Praca

Praca w polskim prawie oznacza wykonywanie określonych czynności lub zadań, najczęściej o charakterze zarobkowym, organizacyjnym, zawodowym albo społecznym. Termin ten nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia. Jego zakres zależy od dziedziny prawa i od kontekstu przepisu.

W prawie pracy praca jest podstawowym przedmiotem stosunku pracy, w którym pracownik wykonuje określonego rodzaju czynności na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Z pracą wiążą się między innymi obowiązki stron, warunki jej wykonywania, czas pracy, wynagrodzenie, urlopy i ochrona trwałości zatrudnienia. Przepisy mogą również ograniczać wykonywanie pracy w określonych dniach, w tym w niedziele i święta.

Termin ten występuje także w innych znaczeniach, w szczególności jako:

• praca skazanego, wykonywana w ramach odbywania kary, w tym praca odpłatna lub praca na cele społeczne; z jej wykonywaniem może wiązać się potrącenie części wynagrodzenia albo określenie dni i warunków jej wykonywania,
• praca biegłego, specjalisty lub przedstawiciela instytutu, polegająca na sporządzeniu opinii, udziale w czynności procesowej albo stawiennictwie; może stanowić podstawę do przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków,
• praca organu lub osoby pełniącej funkcję, obejmująca kierowanie jednostką, zarządzanie majątkiem, prowadzenie gospodarki finansowej, wykonywanie uchwał lub reprezentowanie podmiotu,
• wkład pracy w działalność spółki, który może mieć znaczenie przy ustalaniu praw wspólnika do udziału w zysku,
• dzień roboczy, używany przy obliczaniu terminów. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy albo na sobotę, termin może upłynąć następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.

Praca może być wykonywana na podstawie stosunku pracy, umowy cywilnoprawnej, obowiązku publicznoprawnego, decyzji właściwego organu albo w ramach działalności podmiotu. W przepisach dotyczących administracji publicznej i osób zajmujących stanowiska kierownicze zmiana warunków pracy lub rozwiązanie stosunku pracy może wymagać szczególnej zgody. Znaczenie praktyczne terminu polega więc na tym, że wpływa on na zakres obowiązków, prawo do wynagrodzenia, odpowiedzialność, sposób obliczania terminów oraz zasady funkcjonowania organów i innych podmiotów.