Postanowienie KIO 1380/14

Sygn. akt: KIO 1380/14 POSTANOWIENIE z dnia 15 lipca 2014 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący - członek Krajowej Izby Odwoławczej: Barbara Bettman po rozpoznaniu w Warszawie w dniu 15 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron i uczestników postępowania odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 lipca 2014 r. przez konsorcjum firm: AG - COMPLEX Sp. z o. o. ul. Płytowa 14, 03-046 Warszawa (lider), POLSUPER Sp. z o.o., ul. Krakowskie Przedmieście 4/6, 00-333 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie, ul. Żelazna 61, 00-848 Warszawa, przy udziale wykonawców: A. SITA Polska Sp. z o.o., ul. Zawodzie 5, 02-981 Warszawa, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego, B. W………… B………… prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Byś” W………. B………. ul. Arkuszowa 43, 01-934 Warszawa, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego, C. konsorcjum wykonawców: Remondis Sp. z o.o. (lider) ul. Zawodzie 16, 02-981 Warszawa, Mazowiecka Higiena Komunalna Sp. z o.o., zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego, orzeka: 1. Odrzuca odwołanie konsorcjum firm: AG - COMPLEX Sp. z o. o., ul. Płytowa 14, 03- 046 Warszawa (lider), POLSUPER Sp. z o.o., ul. Krakowskie Przedmieście 4/6, 00- 333 Warszawa, 2. Kosztami postępowania obciąża odwołującego konsorcjum firm: AG - COMPLEX Sp. z o. o., ul. Płytowa 14, 03-046 Warszawa (lider), POLSUPER Sp. z o.o., ul. Krakowskie Przedmieście 4/6, 00-333 Warszawa, 2.1. zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego konsorcjum firm: AG - COMPLEX Sp. z o. o. ul. Płytowa 14, 03-046 Warszawa (lider), POLSUPER Sp. z o.o., ul. Krakowskie Przedmieście 4/6, 00-333 Warszawa, tytułem wpisu od odwołania. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 907 ze zm.) na niniejsze postanowienie - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: …….….…………… Sygn. akt: KIO 1380/14 U z a s a d n i e n i e: W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego na: „Utrzymanie w czystości przystanków lokalnego transportu zbiorowego w Warszawie będących we władaniu Zarządu Transportu Miejskiego” - cz. A, D, E, ogłoszonym 15.04.2014r. w Dzienniku Urzędowym WE pod nr 2014/S 074-128212, w dniu 4 lipca 2014 r. zostało wniesione pisemne odwołanie przez konsorcjum wykonawców: AG - COMPLEX Sp. z o. o. (lider), POLSUPER Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, w kopii przekazane zamawiającemu w tym samym terminie. Odwołanie zostało złożone od czynności zamawiającego w przedmiotowym postępowaniu - Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie naruszających przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 907 ze zm.), dalej „ustawa Pzp”, tj.: 1. art. 8 ust. 1 oraz art. 96 ust. 3 ustawy Pzp, poprzez nie udostępnienie całej oferty złożonej przez wykonawcę – W………. B……….. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Byś” W……….. B………….., 2. art. 8 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy Pzp, poprzez zaniechanie odtajnienia dokumentów zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa, znajdujących się w ofercie wykonawcy – W………… B.……….., 3. art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez niewłaściwe jego zastosowanie wobec uznania, że dokumenty zastrzeżone przez wykonawcę W………… B……….., objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa, 4. art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, poprzez naruszenie zasad zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów odwołujący podnosił, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest z zastosowaniem art. 91 a ustawy Prawo zamówień publicznych i zakończone zostanie aukcją elektroniczną, zatem na tym etapie postępowania krąg podmiotów, mogących skorzystać ze środka ochrony prawnej, jakim jest odwołanie, w ocenie odwołującego jest szeroki tak samo jak przy wnoszeniu odwołania na postanowienia SIWZ, gdyż wystarczające jest wykazanie jedynie hipotetycznej szkody, jaką może ponieść wykonawca, polegającej na tym, iż jego oferta nie będzie najkorzystniejsza, gdyż zostaną dopuszczeni do dalszego udziału w postępowaniu, w tym w aukcji wykonawcy niespełniający warunków udziału w postępowaniu. Ponadto wskazywał, że istnieje ryzyko doznania szkody przez odwołującego wskutek naruszenia przepisów ustawy, jak również w tym, że nieuzasadniona odmowa odtajnienia informacji ze wskazanej oferty, uniemożliwia odwołującemu jej weryfikację oraz weryfikację prawidłowości czynności podejmowanych przez zamawiającego w postępowaniu. Brak możliwości oceny oferty złożonej przez innego wykonawcę może pozbawić odwołującego prawa oceny przyszłych czynności zamawiającego podjętych w odniesieniu do tej oferty konkurencyjnej, w tym w szczególności w zakresie prawidłowości wyboru oferty najkorzystniejszej. Odwołujący przytoczył orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej - wyrok z dnia 1 marca 2010 r. w sprawie o sygn. akt KIO/UZP 6/10: „Naruszenie zasady jawności postępowania, w tym prawa wglądu do pełnej treści ofert, powoduje uszczerbek prawny w uzyskaniu zamówienia lub zagraża jego powstaniem". Odwołujący zaznaczał, że nie ma możliwości zapoznania się z pełną ofertą wykonawcy W……….. B…………, a powziął podejrzenie, iż wykonawca ten nie spełnia warunków udziału w postępowaniu. Ponadto odwołujący utrzymywał, że zostały naruszone zasady równego traktowania wykonawców przez zamawiającego poprzez nie udostępnienie pełnej treści konkurencyjnej oferty oraz zaniechanie odtajnienia informacji zawartych w tej ofercie, co może spowodować zawarcie umowy z naruszeniem przepisów prawa, gdyż postępowanie jakie zamawiający przeprowadzi będzie obarczone wadą uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy. Odwołujący argumentował, że z uwagi na brak procedury weryfikacji zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, nie jest dopuszczalne, aby zakończenie tej procedury, o czym zamawiający nie musi informować wykonawców, wyznaczało początek biegu terminu na wniesienie odwołania. Skoro zamawiający nie udostępnia całości oferty, to przyjąć należy, że respektuje zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa. Ponieważ od dnia 25 czerwca 2014 r., a więc od czasu wglądu do oferty, zamawiający nie przekazał odwołującemu żądanych informacji, zdaniem odwołującego uznać należy, iż w dniu tym odwołujący powziął wiadomość o podjęciu przez zamawiającego decyzji o nieodtajnianiu informacji zastrzeżonych, a tym samym o ograniczeniu odwołującemu dostępu do informacji związanych z postępowaniem. Z tym też dniem rozpoczął się bieg terminu na wniesienie odwołania na zaniechanie odtajnienia oferty, jak utrzymywał odwołujący. Odwołujący stwierdził również, iż zdaje sobie sprawę z tego, że w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej istnieje rozbieżność poglądów, co do początku biegu terminu na wniesienie odwołania wymierzonego w bezprawne zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa, jednak zaznaczył, iż nie może zignorować poglądu, zgodnie z którym zdarzeniem, od którego liczony jest bieg terminu na wniesienie odwołania wobec zastrzeżenia informacji jako tajemnica przedsiębiorstwa, jest dzień uzyskania wglądu do ofert. Pogląd taki reprezentowany jest przykładowo w następujących orzeczeniach KIO: w wyroku z 5 lipca 2011 r. o sygn. akt KIO 1334/12, postanowieniu z 9 maja 2012 r. o sygn. akt KIO 840/12, wyroku z 1 lipca 2011 r. o sygn. akt KIO 1308/11, postanowieniu z 27 kwietnia 2011 r. o sygn. akt KIO 791/11, wyroku z 9 września 2010 r. o sygn. akt KIO 1851/10. Izba uznała w nich, że wykonawcy mogą - przy zachowaniu należytej staranności - powziąć informację o okolicznościach stanowiących podstawę wniesienia odwołania (w tym przypadku o bezzasadnym zastrzeżeniu części