Art. 117ba. u.o.p. Odpowiedzialność solidarna nabywcy towarów i usług oraz jego kontrahenta

Brzmienie obowiązuje od 1 października 2026 r. Zmieniono: § 3a. Podstawa: Ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 846.

Zmiana uchwalona, wejdzie w życie po ogłoszeniu ustawy zmieniającej. Zmiana obejmie: § 3a. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

§ 3a. Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji udzielone na podstawie art. 80a § 1 obejmuje również upoważnienie do podpisywania zawiadomienia, o którym mowa w § 3 pkt 2.

§ 1. Podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, na rzecz którego dokonano dostawy towarów lub świadczenia usług, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem wraz z dostawcą towarów lub usługodawcą zarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny za jego zaległości podatkowe w części podatku od towarów i usług proporcjonalnie przypadającej na tę dostawę towarów lub to świadczenie usług, jeżeli zapłata należności za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

§ 2. Podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który na podstawie umowy zawartej z dostawcą towarów lub usługodawcą zarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny albo z nabywcą towarów lub usługobiorcą jest obowiązany do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, i przekazania jej w całości albo części dostawcy towarów lub usługodawcy, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem wraz z dostawcą towarów lub usługodawcą za jego zaległości podatkowe w części podatku od towarów i usług proporcjonalnie przypadającej na tę należność, jeżeli dokonał zapłaty tej należności przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

§ 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli zapłata należności przez podatnika:

1) wynika z transakcji innej niż określona w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub

2) została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a podatnik złożył przy pierwszej zapłacie należności przelewem na ten rachunek zawiadomienie o zapłacie należności na ten rachunek do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatnika, który dokonał zapłaty należności, w terminie 7 dni od dnia zlecenia przelewu, lub

3) została dokonana przelewem na rachunek banku lub rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej: -jeżeli odpowiednio bank, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa lub podmiot będący wystawcą faktury, wraz z informacją o numerze rachunku do zapłaty, przekazali podatnikowi informację, że rachunek wskazany do zapłaty jest rachunkiem, o którym mowa w lit. a, b lub c, lub

a) służący do dokonywania rozliczeń z tytułu nabywanych przez ten bank lub tę kasę wierzytelności pieniężnych lub

b) wykorzystywany przez ten bank lub tę kasę do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, i przekazania jej w całości albo części dostawcy towarów lub usługodawcy, lub

c) prowadzony przez ten bank lub tę kasę w ramach gospodarki własnej, niebędący rachunkiem rozliczeniowym

4) została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, lub

5) wynika z faktury dokumentującej czynności z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów, importu usług lub dostawy towarów rozliczanej przez nabywcę.

§ 3a. Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji udzielone na podstawie art. 80a § 1 obejmuje również upoważnienie do podpisywania zawiadomienia, o którym mowa w § 3 pkt 2.

§ 4. Zawiadomienie, o którym mowa w § 3 pkt 2, zawiera:

1) numer identyfikacyjny, firmę (nazwę) oraz adres siedziby albo, w przypadku podatnika będącego osobą fizyczną, imię i nazwisko oraz adres stałego miejsca prowadzenia działalności, a w przypadku nieposiadania stałego miejsca prowadzenia działalności - adres miejsca zamieszkania, podatnika, który dokonał zapłaty należności;

2) dane wystawcy faktury wskazane na fakturze (numer identyfikacyjny, nazwę albo imię i nazwisko oraz adres);

3) numer rachunku, na który dokonano zapłaty należności;

4) wysokość należności zapłaconej przelewem na rachunek, o którym mowa w pkt 3, i dzień zlecenia przelewu na ten rachunek.

§ 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, wzór zawiadomienia, o którym mowa w § 3 pkt 2, wraz z objaśnieniami co do sposobu prawidłowego jego wypełnienia, uwzględniając konieczność uproszczenia i usprawnienia procesu składania zawiadomień.

Komentarz do Art. 117ba. uop

Art. 117ba Ordynacji podatkowej wprowadza mechanizm odpowiedzialności solidarnej podatników za zaległości podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług (VAT). Przepis ten ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego oraz ograniczenie ryzyka związanego z nieuczciwymi praktykami podatkowymi.

1. Zakres zastosowania

Przepis ten dotyczy podatników, o których mowa w art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT), czyli osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych wykonujących samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

2. Odpowiedzialność solidarna

Podatnik, na rzecz którego dokonano dostawy towarów lub świadczenia usług, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem wraz z dostawcą towarów lub usługodawcą za zaległości podatkowe w części VAT proporcjonalnie przypadającej na tę dostawę lub świadczenie, jeżeli zapłata została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o VAT.

3. Wyjątki od odpowiedzialności

Przepis przewiduje kilka wyjątków od odpowiedzialności solidarnej:

Transakcje inne niż określone w art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Zapłata na rachunek inny niż zawarty w wykazie podmiotów, jeżeli podatnik złożył zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego w terminie 7 dni od dnia zlecenia przelewu.
Zapłata na rachunek banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej w określonych przypadkach.
Zapłata z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności (split payment).
Transakcje dotyczące wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów, importu usług lub dostawy towarów rozliczanej przez nabywcę.

4. Zawiadomienie do urzędu skarbowego

Podatnik, który dokonał zapłaty na rachunek inny niż zawarty w wykazie podmiotów, musi złożyć zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego. Zawiadomienie powinno zawierać:

Numer identyfikacyjny, firmę (nazwę) oraz adres siedziby podatnika.
Dane wystawcy faktury.
Numer rachunku, na który dokonano zapłaty.
Wysokość należności zapłaconej przelewem i dzień zlecenia przelewu.

5. Rozporządzenie Ministra Finansów

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić wzór zawiadomienia wraz z objaśnieniami co do sposobu jego wypełnienia, co ma na celu uproszczenie i usprawnienie procesu składania zawiadomień.

Podsumowanie

Art. 117ba Ordynacji podatkowej wprowadza istotne mechanizmy mające na celu zabezpieczenie interesów fiskalnych państwa oraz uczciwych podatników. Przepis ten nakłada odpowiedzialność solidarną na podatników, którzy dokonują płatności na rachunki inne niż zawarte w wykazie podmiotów, co ma na celu ograniczenie ryzyka związanego z nieuczciwymi praktykami podatkowymi. Jednocześnie przewiduje on szereg wyjątków oraz możliwość złożenia zawiadomienia do urzędu skarbowego, co pozwala na uniknięcie odpowiedzialności solidarnej w określonych przypadkach.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 2383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

podatnik VAT

dostawa towaru