W rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami do osób bliskich zalicza się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu. Zstępnymi są między innymi dzieci i wnuki, natomiast wstępnymi - rodzice i dziadkowie.

Jest to definicja legalna właściwa dla tej ustawy. Nie można jej automatycznie zastępować potocznym rozumieniem bliskości ani definicjami występującymi w innych ustawach, ponieważ poszczególne akty prawne mogą wyznaczać krąg osób bliskich inaczej. Samo pokrewieństwo dalszego stopnia, przyjaźń, wspólne zamieszkiwanie lub więź ekonomiczna nie wystarczają, jeżeli dana osoba nie mieści się w ustawowym katalogu albo nie pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu.

Status osoby bliskiej może mieć znaczenie między innymi przy bezprzetargowym zbywaniu nieruchomości, bonifikatach, pierwokupie lub obowiązku zwrotu udzielonej bonifikaty. Skutek zawsze zależy jednak od konkretnego przepisu, dlatego po ustaleniu relacji między osobami trzeba jeszcze sprawdzić pozostałe przesłanki danego uprawnienia lub wyjątku.

Kodeks cywilny

Art. 923 Kodeksu cywilnego wprowadza szczególną ochronę dla małżonka oraz innych osób bliskich spadkodawcy, które zamieszkiwały z nim do dnia jego śmierci. Przepis ten ma na celu zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa mieszkaniowego dla tych osób w okresie bezpośrednio po śmierci spadkodawcy.

### Kluczowe elementy artykułu:

1. **Uprawnienie do korzystania z mieszkania i urządzenia domowego**:
   - Małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, mają prawo do korzystania z mieszkania oraz urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym przez trzy miesiące od otwarcia spadku.
   - To uprawnienie jest niezależne od tego, czy osoby te są spadkobiercami, czy też nie.

2. **Nieważność rozrządzeń spadkodawcy ograniczających to uprawnienie**:
   - Jakiekolwiek rozrządzenie spadkodawcy, które wyłączałoby lub ograniczałoby to uprawnienie, jest nieważne. Oznacza to, że spadkodawca nie może w testamencie ani w inny sposób pozbawić małżonka lub innych osób bliskich tego prawa.

3. **Brak ograniczenia innych uprawnień**:
   - Przepis ten nie ogranicza innych uprawnień małżonka i osób bliskich, które mogą wynikać z najmu lokali lub ze spółdzielczego prawa do lokalu. Oznacza to, że jeśli małżonek lub inne osoby bliskie mają dodatkowe prawa wynikające z umowy najmu lub członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej, to te prawa pozostają nienaruszone.

### Komentarz:

Art. 923 Kodeksu cywilnego jest wyrazem troski ustawodawcy o zapewnienie minimum stabilności życiowej dla osób najbliższych spadkodawcy w trudnym okresie po jego śmierci. Trzymiesięczny okres ochronny pozwala na znalezienie nowego miejsca zamieszkania lub na uregulowanie sytuacji prawnej dotyczącej dotychczasowego mieszkania.

Należy zauważyć, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że nie można go wyłączyć ani ograniczyć wolą spadkodawcy. Jest to istotne zabezpieczenie dla małżonka i innych osób bliskich, które mogłyby znaleźć się w trudnej sytuacji życiowej bez takiej ochrony.

W praktyce, przepis ten może prowadzić do konfliktów między spadkobiercami a osobami korzystającymi z tego uprawnienia, zwłaszcza jeśli spadkobiercy chcieliby szybko przejąć mieszkanie. W takich sytuacjach konieczne może być skorzystanie z mediacji lub interwencji sądowej w celu wyjaśnienia i uregulowania sytuacji.

Podsumowując, Art. 923 Kodeksu cywilnego pełni ważną funkcję ochronną, zapewniając małżonkowi i innym osobom bliskim spadkodawcy czas na adaptację do nowej sytuacji życiowej po śmierci bliskiej osoby.

Kodeks karny wykonawczy

Art. 533 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że przed wydaniem postanowienia uznającego zaginionego za zmarłego sąd powinien wysłuchać w miarę możności osoby bliskie zaginionego. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że decyzja sądu będzie oparta na jak najpełniejszych informacjach dotyczących okoliczności zaginięcia oraz ewentualnych przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że zaginiony nadal żyje.

Komentarz do art. 533 k.p.c.:

1. **Cel przepisu**: Przepis ten ma na celu ochronę interesów zarówno zaginionego, jak i jego bliskich. Uznanie osoby za zmarłą ma daleko idące konsekwencje prawne, w tym dotyczące dziedziczenia, małżeństwa oraz innych stosunków prawnych. Dlatego też sąd powinien dołożyć wszelkich starań, aby decyzja była oparta na pełnym obrazie sytuacji.

