała z jakich przyczyn wskazane projekty mogą być
porównywalne z przedmiotem zamówienia objętego Postępowaniem. Z podanych w Wyjaśnieniach RNC danych nie
sposób także potwierdzić wskazanych przez RYSY stawek, rzekomo wynikających z realizacji wskazanych projektów,
Zatem wskazane okoliczności, nie tylko są nieadekwatne do wyjaśnienia zaoferowanej przez RYSY ceny w tym
Postępowaniu, ale także zupełnie nieweryfikowalne na podstawie danych wskazanych w Wyjaśnieniach RNC. A
pamiętać należy, że Zamawiający jest zobowiązany oceniać wyjaśnienia rażąco niskiej ceny na podstawie treści
udzielonych wyjaśnień, bez samodzielnego poszukiwania danych w ogólnie dostępnych bazach. Na marginesie
odnotowania wymaga, że wskazane projekty nie zostały wykonane przez RYSY, jako że spółka ta została
zarejestrowana w styczniu 2021 r.”
Odpowiedź Zamawiającego: Zamawiający nie zgadza się ze stanowiskiem Odwołującego, niestety pomimo pandemii
Sars-Cov-9 oraz wybuchu wojny w Ukrainie stawki godzinowe pracy projektantów w Polsce nie uległy istotnemu
wzrostowi. Stawki roboczogodziny wynikają wprost z oświadczeń dwóch głównych architektów, a jest powszechnie
znane, że w zawodach kojarzonych z budownictwem profesja architekta należy do ścisłej elity tak pod względem
prestiżu jak i w większości przypadków zarobków. Niezależnie więc czy dodatkowe uzasadnienia przyjętej do obliczeń
stawki godzinowej zostałyby przez Przystępującego udzielone, same tylko oświadczenia architektów potwierdzają
rynkową wartość stawki godzinowej w wysokości 80 zł uwzględnionej w Kalkulacji kosztów przedsiębiorstwa (zał. nr 1 do
wyjaśnień nr 1). Stawka roboczogodziny i ilość osób nie budziła wątpliwości ani Zamawiającego, ani Odwołującego.
Dodatkowo Zamawiający wskazuje, że każdy wykonawca, posiadający w swoim portfolio określony zasób osób i
doświadczenia, a na taki zasób powołuje się Przystępujący kształtuje swoją ofertę w taki sposób, który z jednej strony
umożliwi mu pozyskanie zamówienia, a z drugiej strony osiągnięcie zysku.
7) Wybrane rozwiązania techniczne. Cyt. pkt 26 odwołania: „ Wreszcie RYSY w Wyjaśnieniach RNC wskazały, że
„Niewątpliwie korzystnym uwarunkowaniem tj. wybranym rozwiązaniem technicznym, jest praca firmy przy każdym
realizowanym projekcie wyłącznie na specjalistycznym oprogramowaniu BIM (Building Inteligent Modeing - ArchiCAD
wersja 20), tj. praca od początku projektu nad modelem trójwymiarowym, który automatycznie przekładany jest na
dokumentację dwuwymiarową. Biuro dysponuje 10 licencjami tego oprogramowania. Takie podejście pozwala na istotną
oszczędność czasu, niezwykle ułatwia komunikację z klientem, pozwala uniknąć błędów związanych z koordynacją
rozwiązań, a także pozwala realizować wizualizacje projektów (na każdym etapie) bez konieczności zatrudniania
podwykonawców. Jest to bezsprzecznie sprzyjająca zaleta, pozwalającą przy uwzględnieniu doświadczonego zespołu
projektantów w technologii BIM zmniejszyć czas pracy o około 25 procent, a co za tym idzie i koszt”. RYSY jednocześnie
nie uwzględniły w kosztach realizacji zamówienia obciążeń z tytułu opłat licencyjnych oprogramowania ArchiCAD wersja
20 i stąd powoływanie się w Wyjaśnieniach RNC na dysponowanie licencjami na wskazane oprogramowanie jest
nieadekwatne. Nadto RYSY nie wskazało jakie rzekomo obniżenie kosztów przynosi RYSY zastosowanie wskazanego
oprogramowania.
Odpowiedź Zamawiającego: Zamawiający wskazuje, że sposób złożenia wyjaśnień i prezentacji kosztów we
wskazanych miejscach kalkulacji kosztów narzucił sam Zamawiający poprzez opracowanie Formularza cenowego. Z
analizy informacji tam zawartych nie można wywieść jakie koszty uwzględnione zostały w poszczególnych cenach, czy
uwzględniono koszty biura, oprogramowania, technologii BIM. Tym samym zarzut nie uwzględnienie w kosztach
realizacji zamówienia obciążeń z tytułu opłat licencyjnych oprogramowania ArchiCAD wersja 20 i technologii BIM jest
jedynie domniemaniem Odwołującego, nie popartym żadnymi obliczeniami ani dowodami. I jako taki nie może się ostać.
8) Wyjaśnienie rozbieżności w obliczeniach. Cyt. pkt 28 odwołania: „W Uzupełnionych Wyjaśnieniach RNC RYSY
udzieliły następującej odpowiedzi: „Szczegółowa kalkulacja kosztów-Załącznik Nr 1 przedstawia rozbicie poszczególnych
faz projektu na komponenty branżowe.
Zsumowane poszczególne komponenty (fazy projektu) dla branży elektrycznej / telekomunikacyjnej odpowiadają ofercie
Pan R. NEORAD Sp. z o.o.”. Załączona do Uzupełnionych Wyjaśnień RNC kalkulacja kosztów Załącznik nr 1 (dalej
„Uzupełniona Tabela Kosztów”) zawiera już inne stawki (poza zadeklarowaną pierwotnie stawką 80/00 zł netto)
przypisane do poszczególnych ekspertów i podwykonawców zaangażowanych do realizacji zamówienia objętego
Postępowaniem niż kalkulacja kosztów załączona do Wyjaśnień RNC (dalej Pierwotna Tabela Kosztów"). Dopiero w
Uzupełnione Tabeli Kosztów RYSY wskazały dla poszczególnych pozycji koszt realizacji danej pozycji po stawkach
uzgodnionych z ekspertami oraz przyjętą stawkę do obliczenia ceny i w rezultacie zaplanowany zysk na danej pozycji.
Co więcej, dla niektórych pozycji, w których w Pierwotnej Tabeli Kosztów RYSY przyjęły rozliczenie wg założonych
roboczogodzin i stawki godzinowej, w Uzupełnionej Tabeli Kosztów przyjęto rozliczenie na zasadzie podwykonawstwa
ryczałtowo (np. badania architektoniczne, konstrukcja, instalacje sanitarne, instalacje elektryczne i telekomunikacyjne).
Uzupełniona Tabela Kosztów zawiera nadto liczne przeniesienia pomiędzy pozycjami kosztowymi realizacji danych
świadczeń objętych zamówieniem np. nadwyżka na koszty firmy (R.S., S.B., P.S., K.P.). Świadczy to dobitnie o tym, że
przedstawiona przez RYSY kalkulacja w Pierwotnej Tabeli Kosztów nie uwzględniała realnych kosztów realizacji
zamówienia oraz zaangażowaniu potencjalnych ekspertów, a RYSY dopiero po otrzymaniu Wezwania II dostosowały
Uzupełnioną Tabelę Kosztów do uzgodnionych po terminie składania ofert warunkowych umów z zaangażowanymi
ekspertami, w Uzupełnionej Tabeli Kosztów RYSY zawarły i wyodrębniły zaplanowany zysk, o co Zamawiający wyraźnie
pytał już w Wezwaniu I, Zamawiający w Wezwaniu I także wyraźnie wymagał przedstawienia „dla każdej z pozycji
szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia każdej z cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji. ( )
Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień czy Wykonawca przewiduje wykonanie zamówienia bez poniesienia
strat finansowych i jaki przewiduje zysk". Obliczenia zawarte w Uzupełnionej Tabeli Kosztów RYSY winien był
przedstawić już w Wyjaśnieniach RNC, podczas gdy w Pierwotnej Tabeli Kosztów RYSY wykazał jedynie kalkulację
założonych roboczogodzin i przyjętej stawki godzinowej i nie wskazał, jakie są zaplanowane koszty realizacji danych
pozycji wynikające z zaangażowania ekspertów i podwykonawców oraz jaki planuje zysk.”
Odpowiedź Zamawiającego: Na rozbieżności w przedstawionej w ramach wyjaśnień nr 1 Kalkulacji kosztów
przedsiębiorstwa (zał. nr 1 do wyjaśnień nr 1) zwrócił uwagę sam Zamawiający i o wyjaśnienia w tym zakresie wystąpił
do Przystępującego. W odpowiedzi z dnia 27.10.2023 r. Przystępujący przedstawił zmodyfikowaną Szczegółową
kalkulację kosztów (zał. nr 1 do wyjaśnień nr 2). Modyfikacja tabeli kalkulacji kosztów była wynikiem zadanych przez
Zamawiającego pytań.
W pierwszej Kalkulacji kosztów Przystępujący nie podał wysokości zysku, jednak w wyjaśnieniach nr 1 oświadczył:
„Cena zaproponowana przez RYSY Architekci jest ceną rynkową i realną, która uwzględnia wszystkie niezbędne
elementy w tym marżę.”
