Art. 294. k.k. Obostrzenie odpowiedzialności
§ 1. Kto dopuszcza się przestępstwa określonego w art. 278 § 1, 1a, 2, 3a lub 5, art. 284 § 1 lub 2, art. 285 § 1, art. 286 § 1 lub 2, art. 287 § 1, art. 288 § 1 lub 3, art. 290 § 1 lub w art. 291 § 1, w stosunku do mienia znacznej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2. Tej samej karze podlega sprawca, który dopuszcza się przestępstwa wymienionego w § 1 w stosunku do dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury.
§ 3. Kto dopuszcza się przestępstwa określonego w art. 278 § 1, 1a, 2, 3a lub 5, art. 279 § 1, art. 280 § 1, art. 281, art. 282, art. 284 § 1 lub 2, art. 285 § 1, art. 286 § 1 lub 2, art. 287 § 1, art. 288 § 1 lub 3, art. 290 § 1 lub w art. 291 § 1, w stosunku do mienia o wartości większej niż pięciokrotność kwoty określającej mienie wielkiej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od lat 3 do 20.
§ 4. Kto dopuszcza się przestępstwa określonego w art. 278 § 1, 1a, 2, 3a lub 5, art. 279 § 1, art. 280, art. 281, art. 282, art. 284 § 1 lub 2, art. 285 § 1, art. 286 § 1 lub 2, art. 287 § 1, art. 288 § 1 lub 3, art. 290 § 1 lub w art. 291 § 1, w stosunku do mienia o wartości większej niż dziesięciokrotność kwoty określającej mienie wielkiej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od lat 5 do 25.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 294 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II AKa 154/21
- Stan sprawy
- Sprawa karna dotyczyła wieloosobowego procederu korupcji gospodarczej związanego z osobami pełniącymi funkcje kierownicze w kilku spółkach. Oskarżonym zarzucono m.in. udział w zorganizowanej grupie przestępczej oraz czyny z art. 296a k.k. polegające na żądaniu, przyjmowaniu, obiecywaniu i udzielaniu korzyści majątkowych w zamian za preferowanie określonych podmiotów przy decyzjach handlowych. Z przytoczonego tekstu nie wynika, aby przedmiotem rozstrzygnięcia był art. 294 k.k.; sprawa dotyczyła przede wszystkim art. 296a k.k. i przepisów powiązanych.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny częściowo zmienił wyrok, głównie w zakresie podstaw prawnych, opisów czynów, przepadku oraz uchylenia części orzeczeń o nawiązkach, a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy. Nie stwierdzono w udostępnionym fragmencie zastosowania ani wykładni art. 294 k.k.
- Uzasadnienie
- Przyczyną zmian było przede wszystkim zastosowanie przepisów kodeksu karnego w brzmieniu wcześniejszym jako względniejszych dla sprawców, skorygowanie błędów w podstawach prawnych, doprecyzowanie opisów czynów i następców prawnych pokrzywdzonych spółek oraz właściwe ukształtowanie rozstrzygnięć o przepadku i nawiązkach. Materiał źródłowy nie zawiera argumentacji odnoszącej się do obostrzenia odpowiedzialności z art. 294 k.k.
Uzasadnienie IV K 123/15
- Stan sprawy
- Sprawa karna dotyczyła tworzenia i rejestrowania spółek z podawaniem nieprawdziwych danych o pokryciu kapitału zakładowego oraz posłużenia się podrobionymi dokumentami przelewów przy rejestracji jednej ze spółek. Ustalono m.in., że złożono fałszywe oświadczenia o wniesieniu kapitału, a dwa potwierdzenia przelewów na wielomilionowe kwoty zostały podrobione i użyte przed sądem rejestrowym w celu uzyskania wpisu do KRS. W udostępnionym fragmencie nie ma rozstrzygnięcia odnoszącego się do art. 294 k.k.; opis obejmuje inne czyny i wskazuje również na wątek oszustwa oraz działalności bez zezwolenia, lecz bez przytoczenia sentencji w tym zakresie.
- Rozstrzygnięcie
- Z przekazanego fragmentu można ustalić jedynie, że sąd poczynił obszerne ustalenia faktyczne co do fałszywych oświadczeń, podrobionych przelewów i wyłudzenia wpisu do rejestru. Brak w udostępnionym tekście pełnej sentencji dotyczącej art. 294 k.k., więc nie da się rzetelnie streścić rozstrzygnięcia w tym zakresie.
- Uzasadnienie
- Ustalenia oparto na dokumentach z akt rejestrowych, danych bankowych, zawiadomieniach banków, opiniach biegłych oraz wyjaśnieniach i zeznaniach. Z materiału wynika, że sąd uznał dokumenty przelewów za sfałszowane i niesłużące rzeczywistemu pokryciu kapitału, a działania sprawcy za nakierowane na podstępne uzyskanie wpisu w rejestrze. Tekst nie zawiera jednak wywodu prawnego dotyczącego art. 294 k.k. ani jego zastosowania jako kwalifikacji obostrzającej.
Wyrok XXV C 250/18
- Stan sprawy
- Sprawa cywilna z powództwa grupowego dotyczyła roszczeń odszkodowawczych przeciwko bankowi, któremu zarzucono zbyt późną reakcję na działalność spółki oferującej klientom produkty przedstawiane jako lokaty w metale szlachetne. Członkowie grupy twierdzili, że bank wcześniej wiedział albo mógł wiedzieć o nieprawidłowościach, monitorował rachunki spółki, znał informacje z organów państwowych i dopiero po dłuższym czasie złożył zawiadomienia oraz wypowiedział umowy. W uzasadnieniu odnotowano, że prezes tej spółki został skazany w sprawie karnej za oszustwo w związku z art. 294 § 1 k.k., ale samo niniejsze postępowanie nie dotyczyło odpowiedzialności z art. 294 k.k., lecz odpowiedzialności odszkodowawczej banku.
- Rozstrzygnięcie
- Powództwo zostało oddalone w całości. Sąd pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach referendarzowi, wskazując, że pozwany wygrał sprawę w całości. Nie było tu rozstrzygnięcia na podstawie art. 294 k.k.; przepis ten pojawił się jedynie pośrednio jako wzmianka o skazaniu w innej sprawie karnej.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że spór dotyczy oceny ewentualnej bezprawności działań lub zaniechań banku, zakresu jego obowiązków denuncjacyjnych i monitorujących oraz istnienia związku przyczynowego między zachowaniem banku a szkodą członków grupy. Z udostępnionego fragmentu nie wynika szczegółowa końcowa argumentacja, ale wynika jasno, że sąd nie podzielił podstaw odpowiedzialności deliktowej banku. Materiał nie zawiera własnej wykładni art. 294 k.k.; przepis został przywołany tylko jako element opisu innego, karnego skazania.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.