Art. 184. k.p.c. Dopuszczalność ugody

Sprawy cywilne, których charakter na to zezwala, mogą być uregulowane drogą ugody zawartej przed wniesieniem pozwu. Sąd uzna ugodę za niedopuszczalną, jeżeli jej treść jest niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.

Komentarz do Art. 184. kpc

Art. 184 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi istotny element polskiego systemu prawnego, promując alternatywne metody rozwiązywania sporów, takie jak ugoda, przed wniesieniem pozwu. Przepis ten odzwierciedla dążenie ustawodawcy do odciążenia sądów oraz promowania polubownego rozwiązywania sporów, co jest zgodne z zasadą szybkości i efektywności postępowania sądowego.

Komentarz do Art. 184 k.p.c.

1. Możliwość zawarcia ugody przed wniesieniem pozwu

Przepis ten umożliwia stronom rozwiązanie sporu cywilnego poprzez zawarcie ugody przed wniesieniem pozwu do sądu. Jest to korzystne zarówno dla stron, jak i dla systemu sądownictwa, ponieważ pozwala na zaoszczędzenie czasu i kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Ugoda może dotyczyć różnych spraw cywilnych, w tym spraw majątkowych, rodzinnych, czy też dotyczących zobowiązań.

2. Warunki dopuszczalności ugody

Sąd uzna ugodę za niedopuszczalną, jeżeli jej treść:

jest niezgodna z prawem,
jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego,
zmierza do obejścia prawa.

a. Niezgodność z prawem

Ugoda nie może naruszać obowiązujących przepisów prawa. Oznacza to, że jej postanowienia muszą być zgodne z normami prawnymi obowiązującymi w danym zakresie. Na przykład, ugoda dotycząca przeniesienia własności nieruchomości musi być zawarta w formie aktu notarialnego.

b. Sprzeczność z zasadami współżycia społecznego

Zasady współżycia społecznego to normy etyczne i moralne, które są powszechnie akceptowane w społeczeństwie. Ugoda nie może naruszać tych zasad, co oznacza, że nie może być niesprawiedliwa, krzywdząca dla jednej ze stron, ani prowadzić do nieetycznych rezultatów.

c. Obejście prawa

Ugoda nie może zmierzać do obejścia przepisów prawa. Obejście prawa oznacza sytuację, w której strony próbują osiągnąć cel, który jest sprzeczny z duchem prawa, mimo że formalnie nie naruszają przepisów. Przykładem może być ugoda mająca na celu uniknięcie opodatkowania.

3. Rola sądu

Sąd ma obowiązek zbadania treści ugody pod kątem jej zgodności z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz ewentualnego obejścia prawa. Jeżeli sąd stwierdzi, że ugoda jest niedopuszczalna z tych powodów, odmówi jej zatwierdzenia. Jest to istotne zabezpieczenie, które ma na celu ochronę interesów stron oraz zapewnienie, że ugody zawierane przed sądem są sprawiedliwe i zgodne z obowiązującymi normami prawnymi.

Podsumowanie

Art. 184 k.p.c. promuje polubowne rozwiązywanie sporów poprzez umożliwienie zawarcia ugody przed wniesieniem pozwu. Jednocześnie wprowadza mechanizmy kontrolne, które mają na celu zapewnienie, że takie ugody są zgodne z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz nie zmierzają do obejścia prawa. Jest to przepis, który wspiera efektywność postępowania sądowego, jednocześnie chroniąc interesy stron i zapewniając zgodność z obowiązującymi normami prawnymi.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

sprawa cywilna

wniesienie pozwu

treść ugody

zasady

ugoda

Art. 183¹⁵. kpc Art. 185. kpc