Sygn. akt:KIO 1646/24
KIO 1649/24
WYROK
Warszawa, dnia 11 czerwca 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Danuta Dziubińska
Protokolantka: Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
w dniu 10 maja 2024 r.:
A.przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN+” Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością, Naprzód Hospital Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Krakowie
B.przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Hospital Service Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością, Impel Facility Services Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Optima Cleaning
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera we Wrocławiu
w postępowaniu prowadzonym przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego w postępowaniu o sygn. akt KIO 1646/24 - wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Ever Medical Care Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
Ever Cleaning Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością, Everteam Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą lidera w Warszawie
przy udziale uczestników w postępowaniu o sygn. akt KIO 1649/24:
A.po stronie odwołującego - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN +”
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Naprzód Hospital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
lidera w Krakowie
B.po stronie zamawiającego - wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Ever
Medical Care Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Ever Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
Everteam Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Warszawie
orzeka:
KIO 1646/24
1.oddala odwołanie;
2.kosztami postępowania obciąża odwołującego i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie:
trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego;
2.2.zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN +” Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w Krakowie, Naprzód Hospital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi na rzecz
Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku kwotę3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset
złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika strony.
KIO 1649/24
1.oddala odwołanie;
2.kosztami postępowania obciąża odwołującego i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych
zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy
tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego;
2.2.zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Hospital Service Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu, Impel Facility Services Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu, Optima Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z
siedzibą we Wrocławiu na rzecz Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku kwotę3 600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika strony.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………………….
Sygn. akt:KIO 1646/24
KIO 1649/24
Uzasadnienie
Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku (dalej: „Zamawiający”)prowadzi w trybie przetargu
nieograniczonego na podstawie ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz.
1605 ze zm. - dalej: „ustawa Pzp” lub „Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia pn. "Usługa kompleksowego
sprzątania, czynności pomocniczych i transportu wewnętrznego", numer referencyjny: 22/2024. Ogłoszenie o zamówieniu
zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskich w dniu 12 lutego 2024 roku pod numerem 88084-2024.
W dniu 30 kwietnia 2024 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze najkorzystniejszej oferty złożonej
przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Ever Medical Care Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością, Ever Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Everteam Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Warszawie (dalej również: „Ever” lub „Konsorcjum Ever”).
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN+” Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością, Naprzód Hospital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Krakowie (dalej:
„Odwołujący IZAN” lub „IZAN”) i wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Hospital
Service Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Impel Facility Services Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
Optima Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera we Wrocławiu (dalej: „Odwołujący Impel” lub
„Konsorcjum Impel” ) wnieśli odwołania wobec czynności i zaniechań Zamawiającego, które są prowadzone pod sygn.
akt odpowiednio: KIO 1646/24 i KIO 1649/24.
KIO 1646/24
Odwołujący IZAN zarzucił Zamawiającego naruszenie przepisów:
1)art. 224 w zw. z art. 16 w zw. z 17 Pzp poprzez zaniechanie wezwania wybranego wykonawcy i Impel do wyjaśnienia
sposobu kalkulacji istotnych składowych ceny całkowitej netto za usługę kompleksowego sprzątania wskazanej przez
Konsorcjum Ever i Konsorcjum Impel w załączniku nr 13 do umowy tj. Formularzu cenowym, pod pozycją „Usługa
kompleksowego sprzątania” – w sytuacji gdy w odniesieniu do wyżej wskazanej ceny zachodzą uzasadnione
wątpliwości co do jej realnego charakteru i uwzględnieniu przez Ever i Impel wszystkich kosztów oraz gdzie łączna
wartość ceny wskazanej przez Ever i Impel nie pokrywa się z treścią dokumentów zamówienia tj. kosztami
minimalnego wynagrodzenia za prace ustalonymi na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę wynikających z wymogów co do etatyzacji określonych w dokumentach zamówienia, a tym
bardziej dodatkowych elementów cenotwórczych i tym samym budzą wątpliwości co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia;
2)art. 239 ust. 1 Pzp poprzez wybór oferty Ever jako oferty najkorzystniejszej, w sytuacji, gdy Zamawiający był
obowiązany na podstawie art. 224 P.z.p do wezwania Wykonawcy do wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny.
Wskazując na powyższe, Odwołujący IZAN wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1)unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej
2)dokonanie ponownie czynności badania i oceny ofert w postępowaniu
3)wezwanie Ever i Impel do:
a) wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny brutto za usługę kompleksowego sprzątania wskazanej przez Ever i Impel,
zaoferowaną przez Ever i Impel w załączniku nr 13 do umowy tj. Formularzu cenowym, w rubryce „Usługa
kompleksowego sprzątania”, w tym w szczególności wyjaśnienie czy w obliczeniu wyżej wymienionej ceny Ever i
Impel uwzględnili i w jakiej wysokości uwzględnili:
i. koszty płac osób wyznaczonych do realizacji poszczególnych usług;
ii. koszty wyposażenia osób realizujących zamówienie w odzież roboczą i odzież ochronna w rozbiciu na
poszczególne usługi;
iii.koszty szkoleń, badań szczepień i ewentualnego postępowania poekspozycyjnego dla osób wyznaczonych do
realizacji poszczególnych usług;
iv.koszty środków preparatów chemicznych, dezynfekcyjnych, higienicznych oraz worków na odpady niezbędnych
do wykonania usług;
v.koszty sprzętu i narządzi niezbędnych do wykonania poszczególnych usług; vi. koszty wyposażenia
poszczególnych komórek szpitala w dozowniki, podajniki, kosze, stelaże, szczotki wskazane w SWZ;
vii. koszty wdrożenia programu monitorującego poziom higieny szpitalne,
viii. inne niezbędne do wykonania usługi
