Art. 238. k.p. Organizacje związkowe - definicje

§ 1. Ilekroć w przepisach działu jest mowa o:

1) ponadzakładowej organizacji związkowej - należy przez to rozumieć organizację związkową będącą ogólnokrajowym związkiem zawodowym, zrzeszeniem (federacją) związków zawodowych lub ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową (konfederacją);

2) organizacji związkowej reprezentującej pracowników - należy przez to rozumieć organizację związkową zrzeszającą pracowników, dla których układ jest zawierany. Dotyczy to również zrzeszenia (federacji) związków zawodowych, w skład którego wchodzą te organizacje związkowe, a także ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej (konfederacji) zrzeszającej takie organizacje związkowe lub zrzeszenia (federacje) związków zawodowych.

§ 2. Przepisy rozdziału odnoszące się do:

1) układu - stosuje się odpowiednio do układu ponadzakładowego i układu zakładowego;

2) pracodawców - stosuje się odpowiednio do pracodawcy.

Komentarz do Art. 238. kp

Art. 238 Kodeksu pracy jest przepisem definiującym kluczowe pojęcia używane w kontekście układów zbiorowych pracy, a także określającym zasady stosowania przepisów dotyczących tych układów. Przepis ten pełni istotną rolę w interpretacji i stosowaniu prawa pracy, szczególnie w zakresie relacji między pracodawcami a organizacjami związkowymi.

1. Ponadzakładowa organizacja związkowa

Przepis definiuje „ponadzakładową organizację związkową” jako:

ogólnokrajowy związek zawodowy,
zrzeszenie (federację) związków zawodowych,
ogólnokrajową organizację międzyzwiązkową (konfederację).

Ta definicja jest kluczowa, ponieważ określa, które organizacje mają prawo do reprezentowania pracowników na poziomie ponadzakładowym, czyli w skali krajowej. Ponadzakładowe organizacje związkowe mają istotne znaczenie w negocjacjach układów zbiorowych pracy, które obejmują więcej niż jednego pracodawcę.

2. Organizacja związkowa reprezentująca pracowników

Przepis definiuje również „organizację związkową reprezentującą pracowników” jako:

organizację związkową zrzeszającą pracowników, dla których układ jest zawierany,
zrzeszenie (federację) związków zawodowych, w skład którego wchodzą te organizacje związkowe,
ogólnokrajową organizację międzyzwiązkową (konfederację) zrzeszającą takie organizacje związkowe lub zrzeszenia (federacje) związków zawodowych.

Ta definicja jest istotna, ponieważ precyzuje, które organizacje mają prawo do reprezentowania pracowników w negocjacjach układów zbiorowych pracy. Organizacje te muszą zrzeszać pracowników, dla których dany układ jest zawierany, co zapewnia, że reprezentacja jest adekwatna i zgodna z interesami pracowników.

3. Stosowanie przepisów dotyczących układów

Przepis stanowi, że przepisy rozdziału odnoszące się do:

układu - stosuje się odpowiednio do układu ponadzakładowego i układu zakładowego,
pracodawców - stosuje się odpowiednio do pracodawcy.

Oznacza to, że przepisy dotyczące układów zbiorowych pracy mają zastosowanie zarówno do układów zakładowych (obejmujących jednego pracodawcę), jak i ponadzakładowych (obejmujących więcej niż jednego pracodawcę). Ponadto, przepisy odnoszące się do pracodawców mają zastosowanie do każdego pracodawcy, niezależnie od tego, czy jest on stroną układu zakładowego czy ponadzakładowego.

Podsumowanie

Art. 238 Kodeksu pracy jest kluczowym przepisem definiującym pojęcia związane z układami zbiorowymi pracy oraz określającym zasady stosowania przepisów dotyczących tych układów. Definicje zawarte w tym artykule zapewniają jasność i precyzję w interpretacji prawa pracy, co jest niezbędne dla skutecznego funkcjonowania relacji między pracodawcami a organizacjami związkowymi. Przepis ten podkreśla również znaczenie reprezentacji pracowników przez odpowiednie organizacje związkowe, co jest fundamentem dla negocjacji układów zbiorowych pracy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1465.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ponadzakładowa organizacja związkowa

ogólnokrajowy związek zawodowy

zrzeszenie związków zawodowych

federacja związków zawodowych

ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa

konfederacja

organizacja związkowa reprezentująca pracowników

zrzeszenie związków zawodowych

układ ponadzakładowy

układ zakładowy

pracodawca

Art. 241³⁰.Art. 239.