Art. 446. k.p.c. Umorzenie

W razie śmierci jednego z małżonków postępowanie umarza się.

Komentarz do Art. 446. kpc

Art. 446 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że w razie śmierci jednego z małżonków postępowanie umarza się. Przepis ten odnosi się do specyficznej sytuacji procesowej, w której jeden z małżonków będących stroną postępowania cywilnego umiera w trakcie trwania tego postępowania.

Komentarz:

Zakres zastosowania:
- Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do postępowań cywilnych, w których stroną jest jeden z małżonków. Nie dotyczy on innych postępowań, takich jak postępowania administracyjne czy karne.
- Dotyczy zarówno postępowań, w których małżonkowie występują jako strony przeciwne, jak i tych, w których są stronami wspólnymi (np. w sprawach o rozwód, separację, podział majątku wspólnego).
Skutki umorzenia postępowania:
- Umorzenie postępowania oznacza, że postępowanie to zostaje zakończone bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie wydaje wyroku ani innego orzeczenia kończącego sprawę.
- Skutkiem umorzenia jest również to, że wszelkie czynności procesowe dokonane w toku postępowania tracą swoją moc, a strony wracają do stanu sprzed wszczęcia postępowania.
Wyjątki od zasady umorzenia:
- Przepis ten nie przewiduje wyjątków od zasady umorzenia postępowania w razie śmierci jednego z małżonków. Jednakże w praktyce mogą wystąpić sytuacje, w których umorzenie postępowania nie jest konieczne, np. gdy postępowanie dotyczy roszczeń majątkowych, które mogą być kontynuowane przez spadkobierców zmarłego małżonka.
Wpływ na inne postępowania:
- Umorzenie postępowania na podstawie art. 446 k.p.c. nie wpływa na możliwość wszczęcia nowego postępowania przez spadkobierców zmarłego małżonka. Mogą oni dochodzić swoich praw w odrębnym postępowaniu, jeżeli uznają to za konieczne.
Praktyczne aspekty:
- W praktyce sąd, dowiedziawszy się o śmierci jednego z małżonków, powinien niezwłocznie wydać postanowienie o umorzeniu postępowania. Postanowienie to jest zaskarżalne, co oznacza, że strony mogą wnieść zażalenie na takie postanowienie.
- Strony postępowania powinny informować sąd o śmierci jednego z małżonków, aby uniknąć prowadzenia postępowania, które z mocy prawa powinno zostać umorzone.

Podsumowując, art. 446 k.p.c. wprowadza zasadę umorzenia postępowania cywilnego w razie śmierci jednego z małżonków, co ma na celu ochronę interesów stron i zapobieżenie prowadzeniu postępowania, które z uwagi na śmierć jednej ze stron nie może być kontynuowane w dotychczasowej formie.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

śmierć małżonka

umorzenie postępowania

zakończenie sprawy