Art. 304. k.p.c. Przesłuchanie stron i przyrzeczenie

Przed przystąpieniem do przesłuchania sąd uprzedza strony, że obowiązane są zeznawać prawdę i że stosownie do okoliczności mogą być przesłuchane ponownie po odebraniu od nich przyrzeczenia. Przed odebraniem przyrzeczenia sąd uprzedza stronę o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Poza tym do przesłuchania stron i składania przyrzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące świadków, w tym art. 263¹, z wyjątkiem przepisów o środkach przymusowych.

Komentarz do Art. 304. kpc

Art. 304 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje procedurę przesłuchania stron w postępowaniu cywilnym. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że strony będą składać prawdziwe zeznania, a także informuje o konsekwencjach prawnych związanych z fałszywymi zeznaniami.

Komentarz do Art. 304 k.p.c.

1. Uprzedzenie o obowiązku mówienia prawdy

Przed przystąpieniem do przesłuchania, sąd ma obowiązek uprzedzić strony, że są one zobowiązane do składania prawdziwych zeznań. Jest to fundamentalny element procedury, który ma na celu przypomnienie stronom o ich obowiązku prawdomówności. W praktyce oznacza to, że każda ze stron musi być świadoma, że składanie fałszywych zeznań może mieć poważne konsekwencje prawne.

2. Możliwość ponownego przesłuchania po odebraniu przyrzeczenia

Sąd informuje strony, że mogą być ponownie przesłuchane po odebraniu od nich przyrzeczenia. Przyrzeczenie to ma charakter uroczysty i jego celem jest dodatkowe zobowiązanie strony do mówienia prawdy. Jest to środek mający na celu zwiększenie wiarygodności zeznań.

3. Uprzedzenie o odpowiedzialności karnej

Przed odebraniem przyrzeczenia, sąd musi uprzedzić stronę o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego, składanie fałszywych zeznań jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności. Informowanie stron o tej odpowiedzialności ma na celu odstraszenie ich od składania nieprawdziwych zeznań.

4. Stosowanie przepisów dotyczących świadków

Do przesłuchania stron i składania przyrzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące świadków, w tym art. 263 § 1 k.p.c., z wyjątkiem przepisów o środkach przymusowych. Oznacza to, że procedura przesłuchania stron jest analogiczna do procedury przesłuchania świadków, z pewnymi wyjątkami. Przepisy dotyczące świadków regulują m.in. sposób zadawania pytań, prawa i obowiązki przesłuchiwanych oraz kwestie związane z odmową składania zeznań.

5. Wyjątek dotyczący środków przymusowych

Przepisy o środkach przymusowych, które mogą być stosowane wobec świadków (np. grzywna, przymusowe doprowadzenie), nie mają zastosowania do stron postępowania. Oznacza to, że strony nie mogą być zmuszane do stawienia się na przesłuchanie w taki sam sposób jak świadkowie. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony praw stron w postępowaniu cywilnym.

Podsumowanie

Art. 304 k.p.c. jest kluczowym przepisem mającym na celu zapewnienie prawdomówności stron w postępowaniu cywilnym. Przepis ten nakłada na sąd obowiązek informowania stron o ich obowiązkach i odpowiedzialności, co ma na celu zwiększenie wiarygodności zeznań i zapobieganie składaniu fałszywych oświadczeń. Jednocześnie, przepis ten chroni strony przed stosowaniem środków przymusowych, co jest istotnym elementem ochrony ich praw procesowych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

przesłuchanie stronodpowiedzialność karnafałszywe zeznania

składanie przyrzeczenia

przepisy dotyczące świadków

Art. 303. kpc Art. 305. kpc