ofert, jako tajemnica przedsiębiorca) - już w dniu udostępnienia ofert do wglądu. W tym dniu mogą, bowiem zweryfikować poprawność czynności związanej z oceną przez zamawiającego informacji zastrzeżonych przez wykonawców, jako tajemnica przedsiębiorstwa. Stosownie do art. 96 ust. 3 ustawy Pzp oferty udostępnia się, bowiem od chwili ich otwarcia, a termin na uzyskanie wglądu wyznacza zamawiający. Wobec powyższego odwołujący podejmując decyzję o wniesieniu odwołania musiał wziąć pod uwagę fakt, iż orzecznictwo jest rozbieżne i płynące z niego ryzyko związane z wniesieniem odwołania po upływie 10 dni od daty uzyskania wglądu do ofert. W konsekwencji powyższego i z ostrożności konsorcjum zdecydowało się na skorzystanie z tego środka ochrony prawnej swoich interesów. Odwołujący przekonywał, że wniesienie odwołania na innym etapie postępowania np. po otrzymaniu informacji o zaproszeniu do aukcji będzie niemożliwe, gdyż zgodnie z art. 182 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych odwołanie wnosi się w terminie 10 dni od dnia, w którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia. Odwołujący za powzięcie informacji stanowiącej podstawę do wniesienia odwołania przyjął dzień zapoznania się ze złożoną ofertą, tj. 25 czerwca 2014 r. Zdaniem odwołującego wniesienie odwołania na dalszym etapie postępowania skutkowałoby jego odrzuceniem, jako że byłoby ono wniesione z uchybieniem terminu. Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 26 listopada 2007 r. (sygn. akt V Ca 2056/07), wywiódł, iż wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego ma obowiązek działania z należytą starannością - zatem również tak, aby w pełni mogła być realizowana zasada koncentracji środków ochrony prawnej, a postępowanie o udzielenie zamówienia nie było zbędnie przedłużane, gdyż nie leży to w interesie publicznym (tak również Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku o sygn. akt KIO 1472/11 oraz wyroku o sygn. akt KIO 100/12). Odwołujący wyjaśniał, że w dniu 25 czerwca 2014 r. uzyskał wgląd do złożonych w przedmiotowym postępowaniu ofert, w tym oferty wykonawcy – W………. B……….. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Byś”, przy czym zamawiający: Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie nie udostępnił odwołującemu wszystkich elementów oferty w tym: 1. wykazu wykonanych usług (załącznik nr 4), 2. zobowiązania podmiotów trzecich, które wraz z referencjami, udostępniły zasoby wykonawcy, 3. dokumentów wskazanych w pkt. IX.4 SIWZ odnoszące się do podmiotów trzecich - wskazując, iż dokumenty powyższe zostały zastrzeżone przez wykonawcę, jako tajemnica przedsiębiorstwa. W przekonaniu odwołującego, zamawiający zaniechał czynności w postaci odtajnienia tych dokumentów. Z legalnej definicji terminu „tajemnica przedsiębiorstwa” zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) wynika, iż za taką tajemnicę może być uznana określona informacja (wiadomość), jeżeli spełnia łącznie trzy warunki: - ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub handlowy (posiada wartość gospodarczą) przedsiębiorstwa, - nie została ujawniona do wiadomości publicznej, - a także podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Odwołujący zaznaczał, iż dopiero łączne spełnienie wskazanych trzech przesłanek pozwala uznać daną informację za tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca W………. B……….., składając ofertę w niniejszym postępowaniu zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa część danych zawartych w wykazie wykonanych zamówień, dokumenty potwierdzające należyte wykonanie zamówień oraz zobowiązania podmiotów trzecich do udostępnienia wiedzy i doświadczenia na potrzeby spełnienia warunków udziału w niniejszym postępowaniu. Z wyjaśnienia złożonego przez tego wykonawcę, a udostępnionego odwołującemu przez zamawiającego wynika, że w jego ocenie zastrzeżone informacje spełniają wskazane trzy przesłanki wynikające z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W ocenie odwołującego, kwestionowany wykonawca składając wyjaśnienia jednak pominął zasadniczy element, który nie został spełniony, co skutkuje, iż zastrzeżenie zostało dokonane w sposób sprzeczny z przepisami ustawy i informacje te powinny zostać udostępnione. Elementem tym jest ujawnienie informacji do wiadomości publicznej. Odwołujący argumentował, że zamawiający w takim wypadku winien postąpić zgodnie z dyspozycją zawartą w uchwale SN z dnia 21 października 2005 r. III CZP 74/2005: „W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający bada skuteczność dokonanego przez oferenta - na podstawie art. 96 ust. 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych) (…) - zastrzeżenia dotyczącego zakazu udostępniania informacji potwierdzających spełnienie wymagań wynikających ze specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Następstwem stwierdzenia bezskuteczności zastrzeżenia, o którym mowa w art. 96 ust. 4 tej ustawy, jest wyłączenie zakazu ujawniania zastrzeżonych informacji”. Art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych z kolei stanowi, że postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. Zgodnie z paragrafem drugim powołanego przepisu zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie. Jeden z takich przypadków wskazany został w ustępie trzecim powołanego przepisu, zgodnie z którym nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane. Definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zawiera natomiast w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych, jako jedną z najważniejszych zasad wskazują zasadę jawności postępowania oraz zasadę prowadzenia postępowania z zachowaniem uczciwej konkurencji. Odnośnie zastrzeżenia wykazu wykonanych, usług oraz dokumentów potwierdzających, że te usługi zostały wykonane należycie w ofercie W………. B……….., zwracał uwagę, iż w orzecznictwie KIO istnieje ugruntowane stanowisko, iż można zastrzec wyjątkowo informacje dotyczące zamówień realizowanych na rzecz podmiotów prywatnych, lecz nie publicznych. Zatem w niniejszym postępowaniu prymat powinna wieść zasada wynikająca z art. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych. Ponadto, jeżeli wykonawca – W……….. B……….. wykazując spełnianie warunku dotyczącego wiedzy i doświadczenia polegał na zasobach innych pomiotów na zasadach określonych w art. 26 ust. 2b Prawo zamówień publicznych, to za bezpodstawne i niczym nieuzasadnione uznał odwołujący zastrzeżenie pisemnych zobowiązań innych podmiotów do oddania wykonawcy do dyspozycji niezbędnych zasobów na okres korzystania z nich przy wykonaniu zamówienia (względnie innych dokumentów, za pomocą których wykonawca udowodnił zamawiającemu, że będzie dysponował zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia). Ww. dokumenty w ocenie odwołującego, nie zawierają bowiem żadnych informacji, które uznać można za tajemnicę przedsiębiorstwa, tj. informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą. Wyłącznym celem złożenia ww. dokumentów jest, bowiem udowodnienie zamawiającemu, że wykonawca będzie dysponował zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia. Ww. dokumenty mają potwierdzać tylko tę okoliczność. Skoro – jak wywodził odwołujący - bezpodstawne było zastrzeżenie, jako tajemnicy przedsiębiorstwa wykazu wykonanych usług oraz dokumentów potwierdzających ich należyte wykonanie, to nie sposób respektować zastrzeżenia, jako tajemnicy przedsiębiorstwa zobowiązania do udostępnienia wiedzy i doświadczenia, które opisane zostały w ww. wykazie i dokumentach. Zobowiązania zawierać będą, co najwyżej te same informacje na temat usług, co bezprawnie zastrzeżony wykaz, a dodatkowo wskazywać kto komu udostępnia wiedzę i doświadczenie, czego również nie sposób uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa, skoro