Strona

Strona to podmiot, którego prawa, obowiązki lub interes prawny są bezpośrednio związane z określonym postępowaniem albo stosunkiem prawnym. Termin nie ma jednej, uniwersalnej definicji, ponieważ jego znaczenie zależy od dziedziny prawa i rodzaju sprawy. Stroną może być osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna albo inny podmiot, któremu przepisy przyznają taki status.

W postępowaniu cywilnym stronami są co do zasady powód i pozwany. Powód dochodzi ochrony swojego prawa lub roszczenia, a pozwany jest podmiotem, przeciwko któremu żądanie zostało skierowane. W postępowaniu administracyjnym stroną jest podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, na przykład właściciel nieruchomości objętej postępowaniem wywłaszczeniowym. Sam interes faktyczny, polegający wyłącznie na zainteresowaniu wynikiem sprawy, nie musi wystarczać do uzyskania statusu strony.

W postępowaniu karnym status strony wynika z roli procesowej określonej w przepisach. Stronami mogą być między innymi oskarżony, oskarżyciel publiczny, oskarżyciel posiłkowy lub oskarżyciel prywatny. Od strony należy odróżnić osobę zainteresowaną, świadka, biegłego lub innego uczestnika postępowania, ponieważ zakres ich uprawnień jest odmienny.

Status strony wiąże się zwykle z możliwością aktywnego udziału w sprawie. Strona może składać wnioski i oświadczenia, przedstawiać twierdzenia oraz dowody, zapoznawać się z czynnościami organu, a w przypadkach przewidzianych prawem także wnosić środki zaskarżenia. Ma również obowiązki procesowe, między innymi przestrzegania terminów i wymagań dotyczących formy pism. W postępowaniu mogą na niej spoczywać także koszty.

Określenie strona występuje również poza postępowaniami. Oznacza wtedy podmiot stosunku prawnego, zwłaszcza umowy, porozumienia lub układu zbiorowego. Strony umowy mają wzajemne prawa i obowiązki, a przepisy mogą określać sposób ich wykonywania, rozwiązywania sporów lub zawierania ugody. W każdym przypadku zakres pojęcia wynika z konkretnego przepisu i charakteru sprawy.