Sygn. akt: KIO 1196/25
WYROK
Warszawa, dnia 22 kwietnia 2025 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący:Danuta Dziubińska
Protokolant:Rafał Komoń
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 31 marca 2025 r.
przez wykonawcę Why Not Travel Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Kielnarowej w postępowaniu
prowadzonym przez Polską Agencję Inwestycji i Handlu Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie
Uczestnik postępowania po stronie zamawiającego: wykonawcy wspólnie ubiegający się
o udzielenie zamówienia – Konsorcjum: Bankowe Biuro Podróży Travelbank Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością, eTravel Spółka Akcyjna z siedzibą lidera w Warszawie
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu dokonanie unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty,
unieważnienia czynności odrzucenia oferty wykonawcy Why Not Travel Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
powtórzenia czynności badania i oceny ofert;
2.kosztami postępowania obciąża zamawiającego i:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero
groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania;
2.2.zasądza od Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu Spółka Akcyjnana rzecz Why Not Travel Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością kwotę 18 600 zł 00 gr (osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) tytułem
zwrotu wpisu oraz wynagrodzenia pełnomocnika strony.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:………………………………
Sygn. akt: KIO 1196/25
Uzasadnie nie
Polska Agencja Inwestycji i Handlu Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie(dalej: „Zamawiający”) prowadzi w
trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z 11 września 2019 roku - Prawo zamówień publicznych (dalej:
„ustawa Pzp”) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Kompleksowa obsługa podróży służbowych
krajowych i zagranicznych na rzecz Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu S.A. w zakresie pośrednictwa w rezerwacji i
sprzedaży biletów lotniczych, kolejowych i autokarowych na okres 24 miesięcy”, nr referencyjny: DZA.BA.25.53.2024/PN.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 21 stycznia 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
numer ogłoszenia: 40916-2025.
31 marca 2025 r. Zamawiający przekazał wykonawcom informację o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz
odrzuceniu oferty wykonawcy Why Not Travel sp. z o.o. (dalej: „Odwołujący”), który wniósł odwołanie wobec tych
czynności.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie art. 224 ust. 6 ustawy Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy
Pzp poprzez błędną i dowolną ocenę jego wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny, polegającą na uznaniu ich za
niewystarczające, pomimo że wyjaśnienia te merytorycznie odnosiły się do sposobu kalkulacji ceny i uzasadniały jej
realność, a Zamawiający nie miał powodów, aby uznać, że cena oferty Odwołującej jest rażąco niska.
Wskazując na powyższe zarzuty, Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1)unieważnienia czynności wyboru najkorzystniejszej oferty;
2)unieważnienia czynności odrzucenia oferty Odwołującego;
3)przeprowadzenia ponownego badania i oceny ofert.
W uzasadnieniu Odwołujący podał w szczególności, że w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego przedstawił
szczegółowe wyjaśnienia ceny oferty wraz z obszerną dokumentacją. W złożonych wyjaśnieniach dostarczył
wystarczających i merytorycznych argumentów uzasadniających realność oferowanej ceny, a Zamawiający dokonał
błędnej i nadmiernie formalistycznej oceny tych wyjaśnień. Wyjaśnienia te zawierały konkretne dane i informacje
umożliwiające Zamawiającemu ocenę realności zaoferowanej ceny. Wyjaśnienia zostały złożone, są kompletne,
zawierają wyliczenie kosztów, przychodu i zysku oraz wskazano w nich dane, dowody i kalkulacje, które pozwalają na
weryfikację tych wartości. Koszty, przychody i zyski wynikają z przedstawionej kalkulacji, w tym z jej części opisowej.
Kalkulacja zawiera również wszystkie niezbędne dane do ich weryfikacji, a Zamawiający zarzuca tylko, że nie rozpisano
etapu “pośredniego” matematycznie. Nie wskazano wyłącznie sumy prowizji każdej kategorii, tylko podano ostateczną
sumę łączną uwzględniającą prowizje dotyczące biletów lotniczych oraz dane potrzebne do ich wyliczenia.
