Art. 224. k.k. Wywieranie wpływu na czynności urzędowe
§ 1. Kto przemocą lub groźbą bezprawną wywiera wpływ na czynności urzędowe organu administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto stosuje przemoc lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego albo osoby do pomocy mu przybranej do przedsięwzięcia lub zaniechania prawnej czynności służbowej.
§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest skutek określony w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 224 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 342/16
- Stan sprawy
- Oskarżony w budynku starostwa groził pracownicy centrum pomocy pozbawieniem życia poprzez pobicie, usiłując wpłynąć na zmianę decyzji dotyczącej przyznanego mu stopnia niepełnosprawności.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego usiłowania wywarcia wpływu na czynności urzędowe przez groźbę bezprawną. Wymierzył 4 miesiące pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 2 lata próby, ustanowił zakaz bezpośredniego kontaktu i zbliżania się do pokrzywdzonej z określonym wyjątkiem oraz oddał oskarżonego pod dozór kuratora.
- Uzasadnienie
- Z sentencji wynika, że sąd przyjął, iż zachowanie polegało na grożeniu pozbawieniem życia poprzez pobicie w celu wpłynięcia na urzędowe działania w sprawie zmiany decyzji. Materiał źródłowy nie zawiera uzasadnienia, więc nie pozwala szerzej odtworzyć toku oceny dowodów ani szczegółowych motywów wymiaru kary.
Wyrok VI Ka 906/16
- Stan sprawy
- Jednym z przypisanych czynów było wysłanie wiadomości mailowej zawierającej groźby zniszczenia mienia i ataków na osoby, aby wymusić sprostowanie oświadczenia istotnego dla dochodzenia odszkodowania. Sprawa obejmowała też inne czyny wobec funkcjonariuszy, lecz materiał w zakresie art. 224 § 1 dotyczy przede wszystkim tej wiadomości i próby wpłynięcia na straż miejską oraz burmistrza.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok skazujący. Za czyn z art. 224 § 1 w formie usiłowania pozostawiono karę 3 miesięcy ograniczenia wolności, a łącznie utrzymano karę 1 roku ograniczenia wolności przyjętą przez sąd pierwszej instancji.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że wiadomość mailowa zawierała realną groźbę bezprawną zniszczenia mienia i ataków na osoby, a nie jedynie zapowiedź legalnych działań protestacyjnych. Przyjął szerokie rozumienie czynności urzędowej: nie musi ona mieć wyłącznie władczego charakteru, wystarczy, że mieści się w prawnie określonych zadaniach i trybie działania organu. Sporządzenie pisma urzędowego i zajęcie stanowiska w sprawie odpowiedzialności za szkodę należało do sfery kompetencji organu, więc próba wymuszenia jego sprostowania przez groźbę wyczerpywała znamiona art. 224 § 1 w stadium usiłowania. Sąd podkreślił też, że dla tego przepisu nie jest znamieniem wzbudzenie u adresata obawy spełnienia groźby, choć w sprawie taka obawa i tak była uzasadniona. Zarzuty dotyczące opinii psychiatrycznych i niewspółmierności kar uznano za bezzasadne.
Wyrok II Ka 33/15
- Stan sprawy
- Oskarżonemu przypisano m.in. znieważenie policjantów oraz kierowanie groźby pozbawienia życia w związku z interwencją. Według ustaleń groźba była skierowana do jednej funkcjonariuszki i wzbudziła u niej uzasadnioną obawę spełnienia, ale materiał nie potwierdzał, że była użyta w celu zmuszenia funkcjonariuszy do zaniechania prawnej czynności służbowej w rozumieniu art. 224 § 2.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy zmienił wyrok: uchylił skazanie za czyn z art. 224 § 2, przyjął, że zachowanie wyczerpywało znamiona groźby karalnej, po czym umorzył postępowanie z powodu braku wymaganego wniosku. W pozostałej części, dotyczącej znieważenia funkcjonariuszy, utrzymał wyrok i warunkowo zawiesił wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności.
- Uzasadnienie
- Sąd stwierdził obrazę prawa materialnego przy zastosowaniu art. 224 § 2. Z ustaleń nie wynikało, by oskarżony groźbą zmuszał funkcjonariuszy do zaniechania czynności służbowej; jego wypowiedzi padły zanim zapadła decyzja o zatrzymaniu, więc brak było świadomości podejmowanej wobec niego konkretnej czynności, wymaganej dla tego umyślnego przestępstwa. Sąd nie mógł też zmienić opisu na zastosowanie przemocy z uwagi na zakaz pogarszania sytuacji oskarżonego. Jednocześnie uznał, że zachowanie odpowiadało groźbie karalnej wobec funkcjonariuszki, lecz ściganie tego czynu wymagało wniosku, którego brak skutkował umorzeniem.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.