Art. 183¹. k.p.c. Mediacja w postępowaniu cywilnym

§ 1. Mediacja jest dobrowolna.

§ 2. Mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację albo postanowienia sądu kierującego strony do mediacji. Umowa może być zawarta także przez wyrażenie przez stronę zgody na mediację, gdy druga strona złożyła wniosek, o którym mowa w art. 183⁶

§ 1.

§ 3. W umowie o mediację strony określają w szczególności przedmiot mediacji, osobę mediatora albo sposób wyboru mediatora.

§ 4. Mediację prowadzi się przed wszczęciem postępowania, a za zgodą stron także w toku sprawy.

Komentarz do Art. 183¹. kpc

Art. 183¹ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza instytucję mediacji jako alternatywną metodę rozwiązywania sporów. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego przepisu:

Dobrowolność mediacji:
- Kluczowym elementem mediacji jest jej dobrowolność. Oznacza to, że żadna ze stron nie może być zmuszona do uczestnictwa w mediacji. Dobrowolność ta stanowi fundament mediacji, odróżniając ją od innych form rozwiązywania sporów, takich jak postępowanie sądowe czy arbitraż.
Podstawa prowadzenia mediacji:
- Mediację można prowadzić na podstawie umowy o mediację zawartej między stronami albo na podstawie postanowienia sądu kierującego strony do mediacji.
- Umowa o mediację może być zawarta w sposób formalny, ale również poprzez wyrażenie zgody na mediację przez jedną ze stron, gdy druga strona złożyła odpowiedni wniosek (zgodnie z art. 183⁶ § 1 k.p.c.).
Treść umowy o mediację:
- W umowie o mediację strony powinny określić przede wszystkim przedmiot mediacji, czyli spór, który ma być przedmiotem rozmów mediacyjnych.
- Strony powinny również wskazać osobę mediatora lub sposób jego wyboru. Mediator powinien być osobą neutralną i bezstronną, która pomoże stronom w osiągnięciu porozumienia.
Czas prowadzenia mediacji:
- Mediację można prowadzić zarówno przed wszczęciem postępowania sądowego, jak i w toku sprawy, pod warunkiem, że obie strony wyrażą na to zgodę.
- Prowadzenie mediacji przed wszczęciem postępowania sądowego może pozwolić na uniknięcie długotrwałego i kosztownego procesu sądowego.
Znaczenie mediacji w systemie prawnym:
- Mediacja jest istotnym narzędziem w systemie prawnym, które promuje polubowne rozwiązywanie sporów. Może przyczynić się do odciążenia sądów oraz do szybszego i mniej kosztownego rozwiązania konfliktów.
- Mediacja pozwala stronom na większą kontrolę nad procesem rozwiązywania sporu i na wypracowanie rozwiązania, które będzie satysfakcjonujące dla obu stron.

Podsumowując, art. 183¹ k.p.c. podkreśla znaczenie mediacji jako dobrowolnej i elastycznej metody rozwiązywania sporów, która może być stosowana zarówno przed wszczęciem postępowania sądowego, jak i w jego trakcie. Kluczowe jest, aby strony miały możliwość swobodnego wyboru mediatora oraz określenia przedmiotu mediacji, co zwiększa szanse na osiągnięcie porozumienia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

umowa mediacyjna

postanowienie sądu

osoba mediatora

wybór mediatora

wszczęcie postępowania

tok sprawy

Art. 182. kpc Art. 183². kpc