Przeniesienie praw

Przeniesienie praw oznacza zmianę podmiotu uprawnionego, w wyniku której określone prawo przechodzi z jednej osoby na inną. Jest to sposób pochodnego nabycia prawa, ponieważ nowy uprawniony uzyskuje je od dotychczasowego uprawnionego, a nie niezależnie od jego prawa. Przeniesienie może nastąpić odpłatnie albo nieodpłatnie, najczęściej na podstawie umowy.

Zakres tego pojęcia zależy od rodzaju prawa. Może dotyczyć między innymi wierzytelności, praw rzeczowych, praw wynikających z umowy, praw do nieruchomości lub praw związanych z udziałem w określonej sytuacji prawnej. Nie każde prawo podlega jednak przeniesieniu. Ograniczenie może wynikać z ustawy, właściwości prawa, umowy albo z osobistego charakteru uprawnienia. Przykładem prawa co do zasady niezbywalnego jest prawo do wynagrodzenia za pracę. Samo przeniesienie praw nie zawsze prowadzi także do przejęcia obowiązków lub do uzyskania określonego statusu prawnego. W szczególności przeniesienie praw związanych ze spółką jawną nie powoduje automatycznie uzyskania statusu wspólnika.

Skuteczność przeniesienia może wymagać zachowania szczególnej formy. Przy prawach związanych z nieruchomością znaczenie może mieć akt notarialny oraz wpis w księdze wieczystej. Przeniesienie ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości wymaga umowy i wpisu do księgi wieczystej. W przypadku wierzytelności istotne może być zawiadomienie dłużnika, a przepisy dotyczące przeniesienia praw stosuje się także przy ustanawianiu zastawu na prawie.

Pojęcie występuje w prawie cywilnym, nieruchomości, spółek handlowych, pracy oraz w regulacjach dotyczących praw do działek i innych składników majątkowych. W przepisach szczególnych może określać również termin, w którym prawa powinny zostać przeniesione, albo skutki zmiany osoby uprawnionej, na przykład obowiązek ponoszenia opłat przez nowego użytkownika od określonego momentu. W każdym przypadku decydujące są rodzaj przenoszonego prawa, podstawa prawna oraz wymagania dotyczące formy i skuteczności czynności.