Brak podania wartości zysku mógł wynikać z samej konstrukcji tabeli opracowanej przez Zamawiającego, która nie
zawierała miejsca na przedstawienie zysku jako osobnej pozycji kosztowej. Tym samym Przystępujący mógł ten zysk
uwzględnić w wybranych przez siebie elementach kosztów, aby to ustalić Zamawiający potrzebował jednak dodatkowych
wyjaśnień o które wystąpił 18.10.2023 r.
W odpowiedzi na to wezwanie Przystępujący, aby w sposób przejrzysty i zrozumiały przedstawić, w których pozycjach
kosztów uwzględnił zysk opracował zmodyfikowaną tabelę, wskazał w których pozycjach kosztów pierwotnej Kalkulacji
kosztów przedsiębiorstwa (zał. nr 1 do wyjaśnień nr 1) uwzględnił nadwyżki na koszty firmy i w których pozycjach
kosztów uwzględnił oferty projektantów załączone do wyjaśnień nr 1. W ocenie Zamawiającego zmodyfikowana
Kalkulacja nie stanowiła konwalidacji braków pierwszego wyjaśnienia a była wynikiem nowego wymagania
Zamawiającego o podanie, w których pozycjach kalkulacji został uwzględniony zysk i jaka była jego wartość.
9) Wyjaśnienia dla Etapu III.Cyt. pkt 40 odwołania: Cyt. „Nadto wymaga wskazania, ze Zamawiający w Wezwaniu I
wyraźnie wskazał, że Dla Etapu III Zamawiający wzywa do przedstawienia dla każdej z podanych cen 4 pozycji (3.1-3.4)
szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia tych cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji”. Pomimo
tak wyraźnie sformułowanego żądania za strony Zamawiającego RYSY ani w Pierwotnej Tabeli Kosztów, ani w
Uzupełnionej Tabeli Kosztów przedstawiło jedynie ilość jednostek, cenę jednostkową, wartość netto i brutto dla tych
pozycji, bez wskazania — analogicznie jak dla pozycji 1 i 2, kosztów wykonania tych świadczeń oraz zaplanowanego
zysku. Nie wiadomo zatem, czy RYSY planują realizację tego zakresu świadczenia z jakimkolwiek zyskiem, oraz czy
zaplanowane przychody z ich realizacji w ogóle pokryją koszty ich wykonania. RYSY nie załączyły także jakichkolwiek
dowodów na wykazanie zapewnienia zasobów na realizację tych pozycji, poniesienia kosztów itp. wbrew wyraźnemu
wymaganiu Zamawiającego w tym zakresie. Zgodnie zaś z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp brak udzielenia wyjaśnień na
wezwanie Zamawiającego w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, w odniesieniu chociażby do któregokolwiek zadanego
pytania, skutkuje koniecznością odrzucenia oferty wykonawcy.
Zamawiający oceniając wyjaśnienia RYSY w ogóle nie odniósł się do zmiany Pierwotnej Tabeli Kosztów na Uzupełnioną
Tabelę Kosztów. W Protokole Postępowania Zamawiający odniósł się jedynie to kalkulacji kosztów dla p. R..”
Odpowiedź Zamawiającego: Zamawiający nie zgadza się ze stanowiskiem Odwołującego, że „brak udzielenia
wyjaśnień na wezwanie Zamawiającego w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, w odniesieniu chociażby do któregokolwiek
zadanego pytania, skutkuje koniecznością odrzucenia oferty wykonawcy”. Art. 224 ust. 1 ustawy Pzp odnosi się do
zaoferowanej ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Brak wyjaśnienia lub potwierdzenia dowodami
nieistotnych części składowych nie może stanowić podstawy odrzucenia oferty. Przystępujący zarówno w Kalkulacji
kosztów przedsiębiorstwa (zał. nr 1 do wyjaśnień nr 1), jak i Szczegółowej kalkulację kosztów (zał. nr 1 do wyjaśnień nr
2) przedstawił ceny jednostkowe 4 pozycji (3.1-3.4), podał wymaganą w SW Z ilość osobowizyt podstawowych i
dodatkowych w ramach nadzoru autorskiego, podał koszty dwóch aktualizacji dokumentacji kosztorysowej i koszt Help
Desk. Pomimo znikomej wartości tych kosztów w cenie oferty 5,4 % (33 800,00 zł/620 000,00 zł) Zamawiający
zdecydował o dodatkowym wezwaniu o kalkulacje tych kosztów, co Przystępujący uczynił. Odwołujący nie wniósł
zarzutu do treści udzielonych tych dodatkowych wyjaśnień, a jedynie do braku podania tych wyjaśnień w ramach
wyjaśnień nr 1. Stawka roboczogodziny i ilość osób nie budziła wątpliwości ani Zamawiającego, ani Odwołującego.
Ponadto Zamawiający wskazuje na stanowisko Izby w zakresie braku wystarczającego wyjaśnienia nieistotnych pozycji
ceny oferty i wywodzenia na tej podstawie faktu potwierdzenia rażąco niskiej ceny.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 22.02.2023 r., sygn. akt KIO 351/23: „Dlatego też Izba stoi na stanowisku, że
nieuwzględnienie ich przez wykonawcę w składanych wyjaśnieniach, czy też stwierdzenie o ich marginalnym znaczeniu
nie daje podstaw do twierdzenia, że wykonawca nie wykazał, a w konsekwencji nie wyjaśnił, że cena oferty nie jest
rażąco niska. Twierdzenie przeciwne prowadziłoby bowiem do absurdu, gdyż np. przy wielomilionowym kontrakcie
niewykazanie przez wykonawcę np. kosztów internetu, kosztu pracy kserokopiarek czy kosztu parkowania samochodu
mogłoby powodować skutek w postaci odrzucenia oferty z uwagi na okoliczność niewykazania tych kosztów, które
pozostają de facto bez znaczenia dla głównego przedmiotu świadczenia.”
10) Stawka godzinowa Cyt. pkt 45 odwołania: „W tym miejscu wymaga wskazania, że do Wyjaśnień RNC RYSY
załączyły oświadczenia p. S. i p. Bocian datowane na dzień 09.10.2023 r. według których oferują świadczenie swoich
usług za stawkę godzinową 60,00 zł netto. Następnie, do Uzupełnienia Wyjaśnień RNC RYSY załączył warunkowe
umowy o dzieło zawarte z tymi osobami w dniu 01.10.2023 r., a więc wcześniej niż złożone oświadczenia. Nie sposób
nie zauważyć, że okoliczności te budzą co najmniej wątpliwości z jakich przyczyn RYSY nie dołączyły do Wyjaśnień
RNC warunkowych umów o dzieło zawartych z tymi osobami wcześniej niż złożone przez te osoby oświadczenia w
oferowanej stawce godzinowej 60,00 zł netto. Jednak z pewnością, uzupełnienie przez RYSY w Uzupełnieniu Wyjaśnień
RNC wymaganych w tym zakresie przez Zamawiającego w Wezwaniu I środków dowodowych, w postaci warunkowych
umów o dzieło zawartych z p. Sieraczyńskim i p. Bocian nie może być brane pod uwagę przy ocenie sprostania przez
RYSY obalenia domniemania zaoferowania rażąco niskiej ceny z uwagi na to, że RYSY winny były te środki dowodowe
przedłożyć Zamawiającemu już w Wyjaśnieniach RNC.”
Odpowiedź Zamawiającego: jak w odpowiedzi Zamawiającego na zarzut nr 2
11) Brak środków dowodowych potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 1.2, 1.3, 1.5, 1.6, 1.9. Cyt. pkt 46
odwołania: „Zamawiający w Wezwaniu II wskazał co następuje: „Wykonawca nie przedstawił dowodów potwierdzających
prawidłowe skalkulowanie poz. 1.2, 1.3, 1.5, 1.6, 1.9. Kalkulacji kosztów, Dotyczy to takich usług jak badania
konserwatorskie, badania architektoniczne, konstrukcyjne (obciążenia stropów urządzeniami, ekspertyzy techniczne,
ppoż. I inne, ekspertyzy mykologiczne i inne. Prosimy o wyjaśnienie, kto będzie te usługi wykonywał?”
Cyt. „Wymaga wskazania, że jak wynika z dołączonej do Uzupełnień Wyjaśnień RNC korespondencji email z p. Martą
Bobek, RYSY zwróciły się o przedstawienie odpowiedniej oferty dopiero w dniu 24.10.2023 r., a ofertę otrzymały w dniu
27.10.2023 r. Analogicznie w przypadku p. Marcina Pecio, RYSY wysłały zapytanie ofertowe dopiero w dniu 24.10.2023r. i
otrzymały ofertę w dniu 27.10.2023 r. Ofertę od p. Witolda Frąckowiak RYSY analogicznie otrzymały dopiero w dniu
27.10.2023 r. Świadczy to jednoznacznie, że składając ofertę, a nawet Wyjaśnienia RNC RYSY nie miały ofert, a więc i
prawidłowej kalkulacji tego zakresu prac, a oferty podwykonawców zostały dopasowane do przedstawionej przez RYSY
kalkulacji.”
