Art. 916. k.c. Żądanie uznania umowy za bezskuteczną

§ 1. Osoba, względem której ciąży na dożywotniku ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać uznania umowy o dożywocie za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli wskutek tej umowy dożywotnik stał się niewypłacalny. Uprawnienie to przysługuje bez względu na to, czy dożywotnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, oraz bez względu na czas zawarcia umowy.

§ 2. Uznania umowy o dożywocie za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej umowy.

Komentarz do Art. 916. kc

Art. 916 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne zabezpieczenie dla osób, które mają ustawowy obowiązek alimentacyjny względem dożywotnika. Przepis ten umożliwia im żądanie uznania umowy o dożywocie za bezskuteczną w stosunku do nich, jeżeli wskutek tej umowy dożywotnik stał się niewypłacalny.

Kluczowe elementy przepisu:

Osoba uprawniona:
- Uprawnionym do żądania uznania umowy o dożywocie za bezskuteczną jest osoba, która ma ustawowy obowiązek alimentacyjny względem dożywotnika. Może to być np. dziecko, małżonek czy rodzic dożywotnika.
Warunek niewypłacalności:
- Warunkiem koniecznym do skorzystania z tego uprawnienia jest niewypłacalność dożywotnika, która powstała wskutek zawarcia umowy o dożywocie. Niewypłacalność oznacza sytuację, w której dożywotnik nie jest w stanie zaspokoić swoich zobowiązań finansowych.
Brak znaczenia świadomości pokrzywdzenia:
- Przepis wyraźnie stanowi, że uprawnienie to przysługuje bez względu na to, czy dożywotnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Oznacza to, że nie jest konieczne udowodnienie złej woli czy celowego działania dożywotnika w celu pokrzywdzenia osób uprawnionych do alimentów.
Brak znaczenia czasu zawarcia umowy:
- Uprawnienie to przysługuje bez względu na czas zawarcia umowy o dożywocie. Oznacza to, że nie ma znaczenia, jak dawno została zawarta umowa, o ile mieści się w określonym terminie przedawnienia.
Termin przedawnienia:
- Żądanie uznania umowy o dożywocie za bezskuteczną nie może być zgłoszone po upływie pięciu lat od daty zawarcia umowy. Jest to termin przedawnienia, po którego upływie uprawnienie wygasa.

Znaczenie praktyczne:

Przepis ten ma na celu ochronę interesów osób, które mają ustawowy obowiązek alimentacyjny względem dożywotnika. Wprowadza mechanizm, który pozwala na przeciwdziałanie sytuacjom, w których dożywotnik, przenosząc swoje mienie na rzecz innej osoby w ramach umowy o dożywocie, staje się niewypłacalny i nie jest w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań alimentacyjnych.

Wnioski:

Art. 916 Kodeksu cywilnego stanowi ważne narzędzie ochrony prawnej dla osób uprawnionych do alimentów. Przepis ten umożliwia im skuteczne dochodzenie swoich praw w sytuacji, gdy dożywotnik, poprzez zawarcie umowy o dożywocie, stał się niewypłacalny. Ważne jest jednak, aby osoby te były świadome istnienia tego uprawnienia oraz terminu przedawnienia, który wynosi pięć lat od daty zawarcia umowy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

obowiązek alimentacyjnyumowa dożywocia osoba uprawniona

świadomość pokrzywdzenia

termin pięcioletni

bezskuteczność umowy

Art. 915. kc Art. 917. kc