Art. 2. Definicje ustawowe

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) jednostki organizacyjne pomocy społecznej – jednostki organizacyjne pomocy społecznej w rozumieniu art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639);

2) opieka długoterminowa – system usług i świadczeń dla osób wymagających wsparcia w codziennym funkcjonowaniu lub w realizacji zaleceń terapeutycznych, ustalanych indywidualnie na podstawie kryteriów kwalifikacyjnych właściwych dla określonych usług i świadczeń, którego celem jest zmniejszenie utraty, utrzymanie lub poprawa sprawności i samodzielności oraz zwiększenie niezależności tych osób, zgodnie z ich potrzebami i z poszanowaniem ich godności, a także wsparcie opiekunów nieformalnych i osób bliskich;

3) opieka nieformalna – systematyczne wsparcie w codziennym funkcjonowaniu lub w realizacji zaleceń terapeutycznych, udzielane przez opiekuna nieformalnego na rzecz osoby wymagającej takiego wsparcia;

4) opiekun nieformalny – osobę sprawującą opiekę nieformalną, niepobierającą, z wyjątkiem rodziców zastępczych, wynagrodzenia z tytułu sprawowanej opieki, w tym osobę bliską, osobę sprawującą rodzinną pieczę zastępczą lub inną osobę niezobowiązaną do wsparcia w związku z wykonywanym zawodem, lub opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581 oraz z 2026 r. poz. 26 i 791);

5) osoba bliska – osobę bliską w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – w stosunku do osoby wymagającej wsparcia w codziennym funkcjonowaniu lub w realizacji zaleceń terapeutycznych;

6) osoba niepełnosprawna – osobę niepełnosprawną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 884);

7) osoba starsza – osobę, która ukończyła 60. rok życia;

8) podmioty wykonujące działalność leczniczą – podmioty wykonujące działalność leczniczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2026 r. poz. 156);

9) polityka senioralna – ogół działań organów administracji publicznej oraz innych organizacji i instytucji, które realizują zadania i inicjatywy kształtujące warunki godnego i zdrowego starzenia się.

Komentarz do Art. 2.

Przepis wyjaśnia podstawowe pojęcia używane w ustawie, porządkując zakres podmiotów, usług i działań związanych z opieką długoterminową oraz polityką senioralną. Za osobę starszą uznaje się osobę, która ukończyła 60. rok życia. Niektóre pojęcia, takie jak jednostki organizacyjne pomocy społecznej, osoba bliska, osoba niepełnosprawna oraz podmioty wykonujące działalność leczniczą, są określone przez odesłanie do wskazanych ustaw.

Opieka długoterminowa została ujęta jako system usług i świadczeń dla osób, które potrzebują wsparcia w codziennym funkcjonowaniu albo w realizacji zaleceń terapeutycznych. Wsparcie to ma być ustalane indywidualnie, na podstawie kryteriów kwalifikacyjnych właściwych dla konkretnych usług i świadczeń. Jego cele obejmują ograniczenie utraty sprawności, utrzymanie lub poprawę sprawności i samodzielności oraz zwiększenie niezależności osoby wymagającej wsparcia. Definicja podkreśla także dostosowanie pomocy do potrzeb, poszanowanie godności oraz wsparcie opiekunów nieformalnych i osób bliskich.

Opieka nieformalna oznacza systematyczne wsparcie udzielane w codziennym funkcjonowaniu lub przy realizacji zaleceń terapeutycznych. Sprawuje ją opiekun nieformalny, który co do zasady nie pobiera wynagrodzenia za opiekę. W tej grupie mogą mieścić się między innymi osoby bliskie, osoby sprawujące rodzinną pieczę zastępczą oraz inne osoby niezobowiązane do wsparcia z racji wykonywanego zawodu. Wyjątek od zasady nieodpłatności dotyczy rodziców zastępczych.

Przepis definiuje również politykę senioralną jako ogół działań administracji publicznej oraz innych organizacji i instytucji, które kształtują warunki godnego i zdrowego starzenia się. Definicje te wyznaczają znaczenie pojęć stosowanych w dalszych regulacjach ustawy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 986.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 1.Art. 3.