Odpowiedź Zamawiającego: Zamawiający nie zgadza się ze stanowiskiem Odwołującego, że „brak udzielenia
wyjaśnień na wezwanie Zamawiającego w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, w odniesieniu chociażby do któregokolwiek
zadanego pytania, skutkuje koniecznością odrzucenia oferty wykonawcy”. Art. 224 ust. 1 Pzp odnosi się do zaoferowanej
ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Brak wyjaśnienia lub potwierdzenia dowodami nieistotnych części
składowych nie może stanowić podstawy odrzucenia oferty.
Pozycje nr 1.2, 1.3, 1.5, 1.6, 1.9. zostały wycenione w Kalkulacji kosztów przedsiębiorstwa (zał. nr 1 do wyjaśnień nr 1)
na podstawie planowanej ilości dni roboczych ich wykonania, stawki roboczogodziny (zł/h) brutto oraz ilości osób
świadczących te usługi. Dotyczyło to takich usług jak badania konserwatorskie, badania architektoniczne, konstrukcyjne
(obciążenia stropów urządzeniami, ekspertyzy techniczne, ppoż. i inne, ekspertyzy mykologiczne i inne.
Zamawiający poprosił o dodatkowe informacje w celu ustalenia kto będzie te usługi wykonywał oraz ofert ich
wykonawców potwierdzających realność cen przyjętych w ofercie. Na udzielone pytania Przystępujący przedstawił
wyjaśnienia. Odwołujący nie wniósł zarzutu do treści udzielonych dodatkowych wyjaśnień, a jedynie do braku podania
tych wyjaśnień w ramach wyjaśnień nr 1. Co do możliwości korzystania przez Przystępującego z ofert pisemnych
sporządzonych po złożeniu oferty Zamawiający wypowiedział się w odpowiedzi na zarzut nr 5. Stwierdzenie
Odwołującego cyt. „Świadczy to jednoznacznie, że składając ofertę, a nawet Wyjaśnienia RNC RYSY nie miały ofert, a
więc i prawidłowej kalkulacji tego zakresu prac, a oferty podwykonawców zostały dopasowane do przedstawionej przez
RYSY kalkulacji.” - stanowi jedynie domniemanie Odwołującego nie poparte żadnymi dowodami.
12) Zysk. Cyt. pkt 53 odwołania: „RYSY w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC wskazał/ że „W szczegółowej kalkulacji kosztów
Załącznik Nr 1 dokonano autokorekty. Nadmiarowa, kwotę przeznaczono na zysk"
Wskazania wymaga, że w Wyjaśnieniach RNC RYSY przyjął do kalkulacji ceny z tytułu wykonania poz. 1.13 błędne dane,
które następnie starał się konwalidować w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC i Uzupełnionej Tabeli Kosztów, w Pierwotnej
Tabeli Kosztów RYSY przyjął wycenę szkolenia w nadmiarowym w stosunku do SW Z czasie, jednak wskazuje to na taką
a nie inną wycenę przedmiotu zamówienia w tym zakresie. Dopiero w Uzupełnionej Tabeli Kosztów RYSY zmienił
sposób wyceny tej pozycji zamówienia .”
Odpowiedź Zamawiającego: jak w odpowiedzi na zarzut nr 8.
13) Brak środków dowodowych potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 2.2-2.5.
Cyt. pkt 55 odwołania: „Zamawiający w Wezwaniu II wskazał co następuje: „W wezwaniu do wyjaśnień w zakresie Etapu
II Zamawiający wezwał do przedstawienia dla każdej z podanych pozycji 2.2-25. Kalkulacji kosztów szczegółowej
kalkulacji kosztów obliczenia tych cen osobno wraz z dowodami adekwatnym/ do tych kalkulacji. Wykonawca nie
przedstawił dowodów dla poz. 2.2-2.5. Prosimy o udzielenie uzupełnień w tym zakresie"
Cyt. „RYSY w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC udzieliły następującej odpowiedzi: „Szczegółowa kalkulacja kosztów zawiera
załącznik nr 1 przedstawia koszt wykonanie poszczególnych opracowań STW IORB, przedmiary robót, kosztorys
inwestorski, oraz kosztu aktualizacji kosztorysu inwestorskiego, Jako dowód potwierdzający zakładany koszt
przedstawiamy fakturę za szkolenie z zakresu kosztorysowania oraz umowę o pracę, przeszeregowanie oraz listę płac z
ostatniego miesiąca tj. wrzesień 2023r. pracownika Wykonawcy świadczącego zakres usługi w ramach obowiązków
świadczonych w ramach umowy o pracę"’.
Odpowiedź Zamawiającego: Pozycje nr 2.2-2.5. zostały wycenione w Kalkulacji kosztów przedsiębiorstwa (zał. nr 1 do
wyjaśnień nr 1) na podstawie planowanej ilości dni roboczych ich wykonania, stawki roboczogodziny (zł/h) brutto oraz
ilości osób świadczących te usługi. Stawka roboczogodziny i ilość osób nie budziła wątpliwości ani Zamawiającego, ani
Odwołującego.
14) Brak środków dowodowych potwierdzających prawidłowe skalkulowanie poz. 3.1-3.4.
Cyt. pkt 58 odwołania: „RYSY udzielił w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC następującej odpowiedzi: „Szczegółowa kalkulacja
kosztów obliczenia cen osobno d/a Etapu III zawiera załącznik Nr 1 Kalkulacja kosztów. Kolejne aktualizacje
dokumentacji kosztorysowej założono w kalkulacji kosztów cenę jednostkową 500 zł netto.
W załączeniu oferta Pana M.W. na wykonanie usługi aktualizacji kosztorysów dla Muzeum w Przeworsku zgodnie z
umową z dnia 18.09.2023r wraz z rachunkiem i potwierdzeniem zapłaty w kwocie 250,00 zł netto.
Osobowizyta na budowie-założono w kalkulacji kosztów cenę jednostkową 200 zł netto za 1 osobowizytę: wszyscy
zaproponowani projektanci mieszkają w aglomeracji warszawskiej. Przyjęto koszt dojazdu transportem publicznym i 2
roboczogodziny pobytu na budowle.
Ewentualne zgodnie z ofertą dodatkowe osobowizyty- założono w kalkulacji kosztów cenę jednostkową 100 zł netto za
jedną dodatkową osobowizytę. Na dodatkową osobowizyte przewidziano 1 roboczogodzinę wraz z kosztem dojazdu
transportem publicznym w aglomeracji warszawskiej.(..)
Wymaga wskazania, że Wezwanie II stanowi w tym zakresie klasyczną próbę konwalidowania braku odpowiedzi RYSY
na jednoznaczne żądanie Zamawiającego wyrażone w Wezwaniu Ii Jak już wskazał Odwołujący, takie postępowanie
Zamawiającego narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców wyrażoną w art. 16 pkt 1)
ustawy PZP i jest niedopuszczalne. Z tego względu, Uzupełnienie Wyjaśnień RNC złożone przez RYSY nie powinno być
w tej mierze w ogóle rozpatrywane. W konsekwencji należy wywnioskować, że RYSY nie udzieliły wymaganej przez
Zamawiającego odpowiedzi na Wezwanie I i tym samym oferta RYSY z tego powodu podlega odrzuceniu na podstawie
art. 224 ust. 6 ustawy Pzp.
Ponadto trzeba wskazać, że wbrew wymaganiu Wezwania I, RYSY ani w Wyjaśnieniach RNCi Pierwotnej Tabeli
Kosztów, ani w Uzupełnieniu Wyjaśnień RNC i Uzupełnionej Tabeli Kosztów nie przedstawiły kosztów wykonania poz.
3.1-3.4, ale wyłącznie ilość jednostek, cenę jednostkową, wartość netto i brutto. RYSY nie wskazał, jakie poniesie koszty
realizacji tej części zamówienia za pomocą podwykonawcy np. p. M.W. i jaki zakłada osiągnąć zysk z tytułu realizacji tej
części zamówienia. Przedłożone wraz z Uzupełnieniem Wyjaśnień RNC dokumenty dotyczące p. M.W. dotyczą
współpracy z tą osobą podczas realizacji innego zamówienia, które jest różne od niniejszego zamówienia. Ustalenia
poczynione pomiędzy RYSY a p. M.W. przy okazji realizacji wskazanego projektu nie świadczą w żadnej mierze, jaką
ofertę złożyłby p. M.W. na rzecz RYSY w przypadku realizacji zamówienia objętego Postępowaniem. Zatem przedłożone
przez RYSY dowody za Uzupełnieniem Wyjaśnień RNC są nieadekwatne do wyjaśnienia zaoferowanej przez RYSY.
Odpowiedź Zamawiającego: Ze względu na fakt, że zarzut częściowo pokrywa się z treścią zarzutu nr 9 Zamawiający
nie powtarza uprzedniej argumentacji, a jedynie dodatkowo wskazuje, że dopóki Zamawiający nie zakończył badania
rażąco niskiej ceny wykonawca może samodzielnie i na wniosek Zamawiającego przedstawiać kolejne argumenty i
środki dowodowe. Bezwzględny zakaz uzupełniania takich dokumentów dotyczy jedynie przedstawiania ich dopiero na
rozprawach przed Krajową Izbą Odwoławczą lub Sądem Zamówień Publicznych.
