Art. 123. u.k.w.h. Zbiory dokumentów

1. Dla nieruchomości, które nie mają założonych ksiąg wieczystych albo których księgi zaginęły lub uległy zniszczeniu, prowadzi się we właściwych sądach rejonowych, do czasu założenia ksiąg, zbiory dokumentów przeznaczone do składania wniosków i dokumentów dotyczących ograniczonych praw rzeczowych i ograniczeń w rozporządzaniu tymi nieruchomościami. Jednakże złożenie dokumentu dotyczącego hipoteki dopuszczalne jest, gdy przepis szczególny na to zezwala.

2. Do ustroju zbioru dokumentów oraz do postępowania o złożenie dokumentów do zbioru stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 2 działu I.

3. Złożenie dokumentów do zbioru na podstawie postanowienia sądu rejonowego ma wszelkie skutki wpisu w księdze wieczystej, z wyjątkiem przewidzianych w przepisach o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, chyba że przepis szczególny dotyczący rękojmi stanowi inaczej.

Komentarz do Art. 123. ukwh

Art. 123 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (u.k.w.h.) reguluje sytuację prawną nieruchomości, które nie mają założonych ksiąg wieczystych, bądź których księgi zaginęły lub uległy zniszczeniu. Przepis ten wprowadza mechanizm zastępczy w postaci zbiorów dokumentów prowadzonych przez właściwe sądy rejonowe.

Komentarz do Art. 123 u.k.w.h.

Zbiory dokumentów jako mechanizm zastępczy:
- W przypadku braku księgi wieczystej dla danej nieruchomości, sądy rejonowe prowadzą zbiory dokumentów. Zbiory te służą do składania wniosków i dokumentów dotyczących ograniczonych praw rzeczowych oraz ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomościami.
- Zbiory dokumentów pełnią funkcję tymczasową, do czasu założenia księgi wieczystej dla danej nieruchomości.
Dokumenty dotyczące hipoteki:
- Złożenie dokumentów dotyczących hipoteki do zbioru dokumentów jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy przepis szczególny na to zezwala. Oznacza to, że w przypadku hipoteki, ustawodawca przewiduje bardziej restrykcyjne zasady.
Stosowanie przepisów rozdziału 2 działu I:
- Do ustroju zbioru dokumentów oraz postępowania o złożenie dokumentów do zbioru stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 2 działu I u.k.w.h. Oznacza to, że procedury i zasady dotyczące ksiąg wieczystych są odpowiednio stosowane do zbiorów dokumentów.
Skutki złożenia dokumentów do zbioru:
- Złożenie dokumentów do zbioru na podstawie postanowienia sądu rejonowego ma wszelkie skutki wpisu w księdze wieczystej. Wyjątkiem są skutki przewidziane w przepisach o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
- Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych zapewnia ochronę osób trzecich działających w dobrej wierze, które polegają na treści księgi wieczystej. W przypadku zbiorów dokumentów, rękojmia ta nie ma zastosowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Znaczenie praktyczne

Art. 123 u.k.w.h. ma istotne znaczenie praktyczne, gdyż zapewnia tymczasowe rozwiązanie w sytuacjach, gdy księgi wieczyste nie są dostępne. Dzięki temu możliwe jest zabezpieczenie praw rzeczowych oraz ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomościami, nawet w przypadku braku księgi wieczystej.

Wnioski

Przepis ten wprowadza mechanizm ochronny dla właścicieli nieruchomości oraz osób trzecich, umożliwiając tymczasowe zabezpieczenie praw rzeczowych i ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomościami. Jednakże, ze względu na brak rękojmi wiary publicznej, osoby korzystające ze zbiorów dokumentów powinny zachować szczególną ostrożność i dokładnie weryfikować stan prawny nieruchomości.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1984.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

nieruchomość bezksięgowa

księga wieczysta

sąd rejonowy

zbiór dokumentów

wniosek dokumentacyjny

ograniczone prawo

rozporządzanie nieruchomością

przepis szczególny

dokument hipoteczny

postępowanie sądowe

rękojmia wiary

publiczna księga

skutki wpisu.

Art. 122.Art. 124.