Art. 382. k.p.c. Podstawa orzeczenia sądu drugiej instancji

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

Komentarz do Art. 382. kpc

Art. 382 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Przepis ten jest kluczowy dla zrozumienia zakresu i charakteru postępowania apelacyjnego w polskim systemie prawnym.

Charakter postępowania apelacyjnego

Postępowanie apelacyjne w polskim systemie prawnym ma charakter kontrolno-reformatoryjny. Oznacza to, że sąd apelacyjny nie tylko kontroluje prawidłowość orzeczenia sądu pierwszej instancji, ale również ma możliwość jego zmiany. Art. 382 k.p.c. podkreśla, że sąd drugiej instancji nie jest ograniczony jedynie do oceny materiału dowodowego zebranego w pierwszej instancji, ale może również uwzględniać nowe dowody i okoliczności przedstawione w toku postępowania apelacyjnego.

Materiał dowodowy

Przepis ten wskazuje, że sąd drugiej instancji orzeka na podstawie:

Materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji.
Materiału zebranego w postępowaniu apelacyjnym.

Oznacza to, że sąd apelacyjny ma obowiązek uwzględnić wszystkie dowody i okoliczności, które były przedmiotem postępowania przed sądem pierwszej instancji, jak również te, które zostały przedstawione w toku apelacji. Jest to istotne z punktu widzenia zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego, która ma na celu zapewnienie pełnej i rzetelnej kontroli orzeczeń sądowych.

Nowe dowody w postępowaniu apelacyjnym

Art. 382 k.p.c. nie wyklucza możliwości przedstawienia nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym. Jednakże, zgodnie z art. 381 k.p.c., nowe dowody mogą być przedstawione tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie mogła ich przedstawić w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji albo że potrzeba ich powołania wynikła później. Sąd apelacyjny ma więc pewien margines swobody w ocenie, czy nowe dowody mogą być uwzględnione.

Znaczenie dla stron postępowania

Dla stron postępowania art. 382 k.p.c. oznacza, że mają one możliwość przedstawienia nowych dowodów i argumentów w toku postępowania apelacyjnego, co może mieć kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy. Strony powinny jednak pamiętać o konieczności wykazania, że nowe dowody nie mogły być przedstawione wcześniej lub że potrzeba ich powołania wynikła później.

Wnioski

Art. 382 k.p.c. jest przepisem, który podkreśla znaczenie pełnej i rzetelnej kontroli orzeczeń sądowych przez sąd drugiej instancji. Sąd apelacyjny ma obowiązek uwzględnić cały materiał dowodowy, zarówno ten zebrany w pierwszej instancji, jak i ten przedstawiony w toku apelacji. Przepis ten zapewnia stronom możliwość pełnego przedstawienia swoich racji i dowodów, co jest kluczowe dla realizacji zasady sprawiedliwości proceduralnej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

sąd drugiej instancjimateriał dowodowy

postępowanie apelacyjne

postępowanie pierwszoinstancyjne

orzeczenie sądu

instancja sądowa

Art. 381. kpc Art. 383. kpc