Art. 19. k.k. Wymiar kary za podżeganie i pomocnictwo

§ 1. Sąd wymierza karę za podżeganie lub pomocnictwo w granicach zagrożenia przewidzianego za sprawstwo.

§ 2. Wymierzając karę za pomocnictwo sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Komentarz do Art. 19. kk

Art. 19 Kodeksu karnego (k.k.) reguluje kwestie odpowiedzialności karnej za podżeganie i pomocnictwo, stanowiąc, że sąd wymierza karę za te formy współudziału w granicach zagrożenia przewidzianego za sprawstwo. Przepis ten podkreśla, że podżeganie i pomocnictwo są traktowane na równi ze sprawstwem pod względem zagrożenia karą, co oznacza, że osoba podżegająca do popełnienia przestępstwa lub pomagająca w jego popełnieniu może być ukarana w takim samym zakresie jak bezpośredni sprawca czynu zabronionego.

1. Podżeganie i pomocnictwo jako formy współudziału

Podżeganie polega na nakłanianiu innej osoby do popełnienia przestępstwa. Jest to działanie mające na celu wywołanie u innej osoby zamiaru popełnienia czynu zabronionego. Pomocnictwo natomiast polega na ułatwieniu innej osobie popełnienia przestępstwa, np. poprzez dostarczenie narzędzi, udzielenie rady czy informacji.

2. Kara za podżeganie i pomocnictwo

Zgodnie z art. 19 k.k., sąd wymierza karę za podżeganie lub pomocnictwo w granicach zagrożenia przewidzianego za sprawstwo. Oznacza to, że osoba podżegająca lub pomagająca może być ukarana tak samo surowo jak osoba, która bezpośrednio popełniła przestępstwo. Przepis ten ma na celu zniechęcenie do podejmowania działań wspierających popełnienie przestępstwa, podkreślając, że odpowiedzialność karna za współudział jest równie poważna jak za sprawstwo.

3. Nadzwyczajne złagodzenie kary za pomocnictwo

Art. 19 k.k. przewiduje również możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary za pomocnictwo. Sąd, wymierzając karę za pomocnictwo, może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, co oznacza, że kara może być niższa niż minimalna przewidziana za dane przestępstwo. Nadzwyczajne złagodzenie kary może być zastosowane w sytuacjach, gdy pomocnictwo miało mniejszy wpływ na popełnienie przestępstwa, a także gdy pomocnik działał pod wpływem szczególnych okoliczności, które zmniejszają jego winę.

4. Znaczenie przepisu w praktyce sądowej

Art. 19 k.k. ma istotne znaczenie w praktyce sądowej, ponieważ określa ramy odpowiedzialności karnej za współudział w przestępstwie. Sąd, rozpatrując sprawy dotyczące podżegania i pomocnictwa, musi uwzględniać ten przepis, co zapewnia jednolite podejście do karania współsprawców przestępstw. Możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary za pomocnictwo pozwala sądom na elastyczne podejście do wymierzania kar, uwzględniając indywidualne okoliczności każdej sprawy.

Podsumowanie

Art. 19 Kodeksu karnego stanowi ważny element systemu odpowiedzialności karnej, zrównując podżeganie i pomocnictwo ze sprawstwem pod względem zagrożenia karą, a jednocześnie umożliwiając nadzwyczajne złagodzenie kary za pomocnictwo. Przepis ten podkreśla powagę współudziału w przestępstwie, jednocześnie dając sądom narzędzie do elastycznego wymierzania sprawiedliwości w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

kara za podżeganie

pomocnictwo przestępstwa

sprawstwo przestępstwa

Art. 18. kk Art. 20. kk