Dodatkowo Zamawiający wskazuje na znikomą wartość tych usług w cenie oferty i stanowisko Krajowej Izby
Odwoławczej w analogicznym stanie faktycznym. Wyrok z dnia 17.06.2021 r., sygn. akt KIO 1557/21: „W toku rozprawy
Zamawiający i Przystępujący zgodnie oświadczyli (czemu Odwołujący nie zaprzeczył), że ta część przedmiotu
zamówienia stanowi ok. 3-4% jego wartości. Biorąc pod uwagę znaczący zakres przedmiotu zamówienia nie można było
oczekiwać, że wykonawca w odpowiedzi na ogólne wezwanie wyjaśni absolutnie każdy element cenotwórczy oferty.
Istotne dla oceny, czy wykonawca wypełnił przesłanki art. 90 ust. 2 Pzp jest stwierdzenie, czy wyjaśnienia są adekwatne
pod względem poziomu ogólności z treścią wezwania do wyjaśnień.”
Zamawiający nie zgadza się również z Odwołującym, że dowodem w sprawie nie mogą być „Ustalenia poczynione
pomiędzy RYSY a p. M.W. przy okazji realizacji wskazanego projektu nie świadczą w żadnej mierze, jaką ofertę złożyłby
p. M.W. na rzecz RYSY w przypadku realizacji zamówienia objętego Postępowaniem.” W przypadku wcześniejszej
współpracy z danym ekspertem i znajomości stawek przez niego oferowanych Przystępujący mógł wywodzić, że takie
stawki zaoferuje on także dla niniejszego zadania. W szczególności, że przedstawione dokumenty jako załączniki nr 17,
18 i 19 do wyjaśnień nr 2 dotyczyły aktualnie realizowanych umów i zakresu analogicznego do wycenianych pozycji.
15) Help Desk.
Cyt. pkt 64 odwołania: „W załączonej do Wyjaśnień RNC Pierwotnej Tabeli Kosztów oraz załączanej do Uzupełnienia
Wyjaśnień Uzupełnionej Tabeli Kosztów, RYSY ujęły koszty tego świadczenia w pozycji 3.4 „inne koszty Wykonawcy
niezbędne do realizacji Etapu III" i wyceniły na kwotę 1.000,00 zł netto. Wskazania wymaga, że już roczna opłata
licencyjna z tytułu wykupienia oprogramowania Microsoft Teams, jak wskazał RYSY, wynosi 290,00 zł netto, a okres
realizacji zamówienia to według OPiW to 30 miesięcy. Zatem już koszt oprogramowania wyczerpuje kwotę
wynagrodzenia założonego przez RYSY na tę pozycję. Nadto, w ramach organizacji „Help Desk" wykonawca jest
zobowiązany zapewnić Platformę komunikacji w chmurze z możliwością współdzielenia i edycji zgromadzonych tam
plików. Help Desk ma być dostępny od 8 do 16 w każdy dzień roboczy, a zatem musi być na bieżąco obsługiwany przez
okres 30 miesięcy przez wskazaną przez RYSY osobę. RYSY nie wskazały kosztów nabycia licencji do oprogramowania
Platformy komunikacji, ani kosztu osoby, która będzie obsługiwała Help Desk - musi być gotowa na żądanie
Zamawiającego przez 8 godzin w każdy dzień roboczy przez okres 30 miesięcy. Niemniej jednak, RYSY zadeklarowały
uruchomienie Help Desk za 1.000,00 zł netto w okresie 30 miesięcy, z którego to tytułu Zamawiający przyznał RYSY 10
punktów. Powyższa okoliczność świadczy o zaoferowaniu przez RYSY rażąco niskiej ceny w tym zakresie.”
Odpowiedź Zamawiającego: W wyjaśnieniach w zakresie Help Desk Przystępujący oświadczył: cyt. „ (..) Inne koszty
Wykonawcy niezbędne do realizacji Etapu III -w tym Help-desk -w związku z faktem, iż Wykonawca dysponuje w chwili
obecnej w szczególności: wykupioną przestrzenią dyskową w chmurze oraz licencjami na platformie elektronicznej MS
Team, a także ma wdrożoną procedurę sprawnej komunikacji, w tym kategoryzacji zapytań oraz przydziału do
poszczególnych projektantów przyjęto kwotę uwzględniającą ryczałtową, wyżej wymienione obowiązki realizowane są w
ramach podstawowych zadań projektantów asystentów. W załączeniu dowody funkcjonowania narzędzi typu arkusz
pytań i odpowiedzi, oraz koszt 1 licencji w kwocie 290,00 zł netto.
-w załączeniu faktura Nr FVA/2023/08/000033 z dnia 9.08.2023 r.”
Subskrypcja dotyczyła Microsoft 365 Business Basic - 1 rok.
Usługa Help Desk jest usługą wspomagającą sprawowanie nadzoru autorskiego. Zgodnie z wymaganiami
Zamawiającego Help Desk ma zapewnić w szczególności w okresie wykonywania robót budowlanych: 1) dostęp dla
Zamawiającego, przyszłego wykonawcy robót budowlanych, projektantów do wszystkich materiałów projektowokosztowych niezbędnych do realizacji robót budowlanych poprzez Platformę komunikacji w chmurze z możliwością
współdzielenia i edycji zgromadzonych tam plików; 2) sprawną i skuteczną komunikację pomiędzy Wykonawcą i
Zamawiającym, kategoryzację zapytań/informacji oraz ich przydział do poszczególnych projektantów z zespołu
Wykonawcy. Wykonawca niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 1 dnia roboczego przy skorzystaniu z Help Desk
powinien udzielać Zamawiającemu wszelkich dostępnych informacji i wyjaśnień dotyczących opracowywanej
Dokumentacji projektowo-kosztorysowej i STW IORB, chyba że w Umowie przypisane zostały inne terminy w tym
zakresie.
Dokonana przez Przystępującego analiza wymagania Zamawiającego jest prawidłowa, w przypadku korzystania przez
Wykonawcę z elektronicznego arkusza pytań i odpowiedzi, zapewnienia dostępu do tego narzędzia wszystkich
projektantów, posiadania przez Przystępującego wykupionej przestrzeni dyskowej w chmurze oraz licencji na platformie
elektronicznej MS Team do realizacji tej usługi nie jest konieczne zatrudnienie dodatkowej osoby i dodanie kosztów z tym
związanych do ceny oferty.
Należyta obsługa Help Desk wymaga przede wszystkim przypisania obowiązku bieżącego monitorowania pytań i
wniosków Zamawiającego i udzielania odpowiedzi autorom projektów, w ramach nadzoru autorskiego wynagradzanego
odrębnie.
16) Zysk i nieuwzględnienie kosztów. Odwołujący w podsumowaniu oświadczył Cyt. pkt 69 odwołania: „Trzeba także
zaznaczyć, że według Uzupełnionej Tabeli Kosztów RYSY zakładają rzekomo 54.082,24 zł netto zysku. W ocenie
Odwołującego, biorąc pod uwagę zupełny brak wliczenia przez RYSY kosztów prowadzenia działalności w okresie 30
miesięcy realizacji zamówienia takich jak biuro, opłaty administracyjne, transport, opłaty licencyjne za oprogramowanie,
koszt prowadzenia Help Desk, realizacja przez RYSY zamówienia objętego Postępowaniem nie tylko nie przyniesie
RYSY zysku, ale należy założyć, że wygeneruje straty, tak jak dotychczas realizowane przez RYSY projekty w latach
2021/2022.”
Odpowiedź Zamawiającego: Zamawiający nie zgadza się ze stanowiskiem Odwołującego, że na podstawie wyjaśnień i
załączonych do nich dokumentów można potwierdzić, że oferta Przystępującego nie zawiera powyższych kosztów, jest
to jedynie domniemanie Odwołującego nie poparte przekonującymi dowodami.
17) Zarzut dodatkowy dotyczący wiarogodności ekonomicznej Przystępującego.
Zamawiający poniżej odnosi się do zarzutu wyboru oferty wykonawcy, który:
Cyt. pkt 20 i 21 odwołania: „(..) Jak wynika z danych rejestrowych RYSY w KRS, RYSY Architekci Sp. z o.o. Sp. K.
została założona w 30 listopada 2020 r. a zarejestrowana 11 stycznia 2021 r. W okresie 11.01.2021 do 31.12.2021 r.
spółka ta zanotowała stratę netto w kwocie 484.622,07 zł. W okresie od 01.01.2022 r. do 31.12.2022 r. RYSY zanotowały
dalszą stratę netto w wysokości 685.631,49 zł, którą RYSY zamierzają pokryć z zysków przyszłych okresów.
21. Z dokumentacji finansowej RYSY wyłania się więc obraz spółki, która nie jest rentowna przy realizowaniu
podejmowanych projektów, co tym bardziej każe poddać w wątpliwość prawidłowość wyceny przedmiotu zamówienia
objętego niniejszym Postępowaniem. Do końca 2022 roku RYSY wygenerowały 1.170.253,59 zł straty, która nie wiadomo
czy do chwili obecnej została pokryta (sic!). Wskazania wymaga, że strata w powyższej wysokości powstała przy
obrotach w wysokości 3.925.085,00 zł (lata 2021 - 2022) co stanowi 30% przychodu.”