wiadomo, kto złożył daną ofertę, a z wykazu i dokumentów załączonych do wykazu wynika, kto wykonał daną usługę. Odwołujący zaznaczał, że informacje dotyczące tego, kto realizował usługę, za jaką wartość oraz dla jakiego zamawiającego publicznego są jawne, bowiem są publikowane w ogłoszeniach o udzieleniu zamówienia, a ogłoszenia te są powszechnie dostępne. Z powyższego odwołujący wywodził, iż nie została spełniona jedna z trzech obligatoryjnych przesłanek wynikających z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w następstwie uznał dokonane zastrzeżenie za sprzeczne z przepisami tej ustawy. Tym samym informacje objęte wykazem wykonanych usług (strony, przedmiot, przyporządkowanie dokonane przez wykonawcę W……….. B………. względem warunków wymaganej wiedzy i doświadczenia, data wykonania oraz wartość zamówienia), jak i informacje objęte dokumentami potwierdzającymi należyte wykonanie wykazanych usług - według odwołującego - nie spełniają, jednej z przesłanek o których mowa w art. 11 ust. 4 ustawy, tj. nie ujawnienia do wiadomości publicznej, zatem dokumenty te nie mogą korzystać z ochrony wprowadzonej art. 8 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych. Orzecznictwo Sądu Najwyższego wyklucza objęcie tajemnicą przedsiębiorstwa informacji, które osoba zainteresowana może uzyskać w zwykłej dozwolonej drodze (tak min. wyrok SN z dnia 3 października 2000 r. I CKN 304/2000, wyrok SN z dnia 5 września 2001 r. I CKN 1159/2000). Podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 października 2006r. sygn. akt I ACa 947/2006, który w uzasadnieniu powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2001 r. I CKN 1159/2000 wskazał, że: „Zakresem tajemnicy przedsiębiorstwa nie mogą być objęte informacje powszechnie znane lub takie, o których treści każdy zainteresowany może się legalnie dowiedzieć.” Analogicznie zostało wskazane w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. I CKN 89/2001, że: „Za takie informacje nie może być uznana wiedza, którą osoba zainteresowana może uzyskać w zwykłej i dozwolonej drodze.” Z kolei w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 26 stycznia 2012 r. (KIO 100/12), stwierdzono m.in.: „...Zamawiający nie może bezkrytycznie akceptować zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz winien żądać od wykonawcy wykazania i co najmniej uprawdopodobnienia, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa nastąpiło w sposób uprawniony. Brak wyjaśnień lub udzielenie zbyt ogólnikowych wyjaśnień winno wskazywać na niezasadność dokonanego zastrzeżenia. Wykonawca, który zamierza zastrzec część oferty, jako tajemnicę przedsiębiorstwa, winien w zakresie niezbędnym i uzasadnionym przepisami prawa, wskazać wiadomości mające zostać poufnymi, a następnie na wezwanie zamawiającego w sposób pełny i precyzyjny odnieść się do każdego zastrzeżonego dokumentu lub jego utajnionej części. Te wyjaśnienia winny być na tyle pełne, aby umożliwić zarówno zamawiającemu jak i organowi rozpatrującemu ewentualne odwołanie w tym zakresie, odniesienie się do zastrzeżonych informacji. Zasada jawności jest podstawową zasadą zamówień publicznych i wyjątki od niej powinny być interpretowane w sposób ścisły i winny być odpowiednio uzasadnione..." Odwołujący stwierdził, iż dokumenty dotyczące podmiotów trzecich takie jak: odpis z KRS, czy zaświadczenie ZUS lub US nie stanowią tajemnicy, ponieważ zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1203 z późn. zm.) rejestr jest jawny. Powołał się na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 maja 2010 r. (KIO/UZP 818/10), w którym stwierdzono: „Z uwagi na umieszczenie zaświadczenia właściwego naczelnika Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z podatkami oraz zaświadczenia oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o braku zaległości w opłacaniu składek wśród dokumentów, których może żądać zamawiający w celu potwierdzenia, iż wykonawca nie podlega wykluczeniu na podstawie art. 24 ust. 2 p.z.p. zastrzeżenie przez wykonawcę nieudostępniania tych dokumentów narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców”. Odwołujący zaznaczał, że również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości stwierdza się, że odstępstwa od podstawowych zasad postępowania o udzielenie zamówienia publicznego należy interpretowany ściśle (np. wyrok TS z 17 listopada 1993 r. w sprawie C-71/92 Komisja v. Hiszpania, punkt 36 uzasadnienia, wyrok TS z 3 maja 1994 r. w sprawie C-328/92 Komisja v. Hiszpania, punkt 15 i 16 uzasadnienia, a także wyrok z 2 października 2008 r., C-157/08, Komisja v. Włochy). Odwołujący podsumował, że zasada jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest generalną i naczelną zasadą zamówień publicznych, zaś wszelkie wyjątki od niej winny być interpretowane w sposób ścisły, ostrożny i uzasadniony obiektywnymi okolicznościami faktycznymi i prawnymi. Zasada jawności postępowania obejmuje wszelkie zainteresowane podmioty, a więc jest zasadą erga omnes. Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego powinni liczyć się z okolicznością, iż ich oferty, co do zasady będą jawne, w szczególności w zakresie, w jakim będą podlegały ocenie w zakresie spełnienia warunków udziału w postępowaniu, zgodności oferowanego świadczenia z wymaganiami podmiotu zamawiającego oraz w ramach kryteriów oceny ofert. W ocenie odwołującego jest oczywiste, że faktycznym powodem zastrzeżenia tych dokumentów nie była chęć i potrzeba ochrony informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, ale dążenie do maksymalnego utrudnienia konkurencji weryfikacji oferty pod kątem spełniania warunków udziału w postępowaniu, w szczególności jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż wykonawca W……….. B…………. wnosił odwołanie na postanowienia SIWZ i na właściwe rozumienie spełnienia i oceny tych warunków. Odwołujący zarzucił, że poprzez bezprawne zastrzeżenie informacji - wykonawca ten chce uniemożliwić innym wykonawcom sprawdzenie, czy faktycznie spełnia warunki udziału w postępowaniu dotyczące wiedzy i doświadczenia. Nie podejmowanie przez zamawiającego czynności, do których jest zobowiązany czekając, że to orzeczenie KIO zwolni go z ryzyka odpowiedzialności za ewentualne ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa danego wykonawcy, jest nie do zaakceptowania, a odwołanie jest zasadne, bowiem ochrona praw wykonawcy w postępowaniu realizowana za pomocą środków ochrony prawnej winna zapewnić udział w postępowaniu w warunkach uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Na wezwanie zamawiającego z dnia 7 lipca 2014 r. pisemne przystąpienia do postępowania odwoławczego, w kopii przekazane stronom, zgłosili: A. W dniu 9 lipca 2014 r. wykonawca SITA Polska Sp. z o.o. po stronie odwołującego, który wnosił o uwzględnienie odwołania oraz stwierdził, że jest uczestnikiem przedmiotowego postępowania przetargowego, zapoznał się z jawną częścią oferty W……….. B…………. oraz wystąpił do zamawiającego z wnioskiem o odtajnienie zastrzeżonych, jako tajemnica przedsiębiorstwa dokumentów oferty. Zamawiający nie udzielił w tej sprawie odpowiedzi. Zdaniem przystępującego brak podstaw prawnych i faktycznych do zastrzegania przez firmę „Byś” informacji, jako tajemnicy przedsiębiorstwa, a czynność tego zastrzeżenia została dokonana w celu uniemożliwienia konkurentom weryfikacji złożonej oferty. B. W dniu 8 lipca 2014 r. W……….. B……….. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą „Byś” W………. B…………, po stronie zamawiającego, który wnosił o oddalenie odwołania oraz stwierdził, że jest uczestnikiem przedmiotowego postępowania przetargowego i posiada interes w popieraniu stanowiska zamawiającego i w rozstrzygnięciu niniejszego postępowania odwoławczego na korzyść zamawiającego, bowiem odwołanie dotyczy zaniechania przez zamawiającego odtajnienia części dokumentów załączonych przez niego do oferty i objętych zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa. W tej sytuacji przystępujący musi podjąć wszelkie przewidziane prawem kroki zmierzające do tego, by dokonane przez niego zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa uznane zostało, jako prawidłowe. Zgłaszający przystąpienie powołał się na stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej w wyroku z dnia 19 grudnia 2013r., sygn. akt KIO 2796/13, w uzasadnieniu którego podano: „W przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z następującą sytuacją. Z jednej strony zamawiający, wykonuje wszystkie nałożone na niego czynności/obowiązki wynikające z ustawy Pzp, tj. udostępnia oferty w części jawnej i zachowuje w tajemnicy - równocześnie poddając badaniu - te ich części, które zostały zastrzeżone, jako tajemnica przedsiębiorstwa, z drugiej zaś, odwołujący, który wnosi odwołanie od czynności technicznych zamawiającego. Zgodnie z przepisem art. 192 ust. 2 ustawy - Prawo zamówień publicznych, Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Jednocześnie, odwołanie przysługuje wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechania czynności, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy (art. 180 ust. 1 ustawy Pzp). W ocenie Izby, wbrew twierdzeniom odwołującego, zamawiający nie zaniechał odtajnienia i udostępnienia odwołującemu dokumentów złożonych wraz z ofertami przystępujących, jak również złożonych przez tych wykonawców wyjaśnień. Jak wynika bowiem z pisma zamawiającego, odwołujący został poinformowany, że zamawiający rozpoczął badanie i ocenę ofert, w tym w pierwszej kolejności weryfikację treści ofert złożonych w postępowaniu w kontekście zasadności zakresu ograniczenia jawności (zakresu objętego tajemnicą przedsiębiorstwa). Ponadto zamawiający wskazał, że "po zakończeniu tej procedury, zamawiający niezwłocznie poinformuje o jej wynikach i o ewentualnym udostępnieniu zakresu odtajnionej treści ofert". W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że zamawiający nie mógł zaniechać czynności odtajnienia ofert, będąc dopiero na etapie badania zakresu objętego tajemnicą przedsiębiorstwa. Dopiero po poinformowaniu o wynikach tego badania, co na dzień wniesienia odwołania, nie miało miejsca oraz co zamawiający wyraźnie zapowiedział - będzie można mówić o czynności/zaniechaniu zamawiającego, w której wyrazi się jego wola udostępnienia bądź zastrzeżenia określonych informacji (art. 180 ust. 1 ustawy Pzp). Wskazać bowiem należy, iż czynność badania zakresu objętego tajemnicą przedsiębiorstwa jest czynnością rozciągniętą w czasie. Zamawiający jest zobowiązany przeanalizować szereg niezwykle istotnych i wrażliwych przesłanek. Dodatkowo wskazać należy, że odwołanie nie dotyczy np. zaniechania podjęcia przez zamawiającego czynności badania zasadności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Jak wynika z odwołania odwołujący zarzuca zamawiającemu naruszenie szeregu przepisów "poprzez zaniechanie odtajnienia i udostępnienia (...)". Odwołujący nie wnosi o przeprowadzenie rzetelnego badania, ale o nakazanie zamawiającemu odtajnienia i udostępnienia części oferty opatrzonych klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa lub ewentualnie o wyjaśnienie przesłanek utrzymania tych informacji, jako tajnych. Izba podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, że w sytuacji, kiedy wykonawca wystąpi z wnioskiem do zamawiającego o udostępnienie mu w całości oferty danego wykonawcy, a zamawiający poinformuje go w odpowiedzi o podejmowanych czynnościach dotyczących badania treści oferty wraz z informacją, że po podjęciu decyzji w tym zakresie zostanie ona zakomunikowana wykonawcy, termin na wniesienie odwołania biegnie dopiero od tego wskazanego terminu, cyt: "Tym samym termin na wniesienie odwołania od zaniechania odtajnienia zastrzeżonych w ofercie informacji powinien być liczony od momentu uzyskania przez wykonawcę wiedzy o podjęciu przez zamawiającego decyzji odnośnie skuteczności dokonanego zastrzeżenia." (vide: wyrok KIO z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt KIO 100/12). Takim terminem nie jest termin otwarcia ofert, chyba, że zamawiający w tym dniu dokonałby również oceny zasadności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, co w przedmiotowym postępowaniu nie miało miejsca. Co istotne, odwołanie przysługuje na czynność/zaniechanie zamawiającego, nie na czynność wykonawcy polegającą na zastrzeżeniu informacji, jako tajemnicy przedsiębiorstwa. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, że na dzień wniesienia odwołania, brak było podstaw do twierdzenia, a tym samym do stawiania zarzutów zamawiającemu w zakresie zaniechania udostępnienia informacji zastrzeżonych tajemnicą przedsiębiorstwa w zakresie, w jakim to zostało podniesione w odwołaniu." Zgłaszający przystąpienie zaznaczał, że rozważania poczynione przez Izbę w ww. wyroku można w pełni odnieść do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Odwołujący uczynił przedmiotem swojego zarzutu tylko zaniechanie przez zamawiającego odtajnienia części dokumentów załączonych do oferty przystępującego, natomiast nie zarzucił zamawiającemu zaniechania przeprowadzenia procedury weryfikacji, czy dokumenty zastrzeżone przez przystępującego w istocie nie zawierają tajemnicy przedsiębiorstwa. Tymczasem, procedura taka była przez zamawiającego przeprowadzona i - co istotne - nie została zakończona przed dniem złożenia odwołania w niniejszej sprawie. Zamawiający wyznaczył przystępującemu termin na złożenie wyjaśnień na dzień 4 lipca 2014 r., na godzinę 15.00, i dopiero po dokonaniu oceny tych wyjaśnień zamawiający podejmie decyzję odnośnie tego, czy wskazane w odwołaniu dokumenty będą odwołującemu udostępnione. Odwołanie jest, więc przedwczesne. Po drugie, odwołujący w uzasadnieniu swojego odwołania argumentuje, iż przystępujący nie wykazał, by informacje zastrzeżone, jako tajemnica przedsiębiorstwa zawarte w dokumentach załączonych do oferty spełniały wymóg związany z nieudostępnieniem ich do wiadomości publicznej. Rozwijając ten zarzut odwołujący wskazywał na okoliczność, iż nie może być przedmiotem tajemnicy przedsiębiorstwa informacja o wykonywaniu zamówień na rzecz podmiotów publicznych oraz, że (cyt.:), ”skoro bezpodstawne było zastrzeżenie jako tajemnicy przedsiębiorstwa wykazu wykonanych usług oraz dokumentów potwierdzających ich należyte wykonanie, to nie sposób respektować zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa zobowiązania do udostępnienia wiedzy i doświadczenia, które opisane zostały w ww. wykazie i dokumentach.” Odnosząc się do tych argumentów, wskazywał, iż informacją objętą przez przystępującego zastrzeżeniem - jako tajemnica przedsiębiorstwa jest informacja wskazująca na to, z kim przystępujący nawiązał współpracę celem złożenia oferty w niniejszym postępowaniu i w przyszłości należytego zrealizowania przedmiotu zamówienia. Ta informacja spełnia wszystkie wymogi określone przepisem art. 11 ust. 4 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity - Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z późn. zm.), co jak utrzymywał wykonawca W……….. B………… zostało przez niego wykazane zarówno na etapie składania oferty, jak i w wyjaśnieniach skierowanych do zamawiającego w dniu 4 lipca 2014 r. W szczególności - tak, jak wymaga się tego w orzecznictwie powoływanym przez odwołującego - informacja o tym, z jakimi podmiotami współpracuje przystępujący w związku z tym postępowaniem - nie jest podana do publicznej wiadomości, jak również nie jest to wiedza, którą osoba zainteresowana może uzyskać w zwykłej i dozwolonej drodze. Co szczególnie podkreślał - objęcie