Odwołujący stwierdził również, że istotnym argumentem przemawiającym za niezasadnością odrzucenia jego
oferty jest fakt, że Zamawiający wybrał jako najkorzystniejszą ofertę konsorcjum Bankowe Biuro Podróży TravelBank &
eTravel S.A., która oferuje identyczną opłatę transakcyjną (0,01 zł) i bardzo zbliżone upusty do oferty Wykonawcy Why
Not Travel. Z zestawienia stanowiącego informację z otwarcia ofert wynika, że oferty Why Not Travel oraz wybranego
konsorcjum są cenowo porównywalne, a w zakresie kluczowej opłaty transakcyjnej - identyczne. Wybór oferty
konsorcjum Bankowe Biuro Podróży TravelBank & eTravel S.A. jako najkorzystniejszej, przy jednoczesnym odrzuceniu
oferty Why Not Travel z powodu rażąco niskiej ceny, jest rażąco niespójny, nielogiczny i narusza zasadę równego
traktowania Wykonawców. Skoro Zamawiający uznał, że oferta konsorcjum Bankowe Biuro Podróży TravelBank &
eTravel S.A. z opłatą transakcyjną 0,01 zł jest realna i nie zawiera rażąco niskiej ceny, to nie ma żadnych racjonalnych
podstaw do twierdzenia, że oferta Why Not Travel z identyczną opłatą transakcyjną jest rażąco niska. Takie działanie
Zamawiającego dyskryminuje Wykonawcę Why Not Travel i podważa zaufanie do uczciwości i przejrzystości
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Zamawiający w pisemnej odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Z zachowaniem wymogów ustawowych wykonawcy wspólnie ubiegający się
o udzielenie zamówienia – Konsorcjum: Bankowe Biuro Podróży Travelbank Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością, eTravel Spółka Akcyjna (dalej łącznie: „Przystępujący” zgłosili przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego.
W pisemnym stanowisku Przystępujący wniósł o oddalenie odwołania.
Na rozprawie Strony i Przystępujący podtrzymali stanowisko zaprezentowane w złożonych pismach.
Izba dopuściła dowody z dokumentacji postępowania, przekazanej przez Zamawiającego
Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając odwołanie, uwzględniając dokumentację postępowania oraz stanowiska
zaprezentowane w sprawie, ustaliła i zważyła co następuje:
Izba stwierdziła, że Odwołujący legitymuje się uprawnieniem do skorzystania w przedmiotowym postępowaniu ze
środków ochrony prawnej. Zostały bowiem wypełnione przesłanki, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Następnie Izba ustaliła:
Zgodnie z Opisem Przedmiotu Zamówienia, stanowiącym załącznik nr 1 do Specyfikacji Warunków Zamówienia:
1) Przedmiot zamówienia dotyczy wyszukiwania i dokonywania rezerwacji, sprzedaży, wystawiania i wydawania w formie
papierowej lub elektronicznej biletów lotniczych w klasach określonych przez Zamawiającego (w tym biletów linii
lotniczych będących członkami International Air Transport Association - IATA), kolejowych, autokarowych na trasach
krajowych i zagranicznych zgodnie z wymogami przewoźników.
2) Usługa ma odpowiadać standardom Międzynarodowego Stowarzyszenia Transportu Lotniczego - IATA, w zakresie
sprzedaży biletów lotniczych.
3) Czas obowiązywania umowy: 24 miesiące, licząc od dnia zawarcia Umowy lub do wyczerpania się maksymalnego
wynagrodzenia Wykonawcy wynikającego z § 5 ust. 1 Umowy, w zależności od tego, która przesłanka nastąpi
pierwsza.
4) Pod nazwą bilet rozumie się bilet na trasie do miejsca docelowego i z powrotem (bilet w dwie strony) lub bilet
wieloetapowy. Zamawiający zastrzega możliwość zakupu również biletów „w jedną stronę”.
5) Przedmiot zamówienia obejmuje trasy na terenie Polski i całego świata, na rzecz pracowników PAIH oraz innych osób
wskazanych przez Zamawiającego.
6) W przypadku braku możliwości zagwarantowania transportu lotniczego bądź kolejowego do wskazanej przez
Zamawiającego lokalizacji, Zamawiającemu służyć będzie prawo do skorzystania z alternatywnego źródła transportu
(np. autobusowego/autokarowego).
7) Do celów właściwego oszacowania przez Wykonawcę ceny oferty Zamawiający informuje, że w ramach zamówienia
przewiduje zamówienie w szacowanej liczbie:
- 999 biletów lotniczych zagranicznych;
- 670 biletów kolejowych, w tym: 520 biletów kolejowych krajowych oraz 150 biletów kolejowych zagranicznych;
- 120 biletów autokarowych, w tym 90 biletów autokarowych krajowych oraz 20 biletów autokarowych zagranicznych.