Zamawiający informuje, że dokonał potwierdzenia zdolności ekonomicznej Przystępującego, analogicznie jak wszystkich
wykonawców biorących udział w Postępowaniu poprzez wymaganie w dokumentach zamówienia i potwierdzenie, że
wykonawca posiada ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z
przedmiotem zamówienia na sumę gwarancyjną w wysokości co najmniej 1 000 000 PLN.
Przystępujący przedstawił polisę ubezpieczeniową ERGO HESTIA na kwotę 5.000.000,00 zł.
Celem żądania polisy ubezpieczeniowej od wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego jest
ocena ich sytuacji ekonomicznej i finansowej. Podzielić w tym zakresie należy wyrażone w orzecznictwie Krajowej Izby
Odwoławczej stanowisko, że polisa OC składana przez wykonawców w celu wykazania spełniania warunku udziału w
postępowaniu nie służy zabezpieczeniu realizacji zamówienia, w przedmiocie którego prowadzone jest postępowanie,
lecz ma potwierdzić, że wykonawca posiada ubezpieczenie OC w określonej przez zamawiającego wysokości.
Posiadanie takiej polisy oznacza, że status ekonomiczno-finansowy danego wykonawcy został zbadany przez
wiarygodny niezależny od wykonawcy podmiot, który przyjmuje na siebie jako ubezpieczyciel odpowiedzialność w
zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia do określonej w polisie kwoty. Zważywszy, że
taka polisa została Przystępującemu wydana w 2023 r. po zbadaniu przez ubezpieczyciela sytuacji ekonomicznej
wykonawcy, w tym po uzyskaniu wiedzy o stracie wykazanej w 2022 r. Zamawiający nie ma podstaw do uznania, że
Przystępujący nie jest zdolny do wykonania zamówienia.
Reasumując, zdaniem Zamawiającego zarzuty Odwołującego opierają się w głównej mierze na domysłach i założeniach
własnych przyjętych do realizacji przedmiotowego zamówienia. Odwołujący nie uwzględnił zaś indywidulanego podejścia
do realizacji zamówienia, jaki w tym względzie przysługiwał Przystępującemu.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty
RYSY z uwagi na to, że oferta ta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu
uznk w zakresie jakim RYSY zaoferowały świadczenie Help Desk z wynagrodzeniem w wysokości 1.000,00 zł
netto, które to świadczenie jednocześnie stanowiło jedno z kryteriów oceny ofert określone w Rozdziale XIV
SWZ pkt 3.3. Podkryterium 2c „Help Desk”.
Cyt. „72. Jak wskazał Odwołujący w pkt 60-62 niniejszego odwołania, RYSY zaoferowały świadczenie w postaci Help
Desk za kwotę 1.000,00 zł netto r a jednocześnie zaoferowanie tego świadczenia skutkowały zgodnie z Rozdziałem XIV
pkt 3.3. Podkryterium 2c „Help Desk" przyznaniem RYSY dodatkowych 10 punktów w pozacenowych kryteriach oceny
ofert, Zaoferowanie tego świadczenia przez RYSY za 1000,00 zł netto, co w żadnej mierze nie pokrywa kosztów tego
świadczenia nakierowane było jedynie chęcią uzyskania dodatkowych punktów. RYSY nie uwzględniły w swojej ofercie
kosztu świadczenia Help Desk, a więc działanie RYSY należy uznać jako sprzeczne z dobrymi obyczajami, które
zakazują oferować świadczenia poniżej kosztów i wyłącznie w celu uzyskania zamówienia.”
Zamawiający do zarzutu nieuwzględnienia w cenie oferty kosztów Help Desk odniósł się odpowiedzi na Zarzut dotyczący
naruszenia art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp – zarzut szczegółowy nr 15.
W ocenie Zamawiającego podniesiony przez Odwołującego zarzut popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji jest
nieadekwatny w stosunku do zaistniałego stanu faktycznego co musi skutkować jego oddaleniem.
Zasada uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców jest jedną z naczelnych zasad udzielania
zamówień publicznych, dlatego też uzasadnionym jest odrzucenie oferty wykonawcy, który narusza przedmiotową
regułę, co w niniejszym postępowaniu nie nastąpiło. Zarzut dopuszczenia się przez wykonawcę czynu nieuczciwej
konkurencji powinien być udowodniony, co również w tym przypadku nie nastąpiło. Uznanie konkretnego czynu za czyn
nieuczciwej konkurencji wymaga ustalenia na czym określone działanie polegało oraz zakwalifikowania go jako
konkretnego deliktu ujętego w rozdziale 2 uznk albo deliktu nieujętego w tym rozdziale, lecz odpowiadającego definicji art.
3 ust. 1 tejże ustawy.
Ponadto należy zauważyć, iż art. 15 ust. 1 pkt 1 uznk, wymaga, aby zaniżenie ceny było działaniem świadomym,
celowym i nakierowanym na eliminację innych przedsiębiorców. Zaznaczyć trzeba, że uznanie sprzedaży poniżej
kosztów własnych (sprzedaży ze stratą) za czyn nieuczciwej konkurencji powinno być traktowane jako rozwiązanie
szczególne i wyjątkowe z uwagi na istniejącą w gospodarce rynkowej swobodę ustalania i różnicowania cen przez
przedsiębiorców. Ustawodawca za nieuczciwą uznał tylko taką sprzedaż poniżej kosztów własnych, która podejmowana
jest w celu eliminacji innego przedsiębiorcy, czyli w celu zajęcia jego miejsca na rynku, a w konsekwencji stworzenia
sobie w przyszłości warunków umożliwiających dyktowanie klientom cen lub innych warunków umów. Dlatego sprzedaż
poniżej kosztów własnych nie wystarcza do zakwalifikowania jej jako czynu nieuczciwej konkurencji - konieczne jest
wykazanie, że doszło do niej w celu eliminacji innych przedsiębiorców (por. wyrok SA w Warszawie z 10 stycznia 2008
r., I ACa 231/07, wyrok KIO 2672/18). Co istotne, jak wynika wprost z brzmienia przepisu czyn nieuczciwego zaniżania
cen, może być dokonany tylko świadomie, umyślnie, w celu eliminacji innego przedsiębiorcy.
Należy zauważyć, że w art. 226 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy Pzp zostały opisane dwie odrębne przesłanki odrzucenia oferty i
nie w każdym stanie faktycznym rażąco niska cena w ofercie wykonawcy stanowi jednocześnie czyn nieuczciwej
konkurencji, jak też odwrotnie - nie każdy czyn nieuczciwej konkurencji musi polegać na oferowaniu ceny rażąco niskiej.
Odwołujący poprzestał jedynie na cytowaniu fragmentów orzeczeń (które zapadły w odmiennych stanach faktycznych)
bez choćby próby wykazania, że złożenie przez Przystępującego oferty stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji.
Odwołujący nie wykazał przesłanek wymaganych wskazanym art. 3 ust. 1 uznk, uzasadniających przyjęcie, że
Przystępujący dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
tylko dlatego, że pojedynczy element składowy wynikający z wyjaśnień złożonych przez Przystępującego („Help Desk”)
został niedoszacowany co w przekonaniu Odwołującego miało na celu wykreowanie ceny pozornie rynkowej. Odwołujący
nie wykazał jednocześnie, aby takie sprzeczne z dobrymi obyczajami działanie miało kluczowy wpływ na cenę tej oferty i
powodowało eliminację wykonawców, w tym Odwołującego, z rynku.
Dodatkowo wymaga podkreślenia że Odwołujący stara się wytworzyć wrażenie, że cena za uruchomienie Help Desk
stanowiła jedno z kryteriów oceny ofert, w związku z tym niska cena za realizację tej usługi mogłaby zostać uznana za
czyn nieuczciwej konkurencji. W sposób nie budzący wątpliwości treść SW Z w zakresie sposobu oceny ofert jest zgoła
odmienna. Zamawiający przyznawał punkty za zaoferowanie uruchomienia Help Desk jako dodatkowego narzędzia
wspierającego wykonanie umowy w sprawie przedmiotowego zamówienia, a nie cenę tej usługi. Wysokość
wynagrodzenia z tytułu realizacji tej dodatkowej usługi ma marginalny charakter i nie ma znaczącego wpływu na
wysokość końcowej ceny oferty.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 74 ust. 1 i 2 oraz art. 16 pkt 2) i art. 18 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie
czynności przekazania Odwołującemu pisemnych stanowisk ekspertów dr inż. architekta J.L. i p. E.W. pomimo
tego, że stanowiska te stanowią opinie biegłych i są załącznikami do protokołu Postępowania, a zatem są jawne
i winny być udostępnione Odwołującemu.
Zamawiający informuje, że zarzut jest niezgodny ze stanem faktycznym. Zamawiający przekazał Odwołującemu treść
stanowisk obu ekspertów. Data wysłania: 07-12-2023 09:32:09
Dowód: wygenerowany z Platformy e- Zamówienia dokument zawierający treść wiadomości z 7.12.2023 r., której
adresatem był Odwołujący. W załączeniu do tej wiadomości Zamawiający przekazał Odwołującemu plik zawierający
opinie obu ekspertów.