2. **Obowiązek wysłuchania**: Sąd ma obowiązek wysłuchać osoby bliskie zaginionego „w miarę możności”. Oznacza to, że sąd powinien podjąć wszelkie dostępne kroki, aby skontaktować się z bliskimi zaginionego i uzyskać ich stanowisko. Jednakże, jeśli mimo podjętych starań nie jest to możliwe, sąd może wydać postanowienie bez ich wysłuchania.

3. **Zakres wysłuchania**: Wysłuchanie osób bliskich zaginionego może obejmować zarówno formalne przesłuchanie w ramach postępowania sądowego, jak i mniej formalne formy kontaktu, takie jak pisemne oświadczenia czy rozmowy telefoniczne. Ważne jest, aby sąd uzyskał jak najwięcej informacji na temat okoliczności zaginięcia oraz ewentualnych dowodów na to, że zaginiony może nadal żyć.

4. **Osoby bliskie**: Przepis nie precyzuje, kogo należy uznać za „osoby bliskie”. W praktyce mogą to być członkowie rodziny, przyjaciele, współpracownicy czy inne osoby, które mogą posiadać istotne informacje na temat zaginionego. Sąd powinien ocenić, które osoby mogą dostarczyć najbardziej wartościowych informacji.

5. **Znaczenie dla postępowania**: Wysłuchanie osób bliskich może dostarczyć sądowi cennych informacji, które mogą wpłynąć na decyzję o uznaniu zaginionego za zmarłego. Mogą to być informacje na temat ostatnich kontaktów z zaginionym, jego planów, stanu zdrowia, ewentualnych problemów osobistych czy zawodowych, które mogłyby wpłynąć na jego zaginięcie.

6. **Konsekwencje niewysłuchania**: Jeśli sąd nie dopełni obowiązku wysłuchania osób bliskich zaginionego, może to stanowić podstawę do zaskarżenia postanowienia. Strony postępowania mogą podnosić zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, co może prowadzić do uchylenia postanowienia i konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy.

Podsumowując, art. 533 k.p.c. nakłada na sąd obowiązek wysłuchania osób bliskich zaginionego przed wydaniem postanowienia uznającego go za zmarłego. Jest to istotny element postępowania, który ma na celu zapewnienie, że decyzja sądu będzie oparta na pełnym i rzetelnym obrazie sytuacji.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 149 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRiO) reguluje zasady ustanawiania opiekuna dla małoletniego, gdy zachodzi taka potrzeba. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że opieka nad dzieckiem będzie sprawowana przez osobę, która jest w stanie najlepiej zadbać o jego dobro.

#### 1. Preferencje rodziców

Pierwszy paragraf artykułu wskazuje, że opiekunem małoletniego powinna być przede wszystkim osoba wskazana przez ojca lub matkę, pod warunkiem, że nie byli oni pozbawieni władzy rodzicielskiej. Jest to wyraz zasady subsydiarności, która zakłada, że rodzice, nawet jeśli nie mogą sami sprawować opieki, mają prawo wskazać osobę, którą uważają za najbardziej odpowiednią do tej roli. Sąd opiekuńczy powinien uwzględnić tę wskazówkę, o ile nie stoi temu na przeszkodzie dobro dziecka.

#### 2. Krewni i osoby bliskie

Jeżeli nie ma możliwości ustanowienia opiekuna spośród osób wskazanych przez rodziców, sąd powinien wybrać opiekuna spośród krewnych lub innych osób bliskich dziecku lub jego rodzicom. Jest to kolejny krok w hierarchii osób, które mogą zostać opiekunami, mający na celu zapewnienie, że dziecko pozostanie w kręgu osób, które zna i do których ma zaufanie.

#### 3. Wskazanie przez jednostki organizacyjne

W sytuacji, gdy nie ma odpowiednich krewnych lub osób bliskich, sąd opiekuńczy zwraca się do właściwej jednostki organizacyjnej pomocy społecznej lub organizacji społecznej zajmującej się pieczą nad małoletnimi. Może to być również placówka opiekuńczo-wychowawcza, zakład poprawczy lub schronisko dla nieletnich, jeżeli dziecko tam przebywa. Jest to rozwiązanie ostateczne, mające na celu znalezienie odpowiedniej osoby do sprawowania opieki w sytuacjach, gdy inne możliwości zostały wyczerpane.