przez przystępującego zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa - pozostałych informacji wskazanych przez odwołującego, tj. części wykazu wykonanych usług, referencji, czy dokumentów podmiotowych wskazujących na to, że podmiot trzeci udostępniający przystępującemu swój potencjał nie podlega wykluczeniu z postępowania, jest pochodną uznania przez przystępującego za tajemnicę przedsiębiorstwa informacji o tym, z kim przystępujący nawiązał współpracę. Ujawnienie tych danych spowodowałoby bowiem, że każdy zainteresowany podmiot bez większego trudu mógłby ustalić, z kim przystępujący nawiązał współpracę, a co za tym idzie ochrona jako tajemnicy przedsiębiorstwa informacji o kontaktach handlowych wykonawcy stałaby się iluzoryczna. Cel więc jakiemu służy instytucja „tajemnicy przedsiębiorstwa" nie zostałby spełniony. W tej sytuacji, za pozbawioną znaczenia uznał okoliczność, czy wśród wykonanych przez podmioty trzecie usług są usługi wykonywane na rzecz „podmiotów publicznych", skoro przedmiotem ochrony nie jest informacja o tym, że dany podmiot realizował daną usługę, ale informacja o tym, kim jest ów podmiot. Na tej zasadzie wskazywał, iż argumentacja odwołującego zmierzająca do wykazania, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa przez przystępującego jest nieskuteczne pozostaje chybiona. Argumentacja ta powinna, bowiem zmierzać do wykazania, że informacja o podmiotach, z którymi współpracuje przystępujący nie jest tajemnicą przedsiębiorstwa, gdy tymczasem - niejako idąc od końca - odwołujący wykazuje, że dane zawarte w wykazie usług mogą być jawne i z tego wyprowadza wnioski na temat braku możliwości utajnienia informacji o podmiotach współpracujących z przystępującym, czy o udzielonych im referencjach. C. W dniu 10 lipca 2014 r. Konsorcjum wykonawców: Remondis Sp. z o.o. (lider), Mazowiecka Higiena Komunalna Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zgłaszający przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego, który wnosił o uwzględnienie odwołania, gdyż ma uzasadnione podejrzenia, że wykonawca W………. B………… nie spełnia warunków udziału w niniejszym postępowaniu. Zgłaszający przystąpienie twierdził, że nieodtajnienie zastrzeżonych dokumentów oferty konkurenta uniemożliwia jemu ubieganie się o udzielenie zamówienia na równych zasadach. W przypadku zaś dopuszczenia wykonawcy W………. B…………. do udziału w aukcji elektronicznej zastosowanie środków ochrony prawnej odnośnie prawidłowego wyboru najkorzystniejszej oferty w zakresie spełnienia warunków udziału w postępowaniu przez tego wykonawcę, nie będzie możliwe. Izba postanowiła dopuścić zgłaszających przystąpienie wykonawców: A. SITA Polska Sp. z o.o. B. W………… B………… prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Byś” W…………. B………………, C. Konsorcjum wykonawców: Remondis Sp. z o.o. (lider), Mazowiecka Higiena Komunalna Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, - do udziału w postępowaniu odwoławczym, uznając, że przesłanki określone w art. 185 ust. 2 i 3 ustawy Prawo zamówień publicznych zostały wykazane. W pierwszej kolejności przed skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie, skład orzekający Izby na podstawie § 13 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2010 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań (Dz. U. Nr 48, poz. 280 ze zm.), dokonuje na posiedzeniu niejawnym niezbędnych czynności formalnoprawnych i sprawdzających. W zależności od poczynionych ustaleń faktycznych w tym zakresie, skład orzekający, między innymi wydaje postanowienie o odrzuceniu odwołania. Izba na posiedzeniu bez udziału stron i uczestników w oparciu o udostępnioną przez zamawiającego dokumentację postępowania przetargowego ustaliła, co następuje. Przedmiot zamówienia dotyczy utrzymania w czystości przystanków lokalnego transportu zbiorowego w Warszawie będących we władaniu Zarządu Transportu Miejskiego, części A,B,C,D,E. W rozdziale XV SIWZ zamawiający przewidział aukcję elektroniczną. 1. Jeżeli dla każdej z części osobno zostaną złożone, co najmniej 3 oferty niepodlegające odrzuceniu, zamawiający przeprowadzi aukcję elektroniczną. 2. Zaproszenie do udziału w aukcji elektronicznej zostanie wysłane (…) do wszystkich wykonawców, których oferty nie podlegały odrzuceniu. Termin składania ofert został wyznaczony do dnia 20 czerwca 2014 r. Okoliczność bezsporną stanowiło, że wykonawca W………… B………. zastrzegł w trybie art. 8 ust. 3 ustawy Pzp, jako niepodlegające ujawnieniu informacje: 1. zawarte w wykazie wykonanych usług (załącznik nr 4), 2. zobowiązania podmiotów trzecich, które wraz z referencjami, udostępniły zasoby wykonawcy, 3. dokumenty wskazane w pkt. IX.4 SIWZ odnoszące się do podmiotów trzecich. Pismami z dnia 23 czerwca 2014 r. firmy SITA Polska Sp. z o.o., AG Complex Sp. z o.o. i osobno firma POLSUPER Sp. z o.o. zwróciły się o udostępnienie ofert złożonych w postępowaniu. W dniu 27 czerwca 2014 r. żądanie takie zgłosił Remondis Sp. z o.o. Pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. za pośrednictwem faksu zamawiający przekazując żądane dokumenty oferty wykonawcy W………. B……….. poinformował jednocześnie, że w szerszym zakresie nie może ujawnić tych dokumentów, gdyż zostały zastrzeżone w trybie art. 8 ust. 3 ustawy Pzp, jako niepodlegające ujawnieniu. Dotyczyło to dokumentów: 1. zobowiązania podmiotów trzecich, udostępniających swoje zasoby na podstawie art. 26 ust. 2b ustawy Pzp, 2. wskazanych w pkt. IX.4 SIWZ odnoszących się do podmiotów trzecich, 3. wykazu wykonanych usług wraz z referencjami w zakresie, w jakim poprzez odtajnienie informacji zawartych w tym wykazie mogłoby dość dojść do ujawnienia tożsamości podmiotów trzecich oraz podmiotów na rzecz, których świadczyły one usługi. Kolejnymi pismami z dnia 26 i 27 czerwca 2014 r. wykonawcy SITA Polska Sp. z o.o., AG Complex Sp. z o.o. oraz POLSUPER Sp. z o.o. zwróciły się do zamawiającego o ujawnienie zastrzeżonych dokumentów w ofercie W………… B………….., kwestionując podstawy do zachowania ich poufności. Na szczególną uwagę zasługuje stanowisko POLSUPER Sp. z o.o., jako uczestnika konsorcjum odwołującego, który prosił „o jednoznaczną informację czy Zamawiający zbadał już ofertę Wykonawcy [W. B………….] co do zasadności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa oraz uznał zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa za zasadne i w jakim zakresie. Jeżeli natomiast Zamawiający nie przeprowadził jeszcze merytorycznej weryfikacji oferty Wykonawcy w kontekście zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, Spółka prosi o informację, kiedy weryfikacja ta zostanie przez Zamawiającego definitywnie zakończona.” W związku z powyższymi wnioskami, zamawiający pismem z dnia 3 lipca 2014 r. zwrócił się do przedsiębiorcy W……….. B…………. o przeprowadzenie weryfikacji i odtajnienie zastrzeżonych dokumentów - w terminie do 4 lipca 2014 r. W odpowiedzi wykonawca W………. B………….. podtrzymał w całości swoje stanowisko odnośnie zastrzeżenia określonych dokumentów, jako tajemnicy przedsiębiorstwa, pisząc: „W pierwszej kolejności należy uznać, że zastrzeżenie przez firmę BYŚ W……… B…………. danych w ofercie niewątpliwie spełnia określone w ustawie Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp) warunki dopuszczające ograniczenie zasady jawności postępowania, bowiem zastrzeżone dane stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, której- zgodnie z art. 8 ust. 3 pzp - można nie ujawniać w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Wskazujemy, że w treści oferty szczegółowo wykazano, że informacje, które zostały zastrzeżone, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity -Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z późn. zm., dalej jako: „uznk"). Podkreślamy, że brak jest jakichkolwiek wątpliwości, że