oraz przestawienia przez Ever i Impel dowodów potwierdzających, że zaoferowana przez nich cena jest rynkowa i
zapewnia wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia;
W uzasadnieniu pierwszego zarzutu Odwołujący IZAN podał, że Zamawiający w Załączniku nr 13 do wzoru umowy,
stanowiącego załącznik nr 9 do Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: „SW Z”) – wskazał Formularz cenowy w
którym zostały przewidziane trzy składowe ceny ostatecznej: Usługa kompleksowego sprzątania; Usługa czynności
pomocniczych; Usługa transportu wewnętrznego. Ever i Impel wskazali następujące wartości:
Ever:
Impel:
Jednocześnie Zamawiający w Załączniku nr 5 do Opisu Przedmiotu Zamówienia (dalej: „OPZ”), stanowiącym Załącznik
nr 2 do SW Z – zamieścił tabele minimalnej obsady personelu w jednostkach organizacyjnych szpitala. W Załączniku nr 9
do OPZ Zamawiający zamieścił wykaz powierzchni do sprzątania. Natomiast w Załączniku nr 1 do OPZ Zamawiający
wskazał zakres czynności związanych z utrzymaniem czystości. Załącznik nr 12 do OPZ zawiera zestawienie
powierzchni okien. Zgodnie z załącznikiem nr 9 do SW Z § 2 pkt 4: Do wykonywania Przedmiotu Umowy Wykonawca
zobowiązuje się przeznaczyć co najmniej taką ilość Personelu, która umożliwi realizacje wszystkich czynności
określonych w Załącznikach nr 1, 2, 3, zgodnie z zasadami określonymi w Załączniku nr 4, z zastrzeżeniem minimalnej
obsady personelu w jednostkach organizacyjnych Szpitala wyszczególnionej w tabeli Załącznika nr 5. Zgodnie z
załącznikiem nr 1 do SW Z Formularz oferty i złożonym tam oświadczeniem pkt.3.4:„oświadczamy że osoby wykonujące
prace związane z wykonaniem przedmiotu zamówienia w zakresie utrzymania czystości na blokach operacyjnych
polegających na sprzątaniu codziennym, profilaktycznym oraz okresowym sprzątaniu gruntownym oraz czynności
pomocnicze przy obsłudze pacjentów we wszystkich jednostkach, a także transport wewnętrzny będą zatrudnione na
umowę o pracę”. Dodatkowo w ust. „4.6 do SW Z Zamawiający określa następujące wymagania odnośnie zatrudnienia
przez Wykonawcę lub Podwykonawcę osób wykonujących wskazane przez Zamawiającego czynności w zakresie
realizacji zamówienia na podstawie umowy o pracę: „Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych
Zamawiający wymaga zatrudnienia przez Wykonawcę lub Podwykonawcę na podstawie umowy o pracę osób
wykonujących czynności objęte przedmiotem zamówienia, jeśli wykonanie tych czynności polega na wykonaniu pracy w
sposób określony w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Obowiązek ten dotyczy w szczególności
osób wykonujących czynności utrzymania czystości na Blokach operacyjnych polegających na sprzątaniu codziennym,
profilaktycznym oraz okresowym sprzątaniu gruntownym oraz czynności pomocnicze przy obsłudze pacjentów we
wszystkich jednostkach, a także transport wewnętrzny.” Z powyższej tabeli wynika minimalna obsada równa 42 etaty dla
personelu sprzątającego zatrudnionego na umowę o pracę. Do tego należy doliczyć minimum 3 etaty, salowe serwisowe
rejon godziny pracy 19.00 -7.00. Zgodnie z pozostałymi zapisami zawartymi w załączniku nr 5 do OPZ: Ilość etatów
personelu sprzątającego dla Bloku Operacyjnego wynosi 45 wymaganych dla usług utrzymania czystości. Dla wyliczenia
kosztów osobowych Odwołujący przyjął wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonych na podstawie
przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę obowiązujące w dniu składania
oferty: 4 242,00 + koszty pracodawcy (20%) = 5090,40 złotych; Blok Operacyjny (umowa o pracę) 45 etaty x 5090,40 zł =
229.068,00 złotych, w tym: 42 etaty personelu sprzątającego x 5090,40 zł = 213.796,80 zł, 3 etaty salowe serwisowe x
5090,40 zł = 15.271,20 złotych. Z tabeli załącznika 5 do umowy wynika 28.792,48 roboczogodzin miesięcznie dla
personelu sprzątającego, dla usług wymienionych w załączniku nr 13 do umowy tj. usług kompleksowego sprzątania.
Ilość Roboczogodziny miesięcznie 28 792,48 x 27,70 zł = 797.551,70 zł. Zatem kwota wynagrodzeń dla personelu
sprzątającego zatrudnionego na umowę o pracę na Bloku Operacyjnym + ilość roboczogodzin dla personelu
sprzątającego wynikająca z załącznika nr 5 do umowy daje łącznie: 229.068,00 złotych +797.551,70 złotych =
1.026.619,70 zł. Powyższe obliczenia nie obejmują kwoty zastępstw (urlopowych i chorobowych). Dodatkowo zgodnie z
załącznikiem nr 4 do umowy (zasady pracy) pkt 46 Zamawiający dopuszcza rotacje pracowników Wykonawcy wyłącznie
w sytuacjach nieprzewidzianych, po uzgodnieniu z Zamawiającym. Odwołujący zaznaczył, że gdyby przyjąć, że
pozostałe osoby sprzątające o których mowa w załączniku numer 5 byłyby zatrudnione na umowę o prace to koszt byłby
jeszcze większy i wyniósłby 217 etatów, czyli 1 104 616,80 zł (bez zastępstw urlopowych i chorobowych). Odnośnie do
powierzchni wskazanej do sprzątania, Zamawiający podzielił ją na konkretne budynki i wynosi ona w odniesieniu do:
1)Budynków A-F – 28.779,55 m2 (słownie: dwadzieścia osiem tysięcy siedemset siedemdziesiąt dziewięć 55/100
metrów kwadratowych);
2)Budynków G,H,F – 27.928,29 m2 (słownie: dwadzieścia siedem tysięcy dziewięćset dwadzieścia osiem 29/100
metrów kwadratowych);
3)Bloków M – 8.864,59 m2 (słownie: osiem tysięcy osiemset sześćdziesiąt cztery 59/100 metrów kwadratowych);
4)Blok mieszkalny – 971,00 m2 (słownie: dziewięćset siedemdziesiąt jeden metrów kwadratowych);
5)Warsztaty + Biuro Administracji – 274 m2 (słownie: dwieście siedemdziesiąt jeden metrów kwadratowych).
Odwołujący IZAN stwierdził, że Zamawiający przewiduje łącznie 66.817,43 m2. Dodatkowo Zamawiający
wskazuje łącznie 8.841,35 m2 okien w powyżej wskazanych budynkach. Zakres czynności związanych z utrzymaniem
czystości zostały przez Zamawiającego przewidziany w załączniku nr 1 do OPZ.Mając na uwadze wymagania
Zamawiającego w zakresie sposobu realizacji przedmiotu zamówienia, w ocenie Odwołującego IZAN ceny wskazane
przez Ever i Impel za usługę kompleksowego sprzątania są rażąco niskie. Wskazana przez Ever i Impel cena, za
utrzymanie czystości nie pokrywa, nawet kosztów związanych z zatrudnieniem osób niezbędnych do realizacji
kompleksowej usługi sprzątania (narzuconej przez Zamawiającego obsady osobowej). Oprócz kosztów ponoszonych na
zatrudnienie pracowników, wykonawcy będą musieli ponieść jeszcze inne koszty np. środków myjących,
dezynfekujących, narzędzi i innych niezbędnych do realizacji usługi. Istotnym jest również, że wymogi co do dostępności
pracowników Ever i Impel wskazanych w SW Z godzin świadczenia usługi, połączone z ustalonym w zamówieniu
obowiązkiem zatrudniania na umowę o pracę narzucają określony (policzalny) model zatrudniania. Wykonawca nie ma w
niniejszym postępowaniu dowolności zatrudnienia a wybrany przez niego system pracy, zawsze musi odpowiadać
wymogom co do dostępności pracowników ustalonym w SW Z. Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp istotne części
składowe ceny, którą wykonawcy proponują za realizację zamówienia publicznego, muszą być rynkową i nie nosić
znamion ceny rażąco niskiej. Okoliczność ta powinna wynikać wprost z oferty, a jeśli jest taka potrzeba z dodatkowych
wyjaśnień złożonych przez Ever i Impel. Czynniki i składowe ceny wykonawcy winny zawsze znaleźć odniesienie do
opisu przedmiotu zamówienia zawartego w SW Z. Sprawdzenie wyceny oferty wykonawcy dokonywane przez
Zamawiającego powinno mieć charakter wiarygodnej i rzetelnej analizy, znajdującej potwierdzenie w obowiązujących
przepisach prawa, powszechnie znanych faktach lub dodatkowo dowodach przedstawionych przez wykonawcę.