8) Zamawiający zastrzega, że liczba biletów podana pkt 7) jest jedynie liczbą przybliżoną. Zakup biletów będzie odbywał
się na podstawie bieżącego zapotrzebowania i nie musi zostać w pełni wykorzystany. Zamawiający zastrzega sobie
możliwość dostosowania ilości zamawianych biletów do rzeczywistych potrzeb Zamawiającego, w ramach
przeznaczonych na ten cel środków finansowych.
9) Zamawiający zastrzega, że wylot/wyjazd oraz powrót może następować w każdym dniu tygodnia.
Z informacji z otwarcia ofert wynika, że oferty w postępowaniu złożyło trzech wykonawców:
Upust od ceny Upust od ceny
biletu
biletu
kolejowego
autokarowego
krajowego lub krajowego lub
zagranicznego zagranicznego
Upust od ceny
biletu lotniczego
krajowego lub
zagranicznego
L.p.
Wykonawca
Opłata
transakcyjna
UPHOTEL Sp. z
o.o. w organizacji
25 zł
0,77%
2,5%
0,15%
0,01 zł
1%
5%
0,03%
0,01 zł
1%
4%
0,01%
W HY
NOT
TRAVEL Sp. z o.o.
Bankowe Biuro
Podróży
TravelBank Sp. z
o.o.,
eTravel S.A.
Pismem z 25 lutego 2025 r. Zamawiający wezwał wykonawcę Why Not Travel sp. z o.o. do wyjaśnień w zakresie
wyliczenia ceny oferty, w którym wskazał:
Działając na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2024 poz. 1320,
dalej: „ustawa Pzp”), Zamawiający wzywa Wykonawcę do złożenia wyjaśnień odnośnie sposobu wyliczenia wartości opłaty
transakcyjnej, która wynosi 0,01 zł w Państwa ofercie. Zamawiający badając ofertę Wykonawcy powziął wątpliwość co do
realności wyceny tej opłaty, w szczególności czy opłata ta uwzględnia wszelkie koszty, które poniesie Wykonawca,
wynikające z wymagań wyartykułowanych w dokumentacji postępowania. W celu wykazania, iż opłata transakcyjna, która
jest częścią składową ceny oferty Wykonawcy, nie nosi znamion rażąco niskiej, Zamawiający wzywa do złożenia
szczegółowych i popartych dowodami wyliczeń (kalkulacji) z uwzględnieniem:
1) Kosztów dzierżawy, najmu lokalu, w tym również koszt stałych mediów przypadających na lokal;
2) kosztów zakupu, najmu, dzierżawy leasingu lub amortyzacji sprzętu informatycznego (tj. komputerów, serwerów,
drukarek, systemu rezerwacyjnego) niezbędnego do przeprowadzania rezerwacji;
3) kosztów utrzymania i obsługi urządzeń, narzędzi w tym kosztów dostawcy Internetu, kosztów oferowanego
elektronicznego systemu kontroli rezerwacji zawierającego bieżące raportowanie rezerwacji i kosztów (korporacyjny
system zarządzania podróżami), koszty usług telekomunikacyjnych, czy też pozyskania koniecznych licencji w zakresie
niezbędnym do realizacji zamówienia z podaniem rodzaju tych kosztów;
4) kosztów pracy osoby/osób skierowanych do realizacji zamówienia, dla każdej z osób oddzielnie, przy czym koszty
pracy, których wartość przyjęta została do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę
albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U.2024.0.1773 t.j.);
5) kosztów związanych z ryzykiem (kary umowne, koszty zdarzeń losowych), wraz z podaniem rodzaju tych ryzyk;
6) innych kosztów ujętych przez Wykonawcę w cenie oferty dla opłaty transakcyjnej za rezerwację;
7) kosztów opłat i podatków jakie wykonawca jest zobowiązany ponieść;
8) wysokości zakładanego zysku oraz wysokości podatku VAT.
