Opinia biegłego

Opinia biegłego to środek dowodowy zawierający wiadomości specjalne, sporządzony przez osobę posiadającą wiedzę fachową potrzebną do wyjaśnienia określonych okoliczności sprawy. Biegły nie rozstrzyga sprawy ani nie dokonuje wiążącej wykładni prawa. Przedstawia ustalenia, analizę i wnioski w zakresie swojej specjalności, a organ procesowy ocenia tę opinię razem z pozostałym materiałem dowodowym.

Opinia może dotyczyć między innymi stanu zdrowia lub poczytalności, przyczyn i skutków wypadku, autentyczności dokumentów, wyceny majątku, rachunkowości, budownictwa albo badań technicznych. W zależności od rodzaju postępowania może sporządzić ją jeden biegły, kilku biegłych albo wyspecjalizowana instytucja. Opinia jest najczęściej pisemna, ale biegły może również składać ustne wyjaśnienia, odpowiadać na pytania i uzupełniać przedstawione wnioski.

Dokument ten powinien przedstawiać podstawę przeprowadzonych badań, ich przebieg, wynik oraz uzasadnienie. Jeżeli opinia jest niejasna, niepełna, wewnętrznie sprzeczna albo wymaga dodatkowych wyjaśnień, sąd lub inny organ może żądać jej uzupełnienia, wyjaśnienia albo zlecić sporządzenie kolejnej opinii. Wynagrodzenie biegłego obejmuje co do zasady zapłatę za wykonaną pracę oraz zwrot uzasadnionych wydatków.

Dowód z opinii biegłego występuje w postępowaniu cywilnym, karnym, administracyjnym i w sprawach dotyczących wykonywania orzeczeń karnych. W postępowaniu administracyjnym może służyć wyjaśnieniu faktów wymagających wiedzy specjalistycznej, natomiast w postępowaniu karnym opinie bywają wykorzystywane między innymi do oceny stanu zdrowia, obrażeń, przyczyn zdarzenia lub innych okoliczności wymagających ekspertyzy. Opinia biegłego różni się od opinii zabezpieczającej w sprawach podatkowych, która jest odrębną instytucją.