Art. 764⁴. k.c. Wyłączenie świadczenia wyrównawczego agenta

Świadczenie wyrównawcze nie przysługuje agentowi, jeżeli:

1) dający zlecenie wypowiedział umowę na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi agent, usprawiedliwiających wypowiedzenie umowy bez zachowania terminów wypowiedzenia;

2) agent wypowiedział umowę, chyba że wypowiedzenie jest uzasadnione okolicznościami, za które odpowiada dający zlecenie, albo jest usprawiedliwione wiekiem, ułomnością lub chorobą agenta, a względy słuszności nie pozwalają domagać się od niego dalszego wykonywania czynności agenta;

3) agent za zgodą dającego zlecenie przeniósł na inną osobę swoje prawa i obowiązki wynikające z umowy.

Komentarz do Art. 764⁴. kc

Art. 764⁴ Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z prawem agenta do świadczenia wyrównawczego po zakończeniu umowy agencyjnej. Świadczenie wyrównawcze jest formą rekompensaty za korzyści, jakie dający zlecenie (zleceniodawca) uzyskał dzięki działalności agenta. Jednakże, przepis ten przewiduje pewne sytuacje, w których agent nie ma prawa do tego świadczenia. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych punktów artykułu.

Wypowiedzenie umowy przez dającego zlecenie z winy agenta:
- Świadczenie wyrównawcze nie przysługuje agentowi, jeżeli dający zlecenie wypowiedział umowę na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi agent, usprawiedliwiających wypowiedzenie umowy bez zachowania terminów wypowiedzenia.
- Oznacza to, że jeśli agent naruszył swoje obowiązki w sposób, który uzasadnia natychmiastowe wypowiedzenie umowy przez zleceniodawcę, agent traci prawo do świadczenia wyrównawczego. Przykłady takich naruszeń mogą obejmować działania sprzeczne z interesami zleceniodawcy, rażące zaniedbania czy działania niezgodne z prawem.
Wypowiedzenie umowy przez agenta:
- Agent traci prawo do świadczenia wyrównawczego, jeżeli sam wypowiedział umowę, chyba że wypowiedzenie jest uzasadnione okolicznościami, za które odpowiada dający zlecenie, albo jest usprawiedliwione wiekiem, ułomnością lub chorobą agenta, a względy słuszności nie pozwalają domagać się od niego dalszego wykonywania czynności agenta.
- W tym przypadku, jeśli agent sam decyduje się na zakończenie umowy, generalnie traci prawo do świadczenia wyrównawczego. Wyjątki od tej zasady obejmują sytuacje, w których wypowiedzenie jest spowodowane działaniami lub zaniechaniami zleceniodawcy (np. niewywiązywanie się z obowiązków umownych) lub gdy agent nie jest w stanie kontynuować pracy z powodu wieku, choroby lub ułomności, a względy słuszności przemawiają za tym, aby nie wymagać od niego dalszego wykonywania obowiązków.
Przeniesienie praw i obowiązków na inną osobę:
- Agent traci prawo do świadczenia wyrównawczego, jeżeli za zgodą dającego zlecenie przeniósł na inną osobę swoje prawa i obowiązki wynikające z umowy.
- Oznacza to, że jeśli agent, za zgodą zleceniodawcy, przekazuje swoje obowiązki i prawa wynikające z umowy agencyjnej innej osobie, traci prawo do świadczenia wyrównawczego. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy agent decyduje się na zakończenie działalności i przekazuje swoje obowiązki innemu agentowi.

Podsumowując, art. 764⁴ Kodeksu cywilnego precyzuje, w jakich okolicznościach agent traci prawo do świadczenia wyrównawczego. Przepis ten ma na celu ochronę interesów zleceniodawcy w sytuacjach, gdy agent nie wywiązuje się ze swoich obowiązków lub gdy sam decyduje się na zakończenie umowy bez uzasadnionych powodów. Jednocześnie uwzględnia sytuacje, w których agent nie jest w stanie kontynuować pracy z przyczyn niezależnych od niego, co pozwala na zachowanie równowagi między interesami obu stron umowy agencyjnej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

świadczenie wyrównawcze

wypowiedzenie umowy

odpowiedzialność agenta

termin wypowiedzenia

wiek agenta

ułomność agenta

choroba agenta

względy słuszności

przeniesienie praw

przeniesienie obowiązków

zgoda dającego zlecenie

Art. 764³.Art. 764⁵.