Należy przy tym mieć na uwadze, że obowiązkiem Wykonawcy wezwanego do złożenia wyjaśnień (nie tylko dotyczących
możliwości wystąpienia rażąco niskiej ceny) jest dołożenie wszelkiej staranności, by wyjaśnienia te zawierały wszystkie
informacje, których oczekuje Zamawiający. Wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny nie powinny ograniczać się do
zapewnień Wykonawcy, a wskazywać konkretne dane i ustalone koszty, aby Zamawiający mógł sprawdzić czy przyjęty
poziom poszczególnych składników cenowych jest właściwy (wyr. KIO z 7 marca 2022 r., KIO 421/22, Legalis). Wobec
tego Wykonawca w ramach wyjaśnień powinien odnieść się kompleksowo do zaoferowanej wartości opłaty transakcyjnej.
Wyjaśnienia Wykonawcy nie mogą stanowić jedynie formalnej odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego, zawierającej
ogólne informacje o działalności Wykonawcy lub deklaracje co do realizacji zamówienia za zaoferowaną kwotę, niepoparte
stosownymi dowodami. Wyjaśnienia Wykonawcy muszą być na tyle konkretne i szczegółowe, aby na ich podstawie
Zamawiający był w stanie dowiedzieć się, jakie okoliczności właściwe wzywanemu do wyjaśnień Wykonawcy,
spowodowały obniżenie ceny jego oferty, w jaki sposób okoliczności te spowodowały obniżenie ceny i jakich oszczędności
Wykonawca mógł dzięki nim dokonać. Obowiązkiem Wykonawcy jest zatem przedstawienie składników opłaty
transakcyjnej i wykazanie indywidualnych czynników wpływających na to, że Wykonawca mógł zaoferować tak niską
opłatę.
Jak wynika z art. 224 ust. 3 ustawy Pzp wyjaśnienia, o których mowa w art. 224 ust. 1 ustawy Pzp, mogą dotyczyć w
szczególności:
1)zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
2)wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót
budowlanych;
3)oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę;
4)zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa
od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2024 r. poz. 1773) lub
przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;
5)zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
6)zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym
realizowane jest zamówienie;
7)zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska;
8)wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy.
Z przepisów ustawy Pzp wynika, że w przypadku wystosowania do Wykonawcy wezwania do udzielenia wyjaśnień ceny,
na Wykonawcy spoczywa udowodnienie, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska, tj. w szczególności, że
dokonując wyceny Wykonawca uwzględnił wszystkie koszty realizacji zamówienia. Oferta podlega odrzuceniu, jeżeli
Wykonawca nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. Podstawa do odrzucenia oferty występuje zatem między innymi w
sytuacji, w której wyjaśnienia udzielone przez Wykonawcę nie są wystarczająco konkretne, kompletne czy rzetelne, jak
również gdy nie zostały poparte konkretnymi dowodami.
Zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta
Wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie
uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Wykonawca Why Not Travel sp. z o.o., w zakreślonym przez Zamawiającego terminie, złożył wyjaśnienia wraz z
dowodami, zastrzegając je jako tajemnicę przedsiębiorstwa.
W informacji z 23 marca 2025 r. o odrzuceniu oferty wykonawcy Why Not Travel sp. z o.o., Zamawiający podał:
Na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 PZP podlega odrzuceniu oferta złożona przez Wykonawcę
Why Not Travel sp. z o.o. z uwagi na fakt, iż przedstawione przez tego Wykonawcę wyjaśnienia dotyczące sposobu
obliczenia ceny nie uzasadniają podanej ceny oferty, tj. wartości opłaty transakcyjnej oraz podanych upustów.
Uzasadnienie prawne odrzucenia ofert:
art. 224 ust 6 PZP „Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił
wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie
ceny lub kosztu.”
Art. 226 ust. 1 pkt 8 PZP „Zamawiający odrzuca ofertę jeżelizawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do
przedmiotu zamówienia.”
Zamawiający działając na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U.
2024 poz. 1320, dalej: „ustawa Pzp”), postanowił wezwać Wykonawcę do złożenia wyjaśnień odnośnie sposobu wyliczenia
wartości opłaty transakcyjnej, która wynosi 0,01 zł. Zamawiający badając ofertę Wykonawcy powziął wątpliwość co do
realności wyceny tej opłaty, w szczególności czy opłata ta uwzględnia wszelkie koszty, które poniesie Wykonawca,
wynikające z wymagań wyartykułowanych w dokumentacji postępowania.