Odwołujący dodał, że koszty realizacji zamówienia oprócz minimalnego wynagrodzenia, powinny uwzględniać również
koszty pochodne płac (ZUS, ekwiwalent BHP, dodatki za pracę w godzinach nocnych, zastępstwa urlopowe i
chorobowe), koszty wyposażenia osób realizujących zamówienie w odzież roboczą i odzież ochronną, koszty szkoleń,
badań, szczepień i ewentualnego postępowania poekspozycyjnego, koszty środków, preparatów chemicznych,
dezynfekcyjnych, higienicznych oraz worków na odpady, koszty sprzętu i narządzi, koszty wyposażenia poszczególnych
komórek szpitala w dozowniki, podajniki, kosze, stelaże, szczotki, koszty wdrożenia programu monitorującego poziom
higieny szpitalnej. Cena ofertowa, po odjęciu kosztów zatrudnienia wynikających z zatrudnienia pracowników wg stawek
minimalnych zgodnych z dozwoloną w postępowaniu formą zatrudnienia, powinna pozostawiać racjonalny, rzetelny i
bezpieczny zapas. Wybrany i drugi wykonawca takiej rezerwy nie zachował. Ceny za utrzymanie czystości zaoferowane
przez obu ww. wykonawców nie tylko nie mają ww. zapasu, ale przede wszystkim wykazują stratę - nie pokrywają już
kosztów płac kadr wymaganych zgodnie z SW Z do realizacji ww. czynności. Wobec powyższego, z uwagi na stan
faktyczny sprawy w postępowaniu istnieją poważne wątpliwości co do możliwości i prawdziwego zamiaru realizacji
zamówienia na warunkach zaoferowanych przez wybranego i drugiego wykonawcę w ofercie.
Z daleko idącej ostrożności Odwołujący IZAN wskazał, że koszt wykonania zamówienia, nie może być
wytłumaczony przez wybranego i drugiego wykonawcę otrzymywanym dofinansowania do wynagrodzenia pracowników
niepełnosprawnych. Zadeklarowanie otrzymywania ww. dofinansowania w żaden sposób nie oznacza, że pomoc
publiczna została przyznana wybranemu lub drugiemu wykonawcy do realizacji niniejszego zamówienia. Ponadto
zgodnie z opinią prawną UZP pn. „Badanie rażąco niskiej ceny oferty po nowelizacji”- „wykonawca może uzasadniając
niskie koszty pracy pomocą publiczną, która została mu przyznana, a nie zamiarem ubiegania się o taką pomoc. Jedynie
w takim przypadku możliwe jest bowiem definitywne ustalenie udziału wykonawcy w ponoszeniu kosztów wynagrodzenia
pracowników, względem których przyznawane jest dofinansowanie, a informacja ta jest niezbędna dla zamawiającego w
procesie oceny czy cena lub koszt są rażąco niskie”. Wobec powyższego nie można uzasadniać niskich kosztów pracy
zarówno pomocą publiczną, która została udzielona dla osób zatrudnionych do realizacji innych umów niż umowa w
sprawie niniejszego zamówienia, jak i zamiarem ubiegania się o taką pomoc.
Zdaniem Odwołującego, oferta wybranego i drugiego wykonawcy nie zawiera danych, pozwalających przyjąć, że
ww. wykonawcy zastosowali szczególnie oszczędne metody wykonania zamówienia, specyficzne rozwiązania
techniczne, lub, że znajdują się w wyjątkowo sprzyjających warunkach wykonywania zamówienia. Odwołujący wskazuje,
iż cena za usługi utrzymania czystości zaproponowana przez wykonawców Ever i Impel, nie pokrywa podstawowego
kosztu wykonania tych usług, tj. kosztów pracy. Kalkulacja przedstawiona przez Odwołującego dowodzi, że obliczając
ww. wartość nie jest możliwe osiągnięcie ceny na poziomie zbliżonym do ceny zaoferowanej przez wybranego i drugiego
wykonawcę. Cena za usługi kompleksowego sprzątania stanowi istotną część składową, w rozumieniu art. 224 § 1 Pzp.
Z § 8 ust. 1 wzoru umowy oraz załącznika nr 11 do Umowy wynika, że za wykonanie usługi potencjalny wykonawca i
Zamawiający będą się rozliczać oddzielnie za usługę kompleksowego sprzątania, czynności pomocniczych i transportu
wewnętrznego. Dlatego też mamy do czynienia z trzema istotnymi częściami składowymi ceny i możliwe jest
odnoszenie rażąco niskiej ceny do części składowych ceny należnej za kompleksowe usługi sprzątania. Pomimo
istnienia ww. uzasadnionych podejrzeń Zamawiający zaniechał wezwania ww. wykonawców do złożenia wyjaśnień w
trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp.
Do odwołania zostały załączone załączniki nr 1, 5, 9 do umowy (Zakres czynności związanych z utrzymaniem czystości,
Tabela: Minimalnej obsady personelu, Wykaz powierzchni do sprzątania).
KIO 1649/24
Odwołujący Impel zarzucił Zamawiającego naruszenie przepisów:
1)art. 224 ust. 1 w zw. z art. 16 i 17 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wezwania wybranego wykonawcy do wyjaśnienia
sposobu kalkulacji ceny ofertowej, pomimo, że cena zaoferowana przez wybranego wykonawcę:
a)nie pokrywa podstawowych produkcyjnych kosztów wykonania zamówienia, na które składają się:
i.koszty zatrudnienia osób realizujących zamówienie - koszty minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wraz z
narzutami obciążającymi pracodawcę
oraz
ii.koszty materiałów, sprzętu i usług obcych niezbędnych do wykonania zamówienia b) budzi wątpliwości co do
możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach
zamówienia;
2)art. 239 w zw. z art. 16 i 17 ustawy Pzp poprzez:
a)przedwczesny wybór oferty najkorzystniejszej;
b)dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej sprzecznie z przepisami Ustawy.
