Art. 1144^6 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące organu odpowiedzialnego za uzyskiwanie informacji o rachunkach bankowych w kontekście europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym, zgodnie z rozporządzeniem nr 655/2014.

#### Organ do spraw informacji

Zgodnie z § 1, organem do spraw informacji jest Minister Sprawiedliwości. Oznacza to, że Minister Sprawiedliwości pełni kluczową rolę w procesie uzyskiwania informacji o rachunkach bankowych, które są niezbędne do wykonywania zadań wynikających z rozporządzenia nr 655/2014.

#### Źródło informacji

Minister Sprawiedliwości uzyskuje te informacje z centralnej informacji o rachunkach, o której mowa w art. 92bb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Centralna informacja o rachunkach jest zatem kluczowym źródłem danych, które umożliwiają realizację zadań określonych w rozporządzeniu nr 655/2014.

#### Opłata za udzielenie informacji

Minister Sprawiedliwości pobiera opłatę ryczałtową za udzielenie informacji (§ 3). Co więcej, podjęcie czynności w celu pozyskania informacji jest uzależnione od uprzedniego uiszczenia tej opłaty. Jest to mechanizm mający na celu zabezpieczenie finansowe procesu uzyskiwania informacji oraz zapewnienie, że koszty związane z pozyskaniem i przekazaniem informacji są pokrywane przez wnioskodawcę.

#### Zastosowanie przepisów w sprawach międzynarodowych

Przepisy § 1-3 stosuje się również w sprawach, w których postępowanie o wydanie europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym toczy się w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (§ 4). Oznacza to, że polski Minister Sprawiedliwości może być zobowiązany do uzyskiwania informacji na potrzeby postępowań prowadzonych w innych państwach członkowskich UE, co podkreśla transgraniczny charakter tych regulacji.

#### Rozporządzenie wykonawcze

Minister Sprawiedliwości jest zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu uiszczania i wysokości opłaty za udzielenie informacji (§ 5). Rozporządzenie to powinno uwzględniać potrzebę zapewnienia efektywnego wykonywania wniosków o udzielenie informacji, wysokość kosztów związanych z pozyskaniem i przekazaniem informacji oraz ryczałtowy charakter opłaty.

### Podsumowanie

Art. 1144^6 k.p.c. wprowadza kompleksowe regulacje dotyczące roli Ministra Sprawiedliwości jako organu do spraw informacji w kontekście europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym. Przepisy te mają na celu zapewnienie skutecznego i efektywnego pozyskiwania informacji o rachunkach bankowych, zarówno w kontekście krajowym, jak i transgranicznym, przy jednoczesnym zabezpieczeniu finansowym procesu poprzez wprowadzenie opłaty ryczałtowej.

Kodeks postępowania cywilnego

Artykuł należy do części nowelizacyjnej aktu i nie reguluje niczego samodzielnie. Działa wyłącznie na tekst ustawy - Prawo bankowe, a wykaz wprowadzonych zmian jest w komentowanym fragmencie pominięty.

### Najważniejsze punkty

- Adresatem przepisu jest tekst ustawy - Prawo bankowe, a nie obywatel ani organ stosujący prawo - z samego artykułu nie wynika żaden obowiązek ani uprawnienie.
- Zmiana obejmuje wykaz poprawek do aktu zmienianego, wyliczonych w akcie nowelizującym.
- Treść wprowadzonych zmian nie jest w tym miejscu odtworzona, więc z komentowanego fragmentu nie da się odczytać, na czym polegały.
- Skutek nastąpił jednorazowo, wraz z wejściem przepisu w życie: brzmienie aktu zmienianego zostało wtedy przeredagowane.
- Stan prawny odczytuje się z aktualnego brzmienia ustawy - Prawo bankowe, a nie z tego artykułu.

### W praktyce

Znaczenie tego artykułu jest dziś przede wszystkim porządkowe. Normy do zastosowania szuka się w aktualnym tekście ustawy - Prawo bankowe, gdzie wprowadzone zmiany są już uwzględnione w jego własnej numeracji.

Kodeks spółek handlowych (ksh)

Przepis wprowadza zmianę w Prawie bankowym. Ustala nowe brzmienie art. 49 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, tak aby wskazywał kasy zapomogowo-pożyczkowe. Oznacza to, że określenie tych kas zostaje wpisane w konkretnym punkcie Prawa bankowego. Sam przepis nie opisuje zasad działania kas, ich zadań ani praw i obowiązków osób z nimi związanych. Jego treść ogranicza się do zmiany brzmienia wskazanego przepisu.