Stan faktyczny ustalony przez Izbę:
Ogłoszenie o zamówieniu zostało umieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 08.03.2023 r., numer
ogłoszenia: 2023/S 048-141577.
W dniu 11 grudnia 2023 r. wykonawca GRAPH’IT Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniósł odwołanie od:
a.czynności wyboru przez Zamawiającego jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez RYSY Architekci Sp. z o.o. Sp. K.
(dalej „RYSY”) pomimo tego, że oferta tego wykonawcy winna zostać odrzucona na podstawie art. 224 ust. 6 i art.
226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp z uwagi na to, że złożona przez RYSY oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku
do przedmiotu zamówienia, a udzielone przez RYSY wyjaśnienia potwierdzają zaoferowanie rażąco niskiej ceny i
nie uzasadniają podanej w ofercie ceny;
b.powtórnego wezwania RYSY przez Zamawiającego w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp pismem z dnia 18.10.2023 r. do
wyjaśnienia rażąco niskiej c eny pomimo tego, że RYSY w wyjaśnieniach z dnia 10.10.2023 r. nie udzieliły
wyjaśnień na pytania Zamawiającego zawarte w wezwaniu z dnia 03.10.2023 r.;
c.zaniechania przez Zamawiającego czynności odrzucenia oferty RYSY na podstawie art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8
ustawy Pzp z uwagi na to, że złożona przez RYSY oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia, a udzielone przez RYSY wyjaśnienia potwierdzają zaoferowanie rażąco niskiej ceny i nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny;
d.zaniechania przez Zamawiającego czynności odrzucenia oferty RYSY na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp
pomimo tego, że oferta ta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej „uznk”) w zakresie jakim RYSY
zaoferowały świadczenie Help Desk z wynagrodzenie w wysokości 1.000,00 zł netto, które to świadczenie
jednocześnie stanowiło jedno z kryteriów oceny ofert określone w Rozdziale XIV SWZ pkt 3.3. Podkryterium 2c
„Help Desk;
e.zaniechania przez Zamawiającego czynności przekazania Odwołującemu pisemnych stanowisk ekspertów dr inż.
architekt J.L. i p. E.W. pomimo tego, że stanowiska te stanowią opinie biegłych i są załącznikami do protokołu
Postępowania.
Odwołujący zaskarżonym czynnościom Zamawiającego zarzucił naruszenie przepisów:
1.art. 16 pkt 1) ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp poprzez powtórne wezwanie RYSY w trybie art. 224 ust.
1 ustawy Pzp pismem z dnia 18.10.2023 r. do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny pomimo tego, że RYSY w
wyjaśnieniach z dnia 10.10.2023 r. nie udzieliły wyjaśnień na pytania Zamawiającego zawarte w wezwaniu z dnia
03.10.2023 r.
2.art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp poprzez zaniechanie przez Zamawiającego czynności odrzucenia
oferty RYSY z uwag i na to, że zaoferowana przez RYSY cena jest rażąco niska, a udzielone przez RYSY
wyjaśnienia potwierdzają zaoferowanie rażąco niskiej ceny.
3.art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzg poprzez zaniechanie czynności odrzucenia oferty RYSY z uwagi na to, że oferta ta
została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej „uznk”) w zakresie jakim RYSY zaoferowały świadczenie Help Desk z
wynagrodzenie w wysokości 1.000,00 zł netto, które to świadczenie jednocześnie stanowiło jedno z kryteriów
oceny ofert określone w Rozdziale XIV SWZ pkt 3.3. Podkryterium 2c „Help Desk.
4.art. 74 ust. 1 i 2 oraz art. 16 pkt 2) i art. 18 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności przekazania
Odwołującemu pisemnych stanowisk ekspertów dr inż. architekt J.L. i p. E.W. pomimo tego, ż e stanowiska te
stanowią opinie biegłych i są załącznikami do protokołu Postępowania, a zatem są jawne i winny być
udostępnione Odwołującemu.
W wyniku wniesionego odwołania przez wykonawcę GRAPH’IT Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,Zamawiający w
odpowiedzi na odwołanie z dnia 19 grudnia 2023 r. wnosił o oddalenie odwołania w całości jako bezzasadnego.
Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego skutecznie przystąpił wykonawca RYSY Architekci sp. z o.o.
sp. k. z siedzibą w Mysiadle.
Izba stwierdziła, ze ww. wykonawca zgłosił przystąpienie do postępowania w ustawowym terminie, wykazując interes w
rozstrzygnięciu odwołania na korzyść zamawiającego.
Przystępujący pismem wniesionym do Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 grudnia 2023 r. (pismo z dnia 19 grudnia
2023 r.) wnosił o oddalenie odwołania jako w całości bezzasadnego.
Stan prawny ustalony przez Izbę:
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy PZP, Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się
rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych
przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub
kosztu, lub ich istotnych części składowych.
Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy PZP, Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta
wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona w warunkach czynu
nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP, Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w
stosunku do przedmiotu zamówienia.
Zgodnie z art. 74 ust. 1 i 2 ustawy PZP:
1. Protokół postępowania jest jawny i udostępniany na wniosek.
2. Załączniki do protokołu postępowania udostępnia się po dokonaniu wyboru najkorzystniejszej oferty albo unieważnieniu
postępowania, z tym że:
1) oferty wraz z załącznikami udostępnia się niezwłocznie po otwarciu ofert, nie później jednak niż w terminie 3 dni od
dnia otwarcia ofert, z uwzględnieniem lub zdanie drugie,
2)wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz z załącznikami udostępnia się od dnia poinformowania o
wynikach oceny tych wniosków
- przy czym nie udostępnia się informacji, które mają charakter poufny, w tym przekazywanych w toku negocjacji lub
dialogu.
Zgodnie z art. 16 pkt 1 i 2 ustawy PZP, Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie
zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy PZP, Postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne.
Krajowa Izba Odwoławcza – po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, po zapoznaniu się
ze stanowiskami przedstawionymi w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, stanowiskiem przystępującego,
konfrontując je z zebranym w sprawie materiałem procesowym, w tym z dokumentacją postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego oraz po wysłuchaniu oświadczeń i stanowisk stron, a także uczestnika
postępowania odwoławczego złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy – ustaliła i zważyła, co następuje:
Skład orzekający stwierdził, że odwołanie dotyczy materii określonej w art. 513 ustawy PZP i podlega rozpoznaniu
zgodnie z art. 517 ustawy PZP. Izba stwierdziła również, że nie została wypełniona żadna z przesłanek określonych w
art. 528 ustawy PZP, których stwierdzenie skutkowałoby odrzuceniem odwołania i odstąpieniem od badania meritum
sprawy. Ponadto w ocenie składu orzekającego Odwołujący wykazał, że posiada legitymację materialną do wniesienia
środka zaskarżenia zgodnie z przesłankami art. 505 ust. 1 ustawy PZP, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia, a
naruszenie przez zamawiającego przepisów ustawy PZP może spowodować poniesienie przez niego szkody
polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.
Skład orzekający dokonał oceny stanu faktycznego ustalonego w sprawie mając na uwadze art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy
PZP, który stanowi, że Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub
może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.
Izba – uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy przedłożony przez strony i przystępującego, po dokonaniu
ustaleń poczynionych na podstawie dokumentacji postępowania, biorąc pod uwagę zakres sprawy zakreślony przez
okoliczności podniesione w odwołaniu oraz stanowiska złożone pisemnie i ustnie do protokołu – stwierdziła, że
sformułowane przez Odwołującego zarzuty nr 1 i nr 2 znajdują oparcie w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, a tym
samym rozpoznawane odwołanie w powyższym zakresie zasługuje na uwzględnienie.
Izba zważa, że zarzut nr 1 dotyczący naruszenia przez Zamawiającego art. 16 pkt 1) ustawy Pzp w zw. z art. 224 ust. 1
ustawy Pzp poprzez powtórne wezwanie RYSY w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp pismem z dnia 18.10.2023 r. do
wyjaśnienia rażąco niskiej ceny pomimo tego, że RYSY w wyjaśnieniach z dnia 10.10.2023 r. nie udzieliły wyjaśnień na
pytania Zamawiającego zawarte w wezwaniu z dnia 03.10.2023 r., jak również zarzut nr 2 dotyczący naruszenia przez
Zamawiającego art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp poprzez zaniechanie przez Zamawiającego czynności
odrzucenia oferty RYSY z uwagi na to, że zaoferowana przez RYSY cena jest rażąco niska, a udzielone przez RYSY
wyjaśnienia potwierdzają zaoferowanie rażąco niskiej ceny, są zdaniem Izby zasadne.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Izby za cenę rażąco niską uznaje się cenę
poniżej kosztów własnych wykonawcy, niepozwalającą na wypracowanie zysku. Jest to cena oderwana od realiów
rynkowych i nierzeczywista.
Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy zaznaczyć należy, że Izba znalazła podstawy do uznania, że cena
oferty Przystępującego wykazywała cechy ceny rażąco niskiej. Podkreślić należy, że rozpoznając zarzuty odwołania Izba
dokonała analizy wyłącznie treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny i dowodów złożonych na wezwanie Zamawiającego.