Wskazując na powyższe zrzuty Odwołujący Impel wniósł o uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie
Zamawiającemu:
1)unieważnienia i uchylenia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
2)ponownego badania i oceny ofert złożonych w postępowaniu;
3)wezwania wykonawcy Konsorcjum Ever Medical Care Sp. z o.o. i Ever Cleaning Sp. z o.o.i Everteam Sp. z o.o. (dalej
Konsorcjum Ever) do złożenia wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny ofertowej tj. do złożenia wyjaśnień, o których mowa
w art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wraz z dowodami;
4)aby wezwanie do wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny ofertowej, zawierało zobowiązanie wykonawcy Konsorcjum Ever
do przedstawienia kalkulacji ceny ofertowej uwzględniającej co najmniej następujące pozycje kosztowe:
a)koszty płac osób wyznaczonych do realizacji zamówienia wraz z narzutami pracodawcy;
b)koszty materiałów - środków, preparatów i innych środków chemicznych niezbędnych do wykonania zamówienia;
c)kosztów sprzętu i narządzi niezbędnych do wykonania zamówienia; oraz przedstawienia dowodów
potwierdzających wysokość ww. kosztów;
5)odrzucenia ofert wybranego wykonawcy Konsorcjum Ever o ile ww. wykonawca nie wykaże w wyjaśnieniach sposobu
kalkulacji ceny, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska;
6)nakazanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej w postępowaniu.
W uzasadnieniu Odwołujący Impel podał w szczególności, że cena zaoferowana przez wybranego wykonawcę nie
pokrywa minimalnych kosztów niezbędnych do wykonania zamówienia. Wartość ww. minimalnych kosztów niezbędnych
do wykonania zamówienia wynika z wymagań co do narzuconej w SW Z etatyzacji i dostępności pracowników
wynikających z Załącznika nr 2 do SW Z – Załącznik nr 5 i Załącznik nr 7c; zakresu czynności i zasad pracy opisanych w
Załącznika nr 2 do SW Z – Załącznik nr 1 – 4; kryteriów doboru preparatów myjących, do konserwacji oraz środków
dezynfekcyjnych wynikających z Załącznika nr 2 do SW Z – Załącznik nr 6 i zestawienia powierzchni okien w USK w
Białymstoku wskazanych w Załączniku nr 2 do SW Z – Załącznik nr oraz przepisów prawa regulujących np. koszt
wysokości minimalnych wynagrodzeń za pracę. Wartość ww. kosztów jest policzalna na podstawie danych
obiektywnych i nie jest kwotą obliczoną przez Odwołującego wg. własnego pomysłu na realizację usługi. Cena
zaoferowana przez wybranego wykonawcę nie pokrywa, podstawowych kosztów wykonania zamówienia, którym są:
koszty pracy - koszty zatrudnienia osób realizujących zamówienie obliczone według obowiązującej stawki płacy
minimalnej obowiązującej od dnia 01.01.2024 r.; koszty dodatków za pracę w godzinach nocnych zgodnie z art. 151(8)§1
Kodeksu pracy; koszty zastępstw podczas urlopów wypoczynkowych; kosztów badań medycyny pracy zgodnie z art.
229 §4 Kodeksu pracy; kosztów składek ZUS obciążających pracodawcę (wykonawcę); kosztów preparatów myjących,
do konserwacji oraz środków dezynfekcyjnych; kosztów sprzętów, maszyn i urządzeń niezbędnych do wykonania
czynności wskazanych w Załączniku nr 2 do SW Z – Załączniki 1 - 3; kosztów usług obcych – koszty mycia okien metodą
specjalistyczną; koszty badań mikrobiologicznych, koszty energii elektrycznej i wody, koszty prania mopów i odzieży
roboczej oraz innych drobnych kosztów.
Odwołujący Impel na potrzeby odwołania w celu sprawdzenia wyliczenia ceny zaoferowanej przez wybranego
wykonawcę, w załączeniu przedstawił kalkulację, która, jak stwierdził, rachunkowo obrazuje, że cena zaoferowana przez
wybranego wykonawcę jest niższa od minimalnych (produkcyjnych) kosztów wykonania zamówienia. Odwołujący Impel
podkreślił, że do sporządzenia ww. kalkulacji przyjął, minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę obowiązującą od
01.01.2024 r., że kalkulację załączoną do odwołania sporządził w odniesieniu do minimalnych, aktualnie obowiązujących
w postepowaniu stawek wynagrodzenia. Odwołujący zastrzegł, że poniższa kalkulacja nie jest jego własnym pomysłem
na organizację usługi. Kalkulacja ta jest de facto sprawdzeniem ceny ofertowej wybranego wykonawcy polegającym na
zestawieniu minimalnych kosztów wykonania zamówienia przy uwzględnieniu wymogów SW Z. Wymogi co do
dostępności pracowników wykonawcy i wskazanych w SW Z godzin świadczenia usługi, połączone z ustalonym w
zamówieniu obowiązkiem zatrudnienia na umowę o pracę narzucają określony (policzalny) model zatrudniania.
Wykonawca nie ma dowolności zatrudnienia a wybrany przez niego system pracy, zawsze musi odpowiadać wymogom
dostępności ustalonym w SW Z. Zdaniem Odwołującego Impel kalkulacja załączona do odwołania jednoznacznie
wskazuje, że cena zaoferowana przez wybranego wykonawcę – przy zachowaniu wszystkich warunków przewidzianych
w SW Z – jest niemożliwa do osiągnięcia, a tym samym w stosunku do ww. ceny zachodzi co najmniej podejrzenie, że
jest rażąco niska. W załączonej do odwołania kalkulacji został przedstawiony najbardziej minimalistyczny wariant
cenowy przy najkorzystniejszych dla wykonawcy założeniach umożliwiających realizację zamówienia zgodnie z SW Z.
Kalkulacja ta dowodzi, że koszty wykonania zamówienia w ww. minimalistycznym wariacie wykonania usługi
przewyższają cenę zaoferowaną przez wybranego wykonawcę.
Odwołujący Impel, zaznaczył, że ponieważ w treści „Załącznik do odwołania – kalkulacja kosztów wykonania
zamówienia zawarł dane stanowiące tajemnicę jego przedsiębiorstwa, zastrzega poufność folderu „tajemnica
przedsiębiorstwa” przedstawiając uzasadnienie dla zastrzeżenia.
Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołania w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24 wniósł o ich oddalenie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Zamawiający wskazał w szczególności, że przy kryterium oceny ofert, gdzie cena
ma wagę 100% oferta najkorzystniejsza (z najniższą ceną) jest jedynie o 4,85% niższa od oferty z najwyższa ceną
(IZAN, Naprzód), zaś oferta Ever (z najniższą ceną) jest tylko o 14,64% niższa od szacunkowej wartości zamówienia
brutto, z tym że szacunkowa wartość zamówienia została przyjęta na podstawie oferty firm: Hospital Service Sp. z o. o.,
Impel Facility Services Sp. z o. o. Optima Cleaning Sp. z o. o. w poprzednim postępowaniu (138/2023), które zostało
unieważnione na podstawie art. 255 ust. 3 Pzp. Biorąc pod uwagę stosunek wartości poszczególnych ofert do kwoty
przeznczonej na finasowanie zamówienia, który to wskaźnik jest zdaniem Zamawiającego bardziej rzeczywisty niż
wskaźnik „oferta”/”szacunek”, uzyskuje się następujące wielkości: Hospital – 91,8 %, IZAN –93,41 %, EVER –88,9 %
wartości oferty w stosunku do kwoty przeznaczonej przez Zamawiającego na realizację zamówienia.
Nazwa i adres
wykonawcy
Konsorcjum firm:
Hospital Service Sp. z
o. o.
Impel Facility Services
Sp. z o. o.
Optima Cleaning Sp. z
o. o.
Konsorcjum
firm: Izan+
Sp. z o.
Naprzód Hospital Sp. z
o. o.
Konsorcjum firm
Ever Medical Care Sp.
z o.o.
Ever Cleaning Sp. z
o.o.
Everteam Sp. z o.o.
Cena oferty w
zł
Wartość
szacunkowa
brutto
(w zł)
70463824,20
71702082,36
68225839,56
79927992,00
Stosunek
wartość
poszczególnych
ofert do wartości
oferty z
najniższą ceną
(w %)
Stosunek
wartości
poszczególnych
ofert do
wartości
szacunkowej
zamówienia
(w %)
100%
88,16%
96,82%
89,71%
95,15%
85,36%
Kwota
przeznaczona na
finansowanie
zamówienia
(w zł)
76758655,51
Zamawiający podał, że nie miał żadnych podstaw do wszczęcia badania rażąco niskiej ceny, tym bardziej, że
warunek dotyczący doświadczenia, postawiony przez Zamawiającego konsorcjum Ever spełniało. Wszystkie 3 oferty są
zbliżone do siebie wartością, zatem odzwierciedlają rzeczywiste ceny rynkowe. Ponadto Zamawiający w wyjaśnieniach
SW Z z dnia 27 marca 2024 r. w odpowiedzi na pytanie nr 14 potwierdził waloryzację wynagrodzenia od 1 lipca 2024 r. w
przypadku ustawowego wzrostu najniższego wynagrodzenia, co będzie miało miejsce zgodnie z rozporządzeniem Rady
Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości
minimalnej stawki godzinowej w 2024 r.
W podsumowaniu Zamawiający stwierdził, że przeprowadził postępowanie zgodnie z art. 16 i 17 ustawy Pzp, dokonał
wyboru oferty najkorzystniejszej w sposób prawidłowy i terminowy oraz zgodnie z przepisami ustawy Pzp, zaś to
działanie Odwołujących w sposób celowy ma doprowadzić do wydatkowania środków publicznych w sposób
niegospodarny, nieefektywny i naruszający art. 44 ust. 3 pkt. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Z zachowaniem wymogów ustawowych: wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Konsorcjum: Ever Medical Care Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Ever Cleaning Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością, Everteam Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Warszawie zgłosili
przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24 (dalej
również: „Przystępujący Ever”) oraz wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: „IZAN +”
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Naprzód Hospital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera
w Krakowie zgłosili przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego w sprawie KIO 1649/24
(dalej również: „Przystępujący” IZAN”), stając się uczestnikami postępowania.
Izba oddaliła opozycję Przystępujący Konsorcjum: Ever Medical Care Sp. z o.o., Ever Cleaning Sp. z o.o.,
Everteam Sp. z o.o. wobec przystąpienia po stronie Odwołującego Impel do postępowania odwoławczego w sprawie o
sygn. akt: KIO1649/24, zgłoszonego przez wykonawcę, który jest Odwołującym w sprawie o sygn. akt: KIO 1646/24, tj.
Konsorcjum: „Izan +” sp. z o.o., Naprzód Service sp. z o.o.
Izba podziela stanowisko zgłaszającego przystąpienie, że interes w przystąpieniu do postępowania należy
rozumieć szeroko. Wykonawca ten znajduje się obecnie na trzeciej pozycji w rankingu ofert, a uwzględnienie odwołania
może poprawić jego sytuację.
W pisemnych stanowiskach Przystępujący Ever wniósł o oddalenie obydwu odwołąń, zaś Przystępujący IZAN w
złożonym piśmie wniósł o uwzględnienie odwołania w sprawie KIO 1649/24.
Na rozprawie strony i Przystępujący Ever i Przystępujący IZAN podtrzymali swoje stanowiska.
Izba dopuściła dowody z dokumentacji postępowania, przekazanej przez Zamawiającego oraz dowody załączone
do złożonych w sprawie ww. pism, w tym załączony do odwołania, co do którego Odwołujący na posiedzeniu
oświadczył, że nie utrzymuje go w poufności, a także dowody złożone na posiedzeniu przez:
- Odwołującego Impel, w tym dowody złożone za pismem z 5 maja 2024 r., co do których nie podtrzymał zastrzeżenia
tajemnicy przedsiębiorstwa oraz orzeczenie o niepełnosprawności;
-Odwołującego Izan w postaci wyciągu ze specyfikacji UDSK oraz tabeli minimalnej obsady personelu szpitala jw. wraz z
przypisami wraz z tabelą załączoną do odwołania,
-Przystępującego Ever w postaci: umowy i orzeczenia (zanonimizowane) dot. orzeczenia niepełnosprawności
pracowników przystępującego (szt. 4), wyjaśnienia do treści SW Z w postępowaniu poprzednio prowadzonym przez
Zamawiającego, które zostało unieważnione, zrzutu ekranu firmy VeniClinic, na okoliczność wykazania, że firma ta
jest w grupie kapitałowej wykonawcy Konsorcjum: "IZAN+" Sp. z o.o., Naprzód Hospital Sp. z o.o., pisma wykonawcy
Konsorcjum: Hospital Service Sp. z o.o., Impel Facility Services Sp. z o.o., Optima Cleaning Sp. z o.o., do
Konsorcjum: Ever Medical Care Sp. z o.o., Ever Cleaning Sp. z o.o., Everteam Sp. z o.o. w sprawie przejęcia
pracowników w trybie art. 23’ KP, zestawienie wyliczenia kosztów materiałów jakie ponosi Przystępujący na zadaniu
w innym Szpitalu, którego rozmiar jest analogiczny do Szpitala Zamawiającego w niniejszym postępowaniu, wydruku
ze strony internetowej dot. przykładowych środków chemicznych i ich cen, zestawienia zawierającego opracowanie
własne dot. zaangażowania osób niepełnosprawnych w realizacji usług sprzątania na rzecz innych podmiotów,
sprawozdania finansowego podmiotu zgłoszonego przez Konsorcjum: Hospital Service Sp. z o.o., Impel Facility
Services Sp. z o.o., Optima Cleaning Sp. z o.o., k. jako podwykonawcę na niniejszymi zadaniu.
Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając odwołania, uwzględniając dokumentację postępowania oraz stanowiska
zaprezentowane w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24, a także zgromadzonedowody, ustaliła i zważyła co
następuje:
Odwołania nie zawierają braków formalnych. Wpisy w prawidłowej wysokości zostały wniesione w ustawowym
terminie. Nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołań, o których mowa w art. 528
ustawy Pzp.
W ocenie Izby Odwołujący IZAN i Odwołujący Impel legitymują się uprawnieniem do skorzystania w
przedmiotowym postępowaniu ze środków ochrony prawnej. Zostały bowiem wypełnione przesłanki, o których mowa w
art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Izba ustaliła, co następuje:
Z informacji o wyniku postępowania z 30 kwietnia 2024 r. wynika, że Zamawiający jako najkorzystniejszą wybrał
ofertę złożoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia - Konsorcjum: Ever Medical Care
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Ever Cleaning Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Everteam Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą lidera w Warszawie z ceną za wykonanie przedmiotu zamówienia w
wysokośc i 68 225 839.56 zł brutto. Żadna z ofert nie została odrzucona. Punktacja przyznana ofertom w każdym
kryterium oceny ofert wraz z łączną punktacją przedstawia się następująco:
Nr oferty
Nazwa i adres wykonawcy
Konsorcjum firm:
Ever Medical Care Sp. z o.o. Ever Cleaning Sp. z o.o.,
Everteam Sp. z o.o.
Konsorcjum firm: Hospital Service Sp. z o. o.,
Impel Facility Services Sp. z o. o., Optima Cleaning Sp. z o. o.
Konsorcjum firm: Izan+ Sp. z o.o., Naprzód Hospital Sp. z o.
o.
Cena
Łączna liczba
punktów
100,00
100,00
96,82
96,82
95,15
95,15
Izba zważyła co następuje:
Odwołania w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24 podlegają oddaleniu. Nie potwierdziły się bowiem zarzuty
postawione w tych odwołaniach, w granicach których Izba orzeka.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy Pzp: Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się
rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych
przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu,
lub ich istotnych części składowych.
Stosownie do art. 16: Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1)
zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny.
W myśl art. 17 ustawy Pzp 1.Zamawiający udziela zamówienia w sposób zapewniający:1) najlepszą jakość
dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem zamówienia, w ramach środków, które zamawiający
może przeznaczyć na jego realizację, oraz 2) uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych,
środowiskowych oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu,
w stosunku do poniesionych nakładów.2. Zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy. 3.
Czynności związane z przygotowaniem oraz przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia wykonują osoby
zapewniające bezstronność i obiektywizm.
Na wstępie w odniesieniu do obydwu spraw, wskazania wymaga, że za cenę rażąco niską uznaje się cenę, która
jest nierealistyczna, nierynkowa, nie pozwala na należyte wykonanie przedmiotu zamówienia, cenę wskazującą na
zamiar wykonania zamówienia poniżej kosztów jego realizacji. Ocena przeprowadzana w tym zakresie może być
dokonywana przez Zamawiającego w oparciu o szereg różnych czynników, w tym znajomość cen obowiązujących na
danym rynku. Obowiązek wystąpienia do wykonawcy o stosowne wyjaśnienia pojawia się wówczas, gdy zamawiający
poweźmie wątpliwości co do tego, czy cena nie jest rażąco niska.
W analizowanym postępowaniu Zamawiający nie powziął takich wątpliwości.
W związku z tym dla wykazania zasadności zarzutów naruszenia tego przepisu konieczne było wykazanie, że w
okolicznościach tego postępowania zaistniały podstawy do powzięcia takich wątpliwości i w związku z tym Zmawiający
był zobowiązany do wezwania Konsorcjum Ever i Konsorcjum Impel (sprawa KIO 1646/24) oraz Konsorcjum Ever
(sprawa KIO 1649/24) do wyjaśnień ceny ofert tych wykonawców. Ciężar dowodu spoczywał na Odwołującym IZAN i
Odwołującym Impel, ponieważ to oni wywodzili skutki prawne ze stwierdzonego przez nich zaniechania Zamawiającego
wezwania do wyjaśnień ceny ofert złożonych przez ww. wykonawców. To jednak nie nastąpiło. Odwołujący IZAN i
Odwołujący Impel nie wykazali, że wystąpiła taka konieczność, a w konsekwencji nie zostało wykazane, aby
Zamawiający naruszył wskazane w odwołaniach przepisy ustawy Pzp.
Sposób kalkulacji ceny oferty wiąże się ze specyfiką przedmiotu zamówienia oraz m.in. z indywidualnymi
uwarunkowaniami, w jakich funkcjonuje dany wykonawca, a także przyjętym przez niego sposobem realizacji
zamówienia, jeżeli ten nie został narzucony przez zamawiającego. W związku z tym, w okolicznościach analizowanej
sprawy, dla uznania przedstawionej argumentacji w tym zakresie za przekonującą, konieczne było wykazanie przez
Odwołujących, że przyjęcie przez nich określonych założeń i wyliczeń przedstawionych na poparcie prezentowanego
stanowiska, jest jedynie właściwe dla wszystkich wykonawców biorących udział w postępowaniu.
W odniesieniu do obydwu spraw wskazania wymaga również, że nie występuje w żadnej z nich podstawa do
wystąpienia do wykonawców, których oferty są kwestionowane o wyjaśnienia ceny, określona w art. 224 ust. 2 pkt 1
ustawy Pzp. Nadto zaoferowane przez wykonawców ceny ofert są na zbliżonym poziomie, tj. przy wycenionym 36
miesięcznym okresie świadczenia usług, wynoszą one odpowiednio: 68 225 839,56 zł w ofercie Konsorcjum Ever,
70 463 824,20 w ofercie Konsorcjum Impel, 71 702 082,36 zł w ofercie Konsorcjum IZAN.
Różnice w cenach ofert poszczególnych wykonawców składających oferty w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego mogą wynikać m.in. z ich pozycji na danym rynku, specyfiki organizacji pracy czy kosztów
prowadzonego przedsiębiorstwa.