Wykonawca Why not Travel sp. z o.o. w wyjaśnieniach nie odniósł się do treści przekazanego przez Zamawiającego
wezwania, ponieważ jego kalkulacja nie zawiera obliczeń dotyczących osiąganych przychodów z tytułu prowizji od linii
lotniczych oraz za tzw. „segmenty”. Zamawiający jednoznacznie w wezwaniu wymagał wykazania, iż opłata transakcyjna,
która jest częścią składową ceny oferty Wykonawcy, nie nosi znamion rażąco niskiej i do złożenia szczegółowych i
popartych dowodami wyliczeń (kalkulacji) z uwzględnieniem:
1) Kosztów dzierżawy, najmu lokalu, w tym również koszt stałych mediów przypadających na lokal;
2) kosztów zakupu, najmu, dzierżawy leasingu lub amortyzacji sprzętu informatycznego (tj. komputerów, serwerów,
drukarek, systemu rezerwacyjnego) niezbędnego do przeprowadzania rezerwacji;
3) kosztów utrzymania i obsługi urządzeń, narzędzi w tym kosztów dostawcy Internetu, kosztów oferowanego
elektronicznego systemu kontroli rezerwacji zawierającego bieżące raportowanie rezerwacji i kosztów (korporacyjny
system zarządzania podróżami), koszty usług telekomunikacyjnych, czy też pozyskania koniecznych licencji w zakresie
niezbędnym do realizacji zamówienia z podaniem rodzaju tych kosztów;
4) kosztów pracy osoby/osób skierowanych do realizacji zamówienia, dla każdej z osób oddzielnie, przy czym koszty
pracy, których wartość przyjęta została do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę
albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U.2024.0.1773 t.j.);
5) kosztów związanych z ryzykiem (kary umowne, koszty zdarzeń losowych), wraz z podaniem rodzaju tych ryzyk;
6) innych kosztów ujętych przez Wykonawcę w cenie oferty dla opłaty transakcyjnej za rezerwację;
7) kosztów opłat i podatków jakie wykonawca jest zobowiązany ponieść;
8) wysokości zakładanego zysku oraz wysokości podatku VAT.
Należy przy tym mieć na uwadze, że obowiązkiem Wykonawcy wezwanego do złożenia wyjaśnień (nie tylko dotyczących
możliwości wystąpienia rażąco niskiej ceny) jest dołożenie wszelkiej staranności, by wyjaśnienia te zawierały wszystkie
informacje, których oczekuje Zamawiający. Wyjaśnienia sposobu kalkulacji ceny nie powinny ograniczać się do
zapewnień Wykonawcy, a wskazywać konkretne dane i ustalone koszty, aby Zamawiający mógł sprawdzić czy przyjęty
poziom poszczególnych składników cenowych jest właściwy (wyr. KIO z 7 marca 2022 r., KIO 421/22, Legalis).
Wykonawca w odpowiedzi przesłał szereg dowodów oraz załączył plik z kalkulacją ceny, w której na wstępie podał
wartości kosztów i przychodów z tytułu realizacji umowy, a następnie przeszedł do szczegółowych wyliczeń oraz
wskazywania dowodów na ich potwierdzenie. Wykonawca opisał stronę kosztową, zaś tam gdzie powinien podać
szczegółowe wyjaśnienia dotyczące strony przychodowej, w tym przede wszystkim z tytułu prowizji za segmenty oraz
prowizji od linii lotniczych, wyjaśnienia nie zwierają żadnych szczegółowych wyliczeń (koniec strony 6 kalkulacji).
Wykonawca w tym kluczowym miejscu wkleił tabelę, która we wcześniejszej części kalkulacji na stronie 4 ukazuje koszty
kredytu, a więc nie nawiązuje w żaden sposób do deklaracji o przychodach z tytułu prowizji zawartych na stronie 6
kalkulacji. Wykonawca z własnej woli pominął też przedstawienie szczegółowych wyliczeń prowizji od przewoźników
kolejowych i autokarowych (początek strony 7 kalkulacji). W efekcie po stronie przychodowej Wykonawca zdołał
skalkulować tylko wartość opłat transakcyjnych (niecałe 18 zł), co przy opisanych w wyjaśnieniach kosztach jest
całkowicie niespójne z zapewnieniami pojawiającymi się w piśmie, iż Wykonawca liczy na zysk na poziomie ponad 56 tys.
zł. Z wyjaśnień wynika, iż Wykonawca z tytułu realizacji umowy poniesie szereg kosztów, które znacząco przewyższają
wartość przychodów.
