Art. 293. k.k. Paserstwo programu komputerowego
§ 1. Przepisy art. 291 i 292 stosuje się odpowiednio do programu komputerowego.
§ 2. Sąd może orzec przepadek rzeczy określonej w § 1 oraz w art. 291 i 292, chociażby nie stanowiła ona własności sprawcy.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 293 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok VI Ka 847/19
- Stan sprawy
- Oskarżonemu przypisano dwa przypadki nabycia nielegalnego oprogramowania komputerowego za ceny wielokrotnie niższe od legalnych egzemplarzy. Jeden program znajdował się na ręcznie opisanych płytach DVD, drugi był zainstalowany na dysku komputera i aktywowany nielegalnym kluczem, bez oryginalnego nośnika i licencji. Sąd ustalił, że oskarżony wiedział o przestępnym pochodzeniu oprogramowania. W materiale wskazano też, że w odniesieniu do drugiego czynu data wymagała doprecyzowania.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy zmienił wyrok tylko w ten sposób, że przyjął dla drugiego czynu konkretną datę popełnienia oraz wskazał pokrzywdzonego jako beneficjenta obowiązku naprawienia szkody. W pozostałej części utrzymał wyrok skazujący, obejmujący grzywny, karę łączną, obowiązek naprawienia szkody oraz rozstrzygnięcia dotyczące przepadku i zwrotu rzeczy.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była wszechstronna, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym. Za świadomością oskarżonego przemawiały wygląd nośników, sposób aktywacji programu, brak legalnej licencji oraz rażąco niska cena zakupu poza oficjalnym kanałem dystrybucji. Zarzut braku wniosku o ściganie uznano za oczywiście chybiony, ponieważ paserstwo programu komputerowego jest ścigane z urzędu. Nie było też podstaw do powołania nowego biegłego, gdyż opinia była pełna i jasna. Korekta daty drugiego czynu wynikała z danych z opinii biegłego, a uzupełnienie beneficjenta obowiązku naprawienia szkody było konieczne z uwagi na brak jego wskazania w wyroku.
Wyrok II K 686/19
- Stan sprawy
- Ustalono, że oskarżony zamówił przez internet i odebrał przesyłkę zawierającą nielegalną kopię programu komputerowego zapisaną na zwykłej, ręcznie opisanej płycie DVD. Program został wcześniej skopiowany i zmodyfikowany tak, by działał bez oryginalnego klucza licencyjnego. Oskarżony zapłacił cenę wielokrotnie niższą od wartości legalnego oprogramowania. Sąd przyjął, że oskarżony wiedział, iż program pochodzi z czynu zabronionego.
- Rozstrzygnięcie
- Postępowanie zostało warunkowo umorzone na okres próby jednego roku. Orzeczono świadczenie pieniężne na fundusz, zasądzono część kosztów sądowych oraz zwrot kosztów pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza nabycie nielegalnej kopii programu i jej nieautoryzowany charakter. O wiedzy oskarżonego świadczyły sposób oferowania programu, forma nośnika oraz rażąco niska cena. Jednocześnie sąd ocenił, że mimo zawinienia i społecznej szkodliwości wyższej niż znikoma, wina i społeczna szkodliwość nie były znaczne. Znaczenie miały: jednorazowy charakter czynu, wcześniejsza niekaralność, naprawienie szkody, zgoda pokrzywdzonego na takie zakończenie sprawy oraz pozytywna prognoza kryminologiczna. Sąd uzupełnił też kwalifikację prawną o przepis ustawy o prawie autorskim, wskazując na działanie związane z osiągnięciem korzyści majątkowej.
Wyrok V Ka 164/17
- Stan sprawy
- Sąd pierwszej instancji skazał oskarżonego za przyjęcie programu komputerowego uzyskanego za pomocą czynu zabronionego poprzez umieszczenie go na dysku komputera wraz z narzędziem omijającym zabezpieczenia. W sprawie ujawniono jednak nieścisłości co do tego, kto i na jakim urządzeniu korzystał z programu, a także z jakiego źródła program pochodził. Z materiału wynikało, że program występował także na innym komputerze, a jeden z dysków był wcześniej używany jako nośnik przenośny dostępny także dla innych osób.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy uniewinnił oskarżonego od przypisanego mu czynu paserstwa programu komputerowego, uchylił rozstrzygnięcie o przepadku dysku i nakazał jego zwrot oraz uchylił rozstrzygnięcie o kosztach w tej części. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy.
- Uzasadnienie
- Sąd odwoławczy stwierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował materiał dowodowy i wyprowadził wnioski niewynikające z dowodów. Samo stwierdzenie oskarżonego, że pamięta program i próbował go uruchomić, nie dowodziło ani zainstalowania go na konkretnym dysku, ani świadomości jego nielegalnego pochodzenia. Istniały nieusuwalne wątpliwości co do tożsamości osoby, która mogła dopuścić się paserstwa, oraz co do miejsca i sposobu używania programu. Wobec tych wątpliwości należało zastosować zasadę rozstrzygania na korzyść oskarżonego.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.