#### 4. Opieka w pieczy zastępczej

W razie potrzeby ustanowienia opieki dla małoletniego umieszczonego w pieczy zastępczej, sąd powierza sprawowanie opieki przede wszystkim:
- rodzicom zastępczym, jeśli dziecko jest umieszczone w rodzinie zastępczej,
- osobom prowadzącym rodzinny dom dziecka, jeśli dziecko tam przebywa,
- osobom prowadzącym placówkę opiekuńczo-wychowawczą typu rodzinnego,
- osobom bliskim dziecka, jeśli dziecko przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej socjalizacyjnej, specjalistyczno-terapeutycznej, interwencyjnej lub regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.

#### 5. Wyjątek od stosowania przepisów

W wypadku, o którym mowa w art. 119^1 § 1 KRiO, nie stosuje się przepisów § 1, 2 i 4 pkt 4 art. 149. Art. 119^1 § 1 dotyczy sytuacji, gdy dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej na podstawie decyzji administracyjnej. W takich przypadkach procedura ustanawiania opiekuna jest uproszczona i nie obejmuje wszystkich wymienionych kroków.

### Podsumowanie

Art. 149 KRiO jest kluczowym przepisem mającym na celu zapewnienie, że opieka nad małoletnim będzie sprawowana przez osobę, która jest w stanie najlepiej zadbać o jego dobro. Przepis ten wprowadza hierarchię osób, które mogą zostać opiekunami, zaczynając od osób wskazanych przez rodziców, poprzez krewnych i osoby bliskie, aż po osoby wskazane przez jednostki organizacyjne pomocy społecznej. W przypadku dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej, sąd ma obowiązek powierzyć opiekę przede wszystkim rodzicom zastępczym lub osobom prowadzącym placówki opiekuńczo-wychowawcze.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zmiany wprowadzone w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego dotyczą przede wszystkim rozszerzenia katalogu wyjątków od ograniczeń w nabywaniu nieruchomości rolnych. Nowelizacja ta jest istotna z punktu widzenia funkcjonowania fundacji rodzinnych, które są nowym narzędziem prawnym w polskim systemie prawnym, mającym na celu zarządzanie majątkiem rodzinnym i jego ochronę przed rozdrobnieniem.

### Art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. j, k i l

Zmiana w art. 2a ust. 3 pkt 1 polega na zastąpieniu średnika przecinkiem w lit. j oraz dodaniu nowych lit. k i l. Nowe litery wprowadzają wyjątki od ograniczeń w nabywaniu nieruchomości rolnych przez:

- **lit. k**: fundację rodzinną od jej fundatora,
- **lit. l**: beneficjenta fundacji rodzinnej, będącego osobą bliską fundatora tej fundacji rodzinnej, od fundacji rodzinnej.

Te zmiany mają na celu umożliwienie fundacji rodzinnej oraz jej beneficjentom, będącym osobami bliskimi fundatora, nabywanie nieruchomości rolnych bez konieczności spełniania dodatkowych warunków przewidzianych w ustawie. Jest to istotne z punktu widzenia zarządzania majątkiem rodzinnym i jego ochrony przed rozdrobnieniem.

### Art. 2b ust. 4 pkt 1 lit. i i j

W art. 2b ust. 4 pkt 1, średnik w lit. i zastąpiono przecinkiem oraz dodano nową lit. j, która wprowadza wyjątek od ograniczeń w zbywaniu nieruchomości rolnych na rzecz:

- **lit. j**: beneficjenta fundacji rodzinnej, będącego osobą bliską fundatora tej fundacji rodzinnej, jeżeli zbywcą jest fundacja rodzinna.

Ta zmiana umożliwia fundacji rodzinnej zbywanie nieruchomości rolnych na rzecz beneficjentów będących osobami bliskimi fundatora, co jest kluczowe dla elastycznego zarządzania majątkiem rodzinnym.

### Art. 4 ust. 4 pkt 2 lit. i i j

W art. 4 ust. 4 pkt 2, średnik w lit. i zastąpiono przecinkiem oraz dodano nową lit. j, która wprowadza wyjątek od ograniczeń w nabywaniu nieruchomości rolnych przez:

Zmiana ta jest analogiczna do poprzednich i ma na celu ułatwienie beneficjentom fundacji rodzinnej, będącym osobami bliskimi fundatora, nabywanie nieruchomości rolnych od fundacji rodzinnej.