informacje zastrzeżone przez nas jako tajemnica przedsiębiorstwa spełniają wszystkie przesłanki wskazane w art. 11 ust. 4 uznk, co potwierdzają przedstawione poniżej argumenty. Przede wszystkim informacje te posiadają wartość gospodarczą. Pozwalają one bowiem na ustalenie tożsamości podmiotów, z którymi wykonawca nawiązał współpracę celem uzyskania, a następnie realizacji przedmiotu zamówienia, a także pokazują, dla jakich podmiotów podmioty współpracujące z wykonawcą świadczą lub świadczyły usługi. Jak już wskazywaliśmy uprzednio, zastrzeżone informacje („Informacje") przedstawiają samodzielną wartość handlową w stopniu uzasadniającym konieczność ich ochrony przed bezprawnym ujawnieniem. Ekonomiczna wartość Informacji wynika z faktu, że Informacje te zawierają dane, które pozwalają na uzyskanie wiedzy na temat aktywności gospodarczej przedsiębiorcy oraz relacji gospodarczej łączącej go z innymi podmiotami działającymi na rynku. Ujawnienie tych Informacji mogłoby negatywnie wpłynąć na możliwość efektywnego konkurowania pomiędzy przedsiębiorcami. Z doświadczenia wykonawcy wynika bowiem, że wiedza o podmiotach, z jakimi współpracuje wykonawca może bowiem pozwolić konkurentom m. in. „podkupienie" tych podmiotów, czy też równoległe korzystanie z ich usług, co pozbawi wykonawcę przewagi konkurencyjnej. Wykonawca poniósł wymierne koszty wyszukując na rynku krajowym i europejskim podmioty, które mogłyby stać się jego współpracownikami przy realizacji przedmiotu zamówienia i czyniąc starania, by podmioty te pozyskały dokumenty niezbędne do tego by wykonawca mógł ubiegać się o niniejsze zamówienie. Konkurenci, mając wiedzę o współpracownikach wykonawcy, kosztów tych nie musieliby już ponosić. Dopuszczalność uznania zobowiązania podmiotu trzeciego za tajemnicę przedsiębiorstwa potwierdza orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej, np. wyrok z dnia 05.06.2013r., sygn. akt KIO 1186/13. Z kolei możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji o podmiotach, z którymi dany wykonawca (tu: podmiot trzeci) zawarł umowę na świadczenie usług potwierdza m.in. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24.01.2013r., sygn. akt KIO 26/13, czy też wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt KIO 1195/11. Stanowisko takie zostało wyrażone również w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2006 r. (sygn. akt V Ca 440/06), który stwierdził, że dane o podwykonawcach (kontrahentach) przedsiębiorcy zasługują na ochronę w świetle tajemnicy przedsiębiorstwa. Wynika to z faktu, że „dane te podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa, bowiem niewątpliwie jest to informacja o charakterze organizacyjnym, świadcząca o potencjale i pozycji danego przedsiębiorcy (...)". Jedynie uzupełniająco podkreślić należy, iż informacje, o których mowa stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa podmiotów trzecich współpracujących z wykonawcą, niemniej podmioty te zobowiązały wykonawcę do zachowania przedmiotowych informacji w tajemnicy, bojąc się, iż poprzez ich ujawnienie utracą przewagę konkurencyjną. Konkurenci nie tylko poznają bowiem krąg ich kontrahentów, ale i wartości realizowanych umów, co w szczególności odnosi się do umów nie zawartych w reżimie zamówień publicznych. Ponadto chronione przez nas Informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej. Fakt nawiązania współpracy pomiędzy wykonawcą a podmiotami trzecimi nie jest informacją powszechnie dostępną. Negocjacje zmierzające do ustalenia zasad wzajemnej współpracy pomiędzy podmiotami były poufne i o fakcie ich prowadzenia wiedzę posiadały tylko ściśle określone osoby, a poczynione zastrzeżenie ma ten stan rzeczy utrzymać. Z uwagi na fakt, że informacje obejmują swoim zakresem dane o istotnym, gospodarczym znaczeniu, nie są one częścią domeny publicznej, a dostęp do nich ma ograniczony krąg osób. Przyczyną tego stanu rzeczy jest fakt, iż Informacje te zawierają dane, które, w przypadku ich ujawnienia mogłyby stanowić źródło wiedzy dla podmiotów konkurencyjnych w odniesieniu do tego obszaru aktywności gospodarczej przedsiębiorcy, który stanowi o jego przewadze konkurencyjnej nad tymi podmiotami. Nadto na mocy porozumień, z którymi Informacje są związane, kontrahenci zobowiązali nas do zachowania poufności pod rygorem skutków prawnych. Wskazujemy ponadto, że podjęliśmy działania w celu zachowania Informacji w poufności. Z uwagi na istotne gospodarcze znaczenie przedmiotowych Informacji, zostały podjęte niezbędne środki w zakresie niezbędnym dla zapewnienia ochrony Informacji przed ich ujawnieniem. Środki te dotyczą sfery wewnątrz przedsiębiorstwa i polegają przede wszystkim na zapewnieniu, że dostęp do Informacji ma ściśle wyznaczony krąg osób, które zobowiązane są - na mocy zawartych umów o pracę lub współpracę - do zachowania poufności. Wzmocnieniu ochrony poufnego charakteru Informacji służą również środki fizyczne podjęte przeze nas, a związane z zapewnieniem odpowiedniego obiegu dokumentacji obejmującej Informacje oraz wdrożeniem technologii zapewniających bezpieczeństwo sieci informatycznych przedsiębiorstwa. Celem zastrzeżenia przez nas informacji o wykonanych usługach wraz z referencjami, zobowiązaniach podmiotów trzecich, które udostępniły zasoby Wykonawcy oraz odnoszących się do nich dokumentów było niedopuszczenie do ujawnienia tożsamości podmiotów trzecich oraz podmiotów, na rzecz których świadczyły one usługi. Przyczyny, dla których ujawnienie tych danych byłoby wysoce niekorzystne dla firmy BYŚ W………. B…………. wskazano wyżej. Należy jednak jeszcze podkreślić, że w niniejszej sprawie nieuzasadnione są argumenty przedstawione przez Zamawiającego, zgodnie z którymi jako tajemnicy przedsiębiorstwa nie można zastrzegać informacji dotyczących realizacji prac, które wykonywane były w oparciu o umowę w sprawie zamówienia publicznego, gdyż informacje takie są jawne z mocy prawa. Pragniemy bowiem podkreślić, że nie kwestionujemy samej jawności poprzednich umów dotyczących zamówień publicznych, zawieranych przez podmioty z którymi firma BYŚ W………. B………… nawiązała aktualnie współpracę. Umowy te pozostają jawne i każdy zainteresowany może uzyskać do nich dostęp. Jednak jawności wskazanych umów nie można utożsamiać z ujawnieniem w niniejszym postępowaniu danych podmiotów współpracujących z nami, co - jak wykazano wyżej - naruszałoby tajemnicę przedsiębiorstwa i miałoby bardzo niekorzystne skutki dla firmy BYŚ W………. B…………. . Podobnie nie sposób zasadnie oczekiwać, aby wykonawca, który ma prawo w celu ochrony swych interesów zachować w tajemnicy fakt współpracy z danym podmiotem (co potwierdza cytowane wyżej orzecznictwo), miał jednocześnie na żądanie zamawiającego ujawniać takie dane, które z całą pewnością umożliwią identyfikację tego podmiotu. Taki charakter mają np. informacje dotyczące odbiorców usług świadczonych przez podmioty trzecie współpracujące z nami, zwłaszcza przy uwzględnieniu specyfiki rynku, na którym prowadzą one swą działalność. Ujawnienie danych żądanych przez Zamawiającego sprawiłoby, że zapewniona przez ustawodawcę możliwość ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w toku postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego stałaby się w niniejszym postępowaniu w odniesieniu do firmy BYŚ W……….. B………….. całkowicie iluzoryczna i nieskuteczna.” Izba zważyła, co następuje. W oparciu o poczynione jak wyżej ustalenia Izba uznała, że odwołanie zostało złożone przedwcześnie. Przesłanki formalne pozwalające na wniesienie odwołania, a także zasadność zgłoszonych zarzutów oraz interes wykonawcy - jeżeli zachodzą podstawy do merytorycznego rozpoznania odwołania, Izba ustala na dzień złożenia odwołania, uwzględniając przy wydaniu wyroku, stosownie do art. 191 ust. 2 ustawy Pzp - stan rzeczy ustalony