Art. 307. k.k. Nadzwyczajne złagodzenie lub odstąpienie od wymierzenia kary

§ 1. Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 296, art. 299–305 lub w art. 306b, który dobrowolnie naprawił szkodę w całości, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 2. Wobec sprawcy przestępstwa wymienionego w § 1, który dobrowolnie naprawił szkodę w znacznej części, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Komentarz do Art. 307. kk

Art. 307 Kodeksu karnego (k.k.) przewiduje możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nawet odstąpienia od jej wymierzenia wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 296, art. 299-305 lub w art. 306b, który dobrowolnie naprawił szkodę w całości. Przepis ten wprowadza mechanizm, który ma na celu zachęcenie sprawców do podjęcia działań naprawczych, co może przyczynić się do szybszego i pełniejszego zadośćuczynienia pokrzywdzonym.

1. Zakres zastosowania przepisu

Art. 307 k.k. odnosi się do przestępstw określonych w:

art. 296 k.k. (nadużycie zaufania w obrocie gospodarczym),
art. 299 k.k. (pranie pieniędzy),
art. 300-305 k.k. (przestępstwa związane z obrotem gospodarczym, takie jak udaremnianie zaspokojenia wierzyciela, oszustwo gospodarcze, czy fałszowanie dokumentów),
art. 306b k.k. (przestępstwa związane z naruszeniem przepisów o rachunkowości).

2. Dobrowolne naprawienie szkody

Kluczowym warunkiem zastosowania art. 307 k.k. jest dobrowolne naprawienie szkody w całości przez sprawcę. Dobrowolność oznacza, że sprawca podejmuje działania naprawcze z własnej inicjatywy, bez przymusu zewnętrznego, np. bez wyroku sądu nakazującego naprawienie szkody. Naprawienie szkody w całości oznacza, że sprawca musi w pełni zrekompensować wszelkie straty poniesione przez pokrzywdzonego.

3. Nadzwyczajne złagodzenie kary

Sąd, mając na uwadze dobrowolne naprawienie szkody przez sprawcę, może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary. Oznacza to, że sąd może orzec karę łagodniejszą niż przewidziana w przepisach za dane przestępstwo, a nawet karę poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

4. Odstąpienie od wymierzenia kary

W wyjątkowych przypadkach sąd może całkowicie odstąpić od wymierzenia kary. Jest to możliwe, gdy sąd uzna, że naprawienie szkody w całości przez sprawcę w wystarczającym stopniu realizuje cele kary, takie jak zadośćuczynienie pokrzywdzonemu, prewencja indywidualna i ogólna.

5. Znaczenie przepisu w praktyce

Art. 307 k.k. pełni istotną rolę w systemie prawa karnego, promując postawy prospołeczne i zachęcając sprawców do naprawienia wyrządzonych szkód. Przepis ten może przyczynić się do szybszego i bardziej efektywnego zadośćuczynienia pokrzywdzonym, co jest korzystne zarówno dla nich, jak i dla wymiaru sprawiedliwości. Jednocześnie daje sądom narzędzie do elastycznego kształtowania wymiaru kary, uwzględniając indywidualne okoliczności sprawy.

Podsumowanie

Art. 307 k.k. stanowi ważny element polskiego systemu prawa karnego, umożliwiając sądom nadzwyczajne złagodzenie kary lub odstąpienie od jej wymierzenia wobec sprawców, którzy dobrowolnie naprawili wyrządzone szkody. Przepis ten promuje odpowiedzialność i naprawienie szkód, co może przyczynić się do bardziej sprawiedliwego i skutecznego wymiaru sprawiedliwości.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

sprawca przestępstwanaprawienie szkodynadzwyczajne złagodzenieodstąpienie od kary sąd kara przestępstwo

Art. 306c. kk Art. 308. kk