Fundusz inwestycyjny

Fundusz inwestycyjny to osoba prawna, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych od uczestników w określone aktywa, na zasadach przewidzianych w ustawie o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Środki są gromadzone przede wszystkim przez zbywanie jednostek uczestnictwa albo emitowanie certyfikatów inwestycyjnych. Fundusz inwestycyjny nie prowadzi działalności gospodarczej w takim znaczeniu jak przedsiębiorca, lecz zarządza wspólnym portfelem aktywów na rzecz uczestników.

Fundusz jest tworzony i zarządzany przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych, które co do zasady reprezentuje go wobec osób trzecich. Aktywa funduszu są oddzielone od majątku towarzystwa i mają służyć realizacji celu inwestycyjnego funduszu. Ich przechowywanie oraz wykonywanie określonych czynności kontrolnych należy do depozytariusza. Działalność funduszy podlega nadzorowi właściwego organu rynku finansowego.

W polskim prawie wyróżnia się przede wszystkim:

• fundusz inwestycyjny otwarty, który emituje jednostki uczestnictwa podlegające odkupieniu na żądanie uczestnika,
• specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty, działający według zasad właściwych dla funduszu otwartego, lecz mogący przewidywać szczególne wymagania dotyczące uczestników i nabywania jednostek,
• fundusz inwestycyjny zamknięty, który emituje certyfikaty inwestycyjne, a zasady ich zbywania i wykupywania wynikają ze statutu oraz przepisów ustawy.

Fundusz może lokować środki między innymi w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego, udziały, wierzytelności oraz inne prawa majątkowe dopuszczone przepisami i statutem. Wartość jego aktywów i zobowiązań jest okresowo wyceniana, a na tej podstawie ustala się wartość aktywów netto oraz wartość jednostki uczestnictwa lub certyfikatu. Uczestnik ponosi ekonomiczne ryzyko inwestycji, a osiągnięcie zysku nie jest zagwarantowane.

Termin występuje przede wszystkim w prawie rynku kapitałowego i finansowym, ale ma także znaczenie w przepisach podatkowych, dotyczących konkurencji, postępowania cywilnego, upadłości oraz regulacji szczególnych dotyczących spółek i instytucji finansowych.