Procedura wyjaśnień ceny nie służy do stworzenia pretekstu do wskazania wezwanym do wyjaśnień ceny
wykonawcom ewentualnych nieścisłości w ich kalkulacjach, celem wyeliminowania tych wykonawców z postępowania,
lecz w sytuacji, gdy istnieją rzeczywiste wątpliwości co do ceny ofert czy ich istotnych części składowych, służy do
wyjaśnienia cen tych ofert celem ustalenia czy nie zawierają rażąco niskiej ceny lub rozwiania wątpliwości co do
możliwości wykonania za nie w sposób należyty przedmiotu zamówienia.
Z uwagi na przedłożone przez Odwołującego IZAN i Odwołującego Impel dowody w postaci sporządzonych przez
nich kalkulacji wskazania również wymaga, stanowisko Sądu Zamówień Publicznych, w którym Sąd podniósł, że
„kalkulacja przedstawiona przez skarżącego (...) nie może być uznana za jedyną i właściwą tylko dlatego że przyjmuje
minimalne wynagrodzenia, gdyż jak wskazuje przeciwnik skargi, z czym zgadza się Sąd, wyliczenie spornej kalkulacji
może zawierać także inne rozwiązania, które wynikają wprost z kodeksu pracy a mogłyby determinować wartość kosztów
osobowych. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniem skargi, w takiej sytuacji Zamawiający nie był zobowiązany do
wezwania wykonawcy do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Zgodnie z art. 224 ust. 1 Pzp, w toku badania i oceny ofert
zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert. Jednakże jest to dopuszczalne
jedynie, gdy w sprawie istnieją wątpliwości. W niniejszej sprawie, takich wątpliwości nie było.” (por. wyrok z dnia 4 stycznia
2023 r. sygn. akt XXIII Zs 147/22, XXII Zs 148/22).
KIO 1646/24
Jak zostało powyżej wskazane w odwołaniu, Zamawiający wymagał złożenia wraz z ofertą formularza cenowego
zgodnie z opracowanym przez siebie wzorem, w którym wyodrębnione zostały usługi: kompleksowego sprzątania,
czynności pomocniczych, transportu wewnętrznego. Przedmiotem wyceny miał być miesięczny koszt wykonania w
rozbiciu na ww. usługi, który to podział nastąpił, jak wyjaśnił Zamawiający, na wniosek jednego z wykonawców, z uwagi
na kwestie podatkowe, tj. różne stawki VAT (23% za sprzątanie, pozostałe - zwolnienie), natomiast dla Zamawiającego
celem jest uzyskanie kompleksowego świadczenia ww. usług.
Odwołujący IZAN naruszenia przez Zamawiającego przepisów art. 224 ust. 1 w zw. z art. 16 i art. 17 ustawy Pzp
dopatruje się w tym, iż Zamawiający nie wezwał wykonawców Ever i Impel do wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny netto za
usługę kompleksowego sprzątania, podanej w Formularzu cenowym, wskazując wprawdzie, że jest to istotna część
składowa, jednak nie wykazując tej okoliczności. Przede wszystkim Odwołujący IZAN nie podniósł i nie wykazał, że
wartość pozycji dotyczącej sprzątania spowodowała, iż cena ofert wykonawców Ever i Impel stała się przez to rażąco
niska.
Jako okoliczność, która zdaniem Odwołującego IZAN przemawia za istotnością elementu zamówienia w postaci
usług kompleksowego sprzątania, Odwołujący IZAN wskazał z § 8 ust. 1 wzoru umowy oraz załącznik nr 11 do umowy, z
których jego zdaniem wynika, że za wykonanie usługi będzie następowało oddzielne rozliczenie za usługę
kompleksowego sprzątania, czynności pomocniczych i transportu wewnętrznego i z tego wywodzi, że w postępowaniu
występują trzy ww. istotne części składowe ceny i możliwe jest odnoszenie rażąco niskiej ceny do części składowych
ceny należnej za kompleksowe usługi sprzątania.
W ocenie Izby nie sposób się z tym zgodzić.
Z przepisu art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wynika, że dla powstania obowiązku wezwania do wyjaśnień nie jest
wystarczające, że jakikolwiek element oferty budzi wątpliwości co do realności wyceny, lecz wątpliwości musza dotyczyć
elementu istotnego. Jakkolwiek ustawa Pzp nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać kwestię istotności
elementu składowego ceny, to jednak w świetle orzecznictwa, należy przyjąć, że za istotne należy uznać te elementy,
których wartościowy udział w przedmiocie zamówienia jest znaczny lub od których – ze względu na ich merytoryczne
znaczenie – zależy osiągnięcie zasadniczych celów, dla których zamówienie jest udzielane. Chodzi więc o elementy
istotne pod względem wartościowym lub merytorycznym, mogące zaważyć na powodzeniu zamówienia jako całości. O
istotności kwestionowanej części składowej ceny nie świadczy sam fakt wyodrębnienia w formularzu cenowym pozycji
dotyczącej usługi kompleksowego sprzątania, która, jak wyżej wskazano, została wyodrębniona z uwagi na to, że jest
ona objęta inną stawką podatku VAT niż wszystkie pozostałe usługi składające się na przedmiot zamówienia.
Nadto nie zostało wykazane, aby usługi sprzątania nie mogły być wykonywane przez te same osoby, które
wykonują usługi pomocnicze co, jak twierdzi Przystępujący Ever, jest stałą praktyką i w związku z tym, aby wymagane
było przyjęcie odrębnej pełnej etatyzacji dla tych usług. Nie zostało także wykazane, aby zaoferowane przez ww.
wykonawców w tej pozycji ceny były niemożliwa do osiągnięcia przy uwzględnieniu specyfiki zamówienia, w tym, że przy
tego rodzaju usługach wykonawcy korzystają z pracy osób z niepełnosprawnościami, uzyskując dofinansowanie z
PEFRON, jak też, aby Zamawiający nie dopuścił zatrudnienia takich osób do realizacji przedmiotowego zamówienia.
Na poparcie swojego stanowiska co do rażącego charakteru ceny usług sprzątania w ofertach ww. wykonawców
w odwołaniu Odwołujący IZAN przedstawił dokonane przez siebie wyliczenia ceny, z których wynika, że przy przyjętych
przez niego założeniach, które - jak podał - wynikają z SW Z, kwota wynagrodzeń dla personelu sprzątającego
zatrudnionego na umowę o pracę na Bloku Operacyjnym wraz z roboczogodzinami dla personelu sprzątającego
wynikającego z załącznika nr 5 do umowy nie może być niższa niż 1 026 619,70 zł, przy czym jest to kwota, jak
stwierdził, bez zastępstw urlopowych i chorobowych, nadto, gdyby przyjąć, że pozostałe osoby sprzątające, o których
mowa w załączniku nr 5 byłyby zatrudnione na umowę o pracę, wynagrodzenie to musiałoby wynosić 1 104 616,80 zł
(także bez zastępstw urlopowych i chorobowych).