Niezależnie od przyczyny, brak podania wyliczenia przychodów z tytułu realizacji umowy należy uznać za przejaw
nienależytej staranności Wykonawcy przy sporządzaniu wyjaśnień, który obarcza samego Wykonawcę. Brak ten jest
kluczowy dla oceny wyjaśnień Wykonawcy i stanowi o tym, że jako całość nie potwierdzają one, iż Wykonawca
skalkulował swoją ofertę w sposób, który zapewnia umowie rentowność. Należy podkreślić, iż to na Wykonawcy ciąży
obowiązek wykazania, iż jego cena nie nosi znamion rażąco niskiej. Wspomniany brak musi prowadzić do konkluzji, iż
Wykonawca nie wykazał, iż jego oferta nie jest rażąco niska.
Jednocześnie należy podkreślić, iż Wykonawca nie miał prawa do składania dodatkowych wyjaśnień, ponieważ wezwanie
Zamawiającego było skonkretyzowane i kładło nacisk na wykazanie zarówno kosztów jak i zysku, poprzez przedstawienie
szczegółowych wyliczeń. Zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej i sądów okręgowych: „Tylko wtedy, gdy
wezwanie zamawiającego jest obarczone brakiem precyzji i/lub niepełne, dopuszczalne jest przedstawianie kolejnych
wyjaśnień przez oferenta. Te kolejne wyjaśnienia bowiem albo odnoszą się do wątpliwości zamawiającego, które nie były
wyartykułowane w pierwszym wezwaniu albo były wyartykułowane w sposób enigmatyczny, chaotyczny czy też bardzo
ogólnikowy, jednym słowem były to wątpliwości „uniemożliwiające” oferentowi prawidłowe wypełnienie obowiązku
ustawowego wykazania, iż jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny”. Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10
czerwca 2016 r., sygn. akt XXIII Ga 451/1640. Zdaniem KIO „Wykonawca biorący udział w postępowaniu, jako
profesjonalista, zobowiązany jest udzielić wyczerpujących wyjaśnień na pierwsze wezwanie zamawiającego, które jasno
określało zakres wymaganych wyjaśnień. Niewywiązanie się przez wykonawcę z ciężaru wykazania prawidłowości ceny
oferty nie może uzasadniać ponownego wzywania do wyjaśnień, gdyż stanowiłoby naruszenie zasady uczciwej
konkurencji i równego traktowania wykonawców” Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt:
KIO 3216/2141
Z uwagi na powyższe należy uznać wyjaśnienia Wykonawcy W NT za niewystarczające, w związku z czym jego oferta
podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy w związku z art. 224 ust. 6 Pzp.
Izba zważyła, co następuje:
Odwołanie podlega uwzględnieniu. Potwierdziły się bowiem zarzuty w nim postawione.
Stosownie do art. 224 ust. 6 ustawy Pzp: 6. Odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega
oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami
nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt
w stosunku do przedmiotu zamówienia;
Na wstępie wskazania wymaga, że ocena czy oferta zawiera rażąco niską cenę winna się odnosić do przedmiotu
zamówienia. Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem za cenę rażąco niską uznaje się cenę, która jest nierealistyczna,
nierynkowa, nie pozwala na należyte wykonanie przedmiotu zamówienia, cenę wskazującą na zamiar wykonania
zamówienia poniżej kosztów jego realizacji. Wystosowanie przez zamawiającego wezwania do wyjaśnień ceny oferty
wykonawcy skutkuje powstaniem domniemania istnienia w tej ofercie rażąco niskiej ceny, którego obalenie obciąża
wykonawcę. W związku z tym, odpowiedź wykonawcy na takie wezwanie powinna zawierać w szczególności
wyjaśnienia wątpliwości zgłoszonych przez zamawiającego, powinna być rzeczowa, spójna, w pełni uzasadniać podaną
w ofercie cenę, wykazywać, że jest możliwe wykonanie przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę bez ponoszenia
straty na tym zamówieniu. Ze złożonych wyjaśnień powinno w szczególności wynikać, jakie koszty wykonawca
uwzględnił w kalkulacji ceny oferty oraz jakie okoliczności, właściwe dla danego wykonawcy, umożliwiły obniżenie ceny
jego oferty.
