Strona umowy

Strona umowy to podmiot, który zawiera umowę i uzyskuje z niej prawa lub przyjmuje wynikające z niej obowiązki. Umowa jest co do zasady porozumieniem co najmniej dwóch stron, choć po jednej stronie może występować kilka osób lub podmiotów. Stroną może być osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna, której przepisy przyznają zdolność prawną. W imieniu strony może działać przedstawiciel, pełnomocnik lub organ, jednak sama czynność jest dokonywana na rzecz reprezentowanego podmiotu.

Najważniejsze cechy stron umowy:

• powinny być możliwe do ustalenia, aby wiadomo było, kogo dotyczą prawa i obowiązki,
• składają zgodne oświadczenia woli prowadzące do zawarcia umowy,
• są związane jej treścią, w tym postanowieniami dotyczącymi świadczeń, odpowiedzialności, rozwiązania lub wypowiedzenia,
• mogą mieć równorzędną albo odmienną pozycję, zależnie od rodzaju umowy i przepisów szczególnych.

Wyróżnia się między innymi stronę zobowiązaną do spełnienia świadczenia i stronę uprawnioną do jego otrzymania. W umowach wzajemnych każda ze stron jest jednocześnie zobowiązana i uprawniona. Umowa może mieć także więcej niż dwie strony, jeżeli jej konstrukcja zakłada wspólne uczestnictwo kilku podmiotów. Nie należy utożsamiać strony umowy z osobą, która dokument podpisała. Podpis może złożyć przedstawiciel, a stroną pozostaje reprezentowany podmiot.

Pojęcie występuje w prawie cywilnym, handlowym, pracy, morskim i w regulacjach dotyczących szczególnych rodzajów umów. Ma również znaczenie procesowe, ponieważ strony umowy mogą w określonych przypadkach uzgodnić właściwość sądu, a w postępowaniu cywilnym strony stosunku prawnego mogą być podmiotami sporu. Strona umowy różni się jednak od strony postępowania, którą staje się podmiot uczestniczący w konkretnej sprawie sądowej.

Skutki umowy co do zasady dotyczą jej stron. Osoba trzecia nie jest stroną tylko dlatego, że umowa wpływa na jej sytuację. Przepisy mogą jednak przewidywać wyjątki, na przykład umowę zawartą na rzecz osoby trzeciej albo możliwość uznania czynności za bezskuteczną wobec takiej osoby. Zmiana strony, przystąpienie do umowy lub przejęcie praw i obowiązków wymaga podstawy prawnej albo zgody podmiotów, których dotyczy.