Tymczasem Odwołujący IZAN w złożonej ofercie w tej pozycji zaoferował cenę 355 218,15 zł, a zatem cenę,
która stanowi ok. 1/3 minimalnej ceny za realizację tej pozycji według jego kalkulacji przedstawionych w odwołaniu.
Wskazuje to, iż sam Odwołujący IZAN nie zastosował się do przedstawionych przez siebie kalkulacji, natomiast zarzuca,
że Zamawiający nie nabrał w tym zakresie wątpliwości co do ceny w konkurencyjnych ofertach, tj. w ofercie Konsorcjum
Impel, który w tej pozycji zaoferował cenę 142 484,55 zł (przy cenie całej oferty wynoszącej 70 463 824,20), jak również
w ofercie Konsorcjum Ever, który w tej pozycji zaoferował cenę 227 864,08 zł (przy cenie całej oferty wynoszącej
68 225 839,56 zł).
Trudno zatem uznać wyliczenia przedstawione w odwołaniu jako miarodajny dowód na potwierdzenie
postawionych w nim zarzutów, w tym jako wiarygodny dowód na okoliczność, że wynagrodzenie wskazanych
wykonawców zostało określne na poziomie niższym, niż minimalne wynagrodzenie wynikające z obowiązujących
przepisów prawa.
W związku z tym nie sposób dopatrzeć się nieprawidłowości oceny Zamawiającego, że nie miał podstaw do
wszczęcia procedury badania rażąco niskiej ceny żadnej z ofert, bowiem żadna z nich nie budziła jego wątpliwości, co
wnika z wyliczeń przedstawionych powyżej w odpowiedzi na odwołanie.
KIO 1649/24
Odwołujący Impel naruszenia przez Zamawiającego przepisów art. 224 ust. 1, art. 16 i art. 17 ustawy Pzp dopatruje się w
tym, iż Zamawiający nie wezwał wykonawcy Ever do wyjaśnień sposobu kalkulacji ceny ofertowej, pomimo, iż nie
pokrywa ona jego zdaniem kosztów minimalnego wynagrodzenia osób realizujących zamówienie oraz kosztów
materiałów, sprzętu i usług niezbędnych do wykonania zamówienia i w związku z tym budzi wątpliwości co do
możliwości wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego.
Na potwierdzenie stawianych zarzutów Odwołujący Impel załączył do odwołania kalkulacje, które uwzględniają
przyjęte przez niego założenia nie wykazując przy tym, że są one miarodajne do oceny kalkulacji ceny oferty Konsorcjum
Ever, tym bardziej, że jak sam przyznał, nie uwzględnił zatrudnienia osób niepełnosprawnych, co jak wyżej wskazano, w
tego rodzaju zamówieniach jest praktykowane, a w analizowanym postępowaniu nie zostało wykazane, aby nie zostało
dopuszczone przez Zamawiającego. Nadto, jak zauważył Przystępujący Ever, wskazując na przedstawione kalkulacje
Odwołujący Impel stwierdza, że minimalny koszt realizacji zamówienia to 2 019 767,21 zł miesięcznie (72 711 619,65
całości wynagrodzenia), a zatem jest to kwota wyższa od ceny zaoferowanej przez każdego z wykonawców biorących
udział w tym postępowaniu.
W ocenie izby także charakter pozostałych, przedłożonych przez Odwołującego Impel, dowodów nie może
potwierdzać, że oferta Przystępującego Ever jest rażąco niska. Trudno uznać np., że złożone faktury przesądzają o
nierynkowej cenie oferty Przystępującego Ever.
Mając na uwadze charakter zamówienia, ww. podane ceny zaoferowane we wszystkich ofertach złożonych w
postępowaniu, które są zbliżone wysokością, Izba nie dopatrzyła się podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu
stawianego Zamawiającemu przez Odwołującego Impel, że nie wystąpił do wykonawcy Ever o wyjaśnienia ceny jego
oferty.
Zamawiający nie miał wątpliwości wymagających wyjaśnienia, a nie zostało wykazane, że wystąpiły okoliczności
wskazujące, że powinien je powziąć właśnie wobec oferty tego wykonawcy, ale już nie wobec oferty Odwołującego Impel
już nie, pomimo, iż ta zawiera cenę tylko w niewielkim stopniu wyższą. Jak wynika z wyliczeń przedstawionych przez
Przystępującego Ever (których Odwołujący Impel nie zakwestionował), cena jego oferty rożni się od średniej
arytmetycznej ceny wszystkich złożonych w postępowaniu ofert o 2,7%, zaś różnica pomiędzy ceną oferty
Przystępującego Ever i Odwołującego Impel wynosi 3,2%. Nie jest to zatem zasadnicza różnica, która przy 36
miesięcznym okresie świadczenia usług objętych przedmiotem zamówienia miałaby wskazywać na jej nierealność, na
nierynkowy charakter.
Ad zarzuty dotyczące naruszenia art. 239 ustawy Pzp w sprawach KIO 1646/24 i KIO 1649/24
Zgodnie z art. 239 Pzp 1. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert
określonych w dokumentach zamówienia. 2. Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy
stosunek jakości do ceny lub kosztu lub oferta z najniższą ceną lub kosztem.
Zdaniem Odwołujących IZAN i Impel naruszenie tego przepisu nastąpiło poprzez wybór oferty najkorzystniejszej
bez uprzedniego wezwania wykonawcy Ever do wyjaśnień ceny jego oferty. Odwołujący Impel postawił ten zarzut w
związku z art. 16 i 17 ustawy Pzp nie uzasadniając przy tym, na czym jego zdaniem miałoby polegać naruszenie tych
przepisów. Podobnie jak tego nie wykazali Odwołujący IZAN i Impel w odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 224 ust. 1
ustawy Pzp.
Nie zostało podniesione i wykazane, że wybór oferty najkorzystniejszej został dokonany na podstawie innych
kryteriów niż wskazane w dokumentach zamówienia.
Zarzut ten jest związany z wcześniej omówionymi zarzutami odwołań, które nie znalazły potwierdzenia.
W związku z tym także ten zarzut w obydwu odwołaniach należy uznać za niezasadny.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp, Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi
naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie
zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. W analizowanej sprawie nie stwierdzono naruszenia
przepisów Pzp, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, co musiało skutkować oddaleniem odwołań.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 553 Pzp, orzeczono jak w sentencji.
Zgodnie z art. 557 Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o
kosztach postępowania odwoławczego. Izba oddaliła odwołania. W związku z tym odpowiedzialność za wynik
postępowania ponoszą Odwołujący IZAN i Odwołujący Impel.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku
postępowania - na podstawie art. 557 i art. 575 Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit b rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący: ………………….……