Rozstrzygając spór co do zaistnienia przesłanki odrzucenia oferty wykonawcy, o której mowa w 226 ust. 1 pkt 8
ustawy Pzp, Izba ocenia czynność zamawiającego, polegającą na ocenie złożonych przez wykonawcę wyjaśnień ceny.
Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy. Izba bierze pod uwagę
w szczególności przedmiot zamówienia, treść wezwania do wyjaśnień ceny oferty i treść udzielonej przez wykonawcę
odpowiedzi, a także treść zarzutów odwołania i sposób ich wykazania.
Przechodząc od tych rozważań na grunt analizowanej sprawy, w pierwszej kolejności zauważenia wymaga, że
argumentacja Zamawiającego w zakresie wystąpienia w ofercie Odwołującego rażąco niskiej ceny odnosi się do treści
udzielonych przez tego wykonawcę wyjaśnień ceny. Zdaniem Zamawiającego Odwołujący nie zastosował się do treści
jego wezwania do wyjaśnień ceny, bowiem obok opisania strony kosztowej powinien podać także szczegółowe
wyjaśniania dotyczące strony przychodowej, w tym w szczególności z tytułu prowizji za segmenty oraz prowizji od linii
lotniczych. Wyjaśnienia natomiast nie zwierają żądnych szczegółowych wyliczeń w tym zakresie.
Zdaniem Odwołującego natomiast złożone przez niego wyjaśnienia ceny oferty zawierają wszystkie wymagane
przez Zamawiającego elementy i informacje pozwalające na stwierdzenie, że cena jego oferty nie jest rażąco zaniżona, a
ocena tych wyjaśnień dokonana przez Zamawiającego nie uwzględnia zawartych w nich treści, lecz skupia się na
elemencie formalnym. Podane w wyjaśnieniach informacje, w tym ilości, ceny i kursy są wystarczające do weryfikacji
zysku wskazanego w tych wyjaśnieniach. Zamawiający w wezwaniu nie wskazał, że wymaga kalkulacji, rozpisania
każdego etapu. Wykonawca miał prawo do podania sumy prowizji, skoro podał dowody oraz dane pozwalające na
weryfikację tej prowizji.
W ocenie Izby w okolicznościach analizowanej sprawy, zważywszy na treść wezwania do wyjaśnień ceny, w
którym Zamawiający skupił się na stronie kosztowej, przedstawiając konkretnie wymogi w tym zakresie, a nie wskazał
stopnia szczegółowości wyjaśnień w zakresie strony przychodowej, oraz mając na uwadze treść udzielonych przez
Odwołującego wyjaśnień, należy stwierdzić, że Zamawiający, w sposób nieuzasadniony uznał, że wystąpiła przesłanka
odrzucenia oferty tego wykonawcy.
Analiza złożonych przez Odwołującego wyjaśnień ceny wskazuje, że zawierają one informację o wartości
skalkulowanych w ofercie kosztów i przychodów, o wysokości zysku, jaki wykonawca ten zamierza osiągnąć w wyniku
realizacji zamówienia.
Odwołujący wskazał również na umowy prowizyjne, i związane z nimi przychody, sposób obliczenia średniej ceny
usług z uwzględnieniem szacunkowej ich ilości, podanej przez Zamawiającego w dokumentach zamówienia. Przedstawił
system wypłaty prowizji za segmenty w ramach biletów lotniczych i ich wysokość, w tym wysokość prowizji za segment
oraz prowizję od systemu GDS, załączając przywołaną w wyjaśnieniach umowę ze wskazanym systemem. Podał
wysokość prowizji od linii lotniczych i wskazał na umowy z innymi liniami lotniczymi.
Ponadto Odwołujący szczegółowo opisał strukturę i wysokość przyjętych kosztów, w tym kosztów: wynagrodzeń,
kredytu, administracyjnych, biurowych, eksploatacyjnych biura oraz koszty upustów, załączając do wyjaśnień stosowne
dowody w postaci faktur, umów.
Odwołujący podał też wysokość spodziewanych opłat transakcyjnych oraz wskazał na prowizje marketingowe od
operatorów. Wyjaśnił specyfikę branży turystycznej, w tym powszechną praktykę co do umów prowizyjnych. Wskazał na
otrzymaną pomoc publiczną i sposób jej wykorzystania. Podał gdzie jest zawarty bufor na pokrycie ewentualnych kar
umownych i zdarzeń losowych.