### Podsumowanie

Wprowadzone zmiany w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego mają na celu ułatwienie funkcjonowania fundacji rodzinnych oraz zarządzania majątkiem rodzinnym, w szczególności w kontekście nieruchomości rolnych. Dzięki tym zmianom fundacje rodzinne oraz ich beneficjenci będą mogli swobodniej nabywać i zbywać nieruchomości rolne, co jest istotne dla ochrony i zarządzania majątkiem rodzinnym. Nowelizacja ta jest krokiem w stronę większej elastyczności i efektywności w zarządzaniu majątkiem rodzinnym w Polsce.

o fundacji rodzinnej

Art. 520 ustawy o obronie Ojczyzny przewiduje możliwość przyznania jednorazowego odszkodowania w szczególnie uzasadnionych przypadkach przez Ministra Obrony Narodowej. Przepis ten ma na celu zapewnienie dodatkowego wsparcia finansowego dla żołnierzy oraz ich rodzin w sytuacjach wyjątkowych, które nie mieszczą się w standardowych ramach przewidzianych w art. 517 i 518 tej ustawy.

### Komentarz do Art. 520 ustawy o obronie Ojczyzny

#### 1. Zakres podmiotowy
Art. 520 przewiduje trzy kategorie beneficjentów, którzy mogą ubiegać się o jednorazowe odszkodowanie:
- **Żołnierze** - mogą otrzymać odszkodowanie wyższe niż określone w art. 517 lub 518.
- **Członkowie rodziny zmarłego żołnierza** - mogą otrzymać odszkodowanie wyższe niż określone w art. 517 lub 518, nawet jeśli nie spełniają warunków wymaganych do uzyskania renty rodzinnej.
- **Członkowie rodziny żołnierza, który zaginął w czasie pełnienia służby wojskowej** - mogą otrzymać odszkodowanie w wysokości określonej w art. 518.

#### 2. Szczególnie uzasadnione przypadki
Przepis nie precyzuje, co dokładnie oznacza „szczególnie uzasadnione przypadki”, co daje Ministrowi Obrony Narodowej pewną swobodę w ocenie sytuacji. Można jednak przypuszczać, że chodzi tu o sytuacje wyjątkowe, takie jak:
- Ciężkie obrażenia ciała lub trwałe kalectwo żołnierza.
- Śmierć żołnierza w wyniku działań wojennych lub wypadków związanych z pełnieniem służby.
- Trudna sytuacja materialna rodziny zmarłego lub zaginionego żołnierza.

#### 3. Procedura przyznawania odszkodowania
Przepis nie określa szczegółowej procedury przyznawania odszkodowania, co sugeruje, że Minister Obrony Narodowej ma pewną swobodę w ustalaniu zasad i trybu postępowania. W praktyce może to oznaczać konieczność złożenia odpowiedniego wniosku przez zainteresowane osoby oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających szczególne okoliczności sprawy.

#### 4. Wysokość odszkodowania
Art. 520 pozwala na przyznanie odszkodowania wyższego niż określone w art. 517 lub 518, co oznacza, że Minister Obrony Narodowej ma możliwość elastycznego dostosowania wysokości świadczenia do indywidualnych potrzeb i sytuacji beneficjentów. W przypadku członków rodziny żołnierza, który zaginął, odszkodowanie jest przyznawane w wysokości określonej w art. 518.

#### 5. Znaczenie społeczne
Przepis ten ma istotne znaczenie społeczne, ponieważ zapewnia dodatkowe wsparcie dla żołnierzy i ich rodzin w sytuacjach nadzwyczajnych. Jest to wyraz uznania dla poświęcenia i ryzyka, jakie podejmują żołnierze w trakcie pełnienia służby wojskowej.

### Podsumowanie
Art. 520 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi ważny mechanizm wsparcia dla żołnierzy oraz ich rodzin w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Daje on Ministrowi Obrony Narodowej możliwość elastycznego reagowania na wyjątkowe sytuacje, które wymagają dodatkowej pomocy finansowej. Przepis ten podkreśla znaczenie troski państwa o osoby, które narażają swoje życie i zdrowie w służbie Ojczyzny.

o obronie Ojczyzny

o gospodarce nieruchomościami

Udział w przetargu jest wykluczony dla członków komisji przetargowej oraz osób im bliskich. Nie mogą w nim uczestniczyć także osoby powiązane z członkiem komisji prawnie lub faktycznie, jeżeli związek ten może uzasadniać wątpliwości co do obiektywizmu komisji. Chodzi o to, aby osoby związane z komisją nie mogły brać udziału w postępowaniu, którego prawidłową oceną zajmuje się ta komisja.

Osoba bliska

Osoba bliska - definicja

Osoba bliska w przepisach

Kodeks cywilny3 przepisy

Kodeks karny wykonawczy2 przepisy

Kodeks postępowania cywilnego4 przepisy

Kodeks rodzinny i opiekuńczy1 przepis

o fundacji rodzinnej1 przepis

o obronie Ojczyzny1 przepis

o gospodarce nieruchomościami3 przepisy

w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości1 przepis