Dodatkowych okoliczności podnoszonych w postępowaniu odwoławczym przez Przystępującego, czy to w piśmie
procesowym, czy to na rozprawie Izba nie mogła wziąć pod uwagę, gdyż ocenia prawidłowość czynności zakończonej
przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Nadto należy wskazać, że przedmiotem orzekania Izby nie jest całokształt wyjaśnień złożonych przez wykonawcę, ale
ocena tych w wyjaśnień przez Zamawiającego w zakresie, w jakim zostało to zakwestionowane w odwołaniu i w
granicach zakreślonych tam podstaw faktycznych zarzutów.
W pierwszej kolejności Izba zważa, że nie bez znaczenia pozostaje fakt w postaci powoływania się przez
Przystępującego w złożonych wyjaśnieniach na posiadane doświadczenie, jak również to, iż przy usługach projektowych
to koszty osobowe stanowią główny czynnik cenotwórczy, jednak nie jest tak, że przy usługach projektowych to tylko
koszty osobowe mają znaczenie przy wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny. Występują przecież takie koszty, jak m.in.
koszty prowadzenia biura, koszty opłat licencyjnych za oprogramowanie, transport czy też koszty prowadzenia
Helpdesku, jak w niniejszym postępowaniu oraz zysk.
Izba zauważa, że z uwagi na brak definicji „dowodu”, oświadczenia własne wykonawcy mogą być uznane za
wypełniające normę z art. 224 ust. 1 ustawy PZP w zakresie konieczności „udowodnienia”, jeśli wraz ze złożonymi
wyjaśnieniami uwiarygadniają zaoferowaną cenę i jednocześnie brak jest możliwości złożenia stosownego dowodu
uwiarygadniającego zastosowaną cenę.
Izba zważa, że zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy PZP, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub
kosztu spoczywa na wykonawcy.
Izba wskazuje, że Zamawiający w wezwaniu z dnia 3 października 2023 r. skierowanym do Przystępującego w celu
ustalenia czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwrócił się o udzielenie
wyjaśnień dotyczących jej części składowych mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny w trybie art. 223 ust.1
oraz art. 224 ust. 1 ustawy PZP. W wezwaniu obok uzasadnienia powodów faktycznych wezwania Zamawiający
wskazał, które elementy złożonego wraz z ofertą FORMULARZA CENOW EGO wzbudziły jego wątpliwości wzywając do
ich wyjaśnienia:
„Zamawiający wzywa w szczególności do przedstawienia poszczególnych cen zaoferowanych w załączniku nr 1 do oferty
– FORMULARZ CENOW Y objętych Etapem I – 14 pozycji cenowych (1.-1.14), Etap II – 7 pozycji cenowych (2.1-2.7)
oraz dla każdej z pozycji szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia każdej z cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi
do tych kalkulacji. Dla Etapu III Zamawiający wzywa do przedstawienia dla każdej z podanych cen 4 pozycji (3.1-3.4)
szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia tych cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji.”, co
zdaniem Izby oznacza, że Przystępujący powinien przedstawić szczegółowe kalkulacje, jak i dowody na ich poparcie.
Izba zważa, że stawka roboczogodziny 80 zł/h przyjęta przez Przystępującego do obliczenia ceny oferty przekraczała
stawkę roboczogodziny jaką zaoferowali do realizacji zamówienia architekt i architekt wnętrz tj. 60 zł/h (oświadczenie
pana R.S. i pana S.B.), w której to stawce, zdaniem Przystępującego miałyby się znajdować inne koszty realizacji
zamówienia (np. koszty prowadzenia biura, koszty oprogramowania w postaci opłat licencyjnych itp.), w tym zysk.
Jednakże jedynie, co oświadczył Przystępujący w pierwszych wyjaśnieniach z dnia 10 października 2023 r., to, że: „Cena
zaproponowana przez RYSY Architekci jest ceną rynkową i realną, która uwzględnia wszystkie niezbędne elementy w
tym marżę”, czy też m.in. przedstawiając koszt prowadzenia biura za 3 miesiące (czerwiec, lipiec, sierpień 2023 r.), przy
czym Przystępujący ani nie przedstawił, jak będą kształtować się koszty prowadzenia biura, jak wyglądają koszty
pokrycia opłat licencyjnych, ani nie wyjaśnił, jak wyglądają koszty prowadzenia Help Desku w okresie 30 miesięcy
realizacji zamówienia, jak również w ogóle nie wykazał zysku w pierwszych wyjaśnieniach, lecz dopiero w drugich
wyjaśnieniach z dnia 27 października 2023 r. w wyniku drugiego wezwania wystosowanego do Przystępującego przez
Zamawiającego w wysokości 66.521,16 zł, przy czym warte zauważenia jest to, iż zysk ten został wskazany w tabeli
kosztów wyłącznie w etapie I i II, ale już w etapie III Przystępujący go nie wykazał ani nie wyjaśnił, jak on by się
kształtował.
Poza tym, twierdzenia Przystępującego czy to w piśmie procesowym , czy to na rozprawie, że koszty prowadzenia
biura, koszty opłat licencyjnych za oprogramowanie, czy też koszty prowadzenia Help Desku w wysokości 1000 zł w
okresie 30 miesięcy świadczenia usług (przy założeniu, na co wskazał Przystępujący, iż roczna opłata licencyjna wynosi
290 zł netto), są to koszty, które nie tylko dotyczą niniejszego postępowania, to Izba chciałaby w tym miejscu podkreślić,
że Przystępujący ani w swoich wyjaśnieniach ani z dołączonych dowodów nie wynika w żaden sposób, jak wygląda
rozłożenie tych kosztów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w okresie 30 miesięcy realizacji zamówienia i
że koszty te obejmują również inne postępowania. Tym samym w ocenie Izby, Przystępujący nie sprostał wykazania
realności ceny oferty.
Izba zważa, jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, ponowne wezwanie wykonawcy do złożenia wyjaśnień w
zakresie zaoferowanej ceny jest możliwe w sytuacji, gdyby wykonawca złożył wyjaśnienia, odpowiadające
wystosowanemu wezwaniu, a koniecznym byłoby wyjaśnienie kwestii, o które Zamawiający nie zapytał lub, które
wymagają dodatkowych wyjaśnień. Powtórzenie wezwania musi wynikać z obiektywnych okoliczności uzasadniających
uszczegółowienie pierwszych wyjaśnień, co w ocenie Izby nie miało miejsca w przedmiotowym postępowaniu.
I tak Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 31 października 2023 r. o sygn. akt KIO 3045/23 wskazała, że
wykonawca: „winien więc wskazać i udowodnić okoliczności, które wpłynęły na wysokość cen zakwestionowanych
pozycji i wyjaśnić Zamawiającemu w jaki sposób okoliczności te wpłynęły na możliwość ich obniżenia. Przystępujący
natomiast składając Zamawiającemu wyjaśnienia powołał się na same ogólniki jak np. wyksztalcenie, doświadczenie,
prowadzenie biura w miejscu zamieszkania, samodzielna realizacja przedmiotu zamówienia, czy też: posiadanie
sprzętu. Ponadto w złożonych wyjaśnieniach wykonawca ten powołał s/ę na możliwość uzyskania znacznych
oszczędności, które jednak są w żaden sposób nieweryfikowalne, a więc nie sposób ocenić ich prawdziwości.
Przystępujący nie przedłożył ponadto żadnego dowodu okoliczności te potwierdzające, a już tym bardziej nie wykazał w
jaki sposób powyższe miało wpływ na wycenę zakwestionowanych przez Zamawiającego pozycji (...)”, a Izba w pełni się
zgadza z poglądem tamtejszego składu orzekającego.
Izba doszła do przekonania, iż pierwsze wezwanie jakie zostało skierowane do Przystępującego nie miało charakteru
ogólnego, jak twierdzi Zamawiający, ponieważ pierwsze wezwanie jednoznacznie i jasno wskazywało, co należało
wyjaśnić, tj. „dla każdej z pozycji szczegółowej kalkulacji kosztów obliczenia każdej z cen osobno wraz z dowodami
adekwatnymi do tych kalkulacji”, „dla każdej z podanych cen 4 pozycji (3.1-3.4) szczegółowej kalkulacji kosztów
obliczenia tych cen osobno wraz z dowodami adekwatnymi do tych kalkulacji”. Przystępujący w wyjaśnieniach co do poz.
3.1-3.4, 1.2, 1.3, 1.5, 1.6, 1.9 i 1.13 oraz 2.2 – 2.5 przedstawił wyłącznie własne obliczenia stawki godzinowej oraz liczbę
roboczogodzin (nie kwestionowane przez Odwołującego), jednakże Przystępujący nie przedstawił jakichkolwiek
dowodów potwierdzających realność wskazanych obliczeń (mimo złożenia kilkunastu dowodów), przy czym co istotne
łącznie ww. pozycje stanowiły 20% ceny zaoferowanej przez Przystępującego, co zdaniem Izby świadczy, że są to
pozycje istotne, wbrew twierdzeniom Zamawiającego, a tym samym mają one wpływ na cenę oferty.