Zamawiający w wezwaniu wykonawcy Why Not Travel sp. z o.o. do wyjaśnień ceny oferty tego wykonawcy
wyspecyfikował swoje oczekiwania w zakresie strony kosztowej, natomiast ogólnie odniósł się do strony przychodowej.
Wyjaśnienia Odwołującego są sporządzone w tej formule. Szczegółowo przedstawiają stronę kosztową, zaś w zakresie
strony przychodowej zawierają informacje, co do poziomu poszczególnych prowizji, w tym od linii lotniczych, za
segmenty, od przewodników kolejowych i autokarowych z załączeniem umów potwierdzających te wysokości.
Nie sposób zatem uznać, że treść wyjaśnień, złożonych przez Odwołującego, nie jest adekwatna do treści
wezwania do ich złożenia.
Tymczasem Zamawiający z faktu, iż Odwołujący w wyjaśnieniach wskazał na zamiar zamieszczenia bardziej
szczegółowej informacji dotyczącej prowizji za segmenty, ale tego nie zrobił, czyni podstawę do odrzucenia oferty tego
wykonawcy, stwierdzając przy tym brak należytej staranności po stronie tego wykonawcy.
W sytuacji, gdy Zamawiający nie określił stopnia szczegółowości oczekiwanych wyjaśnień w zakresie
przychodów oraz ich formy, to dokonując oceny otrzymanych wyjaśnień, nie powinien tego czynić z pominięciem
postawionych wymogów, wśród których nie ma wskazania na konieczność przedstawienia szczegółowych wyliczeń
poszczególnych prowizji w formie tabelarycznej.
Jakkolwiek, nie sposób nie zauważyć, iż w wyjaśnieniach ceny, złożonych przez wykonawcę Why Not Travel sp.
z o.o., znajduje się wskazany przez Zamawiającego fragment, sygnalizujący zamiar przedstawienia prowizji za
segmenty w określony sposób, a w to miejsce została zamieszczona tabela nieadekwatna do treści nagłówka, to jednak,
jak wyżej wskazano, skoro Zamawiający nie określił oczekiwań co do stopnia szczegółowości wyjaśnień w zakresie
strony przychodowej, w tym prowizji za segmenty, to z faktu braku zamieszczenia tabeli dotyczącej szczegółowej
kalkulacji tej prowizji, nie powinien wyprowadzać negatywnych konsekwencji w postaci odrzucenia oferty tego
wykonawcy.
Zamawiający powinien dokonać oceny otrzymanych wyjaśnień z uwzględnieniem pełnych ich treści. Tymczasem
Zamawiający w sposób nieuzasadniony całkowicie pomija, przedstawione przez Odwołującego w kilku miejscach
Kalkulacji ceny wraz z opisem, informacje dotyczące wysokości prowizji.
Skutkiem pominięcia przez Zamawiającego zawartych w wyjaśnieniach danych dotyczących prowizji jest jego
błędne stwierdzenie w informacji o odrzuceniu oferty Odwołującego, iż wykonawca ten skalkulował tylko koszty i wartość
opłat transakcyjnych, co zdaniem Zamawiającego jest niespójne z informacją o wysokości podanego w wyjaśnieniach
zysku przyjętego na tym zamówieniu.
Ustosunkowanie się do otrzymanych informacji także w zakresie wysokości prowizji, zważywszy na specyfikę
zamówienia, było tym bardziej uzasadnione, że Zamawiającemu jest wiadome, że opłata transakcyjna, na przyjętym
przez Odwołującego poziomie, występuje na rynku tego rodzaju usług, nadto dokładnie takiej samej wysokości opłatę
transakcyjną zaoferował także Przystępujący.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że dokonana przez Zamawiającego ocena wyjaśnień ceny oferty,
złożonych przez Odwołującego, której dał wyraz w informacji o odrzuceniu oferty tego wykonawcy, nie zasługuje na
akceptację.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Izba uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli
stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o
udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców.
W analizowanej sprawie zostało stwierdzone naruszenie przepisów ustawy, które może mieć wpływ na wynik
postępowania o udzielenie zamówienia. W związku z tym odwołanie zostało uwzględnione. W konsekwencji koszty
postępowania obciążają Zamawiającego.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba
rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku
postępowania na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania
odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodnicząca: ………….…………………