o kasach zapomogowo-pożyczkowych

Przepis wskazuje, jakie regulacje należy stosować, gdy ustawa o listach zastawnych i bankach hipotecznych nie zawiera odpowiedzi na pytanie dotyczące tworzenia, organizacji lub działania banku hipotecznego. W takiej sytuacji w odpowiednim zakresie stosuje się przepisy Prawa bankowego oraz przepisy dotyczące Narodowego Banku Polskiego. Oznacza to, że te akty uzupełniają zasady funkcjonowania banków hipotecznych w sprawach, których nie określa ta ustawa.

o listach zastawnych i bankach hipotecznych

Przepis wskazuje, że w ustawie Prawo bankowe wprowadza się określone zmiany. Nie przedstawia jednak ich treści, ponieważ zostały pominięte w przytoczonym materiale. Z samego artykułu można więc ustalić jedynie, że dotyczy on nowelizacji Prawa bankowego, czyli modyfikacji przepisów tej ustawy. Nie da się natomiast określić, jakich rozwiązań dotyczą zmiany ani jakie będą ich skutki.

o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego

Przepis pozwala kasie prowadzić rachunek powierniczy dla swojego członka. Oznacza to, że taka usługa może być dostępna w kasie, ale przepis nie nakazuje jej prowadzenia ani nie przesądza, że każdy członek z niej skorzysta. Do rachunków powierniczych prowadzonych przez kasy stosuje się odpowiednio wskazany przepis Prawa bankowego, czyli z uwzględnieniem specyfiki kasy i takiego rachunku.

o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

Przepis nakazuje, aby do działalności spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych stosować także regulacje wskazane w dwóch przepisach Prawa bankowego. Nie oznacza to rozszerzenia tego odesłania na całą tę ustawę, lecz tylko na art. 106d i art. 106e. Regulacje te mają być stosowane odpowiednio, czyli z uwzględnieniem tego, że dotyczą działalności kas, a nie bezpośrednio działalności banków. Przepis wskazuje więc zakres dodatkowych zasad obowiązujących kasy.

Art. 119zg Ordynacji podatkowej wprowadza definicje kluczowych terminów używanych w niniejszym dziale, co jest niezbędne dla prawidłowego zrozumienia i stosowania przepisów. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych definicji zawartych w tym artykule.

#### 1. Bank

Definicja „banku” obejmuje:
- **Bank krajowy** w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
- **Oddział instytucji kredytowej** w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 18 tej samej ustawy.
- **Oddział banku zagranicznego** w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 20 tej ustawy.

Ta definicja jest szeroka i obejmuje zarówno banki krajowe, jak i zagraniczne, co jest istotne w kontekście międzynarodowych transakcji finansowych i współpracy międzynarodowej w zakresie podatków.

#### 2. Blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego

Blokada rachunku oznacza czasowe uniemożliwienie dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku podmiotu kwalifikowanego. Jest to środek zabezpieczający, który może być stosowany w celu zapobieżenia wyłudzeniom skarbowym i innym nadużyciom finansowym.

#### 3. Izba rozliczeniowa

Izba rozliczeniowa, o której mowa w art. 67 Prawa bankowego, jest instytucją odpowiedzialną za rozliczanie największej liczby poleceń przelewu w złotych. Definicja ta wskazuje na znaczenie izby rozliczeniowej w kontekście monitorowania i rozliczania transakcji finansowych.

#### 4. Pełnomocnik do rachunku podmiotu kwalifikowanego

Pełnomocnik to osoba upoważniona do składania dyspozycji dotyczących rachunku podmiotu kwalifikowanego. Definicja ta obejmuje również wpłaty i wypłaty gotówkowe oraz korzystanie z karty płatniczej. Jest to istotne z punktu widzenia odpowiedzialności i uprawnień osób trzecich działających w imieniu podmiotu kwalifikowanego.

#### 5. Podmiot kwalifikowany

Podmiot kwalifikowany to:
- Osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców.
- Osoba fizyczna prowadząca działalność zarobkową na własny rachunek, która nie jest przedsiębiorcą.
- Osoba prawna.
- Jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną.

Ta definicja jest szeroka i obejmuje różne formy działalności gospodarczej, co jest istotne dla kompleksowego podejścia do monitorowania i regulacji transakcji finansowych.

#### 6. Rachunek podmiotu kwalifikowanego

Rachunek podmiotu kwalifikowanego obejmuje:
- Rachunek rozliczeniowy.
- Rachunek lokaty terminowej.
- Rachunek członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej.
- Rachunek VAT.

Definicja ta jest kluczowa dla identyfikacji różnych typów rachunków, które mogą być objęte regulacjami dotyczącymi blokady środków i monitorowania transakcji.

#### 7. STIR

STIR to system teleinformatyczny izby rozliczeniowej, który spełnia minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych. Jest to narzędzie wykorzystywane do monitorowania i analizy transakcji finansowych w celu zapobiegania wyłudzeniom skarbowym.