w toku postępowania. Orzeczenie Izby zawsze odnosi się do czynności i zaniechań zamawiającego, które odwołujący podał w odwołaniu, jako powód jego wniesienia. Już z samych okoliczności podanych przez odwołującego w treści odwołania, które Izba w oparciu o art. 190 ust. 5 ustawy Pzp uznała za fakty przyznane, zatem niewymagające dalszego dowodzenia, a nadto potwierdzone w treści przystąpień wynika, że do wyznaczonego terminu składania ofert - w dniu 20 czerwca 2014 r. została między innymi, złożona oferta wykonawcy W……….. B………… prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Byś” W……….. B…………., w której dokonano zastrzeżenia w trybie art. 8 ust. 3 ustawy Pzp oznaczonych dokumentów, jako niepodlegającej ujawnieniu tajemnicy przedsiębiorstwa. Wybór oferty w tym postępowaniu nie został jeszcze dokonany, ani nie zostało wykonawcom przekazane zaproszenie do udziału w aukcji elektronicznej na poszczególne części zamówienia. Zamawiający w ogłoszeniu, podał minimalny okres związania ofertą wynoszący 90 dni od ustalonej daty składania ofert. W tym też okresie zamawiającego obciąża powinność weryfikacji złożonych ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej, o ile nie dojdzie do dalszego przedłużenia okresu związania ofertą w trybie art. 85 ust. 2 ustawy Pzp. Z samej definicji ustawowej należało, zatem przyjąć, iż zamawiający jest w trakcie czynności badania ofert, które wpłynęły w przetargu. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 ust. 1 ustawy Pzp postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. W systemie zamówień publicznych pojęcie „oferta" bywa również traktowane funkcjonalnie i odnosi się do pisemnego oświadczenia woli wykonawcy oraz składanych wraz z tym oświadczeniem załączników. Stosownie zatem do art. 96 ust. 3 Pzp od chwili otwarcia, udostępnia się oferty złożone przez wykonawców wraz ze wszystkimi załącznikami. Należało jednak zważyć, iż jawność ta doznaje ograniczeń z mocy samej ustawy, tj. art. 8 ust. 3 Pzp, mówiącego, że nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert (…) zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane. Z kolei art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), stanowi, że pod pojęciem tajemnicy przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do publicznej wiadomości informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Zgodnie ze wskazaniami uchwały Sądu Najwyższego z 21 października 2005 roku (sygn. akt III CZP 74/05) na zamawiającym spoczywa obowiązek zbadania, czy zastrzeżenie dokonane przez wykonawców jest zgodne z prawem. Następstwem stwierdzenia bezskuteczności zastrzeżenia, jest wyłączenie zakazu ujawniania bezzasadnie zastrzeżonych przez oferenta informacji. Przy czym uchwała ta mówi o konieczności zbadania przez zamawiającego skuteczności zastrzeżenia tajemnicy w ofercie wykonawcy, natomiast nie wynika z niej, ani z żadnego przepisu, aby każdorazowo zamawiający był zobowiązany występować do wykonawców o wyjaśnienia. Jeżeli zamawiający w toku badania tych kwestii, nie decyduję się na samodzielną ocenę podstaw do zachowania w tajemnicy poszczególnych dokumentów w ofertach wykonawców, zobowiązany jest umożliwić zainteresowanym złożenie wyjaśnień w celu wykazania zasadności i skuteczności utajnienia dokumentów oferty. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 86 ust. 4 ustawy Pzp, tj. nazwy, adresu, terminu wykonania, okresu gwarancji i warunków płatności. Nie można również zastrzec tajemnicy przedsiębiorstwa w odniesieniu do cen, za które wykonawca podejmuje się realizacji zamówienia. Postanowienia art. 96 ust. 2 ustawy Pzp stanowią, że oferty, opinie biegłych, oświadczenia, informacje z zebrania, zawiadomienia, wnioski, inne dokumenty i informacje składane przez zamawiającego i wykonawców oraz umowa w sprawie zamówienia publicznego stanowią załączniki do protokołu. Mimo, że zgodnie z art. 96 ust. 3 Pzp protokół wraz z załącznikami jest jawny, to przepis ten dozwala na udostępnianie załączników do protokołu dopiero po wyborze najkorzystniejszej oferty lub po unieważnieniu postępowania, z tym, że oferty udostępnia się od chwili ich otwarcia. Pewne odstępstwo w wymienionym zakresie, dopuszcza przepis szczególny zawarty w § 5 ust 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 26 października 2010 r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (Dz. U. Nr 223, poz. 1458), który mówi o tym, że w celu zapewnienia sprawnego toku prac dotyczących badania i oceny ofert, zamawiający w wyjątkowych wypadkach udostępnia oferty lub przesyła ich kopie w terminie przez siebie wyznaczonym, nie później jednak niż w dniu przesłania informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty. Prawo dopuszcza, zatem takie działania zamawiającego, ażeby nawet oferty zostały udostępnione nie od chwili ich otwarcia - jak stanowi art. 96 ust. 3 Pzp, ale w późniejszym terminie podyktowanym względami organizacyjnymi zamawiającego, najpóźniej w dniu przesłania informacji o wyborze oferty. Izba podziela stanowisko, że nawet gdyby przyjąć, iż oferty winny być udostępnione niezwłocznie od chwili ich otwarcia - to jedynie w zakresie nieutajnionym. Odwołujący przyznał, że miał możliwość zaznajomić się z niezastrzeżoną częścią oferty konkurencyjnej firmy W……….. B…………… . Udostępnianie w pozostałym zakresie dokumentów objętych tajemnicą przedsiębiorstwa - nie oznacza natychmiastowo, ale w takim terminie bez nieuzasadnionej zwłoki, w jakim dokonanie tej czynności jest obiektywnie możliwe w normalnym toku prac komisji przetargowej i kierownika zamawiającego, albowiem pojęcie „niezwłocznie” nie oznacza natychmiast. Określenie „niezwłocznie” oznacza termin realny mający na względzie okoliczności danego miejsca i czasu. Szczególnego podkreślenia wymagało, że art. 179 ust. 1 ustawy Pzp w związku z art. 180 ust. 1 tej ustawy dozwala na wnoszenie środków ochrony prawnej od czynności zamawiającego lub zaniechania czynności nakazanych ustawą. Nie stanowi, zatem podstawy do wniesienia odwołania w terminie zakreślonym art. 182 ust. 3 pkt 1 Pzp sam fakt, że którykolwiek z wykonawców złożył ofertę z zastrzeżoną tajemnicą przedsiębiorstwa. Zamawiający w dacie złożenia ofert, nie ma obowiązku natychmiastowego ich zbadania, w tym podjęcia decyzji, co odtajnienia określonych dokumentów. Z uwagi na zróżnicowany zakres danych, objętych wymienionymi dokumentami zawartymi w ofercie, czynności zamawiającego związane z badaniem ofert, w tym także związane z zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa w ofertach, wymagają odpowiedniego czasu. Zamawiający winien analizować dane i ustalać, które z nich spełniają kryteria informacji utajnionych - ewentualnie w oparciu o żądane i udzielone wyjaśnienia wykonawcy, czyniącego zastrzeżenie. Nie sam, bowiem rodzaj dokumentu np. Wykaz wykonanych usług, czy wykaz osób, które będą wykonywać zamówienie przesądza o możliwości jego utajnienia, lecz treść, którą zawiera, przy uwzględnieniu również przedmiotu zamówienia. Z tych względów Izba nie podziela poglądów, że terminem początkowym wniesienia odwołania na zaniechanie odtajnienia oferty przez zamawiającego jest następny dzień po dacie jej otwarcia, (w tym przypadku 20 czerwca 2014 r.), czy też jak liczył odwołujący – od daty 25 czerwca 2014 r. udostępnienia oferty W………… B………… bez utajnionych dokumentów, czy nawet od daty zgłoszenia żądania ujawnienia całości oferty przez któregokolwiek z wykonawców. Odwołujący powoływał się na okoliczność, że zamawiający w dniu 25 czerwca 2014r., w trakcie udostępnienia do przeglądania oferty wykonawcy W……….. B………… nie umożliwił wglądu do części oferty wymienionego wykonawcy zastrzeżonej, jako tajemnica przedsiębiorstwa. Odwołujący oraz jego konsorcjant zwracał się o ujawnienie utajnionej części tej oferty – odrębnym pismem. Nie świadczy to jednak w ocenie Izby, o zaniechaniach zamawiającego, które otwierałyby termin na wniesienie odwołania. Odwołujący nie przedstawił też żadnej odpowiedzi zamawiającego, w której ten jednoznacznie zakomunikowałby swoje stanowisko, że żądanie odwołującego nie zostanie spełnione. Termin wniesienia odwołania winien być liczony od daty podjęcia czynności przez zamawiającego wobec oferty wykonawcy W………… B………….., w tym ostatecznie przez dokonanie jej merytorycznej oceny, bez odtajnienia dokumentów, co dawałoby wyraz temu, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa zamawiający uznał za zasadne. Termin ten otwiera również udzielona wcześniej jednoznaczna odpowiedź przekazana w sposób wskazany w art. 27 ust. 1 Pzp, że zamawiający odmawia ujawnienia oznaczonych dokumentów w ofertach. Potwierdza to wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 29 marca 2013 r. (sygn. akt: KIO 633/13), w którym KIO stwierdziła, co następuje: „Dopiero w momencie, gdy zamawiający ogłasza, że zakończył badanie ofert wybierając ofertę najkorzystniejszą (lub unieważniając postępowanie), można uznać, że podjął też decyzję o nieujawnieniu zastrzeżonych informacji - od tego też momentu można wskazywać na jego zaniechanie. Odmienna jest sytuacja, w której wykonawca jeszcze przed ogłoszeniem wyniku postępowania wnosi o ujawnienie tych informacji, a zamawiający takiego ujawnienia odmawia i nie wskazuje, że odmowa ta wynika z tego, iż wciąż prowadzi czynności zmierzające do wyjaśnienia przyczyn zastrzeżenia informacji. W tym wypadku można mówić o czynności zamawiającego polegającej na odmowie udostępnienia informacji w wyniku powzięcia przez niego decyzji, że powinny one pozostać niejawne.” Stosownie do postanowień art. 180 ust. 1 ustawy Pzp odwołanie przysługuje wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zaniechania czynności, do której zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy. Jak wynika z okoliczności przedstawionych przez samego odwołującego, zamawiający na dzień wniesienia odwołania (4.07.2014 r.), poza wezwaniem (z 03.07.2014 r.) czyniącego zastrzeżenie wykonawcy do wyjaśnień, nie podjął żadnych czynności (zachowania w poufności, lub też odtajnienia) wobec oferty wykonawcy W…………. B……………, ze względu na utajnione dokumenty, ani też nie pozostaje w zwłoce z tymi czynnościami, skoro nie dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty i nie ustalił wyniku postępowania. Z tym zastrzeżeniem, że w przypadku aukcji, zaproszenie oznaczonego wykonawcy do aukcji elektronicznej jest równoznaczne z pozytywnym zweryfikowaniem spełnienia warunków udziału w postępowaniu. W takiej sytuacji akceptację zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w ofercie wykonawcy należy odnosić do daty zaproszenia danego wykonawcy do udziału w aukcji, a nie do wyboru oferty po przeprowadzeniu aukcji. Izba nie może merytorycznie orzekać, jeżeli odwołanie dotyczy hipotetycznych czynności, czy też takich „zaniechań” zamawiającego, co do których podjęcia czynności termin jeszcze nie upłynął. Izba bowiem nie podejmuje czynności za zamawiającego, ale jedynie weryfikuje prawidłowość tych czynności. Domagając się uwzględnienia odwołania, najwyraźniej odwołujący uznaje, że Izba powinna zdecydować przed zamawiającym o tym, czy winien on dokonać ujawnienia zastrzeżonej części oferty W………. B…………., w której znalazły się: - wykaz usług, - udostępnienie potencjału wraz z referencjami, - wymagane dokumenty dotyczące podmiotów trzecich. Wobec tych właśnie dokumentów odwołujący powziął podejrzenie, że nie potwierdzają spełniania przez wykonawcę W………… B………….. warunków udziału w przetargu, a informacje tam zawarte nie powinny podlegać utajnieniu, gdyż nie stanowią one tajemnicy przedsiębiorstwa tegoż wykonawcy. Zamawiający do chwili wniesienia odwołania nie ustosunkował się do pism żądających odtajnienia oferty W…………. B………… w całości i nie przedstawił stanowiska, że odmawia odtajnienia oferty skarżonego wykonawcy. Zamawiający wyznaczył przystępującemu wykonawcy W……….. B…………….. termin na złożenie wyjaśnień w odniesieniu do uzasadnienia dokonanych zastrzeżeń poufności dokumentów oferty na dzień 4 lipca 2014 r., i dopiero po dokonaniu analizy i oceny złożonych wyjaśnień zamawiający podejmie decyzję odnośnie tego, czy wskazane w odwołaniu dokumenty będą odwołującemu udostępnione. Odwołanie jest, więc i z tego względu przedwczesne. Odwołujący zdawał sobie z tego sprawę skoro konsorcjant POLSUPER Sp. z o.o., prosił „o jednoznaczną informację czy Zamawiający zbadał już ofertę Wykonawcy [W. B…………..] co do zasadności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa oraz uznał zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa za zasadne i w jakim zakresie. Jeżeli natomiast Zamawiający nie przeprowadził jeszcze merytorycznej weryfikacji oferty Wykonawcy w kontekście zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, Spółka prosi o informację, kiedy weryfikacja ta zostanie przez Zamawiającego definitywnie zakończona.” Dopuszczalność odwołania (przy uwzględnieniu dozwolonych uzupełnień) oraz zasadność zarzutów odwołania Izba ocenia na moment jego wniesienia. Izba nie ma, zatem żadnych możliwości merytorycznego rozpatrzenia zarzutów odwołania, obejmujących odpowiedź na pytanie - czy oznaczone dokumenty w ofercie wykonawcy W……….. B………… powinny podlegać ujawnieniu – zgodnie z żądaniem wnoszącego odwołanie. Pismo zamawiającego z dnia 25 czerwca 2014 r. stanowi jedynie powiadomienie o fakcie istnienia zastrzeżenia w ofercie firmy „Byś” W. B…………….., że oznaczone dokumenty mają być traktowane jako tajemnica przedsiębiorstwa. Z powyższych względów Izba odrzuciła odwołanie, jako przedwczesne, o czym orzekła na podstawie art. 192 ust. 1 ustawy Pzp, stosując odpowiednio art. 1184 § 2 ustawy K.p.c. w związku z art. 185 ust. 7 ustawy Pzp, który stanowi, że sąd polubowny może z zastrzeżeniem przepisów ustawy, prowadzić postępowanie w taki sposób, jaki uzna za właściwy. Sąd polubowny nie jest związany przepisami o postępowaniu przed sądem. Z kolei przepis art. 185 ust. 7 ustawy Pzp postanawia, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. K.p.c. o sądzie polubownym (arbitrażowym). Przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych, w szczególności art. 189 ust 2 tej ustawy oraz przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2010 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań (Dz. U. Nr 48, poz. 280 ze zm.) nie regulują kwestii postępowania z przedwcześnie wniesionym odwołaniem, zatem poprzez art. 1184 § 2 ustawy K.p.c. upoważniają Izbę, do odrzucenia odwołania, którego przedwczesne zarzuty, nie mogły być merytorycznie rozpatrzone. Odrzucenie obecnego odwołania, jako iż postanowienie dotyczy rozstrzygnięcia formalnoprawnego – proceduralnego, nie zamyka odwołującemu drogi do ponownego zgłoszenia tych samych zarzutów, w odwołaniu wniesionym w odpowiednim terminie. O kosztach orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp. Na poczet kosztów postępowania Izba zaliczyła uiszczony wpis na podstawie § 3 pkt 1) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzaju kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania. (Dz. U. Nr 41, poz. 238). Stosownie do postanowień § 32 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2010 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań (Dz. U. Nr 48, poz. 280 ze zm.) ogłoszenie postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze wydanego na posiedzeniu niejawnym następuje przez wywieszenie sentencji postanowienia na tablicy ogłoszeń w siedzibie Izby, a informacja o ogłoszeniu podawana jest na stronie internetowej Urzędu. Odpis postanowienia przesyła się stronom i uczestnikom postępowania odwoławczego. Przewodniczący: ……………………