Art. 291. k.p.c. Wynagrodzenie instytutu

Instytut naukowy lub naukowo-badawczy może żądać wynagrodzenia za wykonaną pracę i za stawiennictwo swoich przedstawicieli.

Komentarz do Art. 291. kpc

Art. 291 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że instytut naukowy lub naukowo-badawczy może żądać wynagrodzenia za wykonaną pracę i za stawiennictwo swoich przedstawicieli. Przepis ten ma na celu uregulowanie kwestii wynagrodzenia dla instytutów naukowych i naukowo-badawczych, które są angażowane w postępowania sądowe, najczęściej w charakterze biegłych.

Komentarz:

Zakres zastosowania:
- Przepis ten dotyczy instytutów naukowych i naukowo-badawczych, które są powoływane przez sąd do wykonania określonych czynności w ramach postępowania cywilnego. Może to obejmować przygotowanie ekspertyz, opinii, analiz czy innych form wsparcia merytorycznego.
Podstawa wynagrodzenia:
- Instytuty naukowe lub naukowo-badawcze mają prawo do wynagrodzenia za dwie główne kategorie działań:
  - Wykonana praca: Obejmuje to wszelkie czynności merytoryczne wykonane na zlecenie sądu, takie jak sporządzanie opinii czy ekspertyz.
  - Stawiennictwo przedstawicieli: Dotyczy to sytuacji, gdy przedstawiciele instytutu muszą stawić się osobiście w sądzie, np. w celu złożenia zeznań, wyjaśnień czy obrony sporządzonej opinii.
Wysokość wynagrodzenia:
- Kodeks postępowania cywilnego nie precyzuje wysokości wynagrodzenia, pozostawiając to do ustalenia na podstawie przepisów wykonawczych lub umów zawartych między sądem a instytutem. Wynagrodzenie powinno być adekwatne do nakładu pracy, stopnia skomplikowania sprawy oraz kwalifikacji wymaganych do jej wykonania.
Procedura żądania wynagrodzenia:
- Instytut naukowy lub naukowo-badawczy powinien złożyć odpowiedni wniosek do sądu, który zlecił wykonanie pracy. Wniosek ten powinien zawierać szczegółowe zestawienie wykonanych czynności oraz kalkulację należnego wynagrodzenia.
Znaczenie praktyczne:
- Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, gdyż zapewnia instytutom naukowym i naukowo-badawczym możliwość uzyskania wynagrodzenia za ich wkład w postępowanie sądowe. Jest to szczególnie ważne w sprawach wymagających specjalistycznej wiedzy, gdzie opinie biegłych mogą mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Ochrona interesów instytutów:
- Przepis ten chroni interesy instytutów naukowych i naukowo-badawczych, zapewniając im prawo do wynagrodzenia za ich pracę. Jest to istotne z punktu widzenia sprawiedliwości proceduralnej oraz motywacji do współpracy z sądami.

Podsumowanie:

Art. 291 k.p.c. jest ważnym elementem regulacji dotyczących udziału instytutów naukowych i naukowo-badawczych w postępowaniach cywilnych. Zapewnia on tym instytucjom prawo do wynagrodzenia za ich wkład w postępowanie, co jest kluczowe dla zapewnienia rzetelności i profesjonalizmu w procesie sądowym. Przepis ten wspiera również efektywność postępowań sądowych, umożliwiając sądom korzystanie z wiedzy i doświadczenia specjalistów w różnych dziedzinach nauki.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

instytut naukowy

prace naukowe

prace badawcze

stawiennictwo

Art. 290¹. kpc Art. 292. kpc