W związku z powyższym, Zamawiający wystosował drugie wezwanie do Przystępującego, wskazując na szereg kwestii,
w których mimo wyraźnego pierwszego wezwania, Przystępujący nie przedstawił w pierwszych wyjaśnieniach, co
oznacza zdaniem Izby, że Przystępujący w pierwszych wyjaśnieniach nie wykazał, tj. nie udowodnił realności
zaoferowanej ceny i tym samym wyjaśnienia te nie obaliły domniemania zaoferowania rażąco niskiej ceny.
Izba chciałaby w tym miejscu podkreślić, iż popiera argumentację Odwołującego, że drugie wezwanie do wyjaśnień ceny
skierowane do Przystępującego nie wynikało z nowych wątpliwości Zamawiającego, lecz „ z jednoznacznych braków”,
zwłaszcza w zakresie dowodów w pierwszych wyjaśnieniach, tym samym w ocenie Izby nie może być mowy, że drugie
wezwanie stanowiło jedynie doprecyzowanie pierwotnych wyjaśnień z dnia 10 października 2023 r., jak twierdzi
Zamawiający.
Izba zważa, że co do zasady Izba zgadza się z Przystępującym, iż nie trzeba udowodniać każdego elementu wyjaśnień,
jednakże umyka uwadze Przystępującemu, iż to sam Zamawiający w pierwszym wezwaniu żądał szczegółowej
kalkulacji kosztów w ww. pozycjach wraz z dowodami i na takie wezwanie Przystępujący powinien jako profesjonalista
uczynić zadość, aby obalić domniemanie rażąco niskiej ceny, a czego w ocenie Izby Przystępujący nie uczynił w
pierwszych wyjaśnieniach.
Biorąc powyższe pod uwagę, Izba doszła do przekonania, iż wystosowanie drugiego wezwania przez Zamawiającego do
Przystępującego było zdaniem Izby nieuprawnione doprowadzając do konwalidacji braków w pierwszych wyjaśnieniach i
naruszając jedną z podstawowych zasad zamówień publicznych, tj. zasadę równego traktowania wykonawców
wyrażonej w art. 16 pkt 1 ustawy PZP.
Niezależnie od powyższego, warte zauważenia jest to, iż w pierwszych wyjaśnianiach Przystępujący oparł swoje
wyliczenia w pierwotnej tabeli kosztów o zakładaną ilość godzin i stawkę godzinową, a w drugich wyjaśnieniach w
uzupełnionej tabeli kosztów oparł swoje wyliczenia częściowo na stawkach godzinowych i częściowo na ofertach
podwykonawców na zasadzie ryczałtu (np. badania architektoniczne, konstrukcja, instalacje sanitarne, instalacje
elektryczne i telekomunikacyjne), co w ocenie Izby może świadczyć o tym, że Przystępujący w pierwszych
wyjaśnieniach nie zakładał wyceny przedmiotu zamówienia w oparciu o koszty podwykonawców. Nadto uzupełniona
tabela kosztów w ramach drugich wyjaśnień zawierała liczne przeniesienia pomiędzy pozycjami kosztowymi realizacji
danych świadczeń objętych zamówieniem, np. nadwyżka na koszty firmy (R.S., S.B., P.S., K.P.).
Poza tym, stwierdzenie Zamawiającego, iż „Wykonawca kalkulując cenę oferty mógł korzystać z ustaleń dokonanych z
projektantami osobiście lub telefonicznie (...), a dopiero po uzyskaniu zamówienia albo wcześniej gdy tego wymagają
okoliczności wystąpić do tych osób o pisemne potwierdzenie wcześniejszych deklaracji” jest w ocenie Izby o tyle
prawdziwe, jeśli Przystępujący przedstawiłby dowód w postaci np. bilingu telefonicznego, który by potwierdzał ustalenia
zawarte w warunkowych umowach o dzieło zawartych po terminie składania ofert z p. R.S. i S.B. deForm studio, a czego
nie uczynił Przystępujący w niniejszym postępowaniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, zarzuty nr 1 i 2 są zdaniem Izby zasadne.
Odnośnie zarzutu naruszenia przez Zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP poprzez zaniechanie czynności
odrzucenia oferty RYSY z uwagi na to, że oferta ta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w
rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej „uznk”) w zakresie jakim RYSY
zaoferowały świadczenie Help Desk z wynagrodzenie w wysokości 1.000,00 zł netto, które to świadczenie jednocześnie
stanowiło jedno z kryteriów oceny ofert określone w Rozdziale XIV SWZ pkt 3.3. Podkryterium 2c „Help Desk, jest
zdaniem Izby niezasadny.
Izba zważa, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP oferta podlega odrzuceniu, jeśli została złożona w warunkach
czynu nieuczciwej konkurencji. Zatem wypełnienie znamion czynu nieuczciwej konkurencji musi zachodzić w samej
ofercie lub towarzyszyć jej złożeniu, zaś
w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie
sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
Izba wskazuje, że aby uznać dany czyn za czyn nieuczciwej konkurencji, konieczne jest wpierw ustalenie, na czym
określone działanie polegało oraz zakwalifikowania go jako konkretnego deliktu ujętego w rozdziale 2 ustawy o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji albo deliktu nieujętego w tym rozdziale, lecz odpowiadającego definicji art. 3 ust. 1 ww. ustawy.
Nadto należy zauważyć, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, czynem
nieuczciwej konkurencji jest utrudnianie innym przedsiębiorcom dostępu do rynku, w szczególności przez sprzedaż
towarów lub usług poniżej kosztów ich wytworzenia lub świadczenia albo ich odprzedaż poniżej kosztów zakupu w celu
eliminacji innych przedsiębiorców. Tym samym ustawodawca za nieuczciwą uznał tylko taką sprzedaż poniżej kosztów
własnych, która podejmowana jest w celu eliminacji innego przedsiębiorcy. Dlatego też sprzedaż poniżej kosztów
własnych nie wystarcza do zakwalifikowania jej jako czynu nieuczciwej konkurencji, ponieważ konieczne jest wykazanie,
że doszło do niej w celu eliminacji innych przedsiębiorców. Co istotne, jak wynika wprost z brzmienia ww. przepisu czyn
w postaci nieuczciwego zaniżania cen, może być dokonany tylko świadomie, umyślnie, w celu eliminacji innego
przedsiębiorcy.
W ocenie Izby Odwołujący zacytował fragmenty orzeczeń bez próby wykazania, że złożenie przez Przystępującego
oferty stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji, czy to w ramach art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji, czy to na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem Izby Odwołujący nie
wykazał przesłanek wymaganych w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, uzasadniających
przyjęcie, że Przystępujący dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ww. ustawy w zakresie Help
Desku, które to działanie miałoby istotny wpływ na cenę oferty Przystępującego i powodowało eliminację wykonawców, w
tym Odwołującego z rynku, jak również, Odwołujący nie wykazał, że to działalnie było sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Nadto Izba zważa, że Zamawiający przyznawał punkty za zaoferowanie uruchomienia Help Desku jako dodatkowego
narzędzia wspierającego wykonanie umowy w sprawie przedmiotowego zamówienia, a nie za cenę tej usługi, jak
sugeruje Odwołujący w odwołaniu, a czemu nie zaprzeczył Odwołujący na rozprawie.
Tym samym, zarzut nr 3 w ocenie Izby jest niezasadny.
Odnośnie zarzutu naruszenia przez Zamawiającego art. 74 ust. 1 i 2 oraz art. 16 pkt 2) i art. 18 ust. 1 ustawy Pzp
poprzez zaniechanie czynności przekazania Odwołującemu pisemnych stanowisk ekspertów dr inż. architekta J.L. i p.
E.W. pomimo tego, że stanowiska te stanowią opinie biegłych i są załącznikami do protokołu Postępowania, a zatem są
jawne i winny być udostępnione Odwołującemu, jest zdaniem Izby niezasadny.
Izba zważa, że Zamawiający przekazał Odwołującemu treść stanowisk obu ekspertów w dniu 7 grudnia 2023 r., co
wynika z dowodu przedstawionego przez Zamawiającego dołączonego do odpowiedzi na odwołanie w postaci wydruku z
Platformy e- Zamówienia, a czemu nie zaprzeczył Odwołujący na rozprawie.
Nadto Izba wskazuje, że opinia eksperta p. J.L. odpowiada w treści temu, co otrzymał Odwołujący, z kolei opinia
ekspercka p. E.W. nie zawiera pełnej treści, tego, co otrzymał Odwołujący, a mianowicie opinii dotyczącej prawidłowości
zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa przez Przystępującego, jednakże w ocenie Izby powyższy brak nie miał
znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego zarzutu, ponieważ zarzut ten Odwołujący oparł na ocenie wyjaśnień rażąco
niskiej ceny, a nie prawidłowości zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa.
Tym samym, zarzut nr 4 w ocenie Izby jest niezasadny.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy Prawo zamówień publicznych
oraz § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania
wpisu od odwołania (Dz. U. 2020 r. poz. 2437), obciążając kosztami postępowania Odwołującego w części 1/2 i
Zamawiającego w części 1/2.
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji.
Przewodniczący: ………………………….