Sygn. akt I ACz 517/16
POSTANOWIENIE
Dnia 6 kwietnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Wojciech KościołekSędziowie:SA Jerzy Bess
SO (del.) Beata Kurdziel (sprawozdawca)po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. w Krakowiena posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa (...)FunduszuInwestycyjnego(...)we W. przeciwko H. J. i R. J.
ozapłatę
na skutek zażalenia strony powodowej na zarządzenie Przewodniczącego Składu SąduOkręgowego w Nowym Sączu z dnia 22 lutego 2016r., sygn. akt I Nc 54/16postanawia:oddalić zażalenie.
Uzasadnieniepostanowienia z dnia 6 kwietnia 2016 r.
Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w Krakowie zarządzeniem z dnia 22 lutego2016 r. zwrócił pozew o zapłatę, wniesiony przez (...) (...) Fundusz Inwestycyjny (...) we W. przeciwko H. J. i R. J. w sprawie o sygn. I Nc 54/16.
W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, iż strona powodowa składając przedmiotowypozew w postępowaniu upominawczym uiściła opłatę od pozwu w kwocie 1.000 zł powołującsię na treści przepisu art. 13 ust. la ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych wsprawach cywilnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1025 ze zm.), stosownie do którego w sprawach oroszczenia wynikające z czynności bankowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy zdnia 29.08.1997r. prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128 z późn. zm.) opłata stosunkowawynosi 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30zł.
i nie więcej niż 1.000zł.
Sąd Okręgowy wskazał, że strona powodowa dochodzi zapłaty od pozwanych nie napodstawie dokonanej z pozwanymi czynności bankowej, jaką zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 iust. 2 pkt 2 Prawa bankowego, jest zawarcie umowy kredytowej, lecz na podstawie umowyprzelewu wierzytelności dokonanej pomiędzy stroną powodową a pierwotnym wierzycielem-bankiem. Zgodnie z art. 5 ust. 4 Prawa bankowego działalność gospodarcza, którejprzedmiotem są czynności, o których mowa w ust. 1 art. 5 Prawa bankowego (czynnościbankowe) może być wykonywana wyłącznie przez banki z zastrzeżeniem ust. 5, zgodnie zktórym jednostki organizacyjnej inne niż banki mogą wykonywać czynności, o których mowaw ust. 1, jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają do tego. Z tych przyczyn, jak stwierdziłSąd Okręgowy, strona powodowa winna uiścić opłatę stosunkową od pozwu obliczoną odwskazanej przez nią wartości przedmiotu sporu- tj. w wysokości 32.854 zł. Brak uiszczeniaopłaty w tej kwocie skutkował zwrotem pozwu na podstawie art. 130 2 K.p.c.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła strona powodowa, zaskarżając je w całościoraz podnosząc zarzut naruszenia przepisu art. 13 ust. la ustawy o kosztach sądowych wsprawach cywilnych, poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy iuznanie, iż strona powodowa winna uiścić opłatę sądową od pozwu w wysokości wyższej niż1.000 zł. W oparciu o przedmiotowy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia,
zasądzenie od strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego oraz zwrotuiszczonej opłaty od zażalenia.
W uzasadnieniu zażalenia strona powodowa podniosła, że w niniejszej sprawie dochodziroszczenia wynikającego z umowy kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 11 stycznia 2007 r.zawartej przez pozwanych z (...) Bank S.A. W okolicznościach sprawy kwestiąbezdyskusyjną jest, że źródłem roszczeń strony powodowej jest umowa kredytu, a zatemroszczenie strony powodowej wynika z czynności bankowej. Umowa przelewu nie jestnatomiast źródłem tego roszczenia. Wierzytelność nie powstała na skutek zawarcia umowyprzelewu. Gdyby tak było, strona powodowa wraz z pozwem przedłożyłaby jedynie sampoświadczony za zgodność z oryginałem odpis umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 31marca 2014 r., który byłby wystarczający do wykazania podstaw zgłoszonych roszczeń.Skutkiem przelewu wierzytelności była jedynie zmiana podmiotu uprawnionego dodochodzenia roszczenia, nie zmieniło się jednak pierwotne źródło roszczenia.
W zażaleniu zostało podkreślone, że nie ma znaczenia fakt, iż strona powodowa nie jestbankiem w rozumieniu art. 2 Prawa bankowego. Ustawodawca w art. 13 ust.la ustawy okosztach sądowych w sprawach cywilnych oprał się bowiem wyłącznie na kryteriumprzedmiotowym. Wskazany przepis w swej treści nie zawiera sformułowania o czynnościbankowej „dokonanej bezpośrednio z bankiem”, którym to ustawodawca posłużył się wprzepisie art. 786 2 § 1 K.p.c., z którego wynikało, że z wnioskiem o nadanie klauzuliwykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu mógł wystąpić tylko bank.
Strona powodowa wreszcie wskazała, iż wynikające z art. 13 ust. la u.k.s.c. ograniczenieopłaty sądowej od pozwu w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych, miałona celu poprawę w sprawach o te roszczenia sytuacji nie powodów, a pozwanych poprzezobniżenie ich kosztów, które ostatecznie będą musieli ponieść. Ponadto, przedstawiona wzażaleniu wykładnia wskazanego przepisu znajduje potwierdzenie w orzeczeniach SąduApelacyjnego w Katowicach (postanowienie z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. V Acz 65/15)oraz Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (postanowienie z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt IAcz 45/16).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie strony powodowej nie zasługiwało na uwzględnienie.
Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym roszczenie stronypowodowej nie mieści się w kategorii roszczeń wynikających z czynności bankowych, o
których stanowi art. 13 ust. la ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych,ograniczający maksymalną kwotę stosunkowej opłaty od pozwu wynikającej z ogólnejregulacji ust. 1 tego przepisu.
Sąd Apelacyjny w Krakowie o kwestii dotyczącej tego, w oparciu o który z przepisówtj. art. 13 ust. 1 u.k.s.c. czy art. 13 ust. 1 a u.k.s.c. należy ustalić wysokość opłaty w sprawie,w której podmiotem inicjującej postępowanie sądowe jest fundusz sekurytyzacyjny, któryprzed wszczęciem postępowania nabył wierzytelność dochodzoną pozwem od banku wumowie cesji, rozstrzygał już w sprawach o analogicznym stanie faktycznymniepublikowanym postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. I ACz 170/16. Worzeczeniu tym stwierdzono, iż dla wypełnienia przesłanki przepisu art. 13 ust. 1 u.k.s.c. niejest wystarczające sięgnięcie do pierwotnej czynności prawnej, która wygenerowała dług postronie pozwanego, tj. do umowy kredytowej, jaką pozwany zawarł z bankiem. Równoważnąpodstawą roszczenia jest w tym wypadku umowa cesji wierzytelności, która jest decydującądla istnienia legitymacji czynnej w ramach przedmiotowego sporu. Sąd Apelacyjny wskazał,że cesja wierzytelności wynikającej z bankowej umowy kredytowej nie należy do zdarzeńprawnych, które są „związane z istotą stosunku” prawnego (stosunku kredytowego) wrozumieniu przepisów prawa bankowego. Czynność ta stanowi autonomiczne źródło stosunkuzobowiązaniowego w relacji do umowy kredytu bankowego łączącej innej podmioty. Przepisart. 13 ust. la u.k.s.c. znalazłby zastosowanie, gdyby stroną postępowania był z jednej stronybank, a z drugiej kredytobiorca. Skoro w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie mamydo czynienia ze sporem pomiędzy bankiem a kredytobiorcą, lecz ze sporem między nabywcąwierzytelności, a kredytobiorcą, to spór taki w ocenie sądu nie jest objęty regulacjąwskazanego przepisu. Sąd Apelacyjny uznał, że choć również druga z dokonanych czynności,która legła u podstaw procesowego roszczenia stanowi czynność bankową objętą regulacją(art. 5 ust. 2 pkt 5), to mogłaby ona znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacji sporu międzystronami tej czynności, nie zaś między pierwotną stroną tej czynności, a nabywcąwierzytelności. Nabywca ten bowiem nabywając wierzytelność od banku nie stał się stronączynności bankowej, lecz beneficjentem wierzytelności z niej wynikającej. Za takimstanowiskiem przemawia również celowościowa wykładnia przepisu art. 13 ust la, któryzostał wprowadzony ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo bankoweoraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 12 listopada 2015 r.). Z uzasadnienia projektuustawy wprowadzającej również tę regulację wynika, że wiązała się ona z koniecznościądostosowania przepisów prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia2015 r., sygn. akt P 45/12, dotyczącego niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy -
Prawo bankowe, przyznających bankom uprawnienie do wystawiania bankowych tytułówegzekucyjnych. Przedstawione stanowisko Sąd Apelacyjny w Krakowie w pełni podtrzymałw postanowieniu z dnia 16 lutego 2016 r. wydanym w sprawie I ACz 209/16. Powyższąargumentację przyjmuje jako własną również Sąd Odwoławczy w składzie rozstrzygającymniniejszą sprawę.
Jedynie tytułem uzupełnienia, mając na uwadze treści uzasadnienia zażalenia, należystwierdzić, iż dla oceny omawianej kwestii nie może mieć znaczenia fakt posłużenia się przezustawodawcę w art. 786 2 § 1 K.p.c. sformułowaniem „czynności bankowej dokonanejbezpośrednio z bankiem”, którego to w art. 13 ust. la u.k.s.c. ustawodawca nie zamieścił.Zdaniem Sądu Apelacyjnego taka okoliczność miałaby zasadnicze znaczenie wyłącznie wsytuacji, w której oba przepisy były wprowadzane w drodze tej samej nowelizacji, corzeczywiście pozwalałoby czynić pewne założenia co do intencji ustawodawcy. Dla wykładniart. 113 ust. la u.k.s.c. nie może mieć natomiast znaczenia treść przepisu uchylanego ustawą,którą dokonywano przedmiotowej nowelizacji ustawy o kosztach sądowych w sprawachcywilnych (ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe orazniektórych innych ustaw - Dz.U. z 2015 r., poz. 1854). Oba przepisy w założeniuustawodawcy nie miały równocześnie funkcjonować, a należy pamiętać, że ustawodawcamoże wprowadzając nowe przepisy dokonywać optymalizacji ich brzmienia. Przedstawionaw zażaleniu argumentacja nie podważa zatem wykładni art. 113 ust. la u.k.s.c., za którąopowiada się Sąd Apelacyjny.
W konsekwencji należy zatem stwierdzić, iż Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iżuiszczona przez stronę powodową opłata od pozwu w kwocie 1.000 zł była niepełna, wzwiązku z czym Przewodniczący w Sądzie Okręgowym trafnie zwrócił pozew na podstawieart. 130 2 K.p.c. bez wzywania pełnomocnika powoda do prawidłowego opłacenia pisma.
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji postanowienia,podstawie art. 385 K.p.c. w zw. z art. 397 § 2 K.p.c. i art. 398 K.p.c.