#### 8. Transakcja

Transakcja to uznanie lub obciążenie rachunku podmiotu kwalifikowanego na podstawie dyspozycji jego posiadacza lub osób trzecich. Definicja ta jest istotna dla identyfikacji operacji finansowych, które mogą być monitorowane i analizowane.

#### 9. Wskaźnik ryzyka

Wskaźnik ryzyka to miara wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów związanych z wyłudzeniami skarbowymi. Jest to narzędzie analityczne służące do oceny ryzyka nadużyć finansowych.

#### 10. Wyłudzenia skarbowe

Wyłudzenia skarbowe obejmują przestępstwa skarbowe oraz przestępstwa związane z fałszowaniem dokumentów i udziałem w zorganizowanej grupie przestępczej. Definicja ta jest szeroka i obejmuje różne formy przestępstw mających na celu oszustwa podatkowe.

### Podsumowanie

Art. 119zg Ordynacji podatkowej wprowadza precyzyjne definicje kluczowych terminów, które są niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów dotyczących monitorowania i zapobiegania wyłudzeniom skarbowym. Definicje te obejmują szeroki zakres podmiotów, rachunków i transakcji, co pozwala na kompleksowe podejście do regulacji i nadzoru nad działalnością finansową.

Ordynacja podatkowa

Art. 119zn Ordynacji podatkowej wprowadza mechanizmy mające na celu przeciwdziałanie wykorzystywaniu działalności banków oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do wyłudzeń skarbowych. Przepis ten jest częścią szerszego systemu nadzoru i kontroli, który ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa finansowego i ograniczenie przestępczości skarbowej.

#### 1. Rola Szefa Krajowej Administracji Skarbowej

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) jest odpowiedzialny za analizę ryzyka związanego z działalnością banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Analiza ta opiera się na danych, wskaźnikach ryzyka oraz informacjach i zestawieniach określonych w art. 119zq oraz art. 119zs. Wprowadzenie tej funkcji ma na celu centralizację i koordynację działań związanych z przeciwdziałaniem wyłudzeniom skarbowym.

#### 2. Wskaźnik ryzyka

Wskaźnik ryzyka jest kluczowym elementem systemu monitorowania. Ustalany jest przez izbę rozliczeniową w ramach Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej (STIR) nie rzadziej niż raz dziennie. Proces ten opiera się na zautomatyzowanym przetwarzaniu danych, co pozwala na bieżące monitorowanie i szybkie reagowanie na potencjalne zagrożenia.

#### 3. Algorytmy i kryteria oceny

Izba rozliczeniowa opracowuje algorytmy, które uwzględniają najlepsze praktyki sektora bankowego i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Algorytmy te bazują na pięciu głównych kryteriach:

- **Kryteria ekonomiczne**: Ocena transakcji dokonywanych przez podmiot kwalifikowany w kontekście jego działalności gospodarczej.
- **Kryteria geograficzne**: Transakcje z podmiotami z państw o wysokim ryzyku wyłudzeń skarbowych.
- **Kryteria przedmiotowe**: Działalność gospodarcza wysokiego ryzyka pod względem podatności na wyłudzenia skarbowe.
- **Kryteria behawioralne**: Nietypowe zachowanie podmiotu kwalifikowanego.
- **Kryteria powiązań**: Powiązania z podmiotami podejrzanymi o udział w wyłudzeniach skarbowych.

#### 4. Najlepsze praktyki

Banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe mogą zgłaszać najlepsze praktyki do izby rozliczeniowej. Praktyki te są następnie uwzględniane w algorytmach oceny ryzyka, co pozwala na ciągłe doskonalenie systemu monitorowania.

#### 5. Przetwarzanie danych osobowych

Przepis dopuszcza przetwarzanie danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne oraz danych biometrycznych, pod warunkiem że jest to zgodne z celami i warunkami określonymi w niniejszym dziale. Jest to zgodne z przepisami o ochronie danych osobowych, jednak wymaga szczególnej uwagi i ostrożności w celu zapewnienia zgodności z RODO.

### Podsumowanie

Art. 119zn Ordynacji podatkowej wprowadza zaawansowane mechanizmy monitorowania i analizy ryzyka, które mają na celu przeciwdziałanie wyłudzeniom skarbowym. Centralna rola Szefa KAS, codzienne ustalanie wskaźników ryzyka przez izbę rozliczeniową oraz wykorzystanie zaawansowanych algorytmów i najlepszych praktyk sektora finansowego stanowią kompleksowy system ochrony przed przestępczością skarbową. Przepis ten jest istotnym elementem w walce z wyłudzeniami skarbowymi i zwiększa bezpieczeństwo finansowe państwa.

Prawo bankowe

Prawo bankowe w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks spółek handlowych (ksh)1 przepis

o kasach zapomogowo-pożyczkowych1 przepis

o listach zastawnych i bankach hipotecznych1 przepis

o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego1 przepis

o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych2 przepisy

Ordynacja podatkowa3 przepisy